Công khai tài chính trong quản lý ngân sách nói chung và quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước nói riêng là biện pháp phát huy quyền làm chủ cảu cán bộ, công chức[r]
Trang 1MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
TÓM TẮT LUẬN VĂN 2
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not defined 1.1 Cơ sở lý luận Error! Bookmark not defined
1.1.1 Chi Ngân sách Nhà nước Error! Bookmark not defined 1.1.2 Chi thường xuyên NSNN Error! Bookmark not defined 1.1.3 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN.Error! Bookmark not
defined
1.2 Kinh nghiệm kiểm soát chi thường xuyên NSNN một số địa phương và bài học kinh nghiệm KBNN Thanh Trì Error! Bookmark not defined
1.2.1 Kinh nghiệm của KBNN Thanh Xuân Error! Bookmark not defined 1.2.2 Kinh nghiệm của KBNN Hai Bà Trưng Error! Bookmark not defined 1.2.3 Bài học kinh nghiệm cho KBNN Thanh TrìError! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC THANH TRÌ GIAI ĐOẠN 2013 - 2016 Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về KBNN Thanh Trì Error! Bookmark not defined 2.2 Thực trạng kiểm soát chi NSNN qua KBNN Thanh TrìError! Bookmark not
defined
2.2.1 Khái quát tình hình chi NSNN và chi thường xuyên.Error! Bookmark not
defined
2.2.2 Tình hình chi thường xuyên theo lĩnh vực Error! Bookmark not defined
Trang 22.2.3 Thực trạng quản lý chi NSNN qua KBNN Thanh Trì.Error! Bookmark not
defined
2.2.4 Đánh giá thực trạng kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Thanh
Trì Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN QUA KBNN THANH TRÌError! Bookmark not defined
3.1 Phương hướng hoàn thiện quản lý chi thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Thanh Trì Error! Bookmark not defined 3.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Thanh Trì Error! Bookmark not defined
3.2.1 Nâng cao chất lượng công tác lập, chấp hành, quyết toán chi thường xuyên
NSNN Error! Bookmark not defined 3.2.2 Tiếp tục thực hiện kiểm soát cam kết chi NSNNError! Bookmark not defined
3.2.3 Đổi mới quản lý chi thường xuyên NSNN theo hướng quản lý ngân sách theo
kết quả đầu ra Error! Bookmark not defined
3.2.4 Tăng cường biện pháp phương thức cấp phát trực tiếp tới người cung cấp hàng
hóa dịch vụ tại KBNN Thanh Trì Error! Bookmark not defined 3.2.5 Thực hiện công khai, minh bạch trong quản lý chi thường xuyên NSNN.Error!
Bookmark not defined
3.2.6 Tăng cường thanh tra kiểm tra sử dụng kinh phí chi thường xuyên ngân sách của
các đơn vị dự toán ngân sách tại huyện Error! Bookmark not defined 3.2.7 Đào tạo và bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.Error! Bookmark not defined
3.2.8 Cải tiến thủ tục hành chính trong kiểm soát thanh toán, quyết toán các khoản chi
thường xuyên tại KBNN Error! Bookmark not defined 3.2.9 Tăng cường áp dụng công nghệ thông tin tại KBNN Thanh trì Error!
Bookmark not defined
Trang 33.3 Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN Thanh Trì Error! Bookmark not defined
3.3.1 Với các cơ quan tài chính Error! Bookmark not defined 3.3.2 Với Huyện Thanh Trì Error! Bookmark not defined 3.3.3 Với Kho bạc Nhà nước Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Hoạt động kiểm soát chi NSNN qua KBNN Thanh Trì thường xuyên được đổi mới, tăng cường để đáp ứng mọi yêu cầu và nhiệm vụ quản lý chi NSNN trên địa bàn huyện Thanh Trì, trong quá trình thực hiện công tác KSC thường xuyên NSNN đã phát hiện và kịp thời ngăn chặn nhiều khoản chi không đúng quy chế, chế độ là yếu tố quan trọng để đảm bảo nguồn lực tài chính của đất nước Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Thanh Trì có một số tồn tại làm chưa phù hợp như : công tác kiểm soát chi thường xuyên vẫn còn tình trạng gây lãng phí NSNN, mặc dù đã có cơ chế khoán tự chủ,
tự chịu trách nhiệm sử dụng biên chế và kinh phí hoạt động nhưng ĐVQHNS chưa được chủ động trong việc sử dụng kinh phí ngân sách; chức năng nhiệm vụ trong khâu kiểm soát còn bất cập, thủ tục rườn rà, phối hợp giữa cán bộ kiểm soát và khách hàng không nhịp nhàng Vì vậy, chưa đáp ứng yêu cầu trong công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN một cách có hệ thống và khoa học
Xuất phát từ thực tế, học viên chọn đề tài nghiên cứu: “Hoàn thiện công tác
Kiểm soát chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước qua KBNN Thanh Trì” làm nội dung
luận văn thạc sỹ, với mục đích đề xuất những giải pháp nhằm góp phần giải quyết những vấn đề tồn tại, hạn chế trong công tác kiểm soát chi NSNN qua KBNN Thanh Trì hiện nay
Mục tiêu nghiên cứu
Trang 4Đề tài tập trung nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Thanh Trì để tìm ra các giải pháp nhằm hoàn thiện, đáp ứng được yêu cầu hiện đại hóa trong công tác điều hành, quản lý NSNN, phù hợp với quá trình cải cách hành chính công
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động kiểm soát chi NSNN qua KBNN Thanh Trì, trong đó bao gồm: tổ chức tiếp nhận dự toán chi NSNN; kiểm soát chi NSNN theo dự toán; kế toán và thanh toán các khoản chi NSNN
Phạm vi nghiên cứu của đề tài: Đề tài tổng hợp, thu thập số liệu kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Thanh Trì trong khoảng thời gian 2013 - 2016
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích tư liệu có sẵn, ghi chép, đọc, sao chụp, nghe báo cáo, tra cứu Internet thông tin để hệ thống hoá lại, từ đó xây dựng khung lý thuyết về kiểm soát chi NSNN qua KBNN cho nghiên cứu này
- Phương pháp quan sát thực tiễn: Cán bộ làm công tác kiểm soát chi thường
xuyên NSNN chính là đối tượng nghiên cứu của KBNN Thanh Trì và đơn vị sử dụng ngân sách, Tổng hợp, phân tích và so sánh mức độ thỏa mãn của đơn vị sử dụng ngân sách thông qua cán bộ kiểm soát xử lý cùng một loại giao dịch, cùng một thời gian Sau khi kết thúc giao dịch đánh giá kết quả nghiên cứu nhằm củng cố các luận cứ nghiên cứu
Phương pháp phân tích, so sánh, thống kê để hệ thống hóa, tổng hợp các thông tin,
số liệu báo cáo từng năm hoặc từng giai đoạn nghiên cứu tại KBNN Thanh Trì và các đơn
vị liên quan cần thiết cho nghiên cứu này, từ đó có phân tích về thực trạng kiểm soát chi NSNN qua KBNN Thanh Trì, qua đó nhận xét, đánh giá các ưu nhược điểm và đề ra các giải pháp hoàn thiện
Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Trang 5Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về kiểm soát hoạt động chi
thường xuyên ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước
Chương 2: Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho
bạc nhà nước Thanh Trì giai đoạn 2013 – 2016
Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường
xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Thanh Trì
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN
VỀ HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
Trong chương này, luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận về khái niệm, vai trò và đặc điểm Ngân sách Nhà nước
Luận văn đã làm rõ khái niệm, phân loại căn cứ vào mục đích chi tiêu, tính chất và phương thức quản lý NSNN, vai trò và đặc điểm chi Ngân sách Nhà nước Chi NSNN là quá trình phân phối và sử dụng quỹ NSNN theo những nguyên tắc nhất định cho việc thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước Là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào NSNN và đưa chúng đến mục đích sử dụng Ngoài ra, chi NSNN được thực hiện cho những nội dung, nhiệm vụ cụ thể vì vậy nó không chỉ dừng lại trên các định hướng mà còn phân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động và từng công việc thuộc chức năng của Nhà nước
Luận văn cũng đã làm rõ khái niệm, đặc điểm, phân loại và các nhân tố tác động đến chi thường xuyên NSNN Chi thường xuyên NSNN là quá trình phân phối, sử dụng nguồn Tài chính NSNN nhằm đáp ứng nhu cầu chi thường xuyên của cơ quan Nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội thuộc khu vực công Thực hiện nghĩa vụ quản lý Nhà nước như hoạt động giáo dục đào tạo, y tế, văn hóa xã hội, thể dục thể thao, khoa học
và công nghệ môi trường, luận văn cũng cho thấy đặc điểm chi thường xuyên rất đa
Trang 6dạng và chi phối ở mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, các khoản chi mang tính chất thường xuyên phát sinh hàng tháng, quý, năm để đảm bảo trang trải cho bộ máy Nhà nước và thực hiện các công việc Quản lý kinh tế xã hội Luận văn đã làm rõ phân loại chi thường xuyên theo tính chất nguồn kinh phí, theo lĩnh vực chi và nội dung chi để đảm bảo kiểm soát chi NSNN Luận văn đã cho thấy yếu tố chủ quan và khách quan tác động đến kiểm soát chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước, yếu
tố chủ quan như là tổ chức bộ máy kiểm soát chi, quy trình kiểm soát chi, chất lượng và trình độ đội ngũ cán bộ, ứng dụng công nghệ trong kế toán và thanh toán Yếu tố khách quan: đối với cơ chế chính sách, chế độ, định mức, tiêu chuẩn, dự toán, ý thức chấp hành Đơn vị sử dụng Ngân sách
Luận văn cũng đã cho thấy khái niệm, sự cần thiết, mục tiêu, đặc điểm, nguyên tắc
và quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN được KBNN thực hiện thẩm định, kiểm soát các khoản chi NSNN dựa trên cơ chế chính sách, chế độ, định mức chi tiêu theo quy định của Nhà nước và được thực hiện theo nguyên tắc, hình thức phương pháp quản lý tài chính đối với quá trình thanh toán và chi trả các khoản chi NSNN trong từng giai đoạn Sự cần thiết kiểm soát chi thường xuyên NSNN đòi hỏi sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các khoản chi NSNN mặt khác do cơ chế kiểm soát chi NSNN và ý thức của đơn vị sử dụng Ngân sách Luận văn
đã cho thấy quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN, căn cứ vào dự toán được giao, KBNN sẽ kiểm tra tính hợp pháp của chứng từ đơn vị sau đó sẽ thực hiện thanh toán khi đầy đủ điều kiện theo quy định
Bên cạnh các nội dung nêu trên, luận văn cũng trình bày về kinh nghiệm kiểm soát chi NSNN KBNN Thanh Xuân thực hiện quy trình một cửa để tiếp nhận, luân chuyển, xử
lý hồ sơ, quy trình này đã tiết kiệm thời gian cho khách hàng đến giao dịch Kinh ngiệm KBNN Hai Bà Trưng cho thấy trong công tác kiểm soát chi NSNN, các đơn vị đã chấp hành sử dụng vốn NSNN theo đúng dự toán, mục đích, tiêu chuẩn, chế độ theo quy định Nhà nước Bố trí săp xếp đội ngũ cán bộ hợp lý phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cán bộ
Trang 7CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN
NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC THANH TRÌ
GIAI ĐOẠN 2013 – 2016
Luận văn đã khái quát về KBNN Thanh Trì và tổ chức bộ máy KBNN Thanh Trì Thực trạng kiểm soát chi NSNN qua KBNN Thanh Trì, căn cứ vào các bảng biểu về số chi thường xuyên theo cấp ngân sách và nội dung chi cho thấy:
Chi ĐTPT (bao gồm cả NSTW và NSĐP) trong giai đoạn này chiếm tỷ trọng bình quân 41.31% trong tổng chi NSNN hàng năm và nếu chỉ tính riêng chi ĐTPT từ NSĐP (huyện, xã) thì tỷ trọng này là 48,15% (bảng 2.2), cao hơn nhiều so với mức bình quân chung của cả nước (mức chi ĐTPT bình quân chung của cả nước khoảng 30% tổng chi ngân sách) Riêng chi ĐTPT nguồn NSĐP năm 2016 tăng 31% so vơi năm 2013 Điều đó cho thấy, mặc dù trong điều kiện ngân sách còn khó khăn, nhưng chính quyền địa phương
đã cố gắng ưu tiên ngân sách cho chi ĐTPT nhằm từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng
KT - XH, thúc đẩy tiến trình CNH - HĐH trên địa bàn
Đối với công tác chi thường xuyên có thể nhận thấy mặc dù chi thường xuyên vẫn tăng hàng năm nhưng tỷ trọng chi thường xuyên trong tổng chi ngày càng giảm Trong thời
kỳ nghiên cứu 2013- 2016 tỷ trọng bình quân chi thường xuyên (bao gồm tất cả các cấp ngân sách) là 51,5%, riêng NSĐP là 38,5% Tuy nhiên tỷ trọng chi thường xuyên trên tổng chi thì năm 2014 lại giảm 3% so với năm 2013
Trong những năm qua, mặc dù đã có một số khó khăn nhất định trong bố trí ngân sách để phục vụ chi thường xuyên của các đơn vị dự toán nhưng do chủ trương phát triển
Trang 8KT - XH của Nhà nước như: cải cách quản lý hành chính nhà nước, tăng chi cho giáo dục đào tạo, chi cho phát triển KH - CN, cải cách chính sách tiền lương, đảm bảo an sinh xã hội… đã làm cho chi thường xuyên trên địa bàn có sự gia tăng đáng kể về số tuyệt đối., song nhìn chung chi thường xuyên NSNN nhất là NSĐP trong những năm qua về cơ bản
đã đáp ứng được các nhu cầu chi tiêu tối thiểu, cần thiết của các cơ quan quản lý nhà nước, các hoạt động sự nghiệp và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật
KBNN Thanh Trì từng bước kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý chi NSNN theo hướng tinh gọn, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với lộ trình cải cách hành chính
và hiện đại hóa hoạt động KBNN Song song với việc hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và
tổ chức bộ máy quản lý chi NSNN, KBNN Thanh Trì đã không ngừng đầu tư, phát triển nguồn nhân lực nhằm mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh về số lượng và chất lượng, có năng lực, trình độ, phẩm chất đạo đức, văn minh, văn hoá nghề nghiệp, để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ và công nghệ quản lý trong tình hình mới Trong lĩnh vực quản lý chi NSNN, hàng năm, KBNN Thanh Trì đều cử nhiều lượt cán bộ lãnh đạo quản lý tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng về chính sách, cơ chế, quy trình, thủ tục và trình tự giải quyết các vấn đề nghiệp vụ trong quản lý chi NSNN do KBNN tổ chức Trên cơ sở đó, KBNN Thanh Trì tổ chức tập huấn, bồi dưỡng tiếp cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ quản lý chi NSNN tại đơn vị… nhằm phục vụ ngày càng tốt hơn các tổ chức và người dân
- Với việc triển khai và thống nhất thực hiện quy trình giao dịch “một cửa” trong kiểm soát chi NSNN đã nhận được sự đồng thuận cao và sự hài lòng của khách hàng tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng khi đến giao dịch công việc được nhanh chóng, thuận tiện Thủ tục, hồ sơ và thời hạn giải quyết đối với từng loại nghiệp vụ kiểm soát chi NSNN được công khai tại sảng giao dịch để khách hàng biết và thuận tiện tra cứu Khách hàng biết rõ từng loại hồ sơ, tài liệu cần cung cấp, chủ động được thời gian thanh toán cho đơn vị Quan đó nâng cao được ý thức trách nhiệm của đơn vị sử dụng NSNN, tăng cường công tác cải cách hành chính trên lĩnh vực tài chính công, tạo điều kiện thúc đẩy kinh tế xã hội của địa phương
Trang 9- Công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Thanh Trì trong thời gian qua cũng đã có nhiều chuyển biến tích cực Với việc chuyển đổi sang cơ chế kiểm soát, thanh toán theo thực chi, trên cơ sở kiểm tra, kiểm soát hồ sơ, chứng từ chi và theo
dự toán năm được duyệt về cơ bản đã phát huy những mặt tích cực và khắc phục được những hạn chế của cơ chế kiểm soát chi trước đây Qua kiểm soát chi thường xuyên, một mặt KBNN Thanh Trì đảm bảo các khoản chi NSNN được kiểm tra chặt chẽ đúng quy định của pháp luật; mặt khác, tạo điều kiện để các đơn vị sử dụng vốn NSNN đúng theo
dự toán được duyệt, đúng định mức, tiêu chuẩn, chế độ Nhà nước quy định; đặc biệt là việc mua sắm, sửa chữa tài sản đã từng bước đi vào nề nếp Tình trạng đơn vị sử dụng tiền mặt để chi tiêu cũng được hạn chế ở mức thấp Hiệu quả sử dụng vốn NSNN ngày càng được nâng cao
Ngoài các kết quả đạt được, thì luận văn cũng đã chỉ ra một số nguyên nhân tồn tại như tổ chức bộ máy quản lý, số cán bộ độ tuổi 40 – 45 chiếm đại đa số không đáp ứng dduur diều kiện, yêu cầu trong khi đó cơ chế tuyển dụng và chính sách đãi ngộ tỷ lệ thuận với nhau Nguyên nhân từ quy trình nghiệp vụ bất cập, chất lượng trình độ đội ngũ cán bộ quản lý chưa cao, ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán và thanh toán chưa nâng cấp Ngoài ra, còn nguyên nhân từ cơ chế, chính sách chặt chẽ, chế độ định mức cứng nhắc, việc chấp hành chi và ý thức, trách nhiệm của ĐVSDNS còn kém
Trang 10CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT
CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN QUA KBNN THANH TRÌ
Luận văn đã nêu phương hướng hoàn thiện quản lý chi thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Thanh Trì với mục tiêu xây dựng quy trình, hệ thống kiểm soát chi thường xuyên NSNN, phân bổ chi NSNN và vốn đầu tư XDCB nhằm hoàn thiện quản lý chi NSNN thực hiện chức năng tổng kế toán Nhà nước
Luận văn đã đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Thanh Trì cụ thể như sau:
- Nâng cao chất lượng công tác lập, chấp hành, quyết toán chi thường xuyên NSNN Lập dự toán chi thường xuyên ngân sách có căn cứ, phù hợp với khả nằng thu ngân sách Nhà nước Chấp hành dự toán chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cấp huyện kịp thời, đúng chế độ và tiết kiệm Quyết toán chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước chính xác, trung thực hiệu quả
- Tiếp tục thực hiện kiểm soát cam kết chi NSNN nhằm đảm bảo
- Đổi mới quản lý chi thường xuyên NSNN theo hướng quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra là đổi mới quy trình lập, phân bổ ngân sách tầm nhìn chung, dài hạn Lấy tiêu thức kết quả đầu ra làm căn cứ chủ yếu lập dự toán, thiết lập quy trình kiểm tra, đánh giá kết quả sử dụng ngân sách Phương thức quản lý này hướng đạt được các mục tiêu kinh tế
- xã hội và ngân sách được lập công khai, minh bạch dựa vào nhu cầu và mục tiêu phát triển, phân bổ ngân sách , theo thứ tự ưu tiên, người quản lý được trao quyền chủ động trong chi tiêu Các nhà quản lý ngân sách chịu trách nhiệm phân bổ nguồn lực cho các đơn vị sử dụng NSNN để thực hiện những nhiệm vụ KT – XH KBNN cần cần cứ vào định mức phân bổ các yếu tố đầu vào và những thông tin có sẵn đầu ra để phân bổ ngân sách, hiệu quả công việc được đánh giá qua bảng chấm điểm các tiêu chí hoàn thành kế