* Nhân tố tác động tới kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNN bao gồm: Nhân tố khách quan (Môi trươ ̀ ng pháp lý về quản lý đầu tư XDCB của NSNN ; Công tác lập, phân bổ dự [r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
DANH MỤC CÁ CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined.
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚCError! Bookmark not defined 1.1 Khái quát về chi đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nướcError! Bookmark not defined 1.1.1 Mốt số khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Đặc điểm của chi đầu tư XDCB từ NSNNError! Bookmark not defined.
1.2 Kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNNError! Bookmark not defined.
1.2.1 Khái niệm kiểm soát chi đầu tư XDCB Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Nguyên tắc kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNNError! Bookmark not defined 1.2.3 Nội dung kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNNError! Bookmark not defined.
1.2.4 Quy trình kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNNError! Bookmark not defined.
1.2.5 Tiêu chí đánh giá công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB từ
NSNN qua KBNN Error! Bookmark not defined.
1.3 Nhân tố tác động tới kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNNError! Bookmark not defined 1.3.1 Nhân tố khách quan Error! Bookmark not defined.
1.3.2 Nhân tố chủ quan Error! Bookmark not defined.
Chương 2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ
BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC BẮC
GIANG Error! Bookmark not defined.
2.1 Tổng quan về Kho bạc Nhà nước Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined.
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của KBNN Bắc GiangError! Bookmark not defined.
2.2 Khái quát hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân
sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
Trang 22.3 Thực trạng công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN tại KBNN
Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
2.3.1 Bộ máy tổ chức kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn NSNN tại
KBNN Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
2.3.2 Thực hiện quy trình kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư XDCB tại
KBNN Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
2.3.3 Phân tích kết quả trong công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB tại
KBNN Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
2.4 Đánh giá công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản tại KBNN
Bắc Giang giai đoạn 2012-2016 Error! Bookmark not defined.
2.4.1 Mặt tích cực Error! Bookmark not defined.
2.4.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined.
2.4.3 Nguyên nhân của hạn chế Error! Bookmark not defined.
Chương 3 GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI
ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC BẮC
GIANG Error! Bookmark not defined.
3.1 Xu hướng đầu tư xây dựng cơ bản của tỉnh Bắc Giang đến năm 2020Error! Bookmark not defined 3.2 Mục tiêu, định hướng công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản
qua Kho bạc Nhà nước Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
3.2.1 Mục tiêu Error! Bookmark not defined.
3.2.2 Định hướng Error! Bookmark not defined.
3.3 Giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản
qua Kho bạc Nhà nước Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
3.3.1 Kiện toàn tổ chức bộ máy và phân cấp kiểm soát chi đầu tư xây dựng
cơ bản từ ngân sách nhà nước Error! Bookmark not defined.
3.3.2 Nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và phẩm chất đạo
đức cho đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bảnError! Bookmark not defined.
3.3.3 Chú trọng hơn nữa công tác kiểm tra, tự kiểm tra hoạt động kiểm
soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nướcError! Bookmark not defined.
Trang 33.3.4 Tích cực, chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước trong
công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản Error! Bookmark not defined.
3.3.5 Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và kiểm
soát chi đầu tư xây dựng cơ bản Error! Bookmark not defined 3.4 Một số kiến nghị nhằm tăng cường công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước Error! Bookmark not defined 3.4.1 Đối với Bộ Tài chính Error! Bookmark not defined 3.4.2 Đối với các Bộ, Ngành, địa phương Error! Bookmark not defined 3.4.3 Đối với Kho bạc Nhà nước Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.
Trang 4DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BQLDA Ban quản lý dự án
CĐT Chủ đầu tư
KBNN Kho bạc Nhà nước
KLHT Khối lượng hoàn thành
KT- XH Kinh tế - xã hội
NSĐP Ngân sách địa phương
NSNN Ngân sách nhà nước
NSTW Ngân sách trung ương
TABMIS Hệ thống thông tin quản lý Ngân sách và Kho bạc Nhà nước TPCP Trái phiếu chính phủ
UBND Ủy ban nhân dân
XDCB Xây dựng cơ bản
Trang 5DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng 2.1: Vốn đầu tư XDCB từ NSNN, giai đoạn 2013-2016Error! Bookmark not
defined
Bảng 2.2: Số lượng, trình độ chuyên môn của CBCC trực tiếp làm công Error!
Bookmark not defined
tác kiểm soát chi đầu tư XDCB tại KBNN Bắc GiangError! Bookmark not
defined
Bảng 2.3: Kế hoạch vốn đầu tư XDCB, giai đoạn 2013-2016Error! Bookmark not
defined
Bảng 2.4: Danh mục một số dự án trọng điểm giai đoạn 2012-2016 Error!
Bookmark not defined
Bảng 2.5: Từ chối thanh toán chi đầu tư XDCB Error! Bookmark not defined
qua KBNN Bắc Giang giai đoạn 2013-2016 Error! Bookmark not defined
Bảng 3.1: Dự báo nhu cầu vốn đầu tư theo nguồn vốnError! Bookmark not
defined
Bảng 3.2: Dự báo cơ cấu vốn đầu tư theo ngành, lĩnh vựcError! Bookmark not
defined
Sơ đồ 1.1: Quy trình kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNNError! Bookmark not defined
Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức bộ máy KBNN Bắc Giang Error! Bookmark not defined
Sơ đồ 2.2: Quy trình kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNN Bắc GiangError! Bookmark not defined
Trang 6MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
KBNN là đơn vị được giao nhiệm vụ kiểm soát chi nguồn vốn XDCB thuộc NSNN của các dự án được Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương giao Trong điều kiện
hệ thống văn bản quy phạm quản lý khá nhiều, thay đổi thường xuyên và khả năng tiếp cận, hiểu biết của con người chưa đồng nhất, hơn nữa hệ thống phần mềm hỗ trợ chưa hoàn thiện để có thể đáp ứng đầy đủ toàn diện công tác quản lý; do đó, một số CĐT dự án lợi dụng điểm yếu này để cấu kết, móc ngoặc với nhà thầu rút tiền dự án, làm ảnh hưởng nhiều đến chất lượng công trình, giảm hiệu quả chi đầu tư từ NSNN, ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng, phát triển kinh tế Do đó, nhiệm vụ cấp thiết đặt ra đối với KBNN là phải thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ kiểm soát, giám sát của mình; chủ động tham mưu cho chính quyền các cấp quản lý điều hành tốt nguồn vốn NSNN trong lĩnh vực chi cho đầu tư XDCB
Qua hơn 20 năm xây dựng và phát triển, KBNN Bắc Giang đã từng bước khẳng định được vị trí, vai trò của mình trong hệ thống, thực hiện tốt, hiệu quả các hoạt động nghiệp chuyên môn, đặc biệt là trong công tác kiểm soát chi Thông qua hoạt động của mình, KBNN Bắc Giang đã kịp thời phát hiện và từ chối thanh toán những khoản chi không đúng mục đích, sai nguyên tắc, vi phạm quy trình, không đúng định mức chi tiêu…góp phần ngăn chặn và giảm bớt thất thoát, lãng phí Tuy nhiên, bên cạnh những thành tích đạt được, trong công tác quản lý vốn đầu tư và xây dựng nói chung và kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB nói riêng tại KBNN Bắc Giang vẫn còn một số hạn chế, làm giảm hiệu quả vốn đầu tư từ NSNN Đặc biệt, trong điều kiện hiện nay, khi Đảng và Nhà nước ta có chủ trương tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, khai thác và phát huy tối đa nội lực, đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, thúc đẩy quá trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới thì việc tìm ra những giải pháp khắc phục để nâng cao hiệu quả vốn đầu tư từ NSNN nhằm hạn chế tối đa thất thoát, lãng phí là yêu cầu bức thiết
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn vấn đề: “Giải pháp tăng cường kiểm soát chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Bắc Giang” làm đề tài nghiên cứu cho Luận văn của mình
Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về đầu tư XDCB nói chung, kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN nói riêng
Trang 7- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN tại KBNN Bắc Giang trong giai đoạn 2012-2016
- Đề xuất giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB để đáp ứng được yêu cầu hiện đại hóa công tác quản lý, điều hành NSNN phù hợp với quá trình cải cách tài chính công và các chuẩn mực, thông lệ quốc tế
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua
KBNN
- Phạm vi nghiên cứu:
- Về không gian: Công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN tại KBNN Bắc Giang
- Về thời gian: Giai đoạn 2012 – 2016
- Về nội dung: Các nghiệp vụ, quy trình kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN
Bắc Giang cho các dự án đầu tư bằng nguồn vốn NSNN trên địa bàn tỉnh
Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; trên cơ sở quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và dựa trên các lý thuyết kinh tế - tài chính cũng như kế thừa kết quả của các nghiên cứu trước đây Ngoài ra, luận văn còn sử dụng các phương pháp khác như: thu thập và xử lý
dữ liệu, thống kê, mô tả, so sánh, phân tích, tổng hợp, để làm rõ nội dung nghiên cứu
Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 3 chương
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC
NHÀ NƯỚC
Khái quát về chi đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
* Một số khái niệm cơ bản
- Đầu tư là sự hy sinh các nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được các kết quả đó
Trang 8- Đầu tư xây dựng cơ bản: Đầu tư XDCB trong nền kinh tế quốc dân là một bộ phận của đầu tư phát triển Đó chính là việc sử dụng vốn để tiến hành các hoạt động XDCB nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng, hiện đại hoá hoặc khôi phục tài sản cố định
- Chi đầu tư xây dựng cơ bản: Chi đầu tư xây dựng cơ bản là quá trình phân phối
và sử dụng một phần vốn tiền tệ của nền kinh tế để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng KT -
XH, phát triển sản xuất và dự trữ vật tư hàng hóa, nhằm thực hiện mục tiêu ổn định kinh
tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội
* Đặc điểm của chi đầu tư XDCB từ NSNN
Một là, chi đầu tư XDCB từ NSNN là khoản chi chiếm tỷ trọng lớn của NSNN nhưng không có tính ổn định
Hai là, xét theo mục đích KT - XH và thời hạn tác động thì chi đầu tư XDCB từ NSNN mang tính chất chi cho tích luỹ
Ba là, phạm vi và mức độ chi đầu tư XDCB từ NSNN luôn gắn liền với việc thực hiện mục tiêu kế hoạch phát triển KT - XH của Nhà nước trong từng thời kỳ
* Vai trò của chi đầu tư XDCB từ NSNN
- Là một bộ phận cấu thành chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn đầu tư toàn
xã hội, chi đầu tư XDCB từ NSNN có vai trò quan trọng đặc biệt
- Là công cụ kinh tế quan trọng để Nhà nước tác động đến các hoạt động KT -
XH, điều tiết vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giữ vững vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước Chi đầu tư XDCB là công cụ để Nhà nước chủ động điều chỉnh tổng cung, tổng cầu của nền kinh tế.- Chi đầu tư XDCB từ NSNN là công cụ để Nhà nước chủ động điều chỉnh cơ cấu kinh tế ngành, vùng, lãnh thổ - Chi đầu tư XDCB từ NSNN tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế cũng như toàn bộ nền kinh tế phát triển
- Chi đầu tư XDCB từ NSNN có vai trò mở đường cho sự phát triển nguồn nhân lực, phát triển khoa học công nghệ
* Sự cần thiết của kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNN
Một là, yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước, quá trình đổi mới cơ chế quản lý
tài chính nói chung và cơ chế quản lý kiểm soát chi đầu tư XDCB nói riêng phải đảm bảo tính tiết kiệm và có hiệu quả
Hai là, xuất phát từ hạn chế từ cơ chế quản lý chi đầu tư XDCB Cơ chế quản lý,
cấp phát thanh toán đầu tư XDCB tuy đã được thường xuyên sửa đổi và từng bước hoàn thiện, nhưng cũng chỉ có thể quy định được những vấn đề chung nhất, mang tính nguyên
Trang 9tắc Vì vậy, nó không thể bao quát được hết tất cả những hiện tượng nảy sinh trong quá trình thực hiện chi đầu tư XDCB
Ba là, do ý thức của các đơn vị sử dụng kinh phí đầu tư XDCB
Bốn là, do tính đặc thù của các khoản chi từ NSNN, các khoản chi đầu tư XDCB
từ NSNN đều mang tính chất không hoàn trả thực tiếp
Năm là, yêu cầu mở cửa, hội nhập sâu, rộng với nền kinh tế khu vực và thế giới
Kiểm soát chi đầu tƣ XDCB từ NSNN qua KBNN
Thứ nhất, khái niệm kiểm soát chi đầu tư XDCB: kiểm soát chi đầu tư XDCB từ
NSNN qua KBNN là việc KBNN với vai trò là cơ quan cấp phát kinh phí NSNN cho đầu
tư XDCB thực hiện kiểm tra, xem xét các căn cứ, điều kiện cần và đủ theo quy định của Nhà nước để xuất quỹ NSNN chi trả theo yêu cầu của CĐT cho các khoản kinh phí thực hiện dự án thuộc đối tượng sử d ụng vốn NSNN đúng chính sách , chế độ, định mức chi tiêu do Nhà nước quy định dựa trên cơ sở những nguyên tắc, hình thức và phương pháp quản lý tài chính hiện hành; đồng thời, phát hiện và ngăn chặn các khoản chi trái với quy định hiện hành
Thứ hai, yêu cầu kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN:
- Chính sách và cơ chế kiểm soát chi phải làm chủ hoạt động của NSNN, đạt hiệu
quả cao, có tác động tích cực đến sự phát triển của nền kinh tế, tránh tình trạng làm cho quỹ NSNN bị cắt đoạn, phân tán, gây căng thẳng giả tạo trong quá trình điều hành NSNN
- Công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN là một quá trình phức
tạp
-Tổ chức bộ máy kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN phải gọn nhẹ
theo hướng thu gọn các đầu mối và đơn giản hóa thủ tục hành chính
Thứ ba, về nguyên tắc kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNN:
- Thanh toán đúng đối tượng
- Thanh toán đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cơ quan có thẩm quyền quy
định
- Thực hiện đúng trình tự đầu tư và xây dựng, có trong dự toán được duyệt và đảm
bảo đủ các hồ sơ tài liệu theo quy định
- Thanh toán đúng mục đích, đúng kế hoạch
- Thanh toán những khoản mục đã được thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách, CĐT hoặc người được ủy quyền quyết định chi và đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về đầu tư công và xây dựng
Trang 10Thứ tư, nội dung kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNN được thổng qua kiểm soát tài liệu ban đầu và kiểm soát tài liệu từng lần tạm ứng, thanh toán
Thứ năm, quy trình kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNN được thực hiện qua 5 bước cụ thể như đã trình bày trong luận văn
Thứ sáu, tiêu chí đánh giá công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua
KBNN Cụ thể:
- Kết quả giải ngân vốn đầy đủ và hoàn thành kế hoạch thanh toán vốn:
- Sự đóng góp của KBNN trong công tác chấn chỉnh các CĐT thực hiện nghiêm
các quy định về định mức, chế độ chi tiêu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
- Tỷ lệ % tạm ứng:
- Tỷ lệ % số vốn đã thu hồi so với số vốn đã tạm ứng:
- Chỉ tiêu thông qua thời gian giải quyết hồ sơ:
- Mức độ đơn giản, thông thoáng về thủ tục hành chính trong công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB
* Nhân tố tác động tới kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNN bao gồm: Nhân tố khách quan (Môi trườ ng pháp lý về quản lý đầu tư XDCB của NSNN ; Công tác lập, phân bổ dự toán, kế hoạch vốn đầu tư XDCB hàng năm của các cấp, các ngành, địa phương và cơ quan tài chính; Công tác quy hoạch, lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư: Năng lực hoạt động của CĐT được xem xét dưới góc độ am hiểu, nắm bắt các quy định về đầu tư XDCB và các nhân tố chủ quan như: tổ chức bộ máy, trình độ năng lực
của người lãnh đạo, của cán bộ làm công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN; quy trình nghiệp vụ kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN; sự phối hợp giữa KBNN với các
bô ̣, ngành, đi ̣a phương, chủ đầu tư và ban quản lý dự án ; quá trình hiện đại hóa kiểm soát chi (trang thiết bị, cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ)