Việc xác định nhu cầu đào tạo chưa dựa trên cơ sở phân tích thực tế về Công ty, phân tích công việc và phân tích người lao động, hoàn toàn dựa trên ý kiến chủ quan của cán bộ quản lý c[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Một doanh nghiệp luôn cần tới những nguồn lực quan trọng như: nhân lực, tài chính, trang thiết bị, cơ sở hạ tầng, thông tin,…để có thể tồn tại và phát triển Trong nền kinh tế tri thức, trình độ khoa học công nghệ và môi trường văn hóa xã hội ngày càng phát triển thì các doanh nghiệp ngày càng coi trọng vai trò của nguồn nhân lực Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp có thể tăng khả năng cạnh tranh, đứng vững trên thị trường Thực tế cho thấy đào tạo là biện pháp hữu hữu để doanh nghiệp đạt được mục tiêu này
Công ty TNHH Kỹ thuật máy bay, trực thuộc Tổng Công ty Hàng không Việt Nam chính thức đi vào hoạt động từ năm 2009, chuyên cung cấp các dịch vụ bảo dưỡng và sửa chữa máy bay Do đặc thù ngành nên tất cả nhân viên kỹ thuật của Công ty phải trải qua một chương trình đào tạo riêng mới được phép tham gia các hoạt động bảo dưỡng và sửa chữa máy bay Nhân viên kỹ thuật của Công ty hầu như phải đào tạo lại từ các kiến thức nhập môn về kỹ thuật máy bay mà điều kiện về cơ sở vật chất, giảng viên, thậm chí cả đầu vào của học viên đều có những hạn chế nhất định Công ty đặt kế hoạch đẩy mạnh hoạt động đào tạo trong giai đoạn này nhằm xây dựng đủ đội ngũ nhân viên kỹ thuật đáp ứng yêu cầu bảo dưỡng sửa chữa máy bay
Xuất phát từ thực tế trên, đề tài «Hoàn thiện công tác đào tạo cho nhân viên kỹ thuật tại Công ty TNHH Kỹ thuật máy bay » được lựa chọn để nghiên cứu những vấn đề
lý luận về đào tạo và phát triển, đánh giá thực trạng công tác đào tạo và phát triển cho lao động kỹ thuật tại Công ty TNHH Kỹ thuật máy bay Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp đào tạo và phát triển cho lao động kỹ thuật tại Công ty
Ngoài phần mở đàu và kết luận, kết cấu đề tài như sau:
Chương 1: Một số vấn đề về đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật tại Công ty TNHH
Kỹ thuật máy bay Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật
tại Công ty TNHH Kỹ thuật máy bay
Trang 2Chương I Một số vấn đề về đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp
Luận văn tập trung chủ yếu nghiên cứu những vấn đề lý thuyết về đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Cụ thể bao gồm những nội dung sau:
Giới thiệu một số khái niệm liên quan đến đào tạo nguồn nhân lực
Nội dung công tác đào tạo bao gồm: xây dựng kế hoạch đào tạo, tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo và đánh giá hiệu quả công tác đào tạo
Tiếp đó, luận văn phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp bao gồm:
- Nhân tố bên ngoài: cung cầu lao động, đối thủ cạnh tranh
- Nhân tố bên trong: mục tiếu, chiến lược phát triển của doanh nghiệp, kết quả phân tích công việc, hệ thống đánh giá thực hiện công việc trong doanh nghiệp, chính sách đãi ngộ nhân sự sau đào tạo
Luận văn đã chỉ ra vai trò và sự cần thiết phải hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp
Chương II Thực trạng công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật tại Công ty
TNHH Kỹ thuật máy bay
Luận văn đi sâu vào phân tích công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật của Công ty
Kỹ thuật máy bay Từ đó chỉ ra những tồn tại, nguyên nhân hạn chế trong công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật của Công ty
Những đặc điểm của Công ty ảnh hưởng đến công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật của Công ty:
Quá trình hình thành và phát triển của Công ty
Công ty được thành lập năm 2006 theo quyết định số 1276/QĐ-TTg ngày 28/09/2006 của Thủ tướng chính phủ trên cơ sở sát nhập hai Xí nghiệp sửa chữa máy bay A75, A76 và Phòng Kỹ thuật bảo dưỡng thuộc Văn phòng khu vực miền Trung
Kết quả sản xuất kinh doanh: Kể từ khi chính thức đi vào hoạt động năm 2009, lợi nhuận trước thuê hàng năm của Công ty không ngừng tăng lên ngay cả trong giai đoạn ngành hàng không gặp khủng hoảng
Trang 3Đặc điểm về sản phẩm dịch vụ của Công ty
Hiện nay, Công ty đang quản lý và bảo dưỡng đội máy bay của VNA và cung cấp dịch vụ kỹ thuật cho các hãng hàng không khác tại các sân bay Việt Nam Đây là những sản phẩm đồi hỏi tính chính xác và tuân thủ quy trình một cách tuyệt đối
Cơ sở vật chất
Cơ sở nhà xưởng của Công ty bao gồm các nhà điều hành và các Hangar bảo dưỡng các loại máy bay thân lớn và nhỏ được bố trí rải rác tại các Trung tâm bảo dưỡng ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh
Công nghệ kỹ thuật
Máy bay là một trong những phương tiện đi lại hiện đại nhất và có tính an toàn cao nhất Tuy nhiên việc bảo dưỡng và sửa chữa máy bay hoàn toàn được thao tác bởi con người theo những quy trình nghiêm ngặt, được kiểm soát bởi nhà sản xuất, các hãng hàng không và các cơ quan chức năng mà không có sự hỗ trợ thực hiện của bất kỳ công nghệ nào ngoài các trang thiết bị, công cụ dụng cụ để thực hiện công việc
Nguồn nhân lực của Công ty
Công ty Kỹ thuật máy bay là một doanh nghiệp lớn với gần 2700 nhân viên (tính đến tháng 10/2012) với cơ cấu lao động phức tạp, bao gồm nhiều ngành nghề, trình độ,
điều kiện làm việc khác nhau…
Xét theo trình độ, chất lượng lao động của Công ty khá cao Hầu hét lao động đều
phải qua đào tạo trừ một số ít lao động làm công việc phục vụ giản đơn
Xét theo độ tuổi: tuổi bình quân của CBCNV năm 2007 là: 30,4 tuổi Phần lớn là lao động từ 35 tuổi trở xuống Số lao động trên 50 tuổi chiếm hơn 10% và có độ tuổi khá sát nhau nên trong tương lai gần, Công ty sẽ xảy ra tình trạng hàng loạt lao động đến tuổi nghỉ hưu cùng lúc
Theo thâm niên ngành: Tất cả lao động được công ty tuyển dụng chính thức đều được tính thâm niên hàng không Thâm niên hàng không không chỉ là cơ sở để xác định kinh nghiệm làm việc của người lao động mà còn là cơ sở để xác định một số chế độ phúc lợi họ được hưởng
Phân loại lao động: Trên cở sở tính chất công việc, Công ty phân chia lao đông
Trang 4trong nội bộ thành hai nhóm khối lao động:
Lao động trực tiếp gồm những lao động trực tiếp thực hiện công tác sửa chữa, bảo dưỡng máy bay/thiết bị máy bay, phục vụ kỹ thuật mặt đất
Lao động gián tiếp bao gồm lao động quản lý và lao động tham gia phục vụ công tác sửa chữa, bảo dưỡng máy bay/thiết bị máy bay
Nhân viên kỹ thuật là nhân viên thuộc khối lao động trực tiếp, làm việc tại các bộ
phận thuộc nhóm nghề sau: Quản lý kỹ thuật máy bay, đảm bảo chất lượng, kế hoạch bảo dưỡng, Cơ giới, điện-điện tử máy bay, Sửa chữa khung sườn, composite, sơn, hiệu chuẩn, Sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị máy bay, Vệ sinh công nghiệp máy bay, Sản xuất vật phẩm Hàng không, Lái, sửa chữa, vận hành phương tiện hoạt động trên khu bay
Cơ cấu tổ chức của Công ty
Bộ máy quản lý của Công ty được tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng Đây là mô hình cơ cấu tổ chức phổ biến nhất hiện nay Trong đó, nhiệm vụ quản lý được phân theo các chức năng chuyên môn cho từng bộ phận, mỗi bộ phận chịu trách nhiệm tham mưu và quản lý những nội dung công việc thuộc chức năng của mình giúp cho Tổng Giám đốc thấy sự chuyên sâu trong việc thực hiện các công việc chuyên môn và quản lý, tạo ra môi trường làm việc thuận lợi
Phân tích thực trạng công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật của Công ty
Quy mô công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật của Công ty
Số lượng nhân viên kỹ thuật được đào tạo
Kể từ khi chính thức đi vào hoạt động, Công ty liên tục tổ chức các khóa đào tạo trong và ngoài nước với các nội dung khác nhau để đảm bảo duy trì nguồn nhân lực đạt chuẩn, đáp ứng các yêu cầu công việc Số lượng khóa đào tạo và cả số lượt người tham gia đào tạo không ngừng tăng qua các năm Công ty có ba loại hình đào tạo chính là đào tạo mới, đào tạo lại và đào tạo nâng cao
Chất lượng đào tạo nhân viên kỹ thuật
Về chất lương đào tạo nhân viên kỹ thuật của công ty được phản ánh qua số lượng nhân viên kỹ thuật được cấp mới chứng chỉ CRS và tỷ lệ nhân viên đạt chứng chỉ hoàn thành các khóa học liên quân đến máy bay khác Hiện tại Công ty đã có gần 800 nhân
Trang 5viên kỹ thuật được cấp chứng chỉ CRS, trong khi năm 2009 khi mới thành lập Công ty chỉ có gần 200 nhân viên kỹ thuật được cấp chứng chỉ Hầu hết các lớp đào tạo mới đều
có tỷ lệ học viên đạt kết quả hoàn thành là 100%
Phân tích nội dung công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật của Công ty
*Lập kế hoạch đào tạo
Quy trình xây dựng kế hoạch đào tạo
• Xác định nhu cầu
• Xác định khả năng tổ chức đào tạo
• Điều chỉnh nhu cầu và trình phê duyệt
• Phê duyệt
Tuy có quy trình cụ thể nhưng việc xác định nhu cầu đào tạo chưa có tiêu chí rõ ràng, vẫn chỉ mang tính chất cân đối các nguồn lực, không xuất phát từ thực tế Những điều này dẫn đến tình trạng số khóa học và số lượt người tham gia đào tạo các năm đều vượt kế hoạch với tỷ lệ lớn
* Tổ chức thực hiện công tác đào tạo tại Công ty
Mục tiêu đào tạo: Hình thành và củng cố cho nhân viên kỹ thuật những kỹ năng
cần thiết, đảm bảo cho công ty có đội ngũ nhân viên kỹ thuật đủ về số lượng, đáp ứng về yêu cầu chất lượng Từng chương trình đào tạo sẽ có mục tiêu cụ thể được xác định trong bản Kế hoạch tổ chức lớp học do Trung tâm Đào tạo thực hiện Tuy nhiên, những mục tiêu này vẫn chủ yếu mang định tính, chưa có tiêu chí đo lường cụ thể
Lựa chọn nhân viên kỹ thuật tham gia các khóa đào tạo:Ngoài các tiêu chuẩn đối với khóa đào tạo theo từng chuyên ngành bắt buộc dựa trên chức danh công việc, một số tiêu chuẩn khác được áp dụng đối nhân viên kỹ thuật khi tham gia các khóa đào tạo như sau: số khóa học được phép tham gia theo chủng loại máy bay, khoảng cách giữa các khóa học được phép tham gia…
Xây dựng chương trình đào tạo:Công ty có các khóa đào tạo khác nhau cho từng đối tượng nhân viên kỹ thuật Trên cơ sở nội dung chương trình, các khóa học có thể phân chia thành ba loại hình đào tạo chính: Đào tạo ban đầu, đào tạo định kỳ, đào tạo theo công việc:
Trang 6Các phương pháp đào tạo tại công ty:Công ty sử dụng các phương pháp đào tạo khác, bao gồm: Đào tạo lý thuyết trong lớp, đào tạo thực hành trên máy bay, tại các phân xưởng, đào tạo theo công việc, tự học, hội thảo, bình giảng rút kinh nghiệm
Lựa chọn giáo viên giảng dạy các khóa đào tạo: Công ty có quy định rõ các tiêu
chuẩn đối với từng loại giáo viên tham gia giảng dạy trong văn bản “Giải trình tổ chức bảo dưỡng” Cụ thể cho: Giáo viên/ sát hạch viên lý thuyết và giáo viên/ sát hạch viên thực hành.Công ty tiến hành lụa chọn giáo viên giảng dạy theo các quy chuẩn rõ ràng của các nhà chức trách nên trình độ chuyên môn, kiến thức, kỹ năng của đội ngũ giáo viên
luôn được đảm bảo
Triển khai các chương trình đào tạo: Công ty xây dựng quy trình triển khai các khóa đào tạo dựa trên quy định của các nhà chức trách theo từng loại
* Đánh giá hiệu quả công tác đào tạo tại Công ty
Tại Công ty hiện nay việc đánh giá hiệu quả đào tạo mới được thực hiện ở những cấp độ đơn giản như: đánh giá công tác tổ chức lớp học, đánh giá tỷ lệ học viên đạt chứng chỉ hoàn thành khóa học…
Tiếp theo, luận văn phân tích những nhân tố ảnh hưởng tới công tác đào tạo nhân viên
kỹ thuật của Công ty
Cung cầu lao động của ngành kỹ thuật máy bay: Do yêu cầu nghiêm ngặt về kỹ
thuật theo những tiêu chuẩn của Cục hàng không Việt Nam, của nhà sản xuất và khách hàng và chi phí đào tạo nhân viên kỹ thuật ngành rất lớn nên có rất ít cơ sở giáo dục đào tạo trong nước cung cấp dịch vụ đào tạo này Cầu lao động ngành ko được đáp ứng mà
doanh nghiệp phải tự tổ chức đào tạo lại cho tất cả nhân viên kỹ thuật của mình
Đối thủ cạnh tranh: Thị trường bảo dưỡng máy bay tại Việt Nam hiện tại đã có
thêm hai đơn vị cung cấp dịch vụ là SAAM và Sao Việt, Công ty không còn chiếm thế độc quyền, nên cầu lao động ngành tăng lên khá nhanh Chính sách nhân sự của hai công
ty này không chỉ thu hút những nhân viên được đào tạo tại nước ngoài mà cả những nhân viên do Công ty đào tạo có kinh nghiệm và trình độ chuyên môn cao với mức lương rất
cao gây thiệt hại khá lớn cho Công ty
Mục tiêu, chiến lược phát triển của công ty: Với định hướng phát triển công ty
Trang 7làm chủ thị trường dịch vụ kỹ thuật trong nước, đồng thời có thương hiệu trên trường quốc tế, thì nguồn nhân lực là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu đó Đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhất là đội ngũ nhân viên kỹ thuật ngày càng giữ vai
trò quan trọng
Hệ thống bản phân tích công việc của công ty: Công ty vừa hoàn thành dự án
phân tích công việc được thực hiện bởi công ty tư vấn thuê ngoài nhưng chưa được triển khai vào thực tế Nhóm nhân viên kỹ thuật có quy định rõ ràng các yêu cầu về trình độ độ chuyên môn, thời gian thực tế làm việc, quá trình đạo tạo… cụ thể trong Giải trình tổ chức bảo dưỡng Tuy vậy, xét trên góc độ quản lý doanh nghiệp, hệ thống yêu cầu này còn nhiều hạn chế, chỉ mới giới hạn trong các yếu tố liên quan trực
tiếp đến thực hiện công việc, chưa xét đến yếu tố phát triển con người
Hệ thống đánh giá thực hiện công việc của công ty: Hiện tại Công ty áp dụng chu kỳ đánh giá kết quả thực hiện công việc theo tháng Tuy nhiên, công ty chưa có hệ thống chỉ tiêu đánh giá cụ thể mà hoàn toàn phụ thuộc vào ý kiến chủ quan của quản
lý bộ phận Kết quả đánh giá sẽ không phản ảnh được thực chất quá trình làm việc của nhân viên kỹ thuật Nó cũng gián tiếp ảnh hưởng đến việc xác định nhu cầu đào tạo vì
người quản lý
Chính sách đãi ngộ nhân sự sau đào tạo của công ty: Chính sách lương của
công ty có tác dụng rất lớn trong việc khuyên khích nhân viên tham gia đào tạo Năm
2010, Công ty đã sửa đổi quy chế lương nhằm, tạo khoảng cách lương lớn giữa những nhân viên kỹ thuật có và không có chứng chỉ ký xác nhận hoàn thành bảo dưỡng CRS Khoảng cách thay đổi lương rất lớn, mức chênh lệch rất lớn, lên tới 1,63 lần đối với kỹ sư
và 1,74 lần đối với thợ kỹ thuật máy bay
Những ưu điểm trong công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật của công ty
Công ty có điều kiện chủ động trong việc tổ chức các khóa đào tạo
Những thay đổi trong hình thức đào tạo với nhân viên kỹ thuật mới giúp việc đào tạo ban đầu hiệu quả hơn,
Áp dụng công nghệ thông tin trong đào tạo định kỳ thông qua website của công ty
đã giúp tiết kiệm thời gian, nhân lực và chi phí đào tạo
Trang 8Mỗi nhân viên kỹ thuật có hồ sơ đào tạo riêng Đây là cơ sở dữ liệu để đánh giá đề xuất đào tạo của từng bộ phận
Hệ thống lương thưởng của công ty năm 2010 đã sửa đổi nhằm khuyến khích nhân viên kỹ thuật thi chứng chỉ hành nghề CRS đã tạo động lực mạnh mẽ cho nhân viên kỹ thuật tham gia học tập để nâng cao trình độ, kỹ năng
Những tồn tại và những nguyên nhân của tồn tại trong công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật của công ty
Trước hết là năng lực của Trung tâm Đào tạo còn hạn chế
Một số bộ phận chưa xác định được lộ trình đào tạo cho nhân viên kỹ thuật của mình dẫn đến tình trạng phát triển nhân viên có chứng chỉ hành nghề CRS thừa hoặc thiếu trên từng loại máy bay khác nhau
Mức thu nhập thực tế của những nhân viên kỹ thuật của công ty so với các đói thủ khác trên thị trường ở cùng một vị trí là thấp hơn
Việc xác định nhu cầu đào tạo còn mang tính chủ quan, chưa được tính toán dựa trên kế hoạch sản xuất kinh doanh cụ thể
Công tác đánh giá hiệu quả đào tạo chưa được quan tâm đúng mức
Nguyên nhân của những hạn chế trong công tác đào tạo của công ty
Việc xác định nhu cầu đào tạo chưa dựa trên cơ sở phân tích thực tế về Công ty, phân tích công việc và phân tích người lao động, hoàn toàn dựa trên ý kiến chủ quan của cán bộ quản lý các bộ phận nên không sát với thực tế dãn đến kế hoạch đào tạo được xây dựng và thực tế triển khai chênh lệch với tỷ lệ lớn
Công ty chưa có hệ thống tiêu chuẩn cấp bậc cho nhân viên kỹ thuật
Cơ sở vật chất của Trung tâm Đào tạo còn hạn chế
Do đặc thù ngành bảo dưỡng và sửa chữa máy bay yêu càu chi phí rất lớn
Chương III Một số giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo nhân viên
kỹ thuật tại Công ty
Luận văn nêu ra những định hướng phát triển của Công ty, từ đó kiến nghị các giải
Trang 9pháp để hoàn thiện công tác đào tạo nhân viên kỹ thuật của Công ty
Hoàn thiện quá trình xác định nhu cầu đào tạo
Xuất phát từ vài trò của việc xác định nhu cầu đào tạo và những hạn chế hiện nay, Công ty cần đầu tư nhiều hơn cho quá trình này Trước hết, Công ty xác định nhu cầu đào tạo dựa trên các căn cứ sau:
Phân tích tình hình thực tế của Công ty thông
Phân tích công việc hay
Phân tích cá nhân
Bên cạnh đó, khi xác định nhu cầu đào tạo Công ty cần lưu ý đảm bảo:
Phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa hoạt động đào tạo nhân viên kỹ thuật với các hoạt động quản trị nhân lực khác
Thực hiện khảo sát nhu cầu đào tạo tới từng nhân viên kỹ thuật
Hoàn thiện công tác hiện đánh giá hiệu qủa đào tạo nhân viên kỹ thuật của Công ty
Công ty cần phải có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng và bản chất của công tác này Các nội dung cần đánh giá bao gồm:
Đánh giá chương trình đào tạo
Đánh giá chương trình đào tạo chính là xem xét chương trình đào tạo theo các tiêu thức hay mục tiêu đào tạo có đạt được hay không trên các mặt nhận thức, kỹ năng làm việc, hiệu quả làm việc của người học sau đào tạo có đạt được các mục tiêu để ra hay không, những điểm mạnh điểm yếu của chương trình đào tạo vể nội dung, tổ chức là gì…
Đánh giá hiệu quả sau đào tạo
Đánh giá hiệu quả sau đào tạo đòi hỏi phải có thời gian để người học áp dụng những kiến thức kỹ năng vào công việc thực tế Những tiêu chí Công ty có thể sử dụng là:
- Sự thay đổi năng suất, chất lượng và hiệu quả lao động của nhân viên kỹ thuật so với trước đào tạo
- Sự thay đổi kiến thức kỹ năng của nhân viên kỹ thuật sau khi đào tạo thể hiện qua kết quả thực hiện công việc
- Tỷ lệ tăng tiền lương và thu nhập của nhân viên kỹ thuật sau đào tạo
Trang 10Hoàn thiện bản phân tích công việc của nhân viên kỹ thuật trong Công ty
Phân tích công việc cung cấp các thông tin về yêu cầu, đặc điểm của công việc, làm cơ sở cho việc xây dựng bản mô tả công việc, bản yêu cầu của công việc với người thực hiện và bản tiêu chuẩn thực hiện công việc Đây là cơ sở xác đinh nhu cầu đào tạo dựa trên sự thiếu hụt của người lao động với vị trí công việc họ đảm nhận và với yêu cầu công việc trong tương lai Trong đó căn cứ chủ yếu là bản yêu cầu đối với người thực hiện công việc
Hoàn thiện hệ thống đánh giá thực hiện công việc
Công ty cần xây dựng hệ thống các chỉ tiêu đánh giá kết quả thực hiện công việc
Hệ thống đánh giá thực hiện công việc thường được thiết lập bởi 3 yếu tố cơ bản: Các tiêu chuẩn thực hiện công việc; Đo lường sự thực hiện công việc; Thông tin phản hồi kết quả đánh giá
Công ty có thể áp dụng phương pháp đánh giá hiện nay, ngày càng nhiều doanh nghiệp áp dụng là đánh giá thông qua hệ thống chỉ tiêu đo lường hiệu quả - KPI
Một số giải pháp khác
Nâng cao trình độ cán bộ làm công tác đào tạo
Hoàn thiện công tác bố trí sử dụng nhân viên kỹ thuật sau đào tạo
Nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng, trang thiết bị đáp ứng nhu cầu dạy và học