Hoàn thiện tổ chức kiểm toán nội bộ tại Tổng công ty khoáng sản - TKV.

Nói chung, KTNB là ho t ng.[r]

TR NG I H C KINH T QU C DÂN

-˜˜u

HOÀN THI N T CH C KI M TOÁN N I B

I T NG CÔNG TY KHOÁNG S N - TKV

Chuyên ngành: K toán, Tài v và Phân tích ho t ng kinh t

T ÓM T T LU N V N TH C S

HÀ N I - 2008

PH N M U

KTNB là công vi c th ng xuyên c a DN, do DN t ch c th c hi n nh m

m b o tin c y c a các s li u k toán và các thông tin trong BCTC c a DN,

ph c v ch y u cho DN; nó là m t công c qu n lý h u hi u, giúp phát hi n và c i

ti n nh ng m y u trong h th ng qu n lý c a DN Thông qua công c này, ban lãnh o DN có th ki m soát ho t ng, qu n lý r i ro t t h n và t ng kh n ng t

c các m c tiêu kinh doanh c a DN

T i các n c phát tri n, KTNB ã ra i t khá lâu và ngày càng kh ng nh

c vai trò không th thi u c a mình trong DN.Tuy nhiên, KTNB v n ch a c nhi u nhà qu n lý DN VN chú tr ng úng m c ho t ng có hi u qu n các

DN VN c n ph i chú tr ng h n n a n vi c thi t l p và a vào ho t ng b ph n KTNB i v i TCT Khoáng s n – TKV c ng v y, là m t thành viên c a T p oàn Công nghi p Than - Khoáng s n VN, qu n lý nhi u công ty con v i các lo i hình a

d ng, phân b r ng kh p trên c n c, TCT c ng ã nh n th y s c n thi t c a KTNB trong công tác qu n lý và ã thành l p b ph n KTNB Tuy nhiên b ph n KTNB c a TCT có c u còn s sài và ch a c nh hình rõ ràng, ho t ng trong ph m vi h p, ch a th hi n c vai trò c a mình Nh n th y v n này ang khá b c xúc t i TCT Khoáng s n - TKV, tôi ã ch n tài: “Hoàn thi n t ch c

KTNB t i TCT Khoáng s n - TKV” làm Lu n v n th c s c a mình.

Ngoài Ph n m u và K t lu n, Lu n v n g m 3 ch ng:

- Ch ng 1: Lý lu n chung v t ch c KTNB trong DN

- Ch ng 2: Th c tr ng t ch c KTNB t i TCT Khoáng s n - TKV

- Ch ng 3: Nguyên t c và gi i pháp hoàn thi n t ch c KTNB t i TCT

Khoáng s n - TKV

CH NG 1: LÝ LU N CHUNG V T CH C KI M TOÁN N I B

TRONG DOANH NGHI P 1.1 Lý lu n chung v KTNB

1.1.1 Khái ni m KTNB

KTNB là m t lo i hình ki m toán khi c phân chia theo tiêu chí b máy t

ch c Có nhi u khái ni m khác nhau v KTNB Nói chung, KTNB là ho t ng

ki m tra, rà soát, ánh giá m t cách c l p, khách quan i v i h th ng ki m tra,

ki m soát c a DN; ánh giá c l p v tính thích h p và s tuân th các chính sách,

th t c, quy trình ã c thi t l p trong DN, thông qua ó a ra các ki n ngh , t

v n nh m nâng cao hi u l c, hi u qu ho t ng c a các h th ng, các quy trình, quy nh, góp ph n m b o DN ho t ng an toàn, hi u qu và úng pháp lu t T t

c các ho t ng này c th c hi n b i m t b ph n do chính DN t ch c

1.1.2 Ch c n ng và nhi m v c a KTNB

Ch c n ng ch y u c a KTNB bao g m: Ki m tra, xác nh n và ánh giá s

y và h u hi u c a h th ng ki m soát n i b c a t ch c và ch t l ng ho t

ng trong quá trình th c hi n nhi m v c giao

Nhi m v c a KTNB: Ki m tra, ánh giá tính phù h p, hi u n ng và hi u

qu c a h th ng ki m soát n i b ; Ki m tra, xác nh n ch t l ng và tin c y c a các thông tin; Ki m tra s tuân th các chính sách, ch , các quy nh, KH và th

t c hi n hành; Ki m tra các ph ng th c m b o an toàn cho tài s n c a DN; ánh giá vi c th c hi n nhi m v và hi u qu ho t ng c a các ngu n l c

1.1.3 i t ng c a KTNB

Ho t ng KTNB nh m m c ích xác minh và bày t ý ki n v tình hình tài chính k toán và hi u qu các ho t ng trong DN, do v y i t ng c a KTNB là

th c tr ng tài chính cùng hi u qu , hi u n ng c a các nghi p v , hay các d án c

th trong DN Trong ó, th c tr ng ho t ng tài chính c coi là i t ng chung

c a KTNB, còn tài li u k toán, th c tr ng tài s n và nghi p v tài chính, hi u qu

và hi u n ng là các i t ng c th c a KTNB

1.1.4 Phân lo i KTNB

Theo nhi u tiêu th c khác nhau, s có nhi u lo i hình KTNB khác nhau: Phân theo i t ng c th , ki m toán nói chung, KTNB nói riêng c phân thành:

ki m toán báo cáo tài chính, ki m toán nghi p v và ki m toán liên k t; Theo ph m

vi ki m toán: ki m toán toàn di n và ki m toán chuyên ; Theo tính chu k c a

ki m toán: ki m toán th ng xuyên, ki m toán nh k và ki m toán b t th ng; Theo quan h v th i m ki m toán v i th i m th c hi n nghi p v : ki m toán

ki m toán phòng ng a và ki m toán sau ho t ng…

1.1.5 ng d ng ph ng pháp ki m toán trong KTNB

C ng nh ki m toán nói chung, KTNB s d ng các ph ng pháp ki m toán

ch ng t và ki m toán ngoài ch ng t trong quá trình th c hi n KTNB

Ph ng pháp ki m toán ch ng t : Ph ng pháp này c thi t k và s

d ng nh m m c ích s d ng các d li u do h th ng k toán x lý và cung c p

M i ki m tra, ánh giá u c th c hi n d a vào các s li u, các thông tin trong báo cáo tài chính và h th ng k toán c a DN Theo ph ng pháp này, KTV n i b

s d ng các ph ng pháp cân i, i chi u tr c ti p và i chi u lôgic

Ph ng pháp ki m toán ngoài ch ng t : Ph ng pháp này c s d ng khi KTV không thu th p c y l ng thông tin c n thi t, áng tin c y v n i dung ki m toán trong các ch ng t , s sách, d li u do h th ng k toán cung c p

Ph ng pháp này bao g m: ki m kê, th c nghi m và i u tra

1.2 T ch c KTNB 1.2.1 Quy trình KTNB

M i lo i hình ki m toán khác nhau có n i dung ki m toán c th khác nhau,

nh ng u tuân theo m t quy trình KTNB chung bao g m b n b c: L p KH KTNB, th c hành KTNB, k t thúc KTNB và theo dõi th c hi n sau KTNB

L p KH KTNB: là b c công vi c u tiên c a t ch c công tác KTNB

nh m t o ra t t c ti n và i u ki n c th tr c khi th c hành KTNB ây là công vi c có ý ngh a quy t nh ch t l ng KTNB L p KH KTNB g m các b c sau: L p KH KTNB n m, thu th p thông tin v b ph n c KTNB, l p KH chi

ti t cho t ng cu c KTNB và thi t k ch ng trình KTNB

Th c hành KTNB: Th c hành KTNB là quá trình th c hi n ng b các công vi c ã c n nh trong trong KH, ch ng trình KTNB Trong giai o n này, các KTV n i b áp d ng các ph ng pháp ki m toán thu th p, ánh giá các

b ng ch ng KTNB theo KH và ch ng trình ã l p Sau ó, KTV n i b t p h p,

ch n l c, phân lo i các b ng ch ng KTNB g c, ánh giá, phân tích, nh n nh

nh ng v n thu c n i dung KTNB chu n b cho công vi c l p biên b n KTNB

K t thúc KTNB: k t thúc KTNB, các KTV n i b t ng h p các thông tin

ã thu th p c i n m t k t lu n chung, t ó làm c s l p báo cáo KTNB

Sau khi k t thúc cu c KTNB, KTV n i b l p d th o báo cáo KTNB làm vi c trong nhóm, trao i và th ng nh t n i dung v i lãnh o c a b ph n c KTNB, sau ó m i l p báo cáo KTNB chính th c Báo cáo KTNB sau khi l p xong c thông qua ban lãnh o DN và các bên liên quan, và l u tr trong h s KTNB Theo dõi th c hi n ki n ngh sau KTNB: Theo dõi th c hi n ki n ngh sau KTNB là công vi c ti p theo sau khi k t thúc cu c KTNB m b o r ng các ki n ngh c th c hi n sau KTNB

1.2.2 T ch c b máy KTNB

1.2.2.1 Mô hình t ch c b máy KTNB

B máy KTNB là h th ng t ch c c a các KTV do DN t l p ra theo yêu

c u qu n tr n i b và th c hi n n n n p, k c ng qu n lý Tu theo u ki n th c

t , m i DN s l a ch n m t mô hình t ch c b máy KTNB phù h p, theo các mô hình sau: Mô hình t p trung; Mô hình phân tán; Mô hình h n h p Dù ch n mô hình nào, DN c ng ph i m b o cho b ph n KTNB có m t v trí c l p, ho t ng khách quan, ch ch u s u hành c a lãnh o cao nh t trong DN

B ph n KTNB có nhi m v ch y u sau: L p KH KTNB hàng n m và th c

hi n các ho t ng KTNB theo KH, các chính sách, quy trình và th t c KTNB ã

c phê duy t, m b o ch t l ng và hi u qu ki m toán; Thông báo k p th i cho lãnh o DN bi t nh ng v n có th nh h ng x u t i ho t ng c a DN và a

ra nh ng khuy n ngh thi t th c nh m ng n ng a, kh c ph c nh ng v n này; Tuy n d ng, ào t o và b trí s d ng có hi u qu các KTV n i b , phát huy n ng

l c và trình c a các KTV n i b ph c v cho công vi c t hi u qu

Quy n h n và trách nhi m c a b ph n KTNB trong DN: c trang b y các ngu n l c c n thi t, ch ng th c hi n các nhi m v c a mình theo KH ã

c phê duy t; c cung c p y , k p th i các thông tin, tài li u, h s c n thi t cho công tác KTNB; B o m t tài li u, thông tin theo úng quy nh pháp lu t

hi n hành; ch u trách nhi m tr c lãnh o DN v k t qu công vi c KTNB, v

nh ng ánh giá, k t lu n, ki n ngh , xu t trong các báo cáo KTNB; theo dõi th c

hi n các ki n ngh sau KTNB c a các n v , b ph n trong DN

1.2.2.2 Yêu c u i v i ng i làm công tác KTNB

Ch t l ng KTNB c a DN ch có th m b o b i nh ng KTV n i b có trình , n ng l c và t cách o c phù h p v i công vi c KTV n i b có trách nhi m và quy n h n sau: Th c hi n nhi m v KTNB theo s phân công c a tr ng

b ph n KTNB, ch u trách nhi m v ch t l ng, tính trung th c và h p lý c a báo cáo KTNB trong ph n vi c mình th c hi n Trong quá trình th c hi n KTNB, KTV

n i b ph i tuân th lu t pháp, các nguyên t c và chu n m c ngh nghi p v ki m toán, các chính sách, ch c a Nhà n c và tuân th các th t c, quy trình KTNB

ã c l p; Có quy n yêu c u các b ph n, cá nhân có liên quan cung c p thông tin, tài li u ph c v cho công tác ki m toán; c nêu các ý ki n ánh giá, xu t

ki n ngh gi i pháp, các ý ki n t v n cho vi c c i ti n, hoàn thi n công tác qu n lý,

i u hành ho t ng s n xu t, kinh doanh c a DN Trong công vi c, KTV n i b

c n ph i th c hi n và duy trì các quy t c o c ngh nghi p sau: Trung th c, khách quan, b o m t và trách nhi m

1.3 Kinh nghi m t ch c KTNB VN và trên th gi i 1.3.1 L ch s hình thành và phát tri n KTNB

Tuy ho t ng ki m toán ã xu t hi n t r t lâu, song khái ni m KTNB thì ra

i mu n h n r t nhi u vào nh ng n m 1940, t i các n c có n n kinh t th tr ng phát tri n nh : M , Pháp sau ó sang các n c Châu Âu, Nh t B n, Singapore…

VN, KTNB xu t hi n vào n m 1997, khi các TCT 90, 91 c hình thành, nhu c u

và i u ki n c n thi t cho vi c thi t l p KTNB xu t hi n VN c ng ã có m t s v n

b n h ng d n tri n khai và t ch c KTNB trong các DN nhà n c, và KTNB c ng

ã phát huy c vai trò nh t nh c a mình Ho t ng KTNB c hình thành do nhu c u qu n lý khách quan c a DN và nó ã phát tri n theo ba khía c nh: KTNB

nh m t t ch c, KTNB nh m t ch c n ng và KTNB nh m t ngh nghi p

1.3.2 Kinh nghi m t ch c KTNB t i m t s DN VN

Do TCT Khoáng s n – TKV là m t TCT l n có quy mô và ho t ng khá

ng ng v i m t s TCT VN khác, nên Lu n v n có nghiên c u và rút kinh nghi m t ch c KTNB qua th c t t ch c KTNB t i m t s TCT l n VN nh TCT XNK xây d ng Vinaconex, TCT Sông à, TCT d u khí VN

CH NG 2: TH C TR NG T CH C KI M TOÁN N I B T I T NG

CÔNG TY KHOÁNG S N – TKV 2.1 T ng quan v T ng công ty Khoáng s n - TKV

TCT khoáng s n – TKV là m t DNNN ho t ng trong l nh v c khai thác và

ch bi n khoáng s n Ti n thân là TCT khoáng s n VN c thành l p theo s 1118/Q /TCCB T ngày 27 tháng 10 n m 1995 c a B tr ng B Công nghi p

n ng m 2005, TCT khoáng s n VN tr thành thành viên c a T p oàn Công nghi p Than - Khoáng s n VN theo s : 345/2005/Q -TTg ngày 26/12/2005

c a Th t ng chính ph v vi c thành l p T p oàn Công nghi p Than – Khoáng

s n VN Cu i n m 2006, TCT khoáng s n VN c i tên thành TCT Khoáng s n – TKV theo s 2449/Q - QT ngày 08/11/2006 c a QT T p oàn Công nghi p Than – Khoáng s n VN

TCT Khoáng s n – TKV là m t TCT NN c t ch c và ho t ng theo

i u l c a TCT do Ch t ch QT T p oàn Công nghi p Than – Khoáng s n VN phê duy t, v i nhi m v kinh doanh có lãi, b o toàn và phát tri n v n ch s h u

u t t i TCT và t i các DN TCT tham gia góp v n; hoàn thành các nhi m v do

i di n ch s h u giao Nhà n c s h u toàn b v n u l c a TCT, i di n s

h u nhà n c là QT T p oàn Công nghi p Than – Khoáng s n VN; H QT TCT là c quan i di n tr c ti p ch s h u t i TCT B máy t ch c qu n lý c a TCT c t ch c theo mô hình Tr c tuy n – Ch c n ng khá g n nh , linh ho t, có

s phân c p rõ ràng m b o tính n ng ng, t ch và sáng t o trong kinh doanh B máy qu n lý bao g m: QT, Ban Ki m soát, TG , Các phó TG , K toán tr ng và B máy giúp vi c (các phòng ban) Hi n TCT có 24 n v thành viên g m các n v tr c thu c, n v có CP chi ph i và n v liên doanh liên k t

v i nhi u nhà máy, xí nghi p, m khai thác và ch bi n khoáng s n phân b r ng

kh p trên toàn qu c

2.1.4 M t s c m SXKD c a TCT nh h ng n KTNB

TCT Khoáng s n - TKV là m t DN có quy mô ho t ng l n, v i nhi u n

v thành viên phân b r ng trên c n c, ho t ng qu n lý c a TCT không th sâu

sát, nhanh chóng và k p th i c S qu n lý c a TCT ch y u d a trên các báo cáo c a các n v g i v , s chính xác và nhanh chóng thì không th ki m soát

c hoàn toàn i u này có nh h ng l n n công tác KTNB c a TCT

Khai thác và ch bi n khoáng s n là ho t ng chính c a TCT, chi phí cho công tác th m dò, khai thác chi m m t kho n l n trong các kho n chi phí c a TCT

và các n v thành viên v i quy mô và ph c t p khác nhau Vi c th c hi n và quy t toán v n c a các ho t ng này di n ra th ng xuyên liên t c v i s ti n lên

t i hàng tr m t ng Kh n ng x y ra các sai sót d n n th t thoát, lãng phí ti n

u t và ch t l ng ho t ng u t không c m b o là r t cao Do v y, b

ph n KTNB ph i có s ki m tra, giám sát th ng xuyên, liên t c và ch t ch trong công tác này

TCT Khoáng s n - TKV là s t p h p c a nhi u DN khác nhau v i các lo i hình s h u và t ch c khác nhau: công ty tr c thu c TCT, công ty TNHH NN 1TV, công ty CP chi ph i trên 51%, công ty CP không chi ph i và các công ty liên doanh liên k t V i m i lo i hình công ty khác nhau thì s qu n lý c a TCT l i khác nhau Vi c m b o s qu n lý i v i m i công ty thành viên c ch t ch và úng trình t quy nh c ng là m t v n t ra v i TCT và b ph n KTNB TCT

2.1.4.4 T ch c h th ng k toán- tài chính - th ng kê

TCT khoáng s n – TKV có 24 n v thành viên v i các lo i hình s h u khác nhau, TCT ch qu n lý ho t ng c a các n v là công ty tr c thu c, công ty TNHH và công ty có CP chi ph i c g i chung là các công ty con BCTC h p

nh t c a TCT c t p h p xây d ng trên c s các Báo cáo c a các công ty con, còn i v i các n v liên doanh liên k t thì ch ghi nh n k t qu ho t ng theo t

l v n góp BCTC h p nh t c a TCT c y , chính xác thì yêu c u các BCTC c a các công ty con ph i m b o y , chính xác Tuy nhiên, m i công ty con v i các lo i hình khác nhau thì l i t ch c m t h th ng k toán tài chính khác nhau phù h p v i mô hình, c m ho t ng SXKD và n ng l c c a t ng n v

Nhìn chung, h th ng k toán tài chính c a TCT còn nhi u b t c p, và là m t thách

th c l n i v i KTNB TCT

2.2 Th c tr ng t ch c KTNB t i TCT Khoáng s n – TKV 2.2.1 S hình thành và phát tri n KTNB t i TCT Khoáng s n - TKV

Th c hi n ch tr ng c a Quy t nh 832TC/Q -CDKT ngày 28/10/1997

c a B tài chính v vi c Ban hành Quy ch KTNB, b ph n KTNB c a TCT khoáng s n ã hình thành nh ng ch a i vào ho t ng th c s cho n tháng 5/2006, b ph n KTNB c tách ra kh i phòng Tài chính k toán và là m t b

ph n trong Phòng Thanh tra – B o v và KTNB Sau khi tr thành m t b ph n ho t

ng c l p, KTNB TCT ã xây d ng Quy ch KTNB TCT c ban hành theo Quy t nh s 435Q /H QT ngày 06 tháng 9 n m 2006 do ch t ch QT ký

2.2.2 Tình hình th c hi n công tác KTNB t i TCT Khoáng s n - TKV

Theo Quy ch KTNB, công tác KTNB t i TCT bao g m vi c: Ki m toán BCTC, ki m toán tuân th và ki m toán Báo cáo quy t toán v n u t XDCB hoàn thành Bên c nh ó, t KTNB còn k t h p v i v i các phòng ban khác th c hi n các công vi c khác Trong quá trình th c hi n KTNB ã phát hi n ra nh ng thi u sót trong công tác u t , trong công tác qu n lý nh : trình t , th t c, công tác k toán

t p h p chi phí, công tác l p d toán … và ã ki n ngh các bi n pháp kh c ph c và

th ng nh t c các i u ch nh s li u c n thi t

2.2.3 Mô hình t ch c b máy KTNB t i TCT Khoáng s n – TKV

B ph n KTNB TCT hi n có 03 ng i, c t ch c theo mô hình t p trung,

tr c tuy n - ch c n ng, t i các n v thành viên c a TCT ch a hình thành b ph n KTNB Các KTV n i b c a TCT u ch có chuyên môn ch y u trong l nh v c k toán Khi c n thi t, KTV tr ng ngh T TCT c các cán b thu c các l nh

v c chuyên môn, nghi p v khác trong TCT ho c thuê chuyên gia bên ngoài tham gia vào m t s n i dung ho c toàn b cu c ki m toán giúp b ph n KTNB trong các l nh v c riêng ó nh m m b o quy trình và ch t l ng cu c ki m toán

2.2.4 Th c tr ng t ch c công tác KTNB t i TCT Khoáng s n – TKV 2.2.4.1 Ph m vi KTNB t i TCT Khoáng s n - TKV

Theo Quy ch KTNB, KTNB TCT th c hi n trong ph m vi: Ki m toán BCTC, báo cáo k toán qu n tr DN, báo cáo quy t toán v n T XDCB hoàn thành;

Ki m toán tuân th và Ki m toán ho t ng Trên th c t do l c l ng m ng nên KTNB TCT ch ti n hành: KTNB các BCTC m k t h p v i ki m toán tuân th :

ph i h p v i oàn ki m toán c l p; Tham gia oàn ki m toán BCTC c a n v chu n b CP hoá; Ki m toán báo cáo quy t toán v n T XDCB nh ng công trình,

d án có v n T v a ph i, ph c t p không cao; Ki m toán m t s ph n hành k toán trong các n v theo yêu c u c a TG , QT ho c do T ki m toán xu t

2.2.4.2 Công tác l p KH KTNB m t i TCT Khoáng s n - TKV

B ph n KTNB c ng ã chú tr ng công tác l p KH KTNB nên có l p y các KH ki m toán n m, quý và tháng D a vào các thông tin thu th p c, KTV

tr ng xây d ng KH KTNB trong n m, trình TG phê duy t Trong KH ki m toán

m th ng bao g m các cu c ki m toán nh k (ki m toán BCTC n m), ki m toán chuyên c d tính s n th i gian th c hi n và dành th i gian d phòng cho các cu c ki m toán t xu t theo yêu c u c a Ban giám c, QT KH KTNB

th ng bao g m các n i dung sau: M c ích, yêu c u KTNB; N i dung, ph m vi

ki m toán t i t ng n v c KTNB; Th i gian d ki n ti n hành ki m toán

2.2.4.3 Công tác th c hành KTNB t i TCT Khoáng s n - TKV

i v i công tác Ki m toán BCTC n m: Công tác KTNB BCTC n m c a

TCT hi n m i ch gi i h n trong V n phòng TCT và các n v mà TCT n m quy n chi ph i Trong th i gian qua, KTNB TCT ch a t th c hi n m t cu c ki m toán BCTC nào mà u ti n hành k t h p v i ki m toán c l p do các n v thành viên

m i i v i nh ng n v c ánh giá không có d u hi u b t th ng thì KTV

n i b không tr c ti p tham gia vào vi c ki m toán mà ch theo dõi ho t ng c a các KTV c l p i v i nh ng n v b ánh giá có d u hi u thay i b t th ng thì KTVn i b s l u ý KTV c l p ki m tra k h n nh ng ph n ó Trong quá trình th c hành ki m toán, các KTV c l p th y có v n gì thì thông báo cho KTV n i b bi t và cùng làm vi c v i ng i c n v phân công ph c v oàn

ki m toán tìm ra nguyên nhân sai ph m và th ng nh t h ng gi i quy t K t thúc

cu c ki m toán, KTV n i b cùng i di n n v c ki m toán và ki m toán c