Giải pháp để thu hút kiều hối cho đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh

Từ việc nghiên cứu và phân tích thực trạng và tìm ra những tác động tích cực, tiêu cực của kiều hối ảnh hướng đến phát triển kinh tế, xã hội Hà Tĩnh, chương 3 của luận văn đã đưa ra mộ[r]

MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

TÓM TẮT LUẬN VĂN 3 PHẦN MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀIError!

Bookmark not defined

1.1 Tính cấp thiết của đề tài Error! Bookmark not defined 1.2 Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài Error!

Bookmark not defined

1.3 Mục đích nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

1.5 Những đóng góp của đề tài Error! Bookmark not defined 1.6 Kết cấu của Luận văn Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỀU HỐI VÀ THU HÚT KIỀU HỐI VÀO

HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT KINH DOANH Error!

Bookmark not defined

2.1 Những vấn đề chung về Kiều hối Error! Bookmark not defined.

2.1.1 Khái niệm về Kiều hối Error! Bookmark not defined 2.1.2 Đặc điểm Kiều hối Error! Bookmark not defined.

2.1.3 Phân loại Kiều hối Error! Bookmark not defined.

2.2 Tác động của Kiều hối đến hoạt động đầu tư Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Tác động tích cực Error! Bookmark not defined 2.2.2 Tác động tiêu cực Error! Bookmark not defined.

2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc thu hút kiều hối và đẩy dòng kiều hối đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh Error! Bookmark not defined.

defined

2.3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc đẩy dòng kiều hối vào hoạt động sản xuất kinh

doanh Error! Bookmark not defined.

2.4 Cơ sở pháp lý về kiều hối tại Việt Nam Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG DÒNG KIỀU HỐI VÀO HÀ TĨNH GIAI ĐOẠN 2010

-2015 VÀ VIỆC SỬ DỤNG KIỀU HỐI CHO HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯError! Bookmark

not defined

3.1 Tổng quan về các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có ảnh hưởng đến thu hút và sử dụng kiều hối Error! Bookmark not defined.

3.1.1 Điều kiện tự nhiên Hà Tĩnh – tiềm năng và cơ hội đầu tư.Error! Bookmark not

defined

3.1.2 Dân số và nguồn nhân lực – lợi thế cho hoạt động xuất khẩu lao động Error!

Bookmark not defined

3.1.3.Tình hình kinh tế xã hội Error! Bookmark not defined.

3.2 Thực trạng xúc tiến đầu tư và thu hút vốn tại Hà Tĩnh.Error! Bookmark not

defined

3.3 Thực trạng thu hút và sử dụng Kiều hối tại Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2015.Error!

Bookmark not defined

3.4 Thực trạng sử dụng Kiều hối tại Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2015Error! Bookmark

not defined

3.4.1 Nguồn hình thành kiều hối ở Hà Tĩnh Error! Bookmark not defined 3.4.2 Sự phân bổ nguồn kiều hối tại Hà Tĩnh Error! Bookmark not defined.

3.5 Đánh giá chung về việc thu hút và sử dụng Kiều hối tại Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2015 Error! Bookmark not defined.

3.5.1 Những tác động tích cực của Kiều hối đến hoạt động đầu tư vào sản xuất kinh

doanh Error! Bookmark not defined.

not defined

3.5.3 Nguyên nhân của những tồn tại hạn chế Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP THU HÚT VÀ ĐẨY MẠNH KIỀU HỐI VÀO HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ SẢN XUẤT KINH DOANHError! Bookmark not defined 4.1 Dự báo dòng kiều hối vào Việt Nam và Hà Tĩnh đến năm 2020Error! Bookmark

not defined

defined

defined

4.2 Kinh nghiệm của Ấn Độ, Trung Quốc, Phillipine trong việc thu hút và sử dụng kiều hối Error! Bookmark not defined.

defined

3.2.2 Kinh nghiệm thu hút và sử dụng kiều hối Ở Trung Quốc.Error! Bookmark not

defined

4.2.3 Kinh nghiệm thu hút và sử dụng kiều hối ở PhilipinesError! Bookmark not

defined

4.2.3 Bài học kinh nghiệm cho Hà Tĩnh Error! Bookmark not defined.

4.4 Một số giải pháp đẩy mạnh Kiều hối vào hoạt động đầu tư sản xuất kinh doanh Error! Bookmark not defined.

4.4.1 Hà Tĩnh cần có những chính sách cụ thể nhằm thu hút kiều hối từ Kiều bào.Error!

Bookmark not defined

4.4.2 Đề nghị Chính phủ mở rộng các chương trình hợp tác lao động Error!

Bookmark not defined

4.4.3 Những giải phải thúc đẩy công tác XKLĐ nhằm thu hút lượng kiều hối vào Hà

Tĩnh Error! Bookmark not defined.

4.4.4 Những giải pháp để đưa nguồn kiều hối đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh

doanh Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

TÓM TẮT LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU

triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn Nhờ kiều hối, Việt Nam có thêm nguồn thu ngoại tệ ổn định, tăng dự trữ ngoại hối gia, giảm thiểu sự phụ thuộc nguồn vốn nước ngoài cũng như sức ép tỷ giá của đồng đô

la Mỹ, góp phần cân đối trong cán cân thanh toán thương mại Mặt khác, kiều hối giúp tạo thêm công ăn việc làm, ổn định đời sống cho người dân thông qua đầu tư, kinh doanh

trở thành dòng tiền chiếm tỷ trọng cao so với nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, lượng kiều hối về Việt Nam tăng liên tục trong những năm qua, kiều hối về Việt Nam năm 2010 đạt 8,6 tỉ USD; năm 2011 đạt 9 tỉ USD, năm 2012 hơn 10 tỉ USD, năm 2013 trên 11 tỉ USD, năm 2014 đạt 12 tỷ USD, Việt Nam

hút vốn đầu tư Năm 2015, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 87.449,6 tỷ đồng, tăng 6,9%

so với năm 2014, trong đó nguồn vốn FDI đạt 70.455 tỷ đồng (tương đương 3,36 tỷ USD) Nhằm đáp ứng yêu cầu vốn đầu tư, Hà Tĩnh đã làm tốt công tác xúc tiến đầu tư

thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài nhưng còn ít quan tâm đến những khoản tiền của các

cá nhân chuyển từ nước ngoài về cho thân nhân trong nước, đó là dòng kiều hối

Nghiên cứu đề xuất phương hướng và tìm ra những giải pháp hữu hiệu cho việc thu hút kiều hối cho đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh là một đòi hỏi cấp bách có ý

nghĩa thiết thực cả về lý luận và thực tiễn vì vậy tôi chọn đề tài “Giải pháp để thu hút

Kiều hối cho đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh” làm

Kết cấu của luận văn:

mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 4 chương

Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài

Chương 2: Lý Luận chung về kiều hối và thu hút kiều hối vào hoạt động đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh

Chương 3: Thực trạng dòng kiều hối vào Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2015 và việc sử dụng kiều hối của người nhận tiền

Chương 4: Một số giải pháp thu hút và đẩy mạnh kiều hối vào hoạt động đầu tư

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

của các tác giả liên quan đến đề tài nghiên cứu luận văn; nêu những vấn đề còn tồn tại và chỉ ra những vấn đề mà đề tài luận văn cần tập trung nghiên cứu, giải quyết

Nhìn chung, các nghiên cứu của các nhà nghiên cứu tập trung vào các chính sách

về kiều hối, việc thu hút kiều hối, tác động của kiều hối đến sản xuất kinh doanh và việc

sử dụng kiều hối của người nhận tiền của một quốc gia Đối với luận văn này, tôi đã nghiên cứu việc thu hút và sử dụng kiều hối trên quy mô nhỏ hơn đó là trên địa bàn tỉnh

Hà Tĩnh Trên cơ sở số liệu điều tra thực tế, luận văn này đã phân tích thực trạng kiều hối vào Hà Tĩnh trong giai đoạn từ 2010-2015 cũng như việc sử dụng kiều hối của người dân

Hà Tĩnh từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm đẩy mạnh việc thu hút kiều hối cũng

CHƯƠNG 2:

LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỀU HỐI VÀ THU HÚT KIỀU HỐI VÀO HOẠT ĐỘNG

ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT KINH DOANH

động của kiều hối vào hoạt động đầu tư và các nhân tố ảnh hưởng đến kiều hối vào hoạt động đầu tư thể hiện ở các khía cạnh sau:

Luận văn đã làm rõ khái niệm về kiều hối, chỉ ra kiều hối có những đặc điểm và tác động của nó đến hoạt động đầu tư: Kiều hối được hiểu là lượng tiền của người sống

và làm việc ở nước ngoài chuyển về quê hương Có rất nhiều quan điểm đưa ra khái niệm

về kiều hối Theo Puzi & Ritzema (1999), hiểu một cách đơn giản thì kiều hối được định nghĩa là phần thu nhập của người lao động ở nước ngoài gửi về nước Hiểu một cách chi tiết hơn, theo quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) kiều hối được định như sau: kiều hối là hàng hóa

và các công cụ tài chính do người lao động sống và làm việc ở nước ngoài từ một năm trở lên chuyển về đất nước họ Theo WB, kiều hối bao gồm các khoản tiền chuyển từ nước ngoài có nguồn gốc là thu nhập của người lao động, dân di cư ở nước ngoài, được thể hiện qua cán cân thanh toán quốc tế là khoản chuyển tiền

Luận văn đã phân tích những đặc điểm của kiều hối từ đó phân tích những nhân tố ảnh hưởng của nó đến việc thu hút kiều hối đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh: Kiều hối gắn với di cư và di chuyển lao động quốc tế, Lượng kiều hối có liên quan với đặc điểm nhân khẩu học, Kiều hối phụ thuộc vào quan hệ gia đình, Kiều hối phụ thuộc vào môi trường đầu tư Từ việc phân tích đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng đến kiều hối, luận văn đã chỉ ra những tác động tiêu cực, tích cức đến việc thu hút kiều hối vào hoạt động đầu tư

Đây được coi là những căn cứ cơ bản để tác giả tiếp tục phân tích thực trạng về dòng kiều hối chảy vào Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2015 và việc sử dụng kiều hối cho hoạt

CHƯƠNG 3:

THỰC TRẠNG DÒNG KIỀU HỐI VÀO HÀ TĨNH GIAI ĐOẠN 2010 -2015 VÀ

VIỆC SỬ DỤNG KIỀU HỐI CHO HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ

có ảnh hưởng đến thu hút và sử dụng kiều hối vào hoạt động đầu tư sản xuất kinh doanh Đánh giá thực trạng hoạt động xúc tiến đầu tư và thu hút vốn đầu tư tại Hà Tĩnh, thực trạng thu hút và sử dụng kiều hối tại Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2015 Từ việc phân tích thực trạng luận văn đã đưa ra những đánh giá chung về thu hút và sử dụng kiều hối tại Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2015 như sau:

Những tác động tích cực: Kiều hối đóng vai trò quan trọng bổ sung vào vốn đầu tư phát triển kinh tế, Kiều hối góp phần thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư tạo động lực phát triển kinh tế Bên cạnh những tác đông tích cực mà kiều hối mang lại, thì còn có những tác động tiêu cực như: nó có ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường lao động trong tỉnh, thói quen, tập quán của người dân, làm tăng khoảng cách giàu, nghèo, chảy máu chất xám…

Từ việc đánh giá thực trạng, phân tích những tác động tích cực, tiêu cực của kiều hối, luận văn đã chỉ ra những tồn tại hạn chế trong việc thu hút và sử dụng kiều hối tại Hà Tĩnh Cụ thể:

- Thứ nhất: Tỉnh Hà Tĩnh chưa có các chương trình hành động cụ thể trong việc kêu gọi kiều bào hướng về xây dựng quê hương, quảng bá vẻ đẹp của thiên nhiên, con người Hà Tĩnh cũng như những cơ hội và khả năng thành công khi đầu tư vào Hà Tĩnh để thu hút kiều bào Vì vậy, trong những năm qua lượng kiều hối vào Hà Tĩnh chủ yếu tập

trung vào nguồn lao động xuất khẩu

- Thứ hai: Nguồn kiều hối chuyển về ngoài một số ít đầu tư vào các dự án lớn đa

số người nhận là các hộ gia đình Tuy nhiên, hầu hết người giữ tiền còn có tâm lý e ngại vào việc đầu tư sản xuất kinh doanh vì sợ rủi ro Điều này một phần là do họ chưa tìm thấy được môi trường cũng như lĩnh vực kinh doanh phù hợp với trình độ cũng như mức vốn của mình

- Thứ ba: Xuất khẩu lao động Hà Tĩnh chủ yếu tập trung vào lao động phổ thông

và lao động có tay nghề thấp, chủ yếu sang làm việc ở các nước có thu nhập thấp như: Malaysia, Thái Lan… Đối với các thị trường có việc làm ổn định, thu nhập cao như: Hàn Quốc, Nhật, Úc… đòi hỏi tay nghề cao, việc thi tuyển khắt khe thì hầu như rất ít lao động đáp ứng được yêu cầu xét tuyển

- Thứ tư: Hà Tĩnh đã đạt được những thành tựu đáng kể trong công tác XKLĐ Tuy nhiên trong thời gian qua đã có một số hình ảnh không tốt về lao động xuất khẩu Hà Tĩnh Một phần là do công tác đào tạo, chuẩn bị nguồn lực chưa tốt, lao động đi xuất khẩu có ý thức không cao trong việc chấp hành các quy định của hợp đồng lao động đang còn tình trạng lao động bỏ trốn, phá hợp đồng hoặc không trở về nước khi hết hạn hợp đồng tạo ra những hình ảnh không tốt cho các lao động xuất thân từ Hà Tĩnh

Trên cơ sở phân tích thực trạng, đánh giá những tác động tích cực, tiêu cực đến phát triển kinh tế Hà Tĩnh và chỉ ra được những nguyên nhân tồn tại hạn chế Luận văn

đã đưa ra một số giải pháp thu hút và đẩy mạnh kiều hối vào hoạt động đầu tư sản xuất

CHƯƠNG 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP THU HÚT VÀ ĐẨY MẠNH KIỀU HỐI VÀO HOẠT ĐỘNG

ĐẦU TƯ SẢN XUẤT KINH DOANH

cũng như vào Hà Tĩnh đến năm 2020 Tìm hiểu kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới như Ấn Độ, Trung Quốc, Phillipine trong việc thu hút và sử dụng kiều hối từ đó rút

ra những bài học kinh nghiệm cho Hà Tĩnh trong việc thu hút và sử dụng kiều hối như sau:

Thứ nhất: hình thành quỹ hỗ trợ sản xuất cho các doanh nghiệp nhỏ từ dòng tiền kiều hối

Xuất phát từ mô hình quỹ với tên gọi TVEs (township and village enterprises) được thực hiện rất thành công ở Trung Quốc cho thấy ở Hà Tĩnh có thể áp dụng mô hình này để sử dụng có hiệu quả hơn dòng tiền kiều hối

Với việc hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất quy mô nhỏ không đủ điều kiện vay vốn ở các ngân hàng hay các tổ chức tín dụng chính thức, quỹ hỗ trợ sản xuất này có thể giúp các doanh nghiệp có vốn đầu tư cho sản xuất hoặc phát triển sản xuất kinh doanh hiện tại của doanh nghiệp Nếu những mô hình quỹ này được hình thành và phát triển ở

Hà Tĩnh thì đây sẽ là một nguồn lực hỗ trợ rất hữu hiệu cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tạo ra được nhiều hàng hóa, tạo ra được nhiều công ăn việc làm Bên cạnh đó, nếu quỹ này được vận hành có hiệu quả thì có thể thu hút thêm kiều hối cho tỉnh nhà vì những kiều bào ở nước ngoài không chỉ thấy đây là một kênh đầu tư hiệu quả mà còn giúp những người xa Tổ quốc thấy tự hào vì họ đã đóng góp một phần vào công cuộc xây

dựng và phát triển đất nước

Thứ hai, chuyên nghiệp hóa hoạt động xuất khẩu lao động

Một trong những thành công của Phillipine trong việc tạo ra khoản thu từ kiều hối chính là nhờ việc gia tăng xuất khẩu lao động cả về chất lượng và số lượng Phillipines đã thực hiện chuyên nghiệp hóa hoạt động xuất khẩu lao động và đích nhắm đến là các quốc gia phát triển, yêu cầu về lao động cao và kèm theo đó là mức lương xứng đáng

Chính sách xuất khẩu lao động của Phillipines cũng là một kinh nghiệm mà Hà Tĩnh có thể học tập và áp dụng nhằm gia tăng lao động Hà Tĩnh ở nước ngoài theo hướng nâng cao cả số lượng là trình độ lao động, đồng thời gia tăng mức tiền lương mà lao động

Hà Tĩnh nhận được khi làm việc tại nước ngoài bằng các hình thức như: Hỗ trợ đào tạo cho người lao động đi xuất khẩu, người đi lao động ở nước ngoài phải được đào tạo trước khi đi bằng các chường trình đặc biệt của tỉnh và được tỉnh hỗ trợ kinh phí đào tạo Ngoài việc hỗ trợ học tiếng của nước bản địa, người đi xuất khẩu lao động cần được đặc biệt quan tâm đến đào tạo dạy nghề chuyên sâu, bài bản và tạo ý thức trách nhiệm cao đối với người lao động để người lao động có thể đáp ứng được yêu cầu của những thị trường khắt

khe Bên cạnh đó, Việt Nam cần có cơ chế để bảo hộ quyền lợi hợp pháp của lao động Việt Nam tại nước ngoài, tránh bị lợi dụng khi xuất khẩu lao động

Thứ ba: Hà Tĩnh cần có chiến lượng thu hút nhân tài về làm việc cho tỉnh

Chính sách thu hút nhân tài của Trung Quốc và Ấn Độ sẽ là bài học đáng quý cho Việt Nam nói chung và Hà Tĩnh nói riêng trong việc chống chảy máu chất xám và tận dụng triệt để trí tuệ của kiều bảo ở khắp nơi trên thế giới

Yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy, phát triển kinh tế xã hội là nguồn nhân lực

và việc thu hút nhân tài thường được các quốc gia đặt là chiến lược hàng đầu Vì vậy, Hà

Tĩnh cần có những chính sách ưu đãi nhằm thu hút nhân tài và lao động chất lượng cao

Từ những phân tích, đánh giá trên, tác giả đã đưa ra 4 nhóm giải pháp nhằm đẩy mạnh việc thu hút cũng như sử dụng kiều hối vào hoạt động sản xuất kinh doanh như sau:

- Hà Tĩnh cần có những chính sách cụ thể nhằm thu hút kiều hối từ Kiều bào

- Đề nghị Chính phủ mở rộng các chương trình hợp tác lao động

- Những giải phải thúc đẩy công tác XKLĐ nhằm thu hút lượng kiều hối vào Hà Tĩnh

- Những giải pháp để đưa nguồn kiều hối đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh

KẾT LUẬN

tổng quan về dòng kiều hối vào tỉnh Hà Tĩnh cũng như việc sử dụng kiều hối của người nhận tiền Trong những năm qua, dòng kiều hối vào Hà Tĩnh đã có những đóng góp không nhỏ trong việc phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Hà Tĩnh, kiều hối góp phần nâng cao thu nhập của người dân góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống Tuy nhiên, qua quá trình nghiên cứu, tìm hiểu, thực hiện điều tra khảo sát thực tế dòng kiều hối vào Hà Tĩnh cũng như việc sử dụng kiều hối của người nhận tiền cũng đã cho chúng ta thấy nhiều vấn đề bất cập cần quan tâm Đó là dòng kiều hối vào Hà Tĩnh trong