Đánh giá chức năng thất phải bằng siêu âm tim >> Tải PDF

▶ Mặt cắt cạnh ức trục ngắn: Tỷ lệ hai trục vuông góc nhau ngang mức trụ cơ thất T ▶ Phản ánh mức độ phẳng của vách liên thất -> hình dạng thất T bất thường, tương quan tốt với tiên[r]

ĐÁNH GIÁ THẤT PHẢI

BẰNG SIÊU ÂM TIM

1 Tại sao đánh giá chức năng thất phải ?

2 Các vấn đề cần thực hiện

3 Những khó khăn trong siêu âm tim thường qui

4 Khảo sát chức năng thất phải như thế nào?

5 Những công cụ hỗ trợ mới của siêu âm tim trong đánh giá thất phải

hinhanhykhoa.com

độ thấp giúp ngăn ngừa tình trạng sung

huyết của các mô và cơ quan

- Ảnh hưởng lên thất trái:

+ duy trì tiền tải thất trái ở mức độ thích

hợp

+ tác động qua lại giữa hai thất

bệnh cảnh lâm sàng

- 1/5 trường hợp suy tuần hoàn sau phẫu thuật tim do suy chức năng thất (P)

- Suy chức năng thất (P) có tỷ lệ tử vong cao hơn suy chức năng thất (T)

- Chức năng thất (P) là một yếu tố tiên

lượng độc lập tử vong do suy tim (T)

- Chức năng thất (P) có liên hệ chặt với khả năng gắng sức

- Bệnh nhân có suy chức năng thất (P) sau nhồi máu cơ tim có tỷ lệ các rối loạn nhịp nguy hiểm cao hơn

Giải phẫu thất phải

hinhanhykhoa.com

RV WALL SEGMENTS

Một số giới hạn của siêu âm tim

- Khó khăn trong đánh giá thể tích thất phải:

+ Thất phải có hình liềm

+ Phân tách buồng nhận và buồng tống

- Không thể giả định một dạng hình học nào

đó để đo thể tích

hinhanhykhoa.com

- Khó xác định đường giới hạn nội mạc do

sự phát triển mạnh của cơ bè

- Khó cắt được hình ảnh tốt vì thất phải

nằm ngay sau xương ức

- Khó khăn để tiêu chuẩn hoá cách thức đánh giá chức năng thất phải:

+ Đa dạng về hướng và vị trí giải phẫu

+ Dễ bị ảnh hưởng bởi tiền tải, hậu tải và chức

Đánh giá như thế nào ?

- Thất phải có thể được đánh giá bằng rất nhiều phương tiện hình ảnh và chức năng học (MRI tim,

xạ hình tim, các phương tiện xâm lấn…)

- Trong thực hành lâm sàng, siêu âm tim được xem là phương tiện nền tảng trong đánh giá cấu trúc và chức năng thất phải So với những phương tiện chẩn đoán khác, siêu âm tim ưu điểm hơn ở tính linh hoạt và sẵn có.

hinhanhykhoa.com

Khảo sát chức năng thất phải

- Các kích thước thất phải

- Các diện tích thất phải và tỷ lệ thay đổi diện tích

FAC : fractional area change

- Phân suất tống máu thất phải

RVEF: Right ventricular ejection fraction

- Độ di chuyển mặt phẳng vòng van 3 lá thì tâm thu

TAPSE : tricuspid annular systolic plane excursion

- Chỉ số chức năng tim

MPI or Tei index : Myocardial performance Index

- Buồng nhận thất phải cạnh ức trái

( Left parasternal RV inflow )

- Dưới sườn ( Subcostal )

hinhanhykhoa.com

Các mặt cắt khảo sát thất P

hinhanhykhoa.com

Bề dày thành và kích thước buồng thất phải

ASE

dations

Recommen-for Chamber Quantification

Các kích thước thất phải

- Khoảng cách từ vòng van 3 lá đến mỏm thất phải

( RVD3 )

- Đánh giá vùng mỏm

+ Thất phải kéo dài đến 2/3 chiều dài đến mỏm

-> bình thường + Mỏm bao gồm cả thất phải và thất trái

-> dãn trung bình + Chiều dài thất phải vượt quá thất trái

-> dãn nặng

Các kích thước thất phải (tt)

hinhanhykhoa.com

▶ Normal RV is approximately 2/3 of the size of the LV

▶ RV Dilatation

: appears similar or larger than LV size

: shares the apex

Các kích thước thất phải (tt)

2D and M-mode: kích thước RVOT and PA

2D and M-mode: Chỉ số lệch tâm

Eccentricity Index

▶ Mặt cắt cạnh ức trục ngắn: Tỷ lệ hai trục vuông góc nhau ngang mức trụ cơ thất T

▶ Phản ánh mức độ phẳng của vách liên thất -> hình dạng thất T bất thường, tương quan tốt với tiên lượng và đáp ứng điều trị tăng áp phổi

▶ Bình thường: Tỷ lệ này bằng 1:1 cả thì tâm thu và tâm trương

- Cách đo: D2 song song với vách liên thất

D1 vuông góc và chia đôi vách liên thất -Nhược điểm: chỉ đánh giá buồng nhận thất P

phụ thuộc tiền tải

2D and M-mode: Chỉ số lệch tâm

Eccentricity Index

2D and M-mode: Chỉ số lệch tâm

Eccentricity Index

2D and M- mode: Chỉ số lệch tâm

Eccentricity Index

2D and M-mode: Chỉ số lệch tâm

Eccentricity Index

Chức năng tâm thu thất P

- RV Ejection Fraction ( RVEF )

- Tricuspid Annular Plane Systolic Excursion

( TAPSE )

- RV Fractional Area Change ( FAC)

- Right Ventricular Index of Myocardial Performance

(RV-MPI)

- Systolic Excursion Velocity (S’)

TAPSE- Tricuspid Annular Plane Systolic Excursion

- Trục dài rút ngắn

- TAPSE > 1.5 cm : bình thường

TAPSE- Tricuspid Annular Plane Systolic Excursion

(End-diastolic area) – (end-systolic area)

x 100 (end-systolic area)

Fractional Area Change (FAC)

Right Ventricular Index of Myocardial

< 0.4 pulsed doppler method

< 0.55 for TDI method

Systolic Excursion Velocity (RVS’)

– Chưa được hiệu chỉnh

ở người cao tuổi

Kháng lực mạch máu phổi PVR

PVR = ( TRV ÷ TVI RVOT ) X10 + 0.16 ( bình thường = 1.5-2.5 )

Phân biệt quá tải thể tích và quá tải áp suất thất P

Các phương thức mới trong siêu âm

đánh giá chức năng thất phải

- Myocardial Doppler imaging

- RV TVI

- RV deformation imaging (Strain & SR imaging)

- 2D speckle tracking (2D strain)

- RT3DE

Tissue Doppler Imaging

: đo vận tốc cơ

Peak systolic velocity (PSV) :

PSV < 11.5 cm/s : Rối loạn chức năng thất P

- Ít chịu ảnh hưởng nhịp tim, tiền tải, mức độ hở van 3 lá

▶ Vận tốc vòng van bên van 3 lá

Tricuspid lateral annular velocities

- Giảm: nhồi máu cơ tim thành dưới – thất P, độ nặng rối loạn chức năng thất

P trong suy tim

Tissue Doppler Imaging

Peak systolic velocity (PSV)

Normal <11.5 Tricuspid lateral annular velocities

nl- 10 cm/sec

ICT

IRT

Tissue Doppler Imaging

Strain Rate Imaging

Strain Rate Imaging

Well correlated with RV volume measured by MRI

3D Echocardiography

Nguồn: 2013 UpToDate

Vd1: Rối loạn chức năng thất P có tăng PASP và PVR

Ví dụ 1: Rối loạn chức năng thất P

có tăng PASP và PVR

Ví dụ 2: chức năng tâm thu thất P bảo tồn,

có tăng PASP, PVR bình thường

Ví dụ 2: chức năng tâm thu thất P bảo tồn,

có tăng PASP, PVR bình thường

Ví dụ 2: chức năng tâm thu thất P bảo tồn,

có tăng PASP, PVR bình thường

Ví dụ 3: rối loạn chức năng thất P,

Có PASP bình thường, PVR cao

Ví dụ 3: rối loạn chức năng thất P,

Có PASP bình thường, PVR cao

Ví dụ 3: rối loạn chức năng thất P,

Có PASP bình thường, PVR cao

Ví dụ 3: rối loạn chức năng thất P,

Có PASP bình thường, PVR cao

Ví dụ 4: rối loạn chức năng thất P,

Có PASP và PVR bình thường

Ví dụ 4: rối loạn chức năng thất P,

Có PASP và PVR bình thường

Ví dụ 4: rối loạn chức năng thất P,

Có PASP và PVR bình thường

Ví dụ 4: rối loạn chức năng thất P,

Có PASP và PVR bình thường