Trong phần này tác giả đi sâu vào phân tích các yếu tố tác động đến chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng của NHTM gồm: Xây dựng cơ cấu tổ chức quản trị; Thiết lập mụ[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN Tại chương 1, tác giả giới thiệu chung về đề tài nghiên cứu
Kinh tế suy thoái trong những năm qua đã để lại hậu quả không nhỏ cho nhiều nền kinh tế trên thế giới nói chung và nền kinh tế Việt Nam nói riêng Giống như hầu hết các NHTM khác ở Việt Nam, Vietinbank đã và đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức của việc cạnh tranh trên nhiều phương diện để tồn tại và phát triển, trong đó có lĩnh vực
kiểm soát rủi ro tín dụng Đây là lý do chủ yếu để thúc đẩy tác giả lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện và nâng cao chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Vietinbank” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành
kế toán, kiểm toán và phân tích
Mục tiêu nghiên cứu:
Nghiên cứu cơ sở lý thuyết về hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng của NHTM từ đó phân tích thực trạng hệ thống kiểm soát rủi ro trong hoạt động tín dụng tại Vietinbank Căn cứ vào định hướng phát triển tín dụng của Vietinbank và thông qua các tiêu chí
đo lường chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng để đánh giá những mặt mạnh, mặt hạn chế, đề xuất những giải pháp hoàn thiện, nâng cao chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Vietinbank
Câu hỏi nghiên cứu
Cơ sở lý luận về hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại là gì?
Hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Vietinbank như thế nào, chất lượng, hiệu quả của hệ thống được đo lường bởi những tiêu chí nào?
Hội đồng quản trị có những định hướng như thế nào về chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Vietinbank?
Yếu tố nào tác động đến việc đo lường chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi
ro tín dụng và các yếu tố này có ảnh hưởng như thế nào?
Giải pháp để hoàn thiện và nâng cao chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Vietinbank
Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ giới hạn ở một loại rủi ro cụ thể của Vietinbank là rủi ro tín dụng trong thời gian từ năm 2011 đến năm 2014
Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu từ thông tin nội bộ của Vietinbank Phương pháp
xử lý số liệu được sử dụng trong quá trình nghiên cứu là phương pháp phân tích logic hệ
Trang 2thống, thống kê, so sánh, chọn mẫu kết hợp với các phương pháp trình bày khác nhau như
sơ đồ, bảng biểu nhằm khái quát lý luận, tổng kết thực tiễn để làm rõ thực trạng hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Ngân hàng
Ý nghĩa thực tiễn
- Hệ thống hoá các vấn đề lý luận về kiểm soát rủi ro tín dụng trong hoạt động kinh doanh NHTM
- Phân tích, đánh giá thực trạng hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Vietinbank, tổng kết những kết quả đạt được, tìm ra những hạn chế và nguyên nhân dẫn đến hạn chế
đó
- Đề xuất những quan điểm và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Vietinbank
Kết cấu luận văn
Luận văn được xây dựng gồm 4 chương sau đây:
Chương 1: Giới thiệu chung về đề tài
Chương 2: Cơ sở lý luận về hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Ngân hàng
thương mại
Chương 3: Thực trạng chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại
Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam
Chương 4: Kết quả nghiên cứu và giải pháp hoàn thiện, nâng cao chất lượng, hiệu
quả hệ thống kiếm soát rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam
Tại chương 2, tác giả trình bày những lý luận chung về rủi ro tín dụng bao gồm các
khái niệm về rủi ro, rủi ro tín dụng và những nguyên nhân cơ bản dẫn đến rủi ro tín dụng bao gồm nhóm nguyên nhân có tính bất khả kháng; nhóm nguyên nhân thuộc về phía
khách hàng; nhóm nguyên nhân từ phía ngân hàng
Tiếp đến tác giả trình bày vấn đề lý luận về hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng, vấn
đề quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng của NHTM bao gồm quá trình nhận biết, đo lường, kiểm soát và đánh giá rủi ro tín dụng Trong phần này tác giả đi sâu vào phân tích các yếu
tố tác động đến chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng của NHTM gồm: Xây dựng cơ cấu tổ chức quản trị; Thiết lập mục tiêu, định hướng tín dụng hợp lý và hiệu quả; Xây dựng quy trình kiểm soát tín dụng hiện đại, chuyên nghiệp; Kiểm soát sau khi cấp tín dụng; Văn bản, quy định, chế độ hướng dẫn cấp tín dụng; Hệ thống thông tin; Nhân lực; Đánh giá, phân loại các khoản vay; Quản lý nợ có vấn đề Từ đó, tác giả đưa ra
Trang 3các tiêu chí đánh giá chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng của NHTM
Cuối cùng tác giả trình bày khái quát nguyên tắc Basel II về kiểm soát rủi ro tín dụng Chương 2 là cơ sở lý luận để từ đó phân tích thực trạng hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Vietinbank
Tại chương 3, sau khi khái quát quá trình hình thành phát triển, hoạt động kinh
doanh và hoạt động tín dụng của Vietinbank, tác giả tập trung phân tích thực trạng hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng giai đoạn 2011-2014
Vấn đề mô hình, tổ chức hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng
Vietinbank triển khai cụ thể nhiệm vụ theo từng bộ phận tham gia vào quá trình cấp tín dụng Vietinbank thực hiện phê duyệt tín dụng tập trung từ tháng 1-2013 dựa trên kết quả chấm điểm chi nhánh Việc chấm điểm, xếp hạng chi nhánh trong hệ thống Vietinbank là cơ sở quan trọng cho việc áp dụng các biện pháp quản lý đối với chi nhánh như giao mức phán quyết tín dụng, giao chỉ tiêu kế hoạch, chỉ tiêu kiểm soát rủi ro và các chính sách tín dụng khác
Năm 2014, Vietinbank thực hiện chuyển đổi mô hình thành lập khối vận hành mục đích phân tách bộ phận kinh doanh, bộ phận thẩm định và bộ phận vận hành Việc chuyển đổi mô hình này giúp cho việc kiểm soát rủi ro được chuyên nghiệp hơn, đảm bảo tính độc lập và minh bạch trong việc ra quyết định tín dụng
Vấn đề kiểm soát sau khi cấp tín dụng
Vietinbank có các quy định chặt chẽ và những chế tài nghiêm khắc áp dụng trong kiểm tra sử dụng vốn vay Ngân hàng có bộ phận kiểm soát nội bộ sẽ kiểm tra mức độ hiệu quả, tuân thủ của hồ sơ tín dụng bằng cách kiểm tra chọn mẫu và dựa trên các kết quả của hoạt động tín dụng
Vietinbank duy trì một hệ thống lưu trữ hồ sơ tín dụng tập trung, an toàn, khoa học giúp cho việc quản lý khách hàng, quản lý khoản tín dụng được tốt hơn thông qua hệ thống scan hồ sơ lưu trên hệ thống thông tin, có thể tra cứu trực tuyến theo thẩm quyền truy cập nội bộ đảm bảo tính bảo mật nhưng truy xuất hồ sơ nhanh chóng phục vụ kiểm tra kiểm soát rủi ro
Vấn đề mục tiêu, định hướng, khẩu vị rủi ro
Khẩu vị rủi ro là yếu tố mấu chốt đặt nền móng cho định hướng hoạt động nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh đã đề ra của ngân hàng
Để có thể đưa ra các định hướng tín dụng có tính khả thi và an toàn nhất cho hoạt động của ngân hàng mình, các nhà lãnh đạo ngân hàng cần xây dựng trong kế hoạch kinh
Trang 4doanh dựa trên các mức độ rủi ro đã được tính toán trước, cùng với mức dự phòng theo phương pháp tính toán riêng của ngân hàng Từ những rủi ro đã gặp phải trong quá trình hoạt động tín dụng trong thời gian vừa qua, năm 2015 Vietinbank đã đề ra những định hướng phát triển tín dụng đảm bảo ngân hàng có thể hoạt động một cách bền vững, an toàn giữa việc tăng trưởng, lợi nhuận và rủi ro
Vấn đề văn bản, quy định, chế độ hướng dẫn cấp tín dụng:
Vietinbank có hệ thống văn bản, quy định, chế độ hướng dẫn cấp tín dụng khá đầy
đủ, chi tiết, được phân theo từng lĩnh vực, nhóm nghiệp vụ, từng nhóm sản phẩm cụ thể
để mỗi cán bộ đều có hướng dẫn quy trình tác nghiệp cụ thể đảm bảo cùng tham gia kiểm soát rủi ro cho toàn hệ thống ngân hàng trong từng khâu cấp tín dụng Mỗi văn bản, quy định được ban hành đều được Vietinbank nghiên cứu học hỏi, khảo sát thực tế phù hợp với chiến lược kinh doanh đều có sự đánh giá rủi ro để đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng
Vấn đề hệ thống thông tin
Vietinbank có hệ thống thông tin quản lý cập nhật thường xuyên đối với các khách hàng cá nhân và tổ chức kinh tế thống nhất trên toàn hệ thống có tính sẵn sàng đảm bảo người dùng có thể truy cập, sử dụng được thông tin ngay khi cần thiết và đúng quyền hạn mới được phép truy cập đảm bảo bảo mật cho khách hàng Hệ thống thông tin đảm bảo tính chính xác, không bị sửa đổi nội dung một cách trái phép giúp cho việc cập nhật thông tin về khách hàng được toàn vẹn nhất, góp phần cung cấp thông tin cần thiết để quản lý tổ chức hiệu quả, hỗ trợ ra quyết định cấp tín dụng tránh gây tổn thất cho ngân hàng
Vấn đề nhân lực
Cán bộ Vietinbank hiện nay là nguồn nhân lực trẻ, có trình độ, tuy vậy về kỹ năng
và kinh nghiệm thì cần có thời gian để kế cận các lớp đi trước Chính vì vậy Vietinbank luôn chú trọng trang bị, cập nhật và nâng cao kiến thức, trình độ, kỹ năng, ý thức, thái độ… giúp cán bộ thực hiện tốt và nâng cao kết quả, hiệu quả công việc
Vietinbank đã xây dựng trường đào tạo nguồn nhân lực hoạt động và rất chú trọng vào vấn đề này mặc dù chi phí đào tạo thường xuyên các cán bộ tham gia trong hoạt động tín dụng là rất tốn kém về mặt tài chính và thời gian
Vấn đề chính sách phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro tín dụng
Vietinbank thực hiện phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro tín dụng theo đúng quy định của NHNN và định hướng chiến lược kinh doanh của Vietinbank
Trang 5nhằm chủ động xử lý rủi ro xảy ra trong hoạt động tín dụng Việc phân loại nợ, trích lập
và sử dụng dự phòng rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của toàn hệ thống Vietinbank phải phản ánh đầy đủ, trung thực, chính xác chi phí kinh doanh gắn liền với đảm bảo an toàn và phát triển bền vững tín dụng theo quy định của NHNN trong từng thời kỳ
Vấn đề công cụ phát hiện rủi ro
Vietinbank hiện nay đang áp dụng một số công cụ để phát hiện rủi ro như hệ thống chấm điểm tín dụng và hệ thống cảnh báo rủi ro sớm
Hệ thống chấm điểm tín dụng xếp hạng khách hàng thông qua các bộ chỉ tiêu bao gồm tập hợp các chỉ tiêu tài chính thu thập từ số liệu báo cáo tài chính khách hàng và các chỉ tiêu phi tài chính thông qua quá trình thẩm định khách hàng Kết quả chấm điểm và xếp hạng tín dụng khách hàng được tính toán dựa trên việc đánh giá, cho điểm từng chỉ tiêu
Hệ thống cánh báo rủi ro sớm là công cụ hỗ trợ phù hợp với hoạt động kinh doanh, khẩu vị rủi ro, đối tượng khách hàng của Vietinbank và giúp ngân hàng chủ động giám sát, kiểm soát rủi ro cấp độ khách hàng riêng lẻ trong quá trình cấp tín dụng, nâng cao công tác kiểm soát rủi ro tín dụng cấp độ danh mục
Kết quả chấm điểm và các mức độ cảnh báo rủi ro được xác định dựa trên việc đánh giá và chấm điểm từng chỉ tiêu Thang điểm và trọng số của các chỉ tiêu trong bộ chỉ tiêu cảnh báo sớm được tính toán trên cơ sở kết hợp phương pháp chuyên gia và phương pháp toán thống kê, trọng số của chỉ tiêu chính là chỉ số lượng hóa mức độ rủi ro trong mối tương quan với các chỉ tiêu khác trong bộ chỉ tiêu cảnh báo sớm
Tại chương 4, tác giả trình bày về mục tiêu hoạt động trong định hướng phát triển
của Vietinbank từ đó đưa ra những mục tiêu tín dụng tổng quát:
Một là, kiểm soát tăng trưởng tín dụng, nâng cao chất lượng tín dụng, tối ưu hóa
hiệu quả sử dụng vốn Duy trì cơ cấu tín dụng hợp lý, cân đối với khả năng nguồn vốn; chủ động đánh giá khách hàng có nhu cầu vay vốn trên địa bàn, lựa chọn tìm kiếm các phương án, dự án, khách hàng vay tốt Ưu tiên cho vay các chương trình tín dụng: phục
vụ cho sản xuất, xuất khẩu, khu vực nông nghiệp, nông thôn và doanh nghiệp vừa và nhỏ Hạn chế cho vay phi sản xuất Mục tiêu là tăng trưởng tín dụng không được vượt quá 20%
Hai là, quan tâm đến chất lượng tín dụng, hạn chế phát sinh nợ xấu đi đôi với việc
xử lý dứt điểm các khoản nợ tồn đọng
Trang 6Ba là, tăng trưởng tín dụng gắn với việc bán chéo sản phẩm ngân hàng Bán chéo
sản phẩm là việc bên cạnh cấp tín dụng cho khách hàng còn tư vấn cho khách hàng sử dụng các sản phẩm khác của ngân hàng như: sản phẩm chuyển tiền, tiền gửi thanh toán, trả lương, bảo hiểm tiền vay, ngân hàng trực tuyến
Bốn là, tăng cường hoạt động kiểm soát, đảm bảo an toàn trong hoạt động tín
dụng Tiếp tục chú trọng nâng cao kỹ năng quản trị rủi ro trên toàn hệ thống, cũng như từng bước áp dụng các chuẩn mực quốc tế trong các lĩnh vực quản trị rủi ro tín dụng, tác nghiệp và thị trường; tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy chế đã ban hành, xây dựng các quy chế mới phù hợp với văn bản pháp quy hiện hành
Từ mục tiêu tín dụng tác giả nêu ra định hướng hoạt động tín dụng và kiểm soát rủi ro tín dụng của Vietinbank:
Một là, nghiêm chỉnh chấp hành các quy chế, quy trình, quy định của Vietinbank
và của NHNN
Hai là, tăng cường giám sát khoản vay bao gồm giám sát đối với khách hàng và
giám sát nội bộ, đặc biệt là những khoản vay có dấu hiện rủi ro nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các gian lận, sai sót có khả năng xảy ra, giảm thiểu rủi ro tín dụng cho ngân hàng Bên cạnh đó, việc tăng cường giám sát khoản vay gắn liền với việc mua bảo hiểm tín dụng cho khoản vay
Ba là, tăng cường đào tạo bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ tín dụng, cán
bộ kiểm tra, kiểm soát nội bộ và cán bộ lãnh đạo
Bốn là, thực hiện đúng nguyên tắc phân công, phân nhiệm trong mọi hoạt động
ngân hàng bao gồm cả hoạt động tín dụng
Năm là, củng cố hệ thống quản lý, phát huy hiệu quả của hệ thống kiểm tra, kiểm
soát nhằm tăng cường công tác quản lý rủi ro, đặc biệt là rủi ro tín dụng
Tiếp theo, tác giả đưa ra kết quả thảo luận, đánh giá về chất lượng, hiệu quả của hệ thống thông qua các tiêu chí định tính và định lượng
Đánh giá định tính về mối quan hệ giữa khách hàng - ngân hàng và việc cung ứng các thông tin khách hàng cho ngân hàng
Điểm mạnh về mối quan hệ giữa khách hàng và ngân hàng:
Số lượng khách hàng giao dịch tiền vay tại Vietinbank thường xuyên ổn định và có
xu hướng tăng trong thời gian qua Công tác chăm sóc khách hàng dần được đi vào ổn định hơn và đảm bảo nắm bắt được thông tin kịp thời của khách hàng Những dấu hiệu tiêu cực như đảo nợ nhằm thanh toán nợ gốc và lãi vay cho khách hàng kịp kỳ trả gốc, lãi
Trang 7hầu như là không phát sinh, việc cấp tín dụng sai mục đích so với tình hình thực tế của khách hàng là hoàn toàn không xảy ra Khách hàng luôn có thiện chí trong việc cung cấp những thông tin mà ngân hàng yêu cầu về hoạt động kinh doanh, tình hình tài chính của khách hàng, đồng thời những chứng từ liên quan trực tiếp được bổ sung đầy đủ không thiếu sót
Điểm yếu về mối quan hệ giữa khách hàng và ngân hàng:
Nhìn chung, theo đánh giá chủ quan của tác giả hiện tại sự tiếp cận những khách hàng trên địa bàn hoạt động kinh doanh tại các điểm giao dịch của hệ thống dường như chưa thực sự khai thác được hết mà tập trung chủ yếu là khai thác những khách hàng xa địa bàn hoạt động Bên cạnh đó sự nắm bắt thông tin của những khách hàng đó sẽ bị hạn chế
Công tác thu thập thông tin của các chuyên viên phụ trách cho vay còn sơ sài, tính chủ động trong công tác xuống tận nơi thẩm định tư cách đạo đức của khách hàng còn thiếu chi tiết hoặc khai thác thông tin từ những người xung quanh, nơi sinh hoạt hoặc hoạt động kinh doanh của khách hàng còn chưa chủ động
Đánh giá định tính về tình hình kiểm soát rủi ro tín dụng của Vietinbank
Điểm mạnh của hệ thống kiểm soát tín dụng:
Chính sách quản lý khách hàng, cách quản lý khách hàng, hệ thống chính sách tín dụng, các quy trình cấp tín dụng, thẩm quyền quyết tín dụng được xây dựng một cách khoa học, bài bản, chi tiết và đầy đủ thông tin Trong thời gian qua hoạt động tín dụng luôn tuân theo các quy định của NHNN, của Vietinbank về tỷ lệ an toàn tín dụng, về báo cáo tín dụng, tuân thủ đầy đủ hệ thống các quy định, quy chế, quy trình cho vay;
Công tác thẩm định, tổ chức quản lý hoạt động tín dụng được chú trọng đề cao trong công tác cho vay Đối với mọi khoản cấp tín dụng được lập hồ sơ, xét duyệt theo đúng thủ tục, quy trình đã được ban hành của Vietinbank Nâng cao hiệu quả công tác thẩm định, phát hiện sớm những rủi ro, đưa ra các biện pháp kiểm soát rủi ro, loại trừ những phương án kém hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng tín dụng, đảm bảo an toàn vốn cho ngân hàng
Vietinbank đã đẩy mạnh công tác thu hồi nợ quá hạn; Công tác đào tạo và đào tạo lại cán bộ cũng được chú trọng
Điểm yếu trong quá trình quản lý tín dụng của ngân hàng:
Hiện cán bộ kiểm soát rủi ro tuổi đời còn trẻ nên sự tiếp cận thực tế về pháp luật còn hạn chế, kinh nghiệm xử lý nợ xấu còn thiếu Quá trình thu hồi nợ hoặc làm thủ tục
Trang 8khởi kiện còn nhiều bỡ ngỡ nên quy trình thường bị chậm vì phải qua một bước tìm hiểu
và nghiên cứu
Việc đánh giá và thẩm định khách hàng vay vốn còn hạn chế do chuyên viên thẩm định tín dụng không sát sao trong việc kiểm tra và phân tích khách hàng do đó nhiều khi đánh giá theo hướng chủ quan, phiến diện mà chưa có cơ sở thực tế dẫn đến đánh giá chưa chính xác về khách hàng vay vốn; Đôi khi tuân thủ chưa đúng quy trình tín dụng, điều kiện cấp tín dụng; Công tác kiểm tra sau cho vay còn lỏng lẻo, nhiều bất cập và nhiều khi chỉ mang tính hình thức
Đánh giá thông qua các tiêu chí định lượng về chất lượng, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng của Vietinbank
Theo đánh giá tổng quan của tác giả thì trong những năm gần đây, hiệu quả hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Vietinbank khá tốt thể hiện qua tỷ lệ nợ xấu/tổng dư
nợ luôn được kiểm soát ở mức dưới 2%, mặc dù tính cạnh tranh giữa các ngân hàng ngày càng khắt khe, chỉ tiêu cho vay tăng cao Mức độ tăng trưởng của Vietinbank là cao so với toàn ngành 18% nhưng vẫn kiểm soát được rủi ro trong mức cho phép
Từ những đánh giá trên tác giả đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
Thứ nhất, sàng lọc, lựa chọn khách hàng trước khi cho vay, hoàn thiện công tác đánh giá và nhận định khách hàng
Mục đích của hoạt động sàng lọc, lựa chọn khách hàng trước khi cho vay là nhằm tối thiểu hóa những rủi ro phát sinh ngay từ lúc bắt đầu cho vay Ngoài ra, công tác đánh giá và nhận định khách hàng cũng đóng vai trò rất quan trọng để sàng lọc, lựa chọn khách hàng
Thứ hai, nâng cao chất lượng và trình độ cán bộ thực hiện công tác kiểm soát rủi
ro tín dụng
Việc nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm soát rủi ro tín dụng là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng
Bên cạnh việc tự học hỏi của các cán bộ thì Vietinbank phải thường xuyên tổ chức bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ, cử cán bộ đi học các lớp về kiểm soát rủi ro của những chuyên gia có kinh nghiệm, hoặc do trung tâm đào tạo của Vietinbank tổ chức
Khi hệ thống tổ chức tuyển dụng cán bộ mới, đặc biệt lưu ý tuyển dụng cán bộ kiểm soát rủi ro tín dụng là những người có kinh nghiệm, có trình độ chuyên môn tốt và phẩm chất đạo đức theo những tiêu chí ngân hàng cần định hướng
Trang 9Thứ ba, hoàn thiện quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng
Từ năm 2013, Vietinbank thực hiện tái cơ cấu tổ chức theo mô hình chung của toàn
hệ thống, đồng thời các quy trình nghiệp vụ nói chung và quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng nói riêng cũng phải thay đổi theo để phù hợp với mô hình mới Những hạn chế, bất cập trong quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng đã được trình bày trong Chương 3 và điều quan trọng, cần thiết trong thời gian tới là hệ thống phải sửa đổi, hoàn thiện hơn nữa quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng phù hợp với định hướng để đáp ứng yêu cầu thực tế
Thứ tư, nghiêm túc thực hiện kiểm tra, giám sát trước, trong và sau cho vay, tích cực trong thu hồi nợ xấu
Việc thẩm định khách hàng phải luôn tuân thủ, bám sát theo đúng quy trình định sẵn
để không phải tốn nhiều thời gian do phải định hướng, mà vẫn có thể đảm bảo giảm thiểu được rủi ro
Trong thời hạn khoản vay, cần phải theo dõi việc sử dụng vốn vay của khách hàng, việc thực thi các phương án, kế hoạch trả nợ, rà soát bổ sung hồ sơ đảm bảo và đầy đủ Cần phải tìm hiểu và kiểm tra lại nguồn thu nhập của khách hàng nhằm mục đích phát hiện kịp thời nhanh chóng những dấu hiệu cảnh báo sớm, những nguy cơ rủi ro tiềm ẩn
để có biện pháp ngăn chặn, khắc phục, phòng ngừa
Sau khi cho vay, cần chú trọng việc giám sát và kiếm soát sau cho vay, giúp ngân hàng gần gũi với khách hàng hơn, nắm bắt kịp thời nhu cầu cũng như những khó khăn để
tư vấn và cùng nhau giải quyết
Khi khoản vay đến hạn, cán bộ quan hệ khách hàng chủ động liên hệ với khách hàng nhắc nợ để khách hàng có kế hoạch thu xếp tài chính trả nợ ngân hàng
Thứ năm, xây dựng đội ngũ kiểm soát bí mật
Hiện tại, Vietinbank đã xây dựng đội ngũ khách hàng bí mật này và được tiến hành trên toàn hệ thống Vietinbank tuy nhiên, phạm vi triển khai của chương trình này chỉ tập trung chủ yếu trong việc đánh giá thái độ, chất lượng phục vụ của cán bộ, sự nắm bắt sản phẩm của cán bộ trước thời điểm giao dịch, chưa có tính kiểm tra, đánh giá cán bộ trong và sau quá trình mà khách hàng đã giao dịch với ngân hàng, đặc biệt là giao dịch tiền vay
Thứ sáu, xây dựng hệ thống thông tin minh bạch, công bằng, dân chủ hóa nhằm nâng cao chất lượng hệ thống kiểm soát rủi ro tín dụng
Ngân hàng phải có sự hợp tác một cách toàn diện trong xây dựng và chia sẻ cơ sở
dữ liệu thông tin về doanh nghiệp, về ngành, hỗ trợ cung cấp thông tin cho các cơ quan
Trang 10có thẩm quyền – đây là con đường ngắn nhất để hoàn thiện hệ thống thông tin và giảm chi phí khai thác thông tin một cách hợp lý nhất
Bên cạnh đó, Vietinbank cần phải có sự minh bạch về thông tin, mục đích vay vốn của khách hàng Đối với mọi hồ sơ cấp tín dụng, dù là khách hàng do chuyên viên đưa về hay do các cấp lãnh đạo đẩy xuống thì đều phải có sự phân tích cụ thể, thẩm định chi tiết trong quá trình cấp vốn, phải phản biện hồ sơ dân chủ giữa các cấp và nếu mục đích vay không rõ ràng, tính rủi ro cao thì từ chối luôn cho dù khách hàng của trưởng phòng hay trưởng đơn vị
Thứ bảy, hoàn thiện văn bản, quy định, chế độ hướng dẫn cấp tín dụng
Vietinbank cần hoàn thiện hơn nữa các quy chế, văn bản, quy trình của mình thành một bộ cẩm nang có bố cục, nội dung được tập hợp rõ ràng, bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật tại thời điểm ban hành và phù hợp với thực tế, ít thay đổi liên tục, mang tính thống nhất, không chồng chéo, mâu thuẫn, trùng lặp nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát được rủi ro Các sản phẩm tín dụng cần được đánh giá toàn diện về rủi ro, xác lập các biện pháp phòng chống đảm bảo phù hợp với khẩu vị và khung kiểm soát rủi ro tổng thể của ngân hàng đã thiết lập Các sản phẩm cần được thiết lập trước khi được triển khai trong thực tế nhằm đảm bảo giảm thiểu rủi ro đến mức chấp nhận được cũng như thiết lập hạn mức chấp nhận rủi ro phù hợp với lợi ích mang lại
Đề tài được viết trên cơ sở kết hợp lý thuyết về rủi ro tín dụng trong kinh doanh ngân hàng cùng với kinh nghiệm thực tiễn trong công tác tín dụng của tác giả Trong phạm vi khuôn khổ của bài luận sẽ không thể đề cập hết và không tránh khỏi những thiếu sót, những điểm hạn chế vì vậy tôi rất mong được các thầy cô, các anh chị và các bạn đóng góp ý kiến để tôi có thể tiếp tục hoàn thiện đề tài này và bổ sung những kiến thức còn thiếu sót