Các yếu tố ảnh hưởng hành vi mua máy tính xách tay tại TP hồ chí minh

Nghiên cứu những yếu tố tác động tới hành vi mua hàng máy tính xách tay có thể giúp cho các doanh nghiệp định hình được chiến lược sản xuất, chiêu thị và bán hàng hiệu quả hơn nhằm gia t

NGUYỄN VĂN ĐIỆP

NGUYỄN VĂN ĐIỆP

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI MUA MÁY TÍNH XÁCH TAY TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH

Mã số: 60.34.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS HUỲNH THANH TÚ

TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi là Nguyễn Văn Điệp, tác giả của luận văn tốt nghiệp cao học ngành Quản trị

kinh doanh với đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay tại

Thành phố Hồ Chí Minh” này Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của

riêng tôi, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, do chính bản thân tự nghiên cứu với sự hướng dẫn của Tiến sĩ Huỳnh Thanh Tú và chưa được ai công bố trong bất

kỳ công trình khoa học nào

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm với cam kết trên

TÁC GIẢ

NGUYỄN VĂN ĐIỆP

LỜI CẢM ƠN

Để thực hiện tốt đề tài này tôi đã nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ gia đình, giảng viên

hướng dẫn, bạn bè, đồng nghiệp cũng như sự dạy dỗ, hướng dẫn nhiệt tình của các

thầy, cô giảng viên giảng dạy tại Trường Đại học Kinh tế-Luật – Đại học Quốc gia

Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian qua

Vì vậy, qua luận văn này, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới:

- Tiến sĩ Huỳnh Thanh Tú, người đã tận tình hướng dẫn cho tôi trong quá trình

xây dựng đề cương, tổ chức nghiên cứu và hoàn thành luận văn

- Bạn bè, đồng nghiệp đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình thảo luận, tìm kiếm

thông tin, thu thập và xử lý dữ liệu Đặc biệt là những đồng nghiệp, bạn bè đã

giúp tôi trong việc xây dựng bảng câu hỏi và khảo sát số liệu phục vụ cho nghiên

cứu

- Các Thầy, Cô, giảng viên giảng dạy tại Trường đại học Kinh tế-Luật – Đại học

Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã truyền đạt cho tôi những kiến thức và kinh

nghiệm trong nghiên cứu khoa học và thực tiễn

- Những người thân trong gia đình đã động viên, ủng hộ, tạo mọi điều kiện tốt

nhất cho tôi hoàn thành tốt bài luận văn này

Xin chân thành cảm ơn!

TÁC GIẢ

NGUYỄN VĂN ĐIỆP

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

- ctg: các tác giả

- DV: Tên biến nghiên cứu “Dịch vụ sau mua”

- EFA: Phân tích nhân tố khám phá

- Hi: Là “Hypothesis i” có nghĩa là “Giả thuyết thứ i”

- HV: Tên biến nghiên cứu “Hành vi mua máy tính xách tay”

- KMO: “Kaiser-Meyer-Olkin Measure” là một chỉ số đo mức độ đầy đủ

của mẫu

- Laptop: Máy tính xách tay

- PC: Tên biến nghiên cứu “Đặc điểm phần cứng”

- sig: “Significant” có nghĩa là “mức ý nghĩa đáng kể” dùng để đo mức độ tác

động đáng kể hoặc mức độ tương quan đáng kể …

- TH: Tên biến nghiên cứu “Hình ảnh và uy tín thương hiệu”

- TN: Tên biến nghiên cứu “Tính năng hữu ích”

- TPHCM: Thành phố Hồ Chí Minh

- TT: Tên biến nghiên cứu “Sự phù hợp về giá cả và thanh toán”

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 3.1 Thang đo yếu tố "Hình ảnh và uy tín thương hiệu" 40

Bảng 3.2 Thang đo yếu tố "Đặc điểm phần cứng" 41

Bảng 3.3 Thang đo yếu tố "Sự phù hợp về giá cả và thanh toán" 42

Bảng 3.4 Thang đo yếu tố "Dịch vụ sau mua" 43

Bảng 3.5 Thang đo yếu tố "Tính năng hữu ích" 44

Bảng 3.6 Thang đo yếu tố "Hành vi mua máy tính xách tay" 45

Bảng 4.1 Mô tả mẫu quan sát theo các biến định tính 51

Bảng 4.2 Thống kê mô tả các biến thành phần định lượng của nghiên cứu 53

Bảng 4.3 Kết quả kiểm định Cronbach's Alpha sau khi loại biến 56

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 2.1 Mô hình hành vi của người mua (theo Philip Kotler) 10 Hình 2.2 Mô hình các giai đoạn hành vi mua hàng của người tiêu dùng (Philip Kotler, 2001) 11 Hình 2.3 Tiến trình đánh giá các lựa chọn đến quyết định mua sắm (theo Philip Kotler) 14 Hình 2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng (theo Philip Kotler) 16 Hình 2.5 Mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay tại thành phố Hồ Chí Minh (theo tác giả) 31 Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu (theo tác giả) 33 Hình 5.1 Kết quả Mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay tại TP Hồ Chí Minh 72

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN I LỜI CẢM ƠN II DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT III DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU IV DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ V MỤC LỤC VI

Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu 2

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu 2

1.3.2 Đối tượng khảo sát 2

1.4 Phạm vi nghiên cứu 3

1.4.1 Phạm vi không gian 3

1.4.2 Phạm vi thời gian 3

1.5 Phương pháp nghiên cứu 3

1.5.1 Phương pháp nghiên cứu định tính 3

1.5.2 Phương pháp nghiên cứu định lượng 4

1.6 Tổng quan tình hình nghiên cứu 5

1.6.1 Nghiên cứu nước ngoài 5

1.6.2 Nghiên cứu trong nước 6

1.7 Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu 7

1.8 Kết cấu đề tài nghiên cứu 8

Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 9

2.1 Các khái niệm 9

2.1.1 Khái niệm hành vi người tiêu dùng 9

2.1.2 Hành vi mua hàng của người tiêu dùng 11

Nhận biết nhu cầu 11

2.1.2.1 Tìm kiếm thông tin 12

2.1.2.2 Đánh giá lựa chọn 13

2.1.2.3 Quyết định mua 13

2.1.2.4 Hành vi sau khi mua 14

2.1.2.5 2.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua hàng của người tiêu dùng 15

Các nhân tố bên trong 16

2.1.3.1 Các nhân tố bên ngoài 18

2.1.3.2. 2.2 Các mô hình nghiên cứu liên quan 21

2.2.1 Nghiên cứu nước ngoài 22

2.2.2 Nghiên cứu trong nước 24

2.3 Đề xuất mô hình nghiên cứu 25

2.3.1 Giải thích lý do chọn mô hình nghiên cứu 25

2.3.2 Giả thuyết nghiên cứu 27

Hình ảnh và uy tín thương hiệu 27

2.3.2.1 Đặc điểm phần cứng 28

2.3.2.2 Sự phù hợp về giá cả và thanh toán 28

2.3.2.3 Dịch vụ sau mua 29

2.3.2.4 Tính năng hữu ích 30

2.3.2.5 2.3.3 Mô hình nghiên cứu 31

TÓM TẮT CHƯƠNG 2 32

Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 33

3.1 Quy trình nghiên cứu 33

3.1.1 Nghiên cứu sơ bộ 34

3.1.2 Nghiên cứu chính thức 36

3.2 Thiết kế nghiên cứu 37

3.2.1 Đối tượng khảo sát 37

3.2.2 Cách thức khảo sát 37

3.2.3 Quy mô và cách chọn mẫu 38

3.3 Xây dựng thang đo 39

3.3.1 Thang đo yếu tố “Hình ảnh và uy tín thương hiệu” 40

3.3.2 Thang đo yếu tố “Đặc điểm phần cứng” 40

3.3.3 Thang đo yếu tố “Sự phù hợp về giá cả và thanh toán” 41

3.3.4 Thang đo yếu tố “Dịch vụ sau mua” 42

3.3.5 Thang đo yếu tố “Tính năng hữu ích” 43

3.3.6 Thang đo “Hành vi mua máy tính xách tay” 44

3.4 Phương pháp xử lý số liệu 45

3.4.1 Kiểm định thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha 46

3.4.2 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) 46

3.4.3 Phân tích tương quan và hồi quy tuyến tính bội 47

3.4.4 Kiểm định phân phối chuẩn 48

3.4.5 Kiểm định sự khác biệt theo đặc điểm cá nhân bằng phân tích Independent-Samples T Test và ANOVA 48

TÓM TẮT CHƯƠNG 3 50

Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 51

4.1 Thống kê, mô tả kết quả khảo sát 51

4.2 Đánh giá thang đo qua kiểm tra hệ số tin cậy Cronbach„s Alpha 54

4.3 Kiểm định thang đo bằng phân tích nhân tố khám phá (EFA) 57

4.4 Kiểm định giả thuyết nghiên cứu 59

4.4.1 Phân tích tương quan 60

4.4.2 Phân tích hồi quy tuyến tính bội 60

4.4.3 Kiểm định phân phối chuẩn 63

4.5 Kiểm định sự khác biệt về hành vi mua máy tính xách tay theo các đặc điểm

cá nhân của đối tượng khảo sát 64

4.5.1 Theo giới tính 64

4.5.2 Theo độ tuổi 64

4.5.3 Theo trình độ học vấn 65

4.5.4 Theo thu nhập cá nhân 65

4.6 So sánh kết quả nghiên cứu với các nghiên cứu liên quan khác 66

TÓM TẮT CHƯƠNG 4 67

Chương 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ 69

5.1 Kết luận 69

5.2 Hàm ý quản trị 72

5.2.1 Yếu tố “Hình ảnh và uy tín thương hiệu” 73

5.2.2 Yếu tố “Tính năng hữu ích” 73

5.2.3 Yếu tố “Sự phù hợp về giá cả và thanh toán” 73

5.2.4 Yếu tố “Đặc điểm phần cứng” 74

5.2.5 Yếu tố “Dịch vụ sau mua” 74

5.2.6 Hàm ý quản trị cho sự khác biệt về hành vi mua máy tính xách tay theo đặc điểm cá nhân 75

Theo độ tuổi 75

5.2.6.1 Theo thu nhập 76

5.2.6.2. 5.3 Hạn chế của nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo 76

5.3.1 Hạn chế của nghiên cứu 76

5.3.2 Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo 77

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

PHỤ LỤC 80

PHỤ LỤC 1 DÀN BÀI THẢO LUẬN NHÓM 80

PHỤ LỤC 2 BẢNG CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG 84

PHỤ LỤC 3 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH 90

PHỤ LỤC 3.1 KẾT QUẢ THỐNG KÊ MÔ TẢ CÁC BIẾN ĐỊNH TÍNH 90

PHỤ LỤC 3.2 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH HỆ SỐ CRONBACH’S ALPHA 93

PHỤ LỤC 3.3 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ (EFA) 99

PHỤ LỤC 3.4 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH TƯƠNG QUAN VÀ HỒI QUY TUYẾN TÍNH BỘI 101

PHỤ LỤC 3.5 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH PHÂN PHỐI CHUẨN CÁC NHÂN TỐ TRONG MÔ HÌNH 106

PHỤ LỤC 3.6 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH SỰ KHÁC BIỆT BẰNG T TEST VÀ ANOVA 110

Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

Lý do chọn đề tài

Công nghệ và Internet đang phát triển cực kỳ mạnh mẽ trên toàn thế giới nói chung

và Việt Nam nói riêng, các sản phẩm công nghệ được sản xuất ngày càng nhiều về chủng loại, tính năng và giá thành Trong đó, máy vi tính và điện thoại thông minh là những thiết bị hữu ích, tiện lợi và được nhiều người sử dụng Đặc biệt, với các tính năng hỗ trợ của mình, máy tính xách tay đã trở thành một dụng cụ học tập, giải trí và làm việc không thể thiếu phục vụ nhu cầu của rất nhiều người Máy tính xách tay có đầy đủ các tính năng để thay thế hầu hết các công cụ học tập, giải trí và làm việc như sách vở, giáo trình, tài liệu nghiên cứu, bút viết, máy tính, soạn thảo văn bản, bảng tính, trình chiếu thuyết trình, công cụ tìm kiếm thông tin Đặc biệt với tính di động (nhỏ gọn, có thể di chuyển dễ dàng) của mình thì máy tính xách tay thực sự là một công cụ hữu ích và cần thiết với rất nhiều người

Giai đoạn từ năm 2010 - 2012 được xem là giai đoạn phát triển mạnh mẽ nhất, thống lĩnh thị trường của máy tính xách tay Từ năm 2012, sự cạnh tranh giữa các thương hiệu máy tính xách tay là rất gay gắt, đặc biệt là giai đoạn từ năm 2013 trở đi với sức

ép từ sự bùng nổ của điện thoại thông minh và máy tính bảng Theo báo cáo mới nhất của GFK cho nửa đầu 2017, doanh số máy tính (cả máy tính để bàn và máy tính xách tay) bán lẻ tại thị trường Việt Nam đạt hơn 352.000 chiếc, giảm 16.7% so với cùng kỳ năm 2016 Trong đó, máy tính xách tay giảm 15.7% và máy tính để bàn giảm 19.1% Mức này thấp hơn mức giảm của năm 2016 so với cùng kỳ 2015 chỉ khoảng 1.9% Hà Nội và TPHCM vẫn chiếm tới 70% tổng thị trường bán lẻ máy vi tính

Trước tình hình thực tiễn giảm sút doanh số máy vi tính như vậy, các doanh nghiệp buôn bán kinh doanh và sản xuất máy tính xách tay cần phải xác định lại nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng, người tiêu dùng đang cần sản phẩm như thế nào, đáp ứng

những tiêu chí ra sao và các yếu tố nào có thể tác động tới hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng hiện nay Nghiên cứu những yếu tố tác động tới hành vi mua hàng máy tính xách tay có thể giúp cho các doanh nghiệp định hình được chiến lược sản xuất, chiêu thị và bán hàng hiệu quả hơn nhằm gia tăng doanh số bán hàng

Vậy câu hỏi đặt ra là có những yếu tố nào ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng? Và mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đó như thế nào? Làm sao để gia tăng khả năng mua máy tính xách tay?

Xuất phát từ thực tế đó mà tác giả quyết định chọn đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng

đến hành vi mua máy tính xách tay tại Thành phố Hồ Chí Minh” để làm đề tài tốt

nghiệp cao học của mình, đồng thời cung cấp những thông tin tham khảo hữu ích cho các nhà quản trị doanh nghiệp sản xuất, phân phối và kinh doanh máy vi tính tại TP

Hồ Chí Minh

Mục tiêu nghiên cứu

- Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng tại thành phố Hồ Chí Minh

- Đánh giá tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng tại thành phố Hồ Chí Minh

- Đề xuất một số hàm ý quản trị nhằm gia tăng khả năng mua hàng máy tính xách tay của người tiêu dùng tại thành phố Hồ Chí Minh

Đối tượng nghiên cứu

1.1.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng tại thành phố Hồ Chí Minh

1.1.2 Đối tượng khảo sát

Đối tượng khảo sát của nghiên cứu là các khách hàng, người tiêu dùng đã từng mua máy tính xách tay tại thành phố Hồ Chí Minh

- Thời gian ứng dụng: đề tài nghiên cứu này có giá trị ứng dụng thực tiễn cho tới

thời điểm hết năm 2020

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu này kết hợp sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và phương pháp nghiên cứu định lượng:

1.1.5 Phương pháp nghiên cứu định tính

Nghiên cứu định tính nhằm mục đích khám phá, bổ sung và điều chỉnh các biến quan sát của thang đo dùng để đo lường các khái niệm trong mô hình nghiên cứu Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua kỹ thuật thảo luận nhóm với một số khách hàng đã mua sắm máy tính xách tay tại thành phố Hồ Chí Minh gồm 02 bước:

Bước 1: Thảo luận nhóm theo dàn bài thảo luận về các yếu tố ảnh hưởng tới hành vi

mua máy tính xách tay với nhóm khách hàng (5-7 người) đã từng mua sắm máy tính xách tay tại thành phố Hồ Chí Minh, nhằm mục đích khám phá, bổ sung và hiệu chỉnh các biến quan sát, thang đo và xác định mô hình nghiên cứu một cách rõ ràng

Bước 2: Phỏng vấn thử nghiệm bảng câu hỏi với 10 người khách hàng ngẫu nhiên

đã từng mua sắm máy tính xách tay tại thành phố Hồ Chí Minh nhằm mục đích đánh

giá nội dung bảng câu hỏi xem có rõ ràng, phù hợp chưa để điều chỉnh hoàn tất bảng câu hỏi chính thức

Nghiên cứu định tính cho ra kết quả gồm thang đo, mô hình và giả thuyết nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng tại thành phố Hồ Chí Minh Từ đó, hoàn thiện bảng câu hỏi khảo sát để chuẩn bị cho nghiên cứu chính thức bằng phương pháp nghiên cứu định lượng

1.1.6 Phương pháp nghiên cứu định lượng

Nghiên cứu định lượng nhằm mục đích thu thập dữ liệu, phân tích, thống kê mô tả

để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay tại thành phố Hồ Chí Minh Qua các phân tích, đánh giá để hiệu chỉnh mô hình và giả thuyết nghiên cứu cho phù hợp

Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua kỹ thuật phỏng vấn trực tiếp, phỏng vấn qua thư điện tử và trả lời trực tuyến bằng bảng câu hỏi điều tra Nghiên cứu

này sử dụng thang đo Likert 5 điểm từ 1 điểm là “Hoàn toàn không đồng ý” cho tới 5 điểm là “Hoàn toàn đồng ý” Mẫu điều tra khảo sát được chọn theo phương pháp chọn

mẫu thuận tiện gồm các khách hàng đã từng mua máy tính xách tay trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

Các dữ liệu, thông số sẽ được tiến hành kiểm tra, phân tích, đánh giá bằng phần mềm SPSS 20.0 Nghiên cứu sử dụng phương pháp đánh giá hệ số tin cậy Cronbach‟s Alpha, phương pháp phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích sự tương quan, phân tích hồi quy, kiểm định phân phối chuẩn và phân tích ANOVA để phân tích, đánh giá

số liệu

Tổng quan tình hình nghiên cứu

1.1.7 Nghiên cứu nước ngoài

Năm 2006, Nasir at al đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến việc mua máy tính

xách tay tại Thổ Nhĩ Kỳ qua nghiên cứu “Factors Influencing Consumers’ Laptop Purchases” Nghiên cứu đã chỉ ra có 7 yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính

xách tay, giải thích được 60% ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng Trong đó tính di động và kết nối ảnh hưởng mạnh mẽ nhất với 11.48%, giá

cả và điều kiện thanh toán là ít ảnh hưởng nhất với 5.92%

Năm 2012, nghiên cứu “Factors Influencing Teachers’ Laptop Purchases” của tác

giả Tania đã nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay của giáo viên tại thành phố Dhaka, Bangladesh Nghiên cứu cho thấy các yếu tố giải thích được 69% ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay, yếu tố thương hiệu ảnh hưởng mạnh nhất với 19% và yếu tố tính năng di động lại ít ảnh hưởng nhất với 10% Nghiên cứu này diễn ra vào năm 2012, thời điểm Công nghệ về Internet, máy vi tính, smart phone phát triển mạnh mẽ dẫn đến suy nghĩ mặc định rằng máy tính xách tay nào cũng đầy đủ các tính năng di động và kết nối này, vì vậy yếu tố tính di động và kết nối lại ít ảnh hưởng nhất Bên cạnh sự phát triển của công nghệ, nhiều thương hiệu sản xuất máy tính xách tay ra đời và cạnh tranh lẫn nhau về hình ảnh, chất lượng và uy tín thương hiệu dẫn đến yếu tố thương hiệu được người tiêu dùng đề cao hơn các yếu tố khác

Năm 2012, Kanwar đã nghiên cứu tại Ấn Độ về các yếu tố ảnh hưởng tới hành vi

mua máy tính xách tay với đề tài “Study of Consumer Behaviour while Purchasing Laptops in Chandigarh & Mohali” Tuy nhiên, nghiên cứu hạn chế với kích thước mẫu

khảo sát chỉ 100 mẫu và đối tượng khảo sát chỉ gồm các sinh viên và giáo viên, vì vậy tính khái quát và đại diện cho hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng của nghiên cứu này chưa cao

Năm 2014, Nghiên cứu “Factors Influencing On Buyer Behaviour Towards Laptop

In Dindigul District” của Pandisiva & Pandian đã kết luận có 7 yếu tố ảnh hưởng tới

hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng tại quận Dindigul của Ấn Độ Nghiên cứu này có kích thước mẫu là 150, kích thước mẫu này khá nhỏ nên có thể chưa phản ánh đầy đủ các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay

Năm 2015, Brahmbhatt & Acharya đã nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hành

vi trước khi mua laptop của người tiêu dùng tại 2 thành phố Ahmedabad và

Gandhinagar của Ấn Độ qua nghiên cứu “A Study of Different Factors Influencing Consumers’ Pre-Purchase Buying Behaviour Towards Laptop” Tuy nhiên, nghiên cứu

này cho kết quả EFA phân lớp các nhóm thành phần quan sát thuộc 4 nhân tố một cách

không hợp lý như sau: Đặc điểm thông số kỹ thuật (dung lượng ổ đĩa, thời lượng pin, dịch vụ sau mua, sự tác động thương hiệu, chip vi xử lý, phụ kiện máy tính), Ngoại hình sản phẩm (màu sắc sản phẩm, thiết kế sản phẩm), Sự thuận tiện trong mua sắm (vị trí cửa hàng, chương trình khuyến mãi, kích thước màn hình, hình thức thanh toán), Giá cả sản phẩm (giá máy tính xách tay, cân nặng) Vì vậy, kết quả nghiên cứu này có

thể không phản ánh đúng các nhân tố tác động tới hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng

1.1.8 Nghiên cứu trong nước

Năm 2013, Nguyễn Hải Minh Nhân đã chỉ ra có 5 yếu tố tác động đến quyết định

mua máy tính bảng của khách hàng tại Việt Nam trong đề tài “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua máy tính bảng của khách hàng tại Việt Nam”

Năm 2014, Alexander Wollenberg & Truong Tang Thuong đã nghiên cứu cho thấy

có 5 yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua smartphone tại Việt Nam qua nghiên cứu

“Consumer Behaviour in the Smartphone Market in Vietnam” Nghiên cứu thực hiện

tại TPHCM với kích thước mẫu là 170 và sau đó tổng quát hóa kết quả cho toàn thị

trường Việt Nam Tuy nhiên các tác giả lại không đề cập tới mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này tới hành vi mua smartphone

Năm 2014, Trần Quang Tính đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng tới ý định mua

iPhone tại thị trường Đà Nẵng trong đề tài “Nghiên cứu các yếu tố tác động đến ý định mua iPhone của người tiêu dùng tại Đà Nẵng” Nghiên cứu này chỉ mới nghiên cứu ý

định mua, tức là quá trình trước khi mua của người tiêu dùng, chưa có sự tổng quát hóa toàn bộ hành vi trong quá trình mua sắm

Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu

Thị trường sản phẩm công nghệ cạnh tranh ngày càng gay gắt và phức tạp, các nhà quản trị luôn phải tìm cách tạo ra lợi thế cạnh tranh của chính doanh nghiệp mình, không ngừng nâng cao chất lượng các sản phẩm và dịch vụ của mình để thỏa mãn nhu cầu và làm hài lòng khách hàng Đề tài nghiên cứu này đem lại một số ý nghĩa thực tiễn cho các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực sản xuất và kinh doanh máy vi tính xách tay tại Việt Nam (đặc biệt là tại TP Hồ Chí Minh), các công ty quảng cáo và nghiên cứu thị trường như sau:

- Kết quả nghiên cứu này giúp cho các doanh nghiệp kinh doanh máy vi tính hiểu

rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy vi tính xách tay của người tiêu dùng TPHCM Điều này góp phần tạo cơ sở cho hoạch định các chương trình marketing và bán hàng của doanh nghiệp có hiệu quả hơn

- Kết quả nghiên cứu này giúp cho các đại lý phân phối, các công ty quảng cáo và nghiên cứu thị trường máy vi tính nắm bắt được những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy vi tính xách tay của khách hàng, cũng như cách đo lường chúng Từ đó, các công ty trong ngành này có thể thực hiện được các dự án nghiên cứu, khảo sát thị trường và xây dựng giải pháp để thu hút khách hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng khả năng bán hàng

- Kết quả nghiên cứu này là tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu về hành vi mua sắm của người tiêu dùng đối với sản phẩm công nghệ như máy tính xách tay, điện thoại thông minh, máy tính bảng …

Kết cấu đề tài nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu được kết cấu thành 5 chương theo bố cục như sau:

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương này trình bày tổng quan về lý

do chọn đề tài, mục tiêu và đối tượng nghiên cứu, phạm vi và phương pháp nghiên cứu, tổng quan tình hình các nghiên cứu đi trước và ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Chương này trình bày các

khái niệm, cơ sở lý thuyết về hành vi mua sắm và các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng Từ đó, kết hợp với các mô hình nghiên cứu đi trước tương tự để đề xuất ra mô hình nghiên cứu và phát triển các giả thuyết nghiên cứu

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương này trình bày các phương pháp

nghiên cứu, quy trình nghiên cứu, thiết kế nghiên cứu và phương pháp xử lý số liệu

để thực hiện các mục tiêu nghiên cứu đã đề ra

Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương này trình bày các kết quả của nghiên

cứu đạt được, thống kê mô tả kết quả khảo sát, thực hiện các phân tích và kiểm định, biện luận và giải thích để làm sáng tỏ vấn đề

Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị Chương này tổng hợp kết luận về kết

quả nghiên cứu, đề xuất các hàm ý quản trị, phân tích các hạn chế của nghiên cứu và

đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

Các khái niệm

2.1.1 Khái niệm hành vi người tiêu dùng

Khái niệm hành vi người tiêu dùng theo Philip Kotler (2001) là “Một tổng thể những hành động diễn biến trong suốt quá trình kể từ khi nhận biết nhu cầu cho tới khi mua

và sau khi mua sản phẩm” Có thể hiểu, hành vi của người tiêu dùng là cách thức mà

người tiêu dùng đưa ra quyết định sử dụng các nguồn lực sẵn có của họ (thời gian, tiền bạc, kiến thức, ham muốn …) như thế nào cho các sản phẩm tiêu dùng mà họ mua Theo Wayne & Deborah (2008: 24), hành vi người tiêu dùng được hiểu là một loạt các quyết định về việc mua cái gì, tại sao, khi nào, như thế nào, nơi nào, bao nhiêu, bao lâu một lần … mà mỗi cá nhân, nhóm người tiêu dùng phải có quyết định qua thời gian

về việc chọn dùng sản phẩm, dịch vụ, ý tưởng hoặc các hoạt động

Hiệp hội Marketing Hoa Kỳ nêu rằng, hành vi khách hàng chính là sự tác động qua lại giữa các yếu tố kích thích của môi trường với nhận thức và hành vi của con người

mà qua sự tương tác đó, con người thay đổi cuộc sống của họ Hay nói cách khác, hành

vi khách hàng bao gồm những suy nghĩ và cảm nhận mà con người có được và những hành động mà họ thực hiện trong quá trình tiêu dùng Những yếu tố như ý kiến từ những người tiêu dùng khác, quảng cáo, thông tin về giá cả, bao bì, bề ngoài sản phẩm đều có thể tác động đến cảm nhận, suy nghĩ và hành vi của khách hàng Theo định nghĩa này, hành vi người tiêu dùng được nhìn dưới góc độ tương tác, tác động qua lại lẫn nhau giữa con người với môi trường bên ngoài

Philip Kotler (2004) cho rằng trong marketing, các nhà tiếp thị nghiên cứu hành vi người tiêu dùng với mục đích nhận biết nhu cầu, sở thích, thói quen của người tiêu dùng Tức là xem khách hàng muốn mua gì, tại sao họ lại mua sản phẩm, dịch vụ đó,

tại sao họ mua nhãn hiệu sản phẩm đó, họ mua như thế nào, mua ở đâu, khi nào mua và mức độ mua ra sao để xây dựng chiến lược marketing nhằm thúc đẩy người tiêu dùng mua sắm sản phẩm, dịch vụ của mình

Do đó, các doanh nghiệp, các nhà tiếp thị phải hiểu được những nhu cầu và các yếu

tố ảnh hưởng, chi phối hành vi mua sắm của khách hàng Philip Kotler đã hệ thống các yếu tố dẫn tới quyết định mua sắm của người tiêu dùng theo mô hình sau (hình 2.1):

Hình 2.1 Mô hình hành vi của người mua (theo Philip Kotler)

Mô hình hành vi của Philip Kotler cho thấy, các yếu tố tiếp thị như: sản phẩm, giá

cả, địa điểm, chiêu thị và những kích thích bên ngoài như: kinh tế, công nghệ, chính trị, văn hóa, xã hội tác động và đi vào ý thức của người tiêu dùng Cùng với các đặc điểm như: văn hóa, xã hội, cá tính, tâm lý và quá trình thông qua quyết định của người tiêu dùng như: xác định nhu cầu, tìm kiếm thông tin, đánh giá các phương án dẫn đến những quyết định mua sắm nhất định Người tiếp thị, bán hàng phải hiểu được điều gì đang xảy ra trong ý thức của người tiêu dùng giữa lúc các kích thích bên ngoài tác động và lúc quyết định mua sắm

Tóm lại, hành vi người tiêu dùng là những suy nghĩ, cảm nhận và hành động diễn ra trong quá trình thông qua quyết định mua sắm hàng hóa, dịch vụ của người tiêu dùng

•Nhận thức vấn đề

•Tìm kiếm thông tin

•Đánh giá lựa chọn

•Quyết định mua

•Hành vi sau mua

Quyết định của người mua

dưới sự tác động qua lại giữa các yếu tố kích thích của môi trường bên ngoài và quá trình tâm lý bên trong của người tiêu dùng

2.1.2 Hành vi mua hàng của người tiêu dùng

Philip Kotler mô tả hành vi mua hàng của người tiêu dùng diễn ra qua 5 giai đoạn như hình sau (hình 2.2):

Hình 2.2 Mô hình các giai đoạn hành vi mua hàng của người tiêu dùng (Philip Kotler, 2001)

Nhận biết nhu cầu 2.1.2.1.

Quá trình mua sắm bắt đầu hình thành với việc người tiêu dùng ý thức được nhu cầu hay vấn đề của chính họ Nhu cầu phát sinh do những tác nhân kích thích đến từ cả bên trong và bên ngoài

Các kích thích bên trong là các nhu cầu thông thường của con người như những nhu cầu về sinh lý, thể chất, tồn tại (ăn uống, ngủ nghỉ, sinh hoạt …) Các kích thích này sẽ tác động lên ý thức con người và trở thành một sự thôi thúc hành động để đáp ứng lại các nhu cầu đó Chẳng hạn như một người cảm thấy đói thì muốn đi ăn, cảm thấy khát thì muốn uống nước, cảm thấy sợ hãi thì muốn được bảo vệ chở che để an toàn …

Các kích thích bên ngoài là những tác nhân bên ngoài tác động tới con người như thời gian, không gian, môi trường xung quanh, những chi phối có tính chất xã hội như văn hóa, nhóm tham khảo, tôn giáo … và các kích thích marketing khác Chẳng hạn như chương trình quảng cáo trên TV của một sản phẩm máy tính xách tay nhỏ gọn với

Nhận biết

nhu cầu

Tìm kiếm thông tin

Đánh giá lựa chọn

Quyết định mua

Hành vi sau khi mua

các tính năng hữu ích cho công việc/học tập, sẽ dẫn dắt khách hàng nhận biết nhu cầu muốn mua và sở hữu sản phẩm đó

Vấn đề đặt ra ở giai đoạn này là người làm marketing, doanh nghiệp phải dự đoán được người tiêu dùng muốn được thỏa mãn nhu cầu nào? Tại sao họ có nhu cầu đó? Họ

sẽ muốn thõa mãn nhu cầu của mình như thế nào? Với sản phẩm nào? Với đặc tính nào? Làm thế nào để kích thích thêm những nhu cầu mới tiềm ẩn trong con người họ?

Tìm kiếm thông tin 2.1.2.2.

Người tiêu dùng khi đã nhận biết được nhu cầu của mình đủ mạnh sẽ hình thành động cơ thúc đẩy tìm kiếm thông tin để hiểu biết về sản phẩm Các nguồn tìm kiếm thông tin có thể tùy thuộc vào sản phẩm người tiêu dùng muốn mua và các đặc tính của người mua, có 4 nguồn thông tin như sau:

Nguồn thông tin cá nhân: những thông tin tham khảo từ gia đình, người quen, bạn

bè, hàng xóm

Nguồn thông tin thương mại: các thông tin từ quảng cáo, nhân viên bán hàng, bao

bì sản phẩm, hội chợ, triển lãm …

Nguồn thông tin công cộng: thông tin trên các phương tiện truyền thông đại chúng,

các tổ chức, cơ quan chức năng chính phủ, đài báo …

Nguồn thông tin kinh nghiệm: thông tin được tích lũy qua quá trình tiếp xúc, khảo

sát, dùng thử sản phẩm

Mỗi nguồn thông tin đảm nhận vai trò khác nhau với mức độ ảnh hưởng đến hành vi mua sắm của người tiêu dùng khác nhau Chẳng hạn, nguồn thông tin thương mại đảm nhận chức năng thông báo; còn nguồn thông tin cá nhân đảm nhận vai trò khẳng định hay đánh giá

Đánh giá lựa chọn 2.1.2.3.

Sau khi tìm kiếm thông tin từ các nguồn thông tin, người tiêu dùng xử lý các thông tin thu nhận được rồi đưa ra đánh giá để lựa chọn và quyết định mua hàng Quá trình đánh giá lựa chọn thông thường được thực hiện theo nguyên tắc và trình tự sau đây:

Thứ nhất, người tiêu dùng xem mỗi một sản phẩm bao gồm một tập hợp các thuộc tính Mỗi thuộc tính thường gắn với một chức năng hữu ích mà sản phẩm đó có thể đem lại sự thỏa mãn cho người tiêu dùng khi sở hữu nó

Tiếp theo, người tiêu dùng phân loại các thuộc tính theo mức độ quan trọng khác nhau dựa trên nhu cầu cần được thỏa mãn ở các mức độ khác nhau của họ

Cuối cùng, người tiêu dùng có khuynh hướng xây dựng cho mình một tập hợp những niềm tin vào các nhãn hiệu làm cơ sở để đánh giá các thuộc tính của sản phẩm

Xu hướng lựa chọn của người tiêu dùng là sẽ chọn mua sản phẩm có nhãn hiệu hàng hóa có thể đem lại cho họ sự thỏa mãn từ các thuộc tính của sản phẩm mà họ quan tâm

là tối đa Tuy nhiên, kết quả đánh giá này phụ thuộc vào tâm lý, điều kiện kinh tế và bối cảnh cụ thể diễn ra hành vi mua sắm của người tiêu dùng Vì vậy, nhiệm vụ của những người làm marketing là phải hiểu được người tiêu dùng đánh giá như thế nào đối với các nhãn hiệu sản phẩm nhằm mục đích thay đổi, cải tiến sản phẩm để thỏa mãn các nhu cầu của người tiêu dùng, làm cho họ yêu thích và chú ý hơn đến những đặc tính mà sản phẩm mình có ưu thế; thay đổi niềm tin của người tiêu dùng về những đặc tính quan trọng của sản phẩm mà họ đánh giá chưa hợp lý

Quyết định mua 2.1.2.4.

Sau khi đánh giá lựa chọn, ý định mua hàng được hình thành trong tâm trí người tiêu dùng và đi đến quyết định mua Tuy nhiên, theo Philip Kotler có 2 yếu tố là thái độ của những người khác và những yếu tố tình huống bất ngờ có thể tác động vào trước khi người tiêu dùng đưa ra quyết định mua cuối cùng như hình 2.3:

Hình 2.3 Tiến trình đánh giá các lựa chọn đến quyết định mua sắm (theo Philip Kotler)

Thái độ của những người khác (người thân, bạn bè, đồng nghiệp …) có thể ủng hộ hay phản đối ý định mua hàng của người tiêu dùng Tùy thuộc vào cường độ và chiều hướng của thái độ ủng hộ hay phản đối của nhóm người này mà người tiêu dùng đưa ra quyết định mua sắm hay từ bỏ ý định mua sắm

Những yếu tố tình huống bất ngờ (nguy cơ mất việc làm, thu nhập giảm, giá cả tăng cao, sản phẩm không đáp ứng kỳ vọng, …) có thể làm thay đổi, thậm chí từ bỏ ý định mua hàng Ngoài ra, quyết định mua hàng của người tiêu dùng có thể thay đổi, hoãn lại hay hủy bỏ do chịu ảnh hưởng từ những rủi ro mà khách hàng nhận thức được Vì vậy, người làm tiếp thị lúc này phải hiểu được các yếu tố gây nên nhận thức rủi ro nơi người tiêu dùng, hướng dẫn, trợ giúp người tiêu dùng nhằm làm giảm rủi ro nhận thức của họ

và gia tăng cơ hội mua sản phẩm dịch vụ của doanh nghiệp

Hành vi sau khi mua 2.1.2.5.

Sau khi mua hàng, người tiêu dùng có thể thấy hài lòng hoặc có thể không hài lòng với sản phầm đã mua Với mỗi mức độ hài lòng và thỏa mãn khác nhau thì người tiêu dùng có thể đưa ra những hành động và phản ứng khác nhau với sản phẩm đã mua và với doanh nghiệp

Nếu sản phẩm đáp ứng được các nhu cầu và mong đợi mà người tiêu dùng kỳ vọng thì họ sẽ cảm thấy hài lòng Hệ quả là hành vi mua hàng có thể sẽ được lặp lại khi họ

Đánh giá

các lựa chọn mua hàng Ý định

Thái độ của những người khác Những yếu tố tình huống bất ngờ

Quyết định mua

có nhu cầu lần tiếp theo, họ cũng sẽ giới thiệu, khen ngợi và quảng cáo cho những người khác biết đến sản phẩm của doanh nghiệp

Nếu sản phẩm không đáp ứng được các nhu cầu và kỳ vọng mà người tiêu dùng mong đợi thì họ sẽ không hài lòng và bất mãn Nếu bất mãn, khách hàng có thể phản ứng bằng các hành vi như đòi doanh nghiệp bồi thường, phản ánh với công chúng, chuyển sang mua hàng của doanh nghiệp/nhãn hiệu khác, ngưng mua hàng, tẩy chay và tuyên truyền cho người khác biết …

Vì thế, nhiệm vụ của những người làm marketing, chăm sóc khách hàng là cần phải theo dõi người tiêu dùng cảm nhận và xử lý sản phẩm như thế nào để có biện pháp chăm sóc khách hàng thích hợp nhằm tận dụng cơ hội, hoặc giảm thiểu sự không hài lòng của khách hàng sau khi mua

Tóm lại, hành vi mua hàng của người tiêu dùng là một quá trình diễn ra kể từ khi hình thành ý thức về nhu cầu đến khi đưa ra quyết định mua sắm, hoặc quyết định mua sắm được lặp lại Trong đó, quyết định mua sắm là giai đoạn cuối cùng của hành vi mua sắm, là kết quả đánh giá các lựa chọn, trên cơ sở cân đối giữa nhu cầu và khả năng, giữa tổng lợi ích nhận được so với tổng chi phí bỏ ra để có được sản phẩm, dịch

vụ đó, dưới sự tác động của những người khác (người thân, bạn bè, đồng nghiệp), các tình huống bất ngờ nảy sinh và rủi ro khách hàng nhận thức được trước khi đưa ra quyết định mua sắm

2.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua hàng của người tiêu dùng

Theo Philip Kotler (2004), hành vi mua hàng của người tiêu dùng bị tác động bởi 2 nhóm nhân tố là các nhân tố nội tại bên trong (nhân tố tâm lý và nhân tố cá nhân) và

các nhân tố bên ngoài (nhân tố văn hóa và nhân tố xã hội) (hình 2.4):

Hình 2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng (theo Philip Kotler)

Các nhân tố bên trong 2.1.3.1.

a) Nhân tố cá nhân

Nhân tố cá nhân bao gồm các yếu tố liên quan đến chính bản thân của cá nhân người tiêu dùng như giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp, thu nhập, lối sống Các yếu tố này tác động nhiều tới các quyết định và hành vi của con người trong cuộc sống hàng ngày, vì vậy nên nó có ảnh hưởng sâu sắc đến hành vi mua sắm của người tiêu dùng khi mua sắm Có 4 yếu tố cá nhân chính ảnh hưởng tới hành vi mua hàng của người tiêu dùng:

- Giới tính: mỗi giới tính khác nhau lại có những nhu cầu tiêu dùng và cách lựa

chọn hàng hóa khác nhau Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, nữ giới thường quyết định mua hàng dựa vào căn cứ chủ yếu là giá cả, hình thức và mẫu mã của sản phẩm Trong khi đó, nam giới lại thường chú trọng đến yếu tố công nghệ và uy tín của sản phẩm, hàng hóa

Các nhân tố bên trong

Nhân tố cá nhân

Nhân tố tâm lý

Các nhân tố bên ngoài

Nhân tố văn hóa

Nhân tố xã hội Hành vi mua

của người tiêu dùng

- Tuổi tác và giai đoạn cuộc đời: người tiêu dùng có những sự lựa chọn hàng hóa

và dịch vụ khác nhau tùy theo tuổi tác, theo giai đoạn của chu kỳ sống của họ Cùng là một nhu cầu ăn uống thì giới trẻ lại chọn lựa đa dạng hóa các loại thức

ăn, trong khi người lớn tuổi hơn thường có xu hướng ăn kiêng một số loại thức

ăn Các sản phẩm như quần áo, thời trang, đồ nội thất hay nhu cầu giải trí cũng

có thị hiếu khác nhau theo độ tuổi của người tiêu dùng

- Nghề nghiệp và thu nhập: nghề nghiệp và thu nhập kinh tế là một trong những

yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến hành vi của người tiêu dùng Các nghề nghiệp khác nhau lại có những tiêu chí lựa chọn sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ khác nhau Chẳng hạn như công nhân chọn lựa các sản phẩm quần áo, thời trang

đi làm và cách giải trí khác với dân văn phòng Điều kiện kinh tế tác động lớn tới hành vi lựa chọn sản phẩm khi mua, người tiêu dùng thường có xu hướng lựa chọn sản phẩm, dịch vụ phù hợp với túi tiền của mình

- Lối sống: là cách sống của một người thể hiện trong các hoạt động, thói quen,

mối quan tâm, quan điểm của người đó trong cuộc sống Sự lựa chọn hàng hóa, dịch vụ của người tiêu dùng thể hiện lối sống của riêng họ Thường thì những người xuất thân từ các tầng lớp xã hội, vùng văn hóa, nghề nghiệp khác nhau thì

có lối sống khác nhau và cũng có hành vi mua sắm khác nhau

b) Nhân tố tâm lý

Các yếu tố tâm lý thường ảnh hưởng nhiều đến hành vi của con người bao gồm động cơ, nhận thức, hiểu biết, niềm tin và thái độ Các yếu tố này ảnh hưởng tới sự lựa chọn, việc ra quyết định và các hành vi trong cuộc sống của mỗi người Chính vì vậy, các yếu tố tâm lý ảnh hưởng tới hành vi mua hàng của người tiêu dùng, bao gồm 4 yếu

tố chính như sau:

- Động cơ: là một nhu cầu mạnh mẽ đến mức thúc đẩy con người phải hành động

để thỏa mãn nhu cầu đó Con người thường có nhiều nhu cầu khác nhau ở

những thời điểm khác nhau và mức độ của các nhu cầu cũng khác nhau Các nhu cầu mạnh mẽ cần thỏa mãn ngay lập tức sẽ tạo nên động cơ để hành động

- Nhận thức: là khả năng tự tư duy và cảm nhận của con người Người tiêu dùng

có thể có những nhận thức khác nhau về cùng một sản phẩm, chẳng hạn như với cùng một sản phẩm thời trang thì 2 người khách có thể có những cảm nhận, đánh giá khác nhau về sản phẩm đó Nhận thức của người tiêu dùng về những yếu tố như mẫu mã, giá cả, chất lượng và thái độ phục vụ đều không hoàn toàn giống nhau

- Sự hiểu biết: người tiêu dùng, tùy thuộc vào mức độ hiểu biết về sản phẩm và

cảm nhận khi tiêu dùng sản phẩm mà có những hành vi tiêu dùng sản phẩm đó rất khác nhau Khi người tiêu dùng có hiểu biết nhất định về sản phẩm thì họ sẽ lựa chọn tiêu dùng một cách sao cho có lợi nhất Người tiêu dùng có thể tích lũy thêm những quan điểm tích cực hoặc tiêu cực từ quá trình tiêu dùng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ

- Niềm tin và thái độ: được hình thành trong tâm trí người tiêu dùng theo nhiều

cách khác nhau Niềm tin và thái độ về sản phẩm hàng hóa, dịch vụ có thể được hình thành trước khi mua sản phẩm đó thông qua các kích thích marketing, quảng cáo, truyền miệng Mặt khác cũng có những niềm tin và thái độ của người tiêu dùng được hình thành sau khi mua và trong quá trình sử dụng sản phẩm Niềm tin và thái độ của người tiêu dùng ảnh hưởng nhiều tới hành vi mua sắm của họ

Các nhân tố bên ngoài 2.1.3.2.

a) Nhân tố văn hoá

Văn hoá là nguyên nhân cơ bản, đầu tiên dẫn dắt hành vi của con người nói chung

và hành vi tiêu dùng nói riêng Cách ăn mặc, tiêu dùng, sự cảm nhận giá trị của hàng

hóa, sự thể hiện mình thông qua tiêu dùng đều chịu sự chi phối mạnh mẽ của văn hóa, gọi là văn hóa tiêu dùng

Hành vi người tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố thuộc về văn hoá như: nền văn hóa, nhánh văn hóa, tầng lớp xã hội

- Nền văn hóa: người tiêu dùng mua sắm sản phẩm là nhằm tìm kiếm những giá

trị và giá trị sử dụng của sản phẩm, cụ thể là tác dụng, chức năng, hình dáng, kết cấu, bao bì, nhãn hiệu của sản phẩm hoặc những ý nghĩa có tính biểu tượng mà sản phẩm mang lại cho người tiêu dùng Trên thực tế, có sự khác biệt giữa các nền văn hoá trong quá trình tìm kiếm lợi ích và giá trị sử dụng của sản phẩm Nền văn hoá là một hệ thống những giá trị, niềm tin, truyền thống và các chuẩn mực hành vi được hình thành, phát triển, gắn liền với một xã hội, một chế độ, một tôn giáo hay một dân tộc nhất định và được thừa kế qua nhiều thế hệ Sự thích ứng với các nền văn hoá cũng như thói quen của người tiêu dùng đòi hỏi các sản phẩm phải được cải tiến những tiêu chuẩn của sản phẩm phù hợp với yêu cầu của thị trường Mỗi nền văn hoá sẽ có những hành động khác nhau, các nền văn hoá khác nhau sẽ có cách ứng xử khác nhau phù hợp với nền văn hoá của họ Ví dụ, nền văn hóa của các dân tộc thiểu số trên đất nước Việt Nam là khác nhau, dẫn đến những hành vi và quan niệm trong cuộc sống của con người của các dân tộc thiểu số này cũng khác nhau

- Nhánh văn hóa: là một bộ phận cấu thành nhỏ hơn của một nền văn hóa Mỗi

nền văn hóa đều có những nhánh văn hóa nhỏ hơn tạo nên những đặc điểm đặc thù riêng Các nhánh văn hóa khác nhau sẽ tạo nên những phân khúc thị trường khác nhau, có lối sống riêng và hành vi tiêu dùng khác nhau Nhánh văn hóa ảnh hưởng tới các sở thích, thói quen, quan niệm và lựa chọn trong cuộc sống mỗi người Chẳng hạn như, người theo đạo Phật thường ăn chay, niệm Phật và đi chùa thắp hương vào các ngày lễ, ngày mùng 1 và ngày rằm hàng tháng

- Tầng lớp xã hội: trong xã hội nào cũng luôn tồn tại những nhóm người thuộc

những tầng lớp xã hội khác nhau, được sắp xếp theo thứ bậc, đẳng cấp, tôn ti trật tự đại diện cho các quan điểm giá trị, lợi ích và hành vi khác nhau Những người cùng chung tầng lớp xã hội, địa vị, giai cấp thường có hành vi tiêu dùng tương đồng nhau Chẳng hạn như tầng lớp thượng lưu thường không ăn ở các quán bình dân vỉa hè, họ thường mua sắm các loại hàng hóa cao cấp hàng hiệu,

ở nhà cao cửa rộng và có những thú vui tiêu khiểu cao cấp như tennis, gold, sưu tầm đồ cổ quý giá Vì vậy, các doanh nghiệp, nhà tiếp thị cần quan tâm đến hành vi mua sắm của người tiêu dùng trong các tầng lớp xã hội khác nhau, đặc biệt là các hàng hóa, dịch vụ có tính phô trương, thể hiện địa vị như thời trang,

xe cộ, nhà cửa, giải trí

b) Nhân tố xã hội

Nhân tố xã hội bao gồm các yếu tố về gia đình, nhóm tham khảo, vai trò và địa vị

xã hội Các yếu tố này ảnh hưởng đến nhu cầu, sự lựa chọn, các quyết định và hành vi của con người, vì vậy các yếu tố xã hội này ảnh hưởng đến hành vi mua sắm của người tiêu dùng Có 3 yếu tố xã hội ảnh hưởng tới hành vi mua hàng của người tiêu dùng:

- Các nhóm tham khảo: là những nhóm có ảnh hưởng một cách trực tiếp hoặc

gián tiếp đến những quan điểm, lựa chọn, hành vi của người tiêu dùng Người tiêu dùng thường bị ảnh hưởng bởi những nhóm tham khảo như nhóm thành viên và nhóm ngưỡng mộ Nhóm thành viên là nhóm mà cá nhân thuộc về nhóm

đó và tác động qua lại lẫn nhau với các thành viên của nhóm như ông bà, cha

mẹ, anh chị em, bạn bè, đồng nghiệp, công đoàn và các tổ chức trong xã hội Nhóm ngưỡng mộ là nhóm mà cá nhân cũng bị chịu ảnh hưởng, tuy không phải

là thành viên của nhóm nhưng lại có ước muốn được hiện diện trong nhóm đó, chẳng hạn như nhóm của những người doanh nhân luôn có ảnh hưởng tới nhiều

cá nhân khác

- Gia đình: các thành viên trong gia đình là nhóm tham khảo quan trọng có ảnh

hưởng mạnh mẽ tới hành vi mua sắm của người tiêu dùng bằng nhiều cách khác nhau Có thể phân biệt thành 2 kiểu gia đình khác nhau là gia đình định hướng

và gia đình riêng Gia đình định hướng bao gồm cha mẹ và anh chị em, có ảnh hưởng sâu sắc, lâu dài và thường định hướng cá nhân theo những giá trị bền vững về tôn giáo, chính trị, danh dự, lòng tự trọng và quan niệm sống Gia đình riêng bao gồm vợ chồng và con cái, có ảnh hưởng trực tiếp lên các nhu cầu và quyết định của người tiêu dùng

- Vai trò và địa vị xã hội: mỗi một cá nhân đều thuộc những tầng lớp xã hội khác

nhau, với những vai trò và địa vị khác nhau trong các tổ chức, nhóm ảnh hưởng Mỗi vai trò và địa vị khác nhau thường có những chuẩn mực, cách hành xử, lối sống khác nhau Do đó, những hành vi, lựa chọn trong mua sắm hàng hóa, dịch

vụ của người tiêu dùng là khác nhau theo vai trò và địa vị xã hội Chính vì thế người làm marketing cần nhận thức rõ các khả năng thể hiện địa vị xã hội của các sản phẩm hay nhãn hiệu trong tâm trí người tiêu dùng

Tóm lại, chúng ta có thể đánh giá được những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua sắm của người tiêu dùng Hành vi lựa chọn của một người là kết quả từ sự tác động qua lại phức tạp giữa những yếu tố văn hóa, xã hội và tâm lý, cá nhân Dựa trên những yếu tố này, những người làm marketing có thể chi phối, tạo ra các kích thích về nhu cầu đối với người tiêu dùng, đưa ra những chiến lược triển khai sản phẩm, định giá, phân phối và quảng cáo ra sao để thu hút được sự chú ý của người tiêu dùng

Các mô hình nghiên cứu liên quan

Trên thế giới, có khá nhiều nghiên cứu về hành vi mua sắm của người tiêu dùng về các sản phẩm công nghệ thông tin như máy tính xách tay, điện thoại thông minh, máy tính bảng … Tác giả đã thu thập và tham khảo một số nghiên cứu liên quan đến hành

vi mua sắm máy tính xách tay từ các nghiên cứu nước ngoài (5 nghiên cứu) và các

nghiên cứu trong nước (3 nghiên cứu) để làm cơ sở cho nghiên cứu của tác giả Qua tham khảo các nghiên cứu, tác giả nhận thấy các nghiên cứu đều xoay quanh các nhân

tố ảnh hưởng đến hành vi mua sắm máy tính xách tay bao gồm: đặc điểm kỹ thuật, thiết

bị ngoại vi, ngoại hình vật lý, các tính năng (tính năng tăng thêm, tính năng kết nối và

di động, tính năng đặc biệt), dịch vụ sau mua, giá cả và thanh toán, hình ảnh và uy tín thương hiệu Các nghiên cứu kết luận các yếu tố được đề xuất có ảnh hưởng từ 60% tới

87% hành vi mua sắm máy tính xách tay của người tiêu dùng

2.1.4 Nghiên cứu nước ngoài

- Năm 2006, Nasir at al đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến việc mua máy

tính xách tay tại Thổ Nhĩ Kỳ qua nghiên cứu “Factors Influencing Consumers’ Laptop Purchases” Nghiên cứu đã chỉ ra có 7 yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay: đặc điểm kỹ thuật cơ bản, dịch vụ sau mua hàng, giá cả và điều kiện thanh toán, thiết bị ngoại vi, ngoại hình vật lý, tính năng tăng cường, tính kết nối và di động

Nghiên cứu cho thấy 7 yếu tố trên giải thích được 60% ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng Trong đó tính di động và kết nối ảnh hưởng mạnh

mẽ nhất với 11.48%, giá cả và điều kiện thanh toán là ít ảnh hưởng nhất với 5.92% Theo tác giả nhận thấy, nghiên cứu này diễn ra tại thời điểm năm 2006 khi Công nghệ còn chưa phát triển như hiện tại, kết nối giữa các thiết bị khó khăn nên yếu tố tính di động và kết nối ảnh hưởng mạnh nhất tới hành vi mua máy tính xách tay là hợp lý

- Năm 2012, trong nghiên cứu “Factors Influencing Teachers’ Laptop Purchases”, tác giả Tania đã kết luận có 5 yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay của giáo viên tại thành phố Dhaka, Bangladesh: thương hiệu, đặc điểm kỹ thuật, tính năng đặc biệt, giá trị sản phẩm và tính năng di động Nghiên cứu cho thấy

các yếu tố giải thích được 69% ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay, yếu tố thương hiệu ảnh hưởng mạnh nhất với 19% và yếu tố tính năng di động lại ít ảnh hưởng nhất với 10% Nghiên cứu này diễn ra vào năm 2012, thời điểm Công nghệ về

Internet, máy vi tính, smart phone phát triển mạnh mẽ dẫn đến suy nghĩ mặc định rằng máy tính xách tay nào cũng đầy đủ các tính năng di động và kết nối này, vì vậy yếu tố tính di động và kết nối lại ít ảnh hưởng nhất Bên cạnh sự phát triển của công nghệ, nhiều thương hiệu sản xuất máy tính xách tay ra đời và cạnh tranh lẫn nhau về hình ảnh, chất lượng và uy tín thương hiệu dẫn đến yếu tố thương hiệu được người tiêu dùng đề cao hơn các yếu tố khác

- Theo như Kanwar (2012) nghiên cứu tại Ấn Độ đã chỉ ra rằng có 7 yếu tố ảnh

hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay: đặc điểm kỹ thuật cơ bản, dịch vụ sau mua hàng, giá cả và điều kiện thanh toán, thiết bị ngoại vi, ngoại hình vật lý, tính năng tăng cường, tính kết nối và di động Tuy nhiên, nghiên cứu hạn chế với kích thước mẫu

khảo sát chỉ 100 mẫu và đối tượng khảo sát chỉ gồm các sinh viên và giáo viên, vì vậy tính khái quát và đại diện cho hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng của nghiên cứu này chưa cao

- Nghiên cứu “Factors Influencing On Buyer Behaviour Towards Laptop In Dindigul District” năm 2014 của Pandisiva & Pandian đã khám phá ra có 7 yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay: đặc điểm kỹ thuật cơ bản, giá cả, dịch vụ sau mua hàng, tính kết nối và di động, tính năng tăng cường, ngoại hình vật lý, thiết bị ngoại vi Kết quả nghiên cứu cho thấy 7 yếu tố này có tác động 87% tới hành vi mua

máy tính xách tay của người tiêu dùng Mẫu khảo sát của nghiên cứu này là 150, kích thước mẫu này khá nhỏ nên có thể chưa phản ánh đầy đủ các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay

- Năm 2015, tác giả Brahmbhatt & Acharya đã kết luận rằng có 4 nhân tố ảnh hưởng tới hành vi mua laptop của người tiêu dùng tại 2 thành phố Ahmedabad và

Gandhinagar trong nghiên cứu “A Study of Different Factors Influencing Consumers’ Pre-Purchase Buying Behaviour Towards Laptop” Những yếu tố ảnh hưởng tới hành

vi mua laptop bao gồm: đặc điểm thông số kỹ thuật, sự thuận tiện trong mua sắm, ngoại hình sản phẩm và giá cả sản phẩm Tuy nhiên, nghiên cứu này cho kết quả EFA

phân lớp các nhóm thành phần quan sát thuộc 4 nhân tố một cách không hợp lý như

sau: Đặc điểm thông số kỹ thuật (dung lượng ổ đĩa, thời lượng pin, dịch vụ sau mua, sự tác động thương hiệu, chip vi xử lý, phụ kiện máy tính), Ngoại hình sản phẩm (màu sắc sản phẩm, thiết kế sản phẩm), Sự thuận tiện trong mua sắm (vị trí cửa hàng, chương trình khuyến mãi, kích thước màn hình, hình thức thanh toán), Giá cả sản phẩm (giá máy tính xách tay, cân nặng) Vì vậy, kết quả nghiên cứu này có thể không

phản ánh đúng các nhân tố tác động tới hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng

2.1.5 Nghiên cứu trong nước

- Nguyễn Hải Minh Nhân (2013) trong đề tài “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua máy tính bảng của khách hàng tại Việt Nam” đã chỉ ra có 5 yếu tố tác động đến quyết định mua máy tính bảng của khách hàng tại Việt Nam: giá trị hình ảnh, giá trị chất lượng, giá trị tính theo giá cả, giá trị cảm xúc và giá trị xã hội

- Alexander Wollenberg & Truong Tang Thuong (2014) đã nghiên cứu cho thấy

có 5 yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua smartphone tại Việt Nam: giá cả, quảng cáo, truyền miệng, nhận thức thương hiệu và chất lượng cảm nhận thông qua đề tài nghiên cứu “Consumer Behaviour in the Smartphone Market in Vietnam” Nghiên cứu thực

hiện tại TPHCM với kích thước mẫu là 170 và sau đó tổng quát hóa kết quả cho toàn thị trường Việt Nam Tuy nhiên các tác giả lại không đề cập tới mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này tới hành vi mua smartphone

- Trần Quang Tính (2014) trong đề tài “Nghiên cứu các yếu tố tác động đến ý định mua iPhone của người tiêu dùng tại Đà Nẵng” năm 2014 đã kết luận có 6 yếu tố ảnh hưởng tới ý định mua iPhone là: cảm nhận về sự hữu ích, cảm nhận về tính dễ sử dụng, các đặc điểm sản phẩm, hình ảnh thương hiệu, giá cả và các yếu tố xã hội

Trong đó, các yếu tố cảm nhận về sự hữu ích, cảm nhận về tính dễ sử dụng, các đặc điểm sản phẩm, hình ảnh thương hiệu và các yếu tố xã hội có tác động thuận chiều với

ý định mua iPhone, còn 1 yếu tố là giá cả có tác động ngược chiều với ý định mua iPhone Nghiên cứu này chỉ mới nghiên cứu ý định mua, tức là quá trình trước khi mua của người tiêu dùng, chưa có sự tổng quát hóa toàn bộ hành vi trong quá trình mua sắm

Đề xuất mô hình nghiên cứu

2.1.6 Giải thích lý do chọn mô hình nghiên cứu

Hành vi mua máy tính xách tay là quá trình từ nhận biết nhu cầu sử dụng máy tính xách tay (cần sử dụng cho việc gì? Học tập hay làm việc? Mức độ cần thiết như thế nào?), sau đó là tìm kiếm thông tin và đánh giá lựa chọn giữa các thương hiệu máy tính, chọn nơi để mua, … Cuối cùng ra quyết định mua và những hành vi sau khi đã mua máy tính xách tay về sử dụng Các yếu tố có tác động lên quá trình này sẽ gây ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng

Dựa trên cơ sở các nghiên cứu đi trước về sản phẩm máy tính xách tay và sản phẩm công nghệ, kết hợp với lý thuyết về hành vi mua sắm của người tiêu dùng, tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu gồm 5 yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy tính xách tay

của người tiêu dùng tại thành phố Hồ Chí Minh như sau: (1) Hình ảnh và uy tín thương hiệu, (2) Đặc điểm phần cứng, (3) Sự phù hợp về giá cả và thanh toán, (4) Dịch vụ sau mua, (5) Tính năng hữu ích

Yếu tố “Hình ảnh và uy tín thương hiệu” được đề cập đến trong các nghiên cứu

của Tania (2012), Alexander Wollenberg & Truong Tang Thuong (2014), Trần Quang Tính (2014) Nhận thấy yếu tố này phù hợp với thị trường sản phẩm công nghệ hiện nay, đặc biệt là khi người tiêu dùng tại thành phố Hồ Chí Minh thường có những niềm tin và thái độ tích cực đối với những thương hiệu uy tín và chất lượng Vì vậy tác giả

đề xuất đưa yếu tố “Hình ảnh và uy tín thương hiệu” này vào mô hình nghiên cứu các

yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng

Các nhà nghiên cứu Nasir at al (2006), Tania (2012), Kanwar (2012), Pandisiva &

Pandian (2014) đề cập đến các yếu tố đặc điểm kỹ thuật cơ bản, thông số thiết bị ngoại

vi có ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay Tác giả tổng hợp các yếu tố này lại

thành yếu tố “Đặc điểm phần cứng” của máy tính xách tay và đưa vào mô hình nghiên

cứu

Yếu tố “Sự phù hợp về giá cả và thanh toán” được đề cập đến trong các nghiên

cứu của Nasir at al (2006), Tania (2012), Kanwar (2012), Pandisiva & Pandian (2014)

là có ảnh hưởng tới hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng Giá cả và điều kiện thanh toán, các hình thức thanh toán cũng ảnh hưởng tới sự đánh giá lựa chọn và

ra quyết định mua của khách hàng lên sản phẩm Vì vậy, tác giả đề xuất đưa yếu tố này vào mô hình nghiên cứu

Yếu tố “Dịch vụ sau mua” đều được các nghiên cứu “Factors Influencing

Consumers’ Laptop Purchases”, “Study of Consumer Behaviour while Purchasing Laptops in Chandigarh & Mohali”, “Factors Influencing On Buyer Behaviour Towards Laptop In Dindigul District” đề cập là có ảnh hưởng tới hành vi mua sắm

máy tính xách tay Nhận thấy yếu tố này ảnh hưởng đến hành vi sau khi mua hàng của người tiêu dùng và phù hợp với nghiên cứu của tác giả nên đề xuất đưa vào mô hình nghiên cứu

Yếu tố “Tính năng hữu ích” được đề xuất đưa vào mô hình dựa trên cơ sở các yếu

tố tính di động và kết nối, tính năng tăng cường của các nhà nghiên cứu Nasir at al

(2006), Tania (2012), Kanwar (2012), Pandisiva & Pandian (2014) Yếu tố này đề cập đến các chức năng mà máy tính xách tay mang lại cho người tiêu dùng khi sử dụng

2.1.7 Giả thuyết nghiên cứu

Hình ảnh và uy tín thương hiệu 2.1.7.1.

Thuật ngữ thương hiệu đã xuất hiện từ rất lâu với ý nghĩa để phân biệt hàng hoá của nhà sản xuất này với nhà sản xuất khác Từ “brand” (thương hiệu) xuất phát từ ngôn ngữ Na Uy cổ là “brandr” với ý nghĩa “đóng dấu bằng sắt nung” để thể hiện việc đóng dấu lên các con vật cho dễ nhận ra chúng

Philip Kotler & Gary Armstrong (2012) định nghĩa: “Thương hiệu là tên, thuật ngữ,

ký hiệu hoặc kết hợp của các yếu tố này, giúp nhận biết nhà sản xuất hay người bán sản phẩm hoặc dịch vụ và phân biệt với các đối thủ cạnh tranh”

Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) định nghĩa thương hiệu là một dấu hiệu (hữu hình và vô hình) đặc biệt để nhận biết một sản phẩm hàng hoá hay một dịch vụ nào đó được sản xuất hay được cung cấp bởi một cá nhân hay một tổ chức

Tóm lại, có thể hiểu thương hiệu là tập hợp các dấu hiệu nhận biết, phân biệt các sản phẩm, hàng hóa hay dịch vụ của một nhà cung cấp, cơ quan hoặc tổ chức nào đó Thương hiệu chuyển tải các thông điệp liên quan tới thông tin, hình ảnh, cảm xúc và những giá trị khác liên quan đến sản phẩm, dịch vụ của công ty

Thương hiệu thường được hình thành và in sâu trong tâm trí người tiêu dùng Đó là những hình ảnh, liên tưởng và quan niệm mà người tiêu dùng tin tưởng và được hình thành trong một thời gian dài Những sản phẩm chất lượng, cam kết uy tín thường được người tiêu dùng đánh giá cao và có xu hướng muốn sử dụng Đối với sản phẩm công nghệ như máy tính xách tay, khách hàng thường có xu hướng lựa chọn các thương hiệu máy tính có uy tín lâu năm (từ nhà sản xuất và nhà phân phối), chế độ bảo hành và sửa chữa tốt Vì lẽ đó, hình ảnh và uy tín thương hiệu ảnh hưởng tới sự lựa chọn đánh giá

và quyết định mua máy tính xách tay của người tiêu dùng Do đó, nghiên cứu đề xuất

giả thuyết yếu tố hình ảnh và uy tín thương hiệu có ảnh hưởng tích cực tới hành vi mua sắm máy vi tính của người tiêu dùng

Giả thuyết H 1 : Yếu tố “Hình ảnh và uy tín thương hiệu” có quan hệ thuận chiều với

“Hành vi mua” máy tính xách tay của khách hàng tại TPHCM

Đặc điểm phần cứng 2.1.7.2.

Đặc điểm phần cứng bao gồm các yếu tố liên quan đến các thông số kỹ thuật phần cứng, các thông số về thiết bị của máy tính xách tay như RAM, Bộ vi xử lý, Dung lượng ổ đĩa cứng (Tania, 2012), Độ phân giải màn hình (Nasir at al., 2006), Chất liệu

vỏ … Các yếu tố này quyết định hiệu suất làm việc của một chiếc máy tính xách tay Máy tính xách tay có dung lượng RAM lớn hơn, tốc độ vi xử lý nhanh hơn sẽ làm cho máy tính làm việc các thao tác nhanh hơn, có thể xử lý nhiều tác vụ cùng lúc Dung lượng ổ đĩa cứng liên quan tới việc lưu trữ dữ liệu của người dùng trên máy tính nên cũng cần xem xét cho phù hợp với nhu cầu của từng cá nhân Độ phân giải màn hình

và chất liệu vỏ máy tính xách tay tác động trực tiếp lên cảm nhận trong quá trình sử dụng và ảnh hưởng tới trải nghiệm của người dùng

Những đặc điểm về phần cứng máy tính xách tay cơ bản ảnh hưởng tới việc sử dụng, cảm nhận và đánh giá của người tiêu dùng Qua đó, yếu tố này ảnh hưởng lên các quyết định và hành vi mua máy tính xách tay của người tiêu dùng

Giả thuyết H 2 : Yếu tố “Đặc điểm phần cứng” có quan hệ thuận chiều với “Hành vi

mua” máy tính xách tay của khách hàng tại TPHCM

Sự phù hợp về giá cả và thanh toán 2.1.7.3.

Sự phù hợp về giá cả và thanh toán là yếu tố bao gồm sự phù hợp về giá thành sản phẩm, các điều kiện và hình thức thanh toán thuận tiện khi mua hàng