KHÁNG SINH NHÓM BETA LACTAM pptx - HÓA DƯỢC (slide nhìn biến dạng, tải về đẹp lung linh)

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”; https:123doc.netusershomeuser_home.php?use_id=7046916. Slide bài giảng môn hóa dược pptx dành cho sinh viên chuyên ngành dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết từng bài, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn hóa dược bậc cao đẳng đại học chuyên ngành dược

Khoa Dược – Bộ môn Hóa dược

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”; https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916

N1H

Vòng β - lactam ghép vòng dihydrothiazin có tên gọi

là cephem ( 3-cephem ) và là khung chung của nhóm

Từ khung penam, thay S bằng C và thêm dây nối đôi

như khung cephem tạo khung carbapenem.

Kháng sinh có khung này có tên gọi là carbapenem

(Meropenem; Ertapenem; Faropenem; Panipenem)

ĐẠI CƯƠNG

Trong cấu trúc chỉ có nhân β – lactam, nhóm kháng

sinh này có tên gọi các monobactam (aztreonam).

Từ nhân penam, thay S bằng O (khung Oxapenam)

hoặc SO2 ta được khung chung:

✓ VK Gr ( - ): thay đổi tính thẩm thấu màng tế bào

✓ VK Gr ( + ): biến mất hoặc biến đổi transpeptidase.

NHÓM PENICILLIN - ĐẶC ĐIỂM CHUNG

NHÓM PENICILLIN - ĐẶC ĐIỂM CHUNG

Alexander Fleming (1881 – 1955)

NHÓM PENICILLIN - ĐẶC ĐIỂM CHUNG

CH 3

CH 3

COOH O

HN

N1 H

2 3

5

S4 6

Nhánh bên Acyl

Penicillin

NHÓM PENICILLIN - ĐẶC ĐIỂM CHUNG

❑ Phương pháp sinh học

❑ Phương pháp bán tổng hợp

NHÓM PENICILLIN - ĐẶC ĐIỂM CHUNG

 Lý tính:

nên cho hấp thu ở vùng UV.

1800cm-1.

NHÓM PENICILLIN - ĐẶC ĐIỂM CHUNG

Tính chất

1 Tính acid

- Tạo muối natri, kali tan trong nước.

- Tạo muối với các amin cho ra các penicillin tác động trể

và kéo dài

- Một số base gây tủa penicillin khi pha chung.

- Nhóm acid của penicillin có thể tạo ester là những tiền chất của penicillin.

NHÓM PENICILLIN - ĐẶC ĐIỂM CHUNG

2. Tính không bền của vòng β - lactam:

Các tác nhân làm phá hủy vòng β – lactam:

- Môi trường kiềm

- Môi trường acid

- Enzyme β- lactamase do vi khuẩn tiết ra

NHÓM PENICILLIN - ĐẶC ĐIỂM CHUNG

Độc tính và tai biến

 Ít độc.

 Tai biến chủ yếu là dị ứng Chú ý tình trạng shock phản vệ nếu nặng gây phù

phổi, trụy tim mạch, phù thanh quản nghẹt thở.

 Có thể gây dị ứng chéo.

NHÓM PENICILLIN - ĐẶC ĐIỂM CHUNG

Dị ứng do tiếp xúc thuốc mỡ

Penicillin

Viêm mao mạch do dị ứng Ampicillin

Hội chứng Lyell do dị ứng Penicillin

DỊ ỨNG PENICILLIN

CÁC NHÓM PENICILLIN CHÍNH - NHÓM I

Phổ kháng khuẩn: hẹp, chủ yếu trên Gr (+)

 Cầu khuẩn Gr (+): liên cầu, phế cầu, tụ cầu không tiết penicillinase.

 Cầu khuẩn Gr (-): lậu cầu.

 Xoắn khuẩn.

 Trực khuẩn Gr (+).

CÁC NHÓM PENICILLIN CHÍNH - NHÓM I

BENZYLPENICILLIN KALI (PENICILLIN G)

D Công thức:

PTL: 372,5 C16H17N2O4SK

- Phản ứng với formaldehyd / H2SO4đđ → màu nâu hơi đỏ.

- Phản ứng của ion Kali.

Từ Penicillin G: Azidocillin; Clometocillin

Từ Penicillin V: Pheneticillin; Propicillin; Phenbenicillin

Đặc điểm nhóm bán tổng hợp:

- Bền trong môi trường acid

→ Uống được

CÁC NHÓM PENICILLIN CHÍNH – NHÓM II

 Phổ hẹp như nhóm I (chủ yếu G+) Thay nhóm I bị kháng

 Kháng penicillinase do tụ cầu vàng S aureus tiết ra, do cản trở về không gian ở vị trí số 6.

 Ít bị thủy phân trong môi trường acid (trừ Meticillin IM)

 Chỉ định chủ yếu trong nhiễm khuẩn tai – mũi - họng, phế quản - phổi, da, xương… do S aureus không đề kháng.

CÁC NHÓM PENICILLIN CHÍNH - NHÓM IV

Đối với cầu khuẩn Gr(-), cầu khuẩn Gr(+) và trực khuẩn Gr(+) cho tác động giống amino

benzylpenicillin.

◆ Tác động trên các loài trực khuẩn Gr(-) nhạy cảm với ampicillin.

◆ Có tác động tốt trên Pseudomonas aeruginosae , và các loài

Proteus indol dương, Enterobacter, Serratia, Klebsiella, Bacteroides fragilis.

◆ Đồng vận với Aminosid trên trực khuẩn mủ xanh đa đề

kháng.

◆ Ticarcillin tác động trên trực khuẩn mủ xanh mạnh hơn Carbenicillin.

CÁC NHÓM PENICILLIN CHÍNH - NHÓM IV

Carindacillin - PO

Carbenicillin - IV

Ticarcillin - IV

CÁC NHÓM PENICILLIN CHÍNH – NHÓM V

TEMOCILLIN (6α METHOXY TICARCILLIN)

- Ít hoạt tính trên cầu khuẩn Gr(+).

- Hoạt tính trung bình trên các chủng Enterobacter.

- Pseudomonas aeruginosa và các vi khuẩn Gr(-) kỵ khí đề kháng

Temocillin.

CÁC NHÓM PENICILLIN CHÍNH - NHÓM VI

- Phổ hẹp – Gr(-).

+ Rất nhạy: E coli

+ Nhạy vừa: Salmonella, Shigella, Enterobacter, Klebsiella.

+ Nhạy không thường xuyên: Proteus…

+ Đề kháng: Haemophilus, Pseudomonas.

- Hoạt tính yếu nên phối hợp với các betalactam khác.

- Thường sử dụng trong nhiễm trùng tiểu cấp tính và mạn tính

NHÓM CEPHALOSPORIN – ĐẶC ĐIỂM CHUNG

S

5 6 7

8

N CH

COOH

CH 2 CH 2 CH 2

C O

H 2 N

7-aminocephalosporinic acid (7-ACA)

7-aminoadipic

NHÓM CEPHALOSPORIN – ĐẶC ĐIỂM CHUNG

X

5 6 7

8

N O

TÍNH CHẤT HÓA HỌC

1 Tính không bền của vòng beta-lactam

Tác nhân ái nhân làm mở vòng azetidin-2-on → các dẫn chất acid cephalosporic không có hoạt tính.

- Các base tạo muối của acid cephalosporic.

- Các alcol tạo ester của acid cephalosporinic

- Các amin tạo acid không có hoạt tính sinh học Cephalosporin bền hơn trong môi trường acid.

NHÓM CEPHALOSPORIN – ĐẶC ĐIỂM CHUNG

2 Tính acid

Thể hiện tính chất acid α , β bất bão hòa khá mạnh

- Tạo muối → làm thuốc tiêm.

- Tạo este như tiền chất (cefuroxim acetyl và cefpodoxim procetyl)

- Định lượng trong môi trường khan.

NHÓM CEPHALOSPORIN – ĐẶC ĐIỂM CHUNG

NHÓM CEPHALOSPORIN – ĐẶC ĐIỂM CHUNG

3 Phản ứng của nhóm thế R3

- Nhóm thế như acetoxymethyl dễ bị thủy phân tạo alcol allylic hoặc dẫn chất tricyclic.

- Đây cũng là mục tiêu của phản ứng ái nhân với tác nhân là N hoặc S

4 Phản ứng của chuỗi acylamino

Đặc trưng cho tính bền của cephalosporin với beta-lactamase.

ĐỊNH LƯỢNG

- Phương pháp iod.

- Phương pháp môi trường khan:

+ Dung môi DMF + Dung dịch chuẩn độ methylat natri + Điểm tương đương: đo thế / chỉ thị màu

NHÓM CEPHALOSPORIN – ĐẶC ĐIỂM CHUNG

CÔNG DỤNG

Thế hệ 1 và 2: G(+)

- Dự phòng phẫu thuật (Staphylococcus)

- Nhiễm trùng ngoài bệnh viện.

Thế hệ 3 và 4: G(-)

- Nhiễm Pseudomonas

-Nhiễm trùng nặng chưa xác định: não, đường tiểu trên, sản phụ khoa, hô hấp, tiêu hóa, nhiễm trùng máu mắc phải tại bệnh viện.

TÁC DỤNG PHỤ - ĐỘC TÍNH

- Dị ứng: ít hơn Penicillin

- Độc trên thận (cephaloridin) Tăng độc tính khi phối hợp với các thuốc gây độc trên thận.

- Độc tính trên máu (do nhóm thế tetrazolyl thiomethyl) nhóm SH +

protein → prothrombin xuất huyết.

- Tác động antabuse (cefamandol; cefoperazon; cefotetan;

moxalactam).

NHÓM CEPHALOSPORIN – ĐẶC ĐIỂM CHUNG

- Dễ bị thủy phân bởi cephalosporinase.

- Phổ kháng khuẩn:

+ Cầu khuẩn Gr(+), Gr (-), vài trực khuẩn Gr (-).

+ Tụ cầu không kháng Meticillin.

NHÓM CEPHALOSPORIN – THẾ HỆ I

Nhóm 1: (IM / IV)

Cefalotin Cefapirin Cefacetril

NHÓM CEPHALOSPORIN – THẾ HỆ I

Nhóm 2 ( IM / IV )

Cefaloridin Cefazolin

Nhóm 3 (PO)

Cefalexin Cefadroxil Cefradin Cefatrizin

- Cấu trúc thay đổi, kháng cephalosporinase.

- Phổ kháng khuẩn mạnh trên cầu khuẩn Gr(-) kháng penicillin

- Cefuroxim và Cefemandol có hoạt tính trên

Haemophyllus influenzae.

- Cefoxitin có hoạt tính trên Bacteroides fragilis.

NHÓM CEPHALOSPORIN – THẾ HỆ II

5 6 7

8

N O

OR

H

CH 3

N N N H

COOH

3 4

S

5 6 7 8

N O

N OCH 3

O

N O

O NH 2

O

1 2 COOH

3 4

S 5 6 7 8

N O

S

5 6 7 8

N O

NHÓM CEPHALOSPORIN – THẾ HỆ III

Cefsulodin .

- Các Cephalosporin mới tìm ra (khoảng 1994).

Những kháng sinh betalactamin thuộc nhóm carbapenem so với cấu trúc căn bản của penicillin có những thay đổi như sau:

Phổ kháng khuẩn

- Bền với beta lactamase, phổ kháng khuẩn rất rộng.

+ Cầu khuẩn gram dương.

+ Cầu khuẩn gram âm.

+ Trực khuẩn gram dương.

+ Trực khuẩn gram âm.

NHÓM CARBAPENEM – IMIPENEM

Dễ bị phân hủy bởi dehydropeptidase ở ống thận nên khi sử dụng thường kết hợp

imipenem với cilastin là một chất ức chế enzym để giới hạn sự chuyển hóa này.

NHÓM CARBAPENEM – IMIPENEM

CHẤT ỨC CHẾ BETA LACTAMASE – CƠ CHẾ

- Có tính ức chế betalactamase (chủ yếu trên penicillinase).

- Có cấu tạo gần giống như các kháng sinh nhóm penicillin → gắn với men penicillinase

tạo điều kiện các kháng sinh này kết hợp với các PBP.

- Sau khi gắn với men penicillinase, các chất này sẽ bị phân hủy.

CHẤT ỨC CHẾ BETA LACTAMASE – ACID CLAVULANIC

N O

C H

- Sản xuất bởi Streptomyces clavuligerus

- Là dẫn chất của nhân clavam (oxapenam), khác với penam của penicillin, không

có nhóm thế ở C6; nhóm thế ở C3 là = CH- CH2-OH.

- Được sử dụng ở dạng muối Kali.

- Các phối hợp: acid clavuclanic – amoxicillin, acid clavuclanic - ticarcilin

2

3 6

Phối hợp acid clavuclanic – amoxicillin (Augmentin )

- Cải thiện tác động của Amoxicillin trên những mầm nhạy cảm sản xuất beta lactamase

như: Neiserria gonorhoeae, Haemophilus, E coli, Salmonella, Shigella, Klebsiella

pneumoniae…

Phối hợp acid clavuclanic – ticarcillin (Claventin)

- Gia tăng tác động trên Staphylococcus (MIC giảm)

với 49% nếu chỉ sử dụng một mình ticarcillin.

CHẤT ỨC CHẾ BETA LACTAMASE – ACID CLAVULANIC

CHẤT ỨC CHẾ BETA LACTAMASE – SULTAMICILLIN

N S

H

H O

CH3 SO2

CH 3

- Đây là dẫn chất của sulbactam và ampicillin

- Hoạt tính trên cầu khuẩn gram dương, gram âm; trực khuẩn gram dương,

gram âm

- Được dùng trong tai-mũi-họng, hô hấp, sinh dục, da… trên những mầm

CHẤT ỨC CHẾ BETA LACTAMASE – TAZOBACTAM

- Dẫn chất của sulbactam mà một nhóm methyl mang nhóm thế triazolyl

- Đây là chất ức chế betalactamase không thuận nghịch phổ rộng

- Sử dụng dưới dạng phối hợp tazobactam - piperacillin