Hoàn thiện hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm với việc tăng cường quản trị doanh nghiệp tại Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 4(CIENCO4)

Civil Engineering Construction Corporation No.[r]

-o0o -Nguy n H i H ng

HOÀN THI N H CH TOÁN K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH

N PH M V I VI C T NG C NG QU N TR DOANH NGHI P T I T NG CÔNG TY XÂY D NG

CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 4 (CIENCO4)

TÓM T T LU N V N TH C S

Hà N i, 2008

I M U

ng Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4 (CIENCO 4) là m t

ng công ty Xây d ng Công trình giao thông l n c a Nhà n c, t khi thành

p n nay T ng công ty luôn chú tr ng t i công tác k toán tài chính Tuy nhiên trong b i c nh h i nh p, c nh tranh và ti n trình i m i doanh nghi p

ng công ty b c l nh ng m y u c n ph i nghiên c u hoàn thi n góp

ph n nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh

Xu t phát t nh n th c trên, tác gi ch n tài nghiên c u c a Lu n v n

th c s kinh t là: Hoàn thi n h ch toán k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m v i vi c t ng c ng qu n tr doanh nghi p t i T ng Công ty Xây d ng Công trình giao thông 4 (CIENCO 4)

p trung nghiên c u, h th ng hoá nh ng v n lý lu n c b n c a

ch toán chi phí s n xu t, tính giá thành s n ph m trong các doanh nghi p nói chung và doanh nghi p xây d ng công trình nói riêng

Trên c s nh ng v n còn t n t i v h ch toán k toán chi phí s n

xu t và tính giá thành s n ph m c a CIENCO 4, tìm hi u nguyên nhân tài

a ra các gi i pháp nh m hoàn thi n h ch toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m v i vi c t ng c ng qu n tr doanh nghi p

xu t và tính giá thành s n ph m i v i s n ph m xây l p, các chi phí c u thành giá thành SP ng trên giác k toán tài chính và k toán qu n tr

Ph m vi nghiên c u c a tài: Th c tr ng h ch toán k toán chi phí s n

xu t và tính giá thành s n ph m t i CIENCO 4

t h p nghiên c u lý lu n v i kh o sát th c t các công ty thu c CIENCO 4 k t h p t ng h p các ph ng pháp duy v t bi n ch ng, duy v t

ch s k t h p các ph ng pháp nghiên c u c th nh ph ng pháp th ng

kê, phân tích, so sánh….t ó a ra gi i pháp t c m c tiêu ra c a tài

m t lý lu n: K t qu s góp ph n hoàn thi n thêm lý lu n v h ch toán k toán chi phí s n xu t, tính giá thành s n ph m c a các doanh nghi p nói chung và doanh nghi p xây d ng công trình giao thông nói riêng

m t th c ti n: a ra các gi i pháp có tính kh thi cao nh m hoàn thi n công tác tính giá thành s n ph m v i vi c t ng c ng qu n tr doanh nghi p t i CIENCO 4

Ch ng 1: C s lý lu n v h ch toán chi phí s n xu t và tính giá thành

n ph m trong các doanh nghi p xây l p và xây d ng c b n;

Ch ng 2: Th c tr ng h ch toán k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i T ng Công ty Xây d ng Công trình giao thông 4 (CIENCO 4);

Ch ng 3: Ph ng h ng và gi i pháp hoàn thi n h ch toán chi phí s n

xu t và tính giá thành s n ph m t i T ng Công ty Xây d ng Công trình giao thông 4 (CIENCO 4)

S LÝ LU N V H CH TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M TRONG CÁC DOANH NGHI P

XÂY L P VÀ XÂY D NG C B N

1.1 KHÁI NI M, Ý NGH A C A CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M TRONG CÁC DOANH NGHI P XÂY L P XÂY

D NG C B N

1.1.1 Khái ni m, ý ngh a c a chi phí s n xu t

Chi phí s n xu t là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các hao phí lao ng

ng và lao ng v t hoá mà doanh nghi p ã b ra ti n hành ho t ng

n xu t trong m t th i k nh t nh

Th c t c ng ã có nhi u cách phân lo i khác nhau, l a ch n thông tin

ph c v cho tu t ng m c ích qu n lý mà có th l a ch n cho mình m t tiêu

th c thích h p T c s lý lu n tác gi i phân tích rõ m t s cách phân lo i chi phí th ng g p và m t s cách phân lo i chi phí mang tính c thù

1.1.2 Khái ni m giá thành s n ph m và yêu c u qu n lý v giá thành s n

ph m xây l p xây d ng c b n

Giá thành s n ph m xây l p là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các hao phí v lao ng s ng và lao ng v t hoá có liên quan n kh i l ng công tác, s n ph m xây l p ã hoàn thành

Giá thành SP xây l p th ng c phân lo i theo các cách th c sau ây:

* C n c vào th i gian, th i m, ngu n s li u tính giá thành

* C n c ph m vi phát sinh chi phí

1.1.3 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

Gi a chúng c ng có nh ng m khác nhau áng k v m t tính toán, phân b c và ph m vi, th hi n các m sau ây:

+ Chi phí s n xu t luôn g n v i m t k nh t nh, còn giá thành s n

ph m luôn g n v i m t s n ph m hoàn thành

m c nh ng kho n tr tr c trong k này nh ng không phân b cho k này, chi phí ph i tr k tr c nh ng k này m i phát sinh tr , tuy nhiên nó không bao g m kho n ã tr k tr c nh ng phân b cho k này và nh ng kho n

ph i tr k này nh ng th c t ch a tr + Chi phí SX không bao g m chi phí SX kinh doanh d dang cu i k

tr c chuy n sang, s n ph m d dang cu i k và s n ph m h ng, giá thành

n ph m l i quan tâm n s n ph m d dang

1.2 N I DUNG K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH

n xu t

Xác nh i t ng k toán chi phí s n xu t chính là vi c xác nh ph m

vi gi i h n t p h p chi phí c a m i nhóm i t ng, a m phát sinh chi phí theo yêu c u c th khác nhau

Có th theo các tiêu th c sau xác nh i t ng:

+ N i s n xu t: Xí nghi p, t i, phân x ng……

+ K t qu công n SX hay k t qu SX c a m t dây chuy n công ngh + Lo i hình công ngh s n xu t

Theo c m c a mình mà doanh nghi p có th l a ch n m t trong các

ph ng pháp sau t p h p chi phí s n xu t:

* Ph ng pháp tr c ti p

* Ph ng pháp phân b

i t ng tính giá thành chính là nh ng k t qu t c c a doanh nghi p Vi c xác nh i t ng tính giá thành tr c h t ph i c n c vào nhu

u, m c ích tính giá thành c a t ng lo i s n ph m ó i t ng tính giá

có th là SP cu i cùng c a quy trình SX hay là s n ph m cu i cùng c a m t công n dây chuy n công ngh nh t nh

Theo t ng tr ng h p c th có các ph ng pháp ánh giá s n ph m d dang cu i k sau ây

* ánh giá s n ph m d dang theo chi phí nguyên v t li u tr c ti p ho c chi phí nguyên v t li u chính

* ánh giá s n ph m d dang theo s n l ng hoàn thành t ng ng

* ánh giá s n ph m d dang theo chi phí s n xu t nh m c

1.2.3 K toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i các doanh nghi p xây l p, xây d ng c b n

toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i các doanh nghi p xây l p xây d ng c b n c ng nh các doanh nghi p s n xu t khác v các n i dung khác v ch ng t k toán, tài kho n k toán s d ng, s k toán chi phí

n xu t, tuy nhiên là doanh nghi p xây l p xây d ng nên c ng có m t s c thù Tác gi ã trình bày chi ti t nh ng khác bi t trên t i m c này

1.3 N I DUNG K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH

1.3.1 Phân lo i chi phí s n xu t theo k toán qu n tr

Theo c a k toán qu n tr , chi phí s n xu t c a doanh nghi p c phân

lo i theo các cách sau ây:

* Phân lo i chi phí s n xu t theo cách ng x c a chi phí

* M t s cách phân lo i chi phí khác

1.3.2 Xây d ng h th ng nh m c chi phí và l p d toán chi phí SX

+ nh m c chi phí nguyên v t li u tr c ti p

+ nh m c chi phí lao ng tr c ti p

+ nh m c chi phí s n xu t chung

nh ng khái ni m c b n c a k toán qu n tr v các ch tiêu doanh nghi p có th phân tích, ng d ng m t lo t các m i quan h gi a chúng nh m làm ch tình hình s n xu t kinh doanh c a mình, ng th i a ra nh ng quy t nh mang tính chi n l c cho doanh nghi p

Ch ng 2

TH C TR NG H CH TOÁN K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M T I T NG CÔNG TY XÂY D NG

CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 4 (CIENCO 4)

2.1 T NG QUAN V T NG CÔNG TY XÂY D NG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 4 (CIENCO 4)

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a T ng công ty Xây d ng Công trình giao thông 4

ng Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4 Civil Engineering Construction Corporation No 4 T ng Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4 c thành l p ngày 02/12/1995 theo quy t nh s : 4985Q

c a B tr ng B giao thông v n t i v i tên g i “T ng Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4”

Tr i qua h n 40 n m ho t ng v i b dày thành thích t c trong

vi c xây d ng công trình giao thông, T ng Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4 d n tr thành doanh nghi p i u c n c v trình công ngh thi công c u ng

2.1.2 Quy trình công ngh và t ch c s n xu t kinh doanh c a T ng công

ty Xây d ng Công trình Giao thông 4

i c thù s n ph m là các công trình, h ng m c công trình có giá tr

n, mang tính n chi c, s n xu t theo n t hàng và có th i gian s n xu t dài ngày có th kéo dài n vài n m Do ó quá trình s n xu t, t p h p, ghi chép di n ra liên t c, ph c t p và tr i qua nhi u giai n khác nhau c a quá

công s n ph m tu theo t ng công trình mà th c hi n các công vi c khác nhau, tuy nhiên, hi n nay trong T ng Công ty u tuân theo quy trình công ngh chu n sau:

2.1: Quy trình công ngh c a T ng Công ty Xây d ng Công

trình Giao thông 4

2.1.3 T ch c b máy qu n lý c a T ng công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4

ng Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4 là doanh nghi p thi công xây d ng công trình l n, a bàn tr i r ng, áp ng nhu c u c a s n

xu t, qu n lý b máy c a T ng Công ty c t ch c nh sau:

+ H i ng qu n tr ; + T ng giám c

+ Các phó T ng giám c

+ Các phòng ban ch c n ng có nhi m v tham m u cho Ban giám c các ho t ng c a T ng Công ty theo ch c n ng nhi m v c a t ng phòng Nhìn chung b máy qu n lý c a T ng Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4 phù h p v i tình hình th c t c a T ng Công ty, m b o tính

th ng nh t yêu c u công vi c trong qu n lý và u hành ho t ng s n xu t kinh doanh V i mô hình qu n lý trên T ng Công ty m b o phát huy trí tu

p th nh m l a ch n ph ng án s n xu t kinh doanh t t nh t cho s t n t i phát tri n ngày càng cao c a T ng Công ty

2.1.4 T ch c b máy k toán c a CIENCO 4

Có th ánh giá r ng v i mô hình t ch c và tình hình ho t ng kinh doanh c a CIENCO 4 là t ng i khoa h c và h p lý, m b o cho vi c ghi

Tìm hi u th

tr ng

u th u và

ký k t h p ng

p k

ho ch thi công

ch c thi công

Nghi m thu bàn giao công trình

ch ng t , m b o v m t s sách báo cáo có th báo cáo, cung c p thông tin cho nhà qu n tr doanh nghi p m t cách nhanh nh t, k p th i ra quy t nh trong quá trình u hành s n xu t kinh doanh

2.2 TH C TR NG H CH TOÁN K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M T I T NG CÔNG TY XÂY D NG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 4 (CIENCO4)

Xu t phát t c m s n xu t s n ph m là các công trình giao thông, xây d ng mang tính n chi c s n xu t theo n t hàng, i t ng t p h p chi phí c a T ng Công ty là t ng công trình, h ng m c công trình riêng bi t

ng th i i t ng t p h p chi phí c ng chính là i t ng tính giá thành

n ph m s n xu t, nghi m thu và bàn giao công trình T c m này mà

vi c t p h p chi phí và tính giá thành s n ph m cho t ng i t ng c th

ng thu n ti n, n gi n và r t rõ ràng cho các i t ng khác nhau

2.2.2 H ch toán k toán chi phí SX và tính giá thành SP t i CIENCO 4

Trình t h ch toán k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m áp

ng chung t i CIENCO 4 theo s sau:

TK 152,331… TK 621 TK 154 TK 111,152 Chi phí NVL K t chuy n chi Các kho n ghi gi m

tr c ti p phí NVL tr c ti p chi phí s n xu t

TK 334,111… TK 622 TK 632 Chi phí nhân công K t chuy n chi phí

tr c ti p nhân công tr c ti p

TK 334,152 TK 623 Chi phí s d ng K t chuy n chi phí K t chuy n giá v n

TK 111,334,214 TK 627

Chi phí s n xu t K t chuy n chi Chung phí s n xu t chung Trên c s ó tác gi i sâu vào kh o sát nghiên c u h ch toán k toán các kho n m c chi phí nguyên v t li u tr c ti p, nhân công tr c ti p, s d ng máy thi công, s n xu t chung t i các công ty thu c CIENCO 4 T ó rút ra

t s c m công tác ó

PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M T I T NG CÔNG

TY XÂY D NG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 4 (CIENCO 4)

các n i dung c th các k t qu t c là r t l n c bi t các n i dung sau:

+ Công tác phân lo i chi phí s n xu t các n v ã th c hi n vi c phân

lo i chi phí rõ ràng cho t ng i t ng t p h p chi phí, m i i t ng t p h p chi phí u c m s theo dõi theo i t ng mã hoá ngay t khi phát sinh chi phí, các chi phí c t p h p phân lo i theo úng n i dung, m c ích, công d ng c a chi phí

+ Xác nh i t ng t p h p chi phí s n xu t

+ T ch c công tác luân chuy n ch ng t k toán

+ Vi c ghi chép th c hi n m u bi u s sách k toán theo ch + V công tác tính giá thành s n ph m c th c hi n chính xác rõ ràng,

ph ng pháp xác nh giá tr s n ph m d dang c th c hi n theo th c t nghi m thu công trình nên c ng góp ph n làm cho công tác tính giá thành

th c hi n c m t cách úng, y nhanh chóng k p th i áp ng c yêu c u qu n lý ra

k t qu kh o sát ánh giá th c t t i m c 2.2 c a ch ng này, tác gi

nh d n ch ra m t vài nh ng t n t i h n ch công tác tính giá thành s n

ph m t i T ng công ty xây d ng công trình giao thông 4 trên hai n i dung c a toán là k toán tài chính và k toán qu n tr

PH NG H NG HOÀN THI N H CH TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M T I

T NG CÔNG TY XÂY D NG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 4

XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M T I T NG CÔNG TY XÂY D NG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 4

m 2005 B giao thông v n t i ã ra quy t nh v m t ch tr ng n

t n m 2008 s c ph n hoá toàn T ng Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4 ti n t i thành l p t p oàn kinh t a ngành ngh Cùng v i ti n trình

ó thì B giao thông v n t i ã ra quy t nh s : 2061/2007/Q -BGTVT ngày 22 tháng 08 n m 2007 quy t nh v vi c t ch c T ng Công ty Xây

ng Công trình Giao thông 4 theo hình th c công ty m công ty con và Công

ty m là T ng Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4 thu c B giao thông v n t i Tuy nhiên do nhi u y u t khách quan, k ho ch h t n m 2008

th c hi n c ph n hoá hoàn toàn là không kh thi, nên cu i n m 2007 trong

bu i h p giao ban v i lãnh o các t ng công ty tr c thu c, B tr ng b giao thông v n t i ã có ý ki n u ch nh th i m c ph n hoá T ng Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 4 n h t n m 2009

tính giá thành s n ph m v i vi c t ng c ng qu n tr doanh nghi p

phù h p v i tình hình s n xu t kinh doanh thay i phù h p v i th

tr ng thì công tác k toán c ng liên t c c c i thi n sao cho phù h p v i tình hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, c bi t i v i các doanh nghi p có quy mô l n, a bàn tr i r ng thì công tác k toán l i càng khó kh n

n qu n tr t t chi phí toàn doanh nghi p thì công tác qu n tr chi phí và tính giá thành s n ph m óng vai trò làm trung tâm Qu n tr t t kho n chi phí này, nh t thi t ph i không ng ng i m i hoàn thi n mô hình cung c p thông tin chi phí liên quan n giá thành s n ph m s n xu t

3.1.3 Các nguyên t c c b n khi hoàn thi n h ch toán k toán chi phí s n

nghi p

Khi hoàn thi n h ch toán k toán chi phí SX và tính giá thành SP T ng Công ty công trình giao thông 4 c n quan tâm n m t s nguyên t c sau ây + C n c vào pháp lu t hi n hành liên quan n công tác k toán tài chính, qu n tr giá thành s n xu t c a doanh nghi p

+ C n c vào tình hình c m c a doanh nghi p mình mà T ng Công

ty xây d ng công trình giao thông 4 a ra các gi i pháp cho phù h p

+ Tính kh thi c a các gi i pháp hoàn thi n nêu ra

+ Các gi i pháp hoàn thi n ph i d a trên tinh th n ti t ki m, gi i pháp hoàn thi n k t qu thu c ph i có l i ích h n các chi phí b ra

3.2 HOÀN THI N H CH TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ

Vi c xác nh i t ng h ch toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m úng n ngay t ban u, quy t nh n s chính xác c a thông tin v