Chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của nước cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

một luận văn thạc sĩ nghiên cứu về một khía cạnh mặt hàng nông sản, tác giả đã biết và nêu ra được tình hình sản xuất hàng nông sản trong những năm qua tại Lào và đã đưa ra những giải [r]

MỤC LỤC

Trang bìa i

LỜI CAM ĐOAN Error! Bookmark not defined

MỤC LỤC 1

BẢNG KÊ CÁC CHỮ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU 4

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ CHÍNH

SÁCH XUẤT KHẨU CÁC MẶT HÀNG CHIẾN LƯỢC Error! Bookmark not defined

1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến chính sáchError! Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm chính sách Error! Bookmark not defined

1.1.2 Căn cứ hình thành chính sách Error! Bookmark not defined

1.1.3 Nội dung vai trò của chính sách Error! Bookmark not defined

1.1.4 Quá trình thực hiện chính sách Error! Bookmark not defined

1.2 Xuất khẩu Error! Bookmark not defined

1.2.1 Khái niệm xuất khẩu Error! Bookmark not defined

1.2.2 Đặc điểm và vai trò của xuất khẩu Error! Bookmark not defined

1.2.3 Các hình thức xuất khẩu Error! Bookmark not defined

1.3 Chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lượcError! Bookmark not defined

1.3.1 Khái niệm, nội dung, vai trò của chính sách xuất khẩuError! Bookmark not defined 1.3.2 Khái niệm mặt hàng chiến lược Error! Bookmark not defined

1.3.3 Quá trình xuất khẩu các mặt hàng chiến lượcError! Bookmark not defined

1.3.4 Các nhân tố tác động có liên quan Error! Bookmark not defined

1.3.5 Tiêu chí và phương pháp xác định mặt hàng chiến lượcError! Bookmark not defined 1.4 Kinh nghiệm của một số nước trong xây dựng và thực thi chính

sách xuất khẩu mặt hàng chiến lược Error! Bookmark not defined

1.4.1 Kinh nghiệm Thái Lan Error! Bookmark not defined

1.4.2 Kinh nghiệm Trung Quốc Error! Bookmark not defined

1.4.3 Kinh nghiệm Việt Nam Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH XUẤT KHẨU CÁC MẶT HÀNG

CHIẾN LƯỢC CỦA NƯỚC CHDCND LÀO GIAI ĐOẠN 2006 – 2010Error! Bookmark not defined

2.1 Tổng quan về đặc điểm tự nhiên của nước CHDCND LàoError! Bookmark not defined 2.1.1 Một số đặc điểm tự nhiên Error! Bookmark not defined

2.1.2 Đặc điểm cơ sở hạ tầng, kinh tế Error! Bookmark not defined

2.1.3 Đặc điểm văn hóa-xã hội Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng hoạt động xuất khẩu các mặt hàng chiến lược giai

đoạn 2006 – 2010 Error! Bookmark not defined

2.2.1 Khái quát hoạt động thương mại chung của CHDCND LàoError! Bookmark not defined 2.2.2 Đường lối, chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lượcError! Bookmark not defined 2.2.3 Mặt hàng xuất khẩu chiến lược của nước CHDCND LàoError! Bookmark not defined

2.2.4 Thực trạng việc lựa chọn và thực hiện chính sách xuất khẩu các

mặt hàng chiến lược Error! Bookmark not defined

2.3 Các thành tựu và hạn chế trong thực hiện và xuất khẩu các mặt

hàng chiến lược Error! Bookmark not defined

2.3.1.Đánh giá về các quan điểm giải quyết vấn đề đặt ra của chính

sách Error! Bookmark not defined

2.3.2 Một số hạn chế, yếu kém Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN VIỆC XÂY DỰNG

VÀ THỰC THI CHÍNH SÁCH XUẤT KHẨU MẶT HÀNG CHIẾN LƯỢC CỦA

NƯỚC CHDCND LÀO GIAI ĐOẠN 2011 – 2020 Error! Bookmark not defined

3.1 Về quan điểm nhận thức Error! Bookmark not defined

3.1.1 Cần hiểu rõ vai trò của xuất khẩu và chiến lược xuất khẩu mặt

hàng chiến lược Error! Bookmark not defined

3.1.1.1 Chiến lược công nghiệp hoá định hướng xuất khẩu là một

chiến lược hướng ngoại Error! Bookmark not defined

3.1.1.2 Vai trò của thúc đẩy xuất khẩu trong điều kiện hội nhập kinh

tế Error! Bookmark not defined

3.1.1.3 Mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại, tăng

cường địa vị kinh tế của quốc gia trên thị trường thế giới.Error! Bookmark not defined

3.1.2 Cần xác định đúng đắn các mặt hàng xuất khẩu chiến lược qua

từng thời kỳ Error! Bookmark not defined

3.1.3 Cần hoạch định chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lượcError! Bookmark not defined 3.2 Yêu cầu của chính sách xuất khẩu mặt hàng chiến lƣợc của giai

đoạn mới Error! Bookmark not defined

3.2.1 Các đòi hỏi của giai đoạn 2011-2020Error! Bookmark not defined

3.2.2 Các mục tiêu cần đạt Error! Bookmark not defined

3.2.3 Các biện pháp thực hiện Error! Bookmark not defined

3.2.4 Phương hướng khắc phục các hạn chế, yếu kémError! Bookmark not defined

3.3 Các giải pháp thực thi chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến

lƣợc tới năm 2020 Error! Bookmark not defined

3.3.1 Giải pháp về cơ cấu bộ máy Error! Bookmark not defined

3.3.2 Các giải pháp về chính sách Error! Bookmark not defined

3.3.3 Các giải pháp về kiểm tra, giám sát, tổng kết thực hiệnError! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢError! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế như hiện nay, xuất khẩu là một vấn đề rất quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế của đất nước Để thực hiện chính sách mở cửa với phương châm đa dạng hoá, đa phương hoá kinh tế đối ngoại, hoạt động xuất khẩu được coi là một lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế quốc dân Thực tế đã chứng minh, xuất khẩu là một công cụ quan trọng nhất để hội nhập và tận dụng những cơ hội trong quá trình hội nhập để tăng trưởng và phát triển kinh tế Xuất khẩu phát triển sẽ kéo theo

sự phát triển của tất cả các lĩnh vực kinh tế xã hội khác, là điều kiện tiền đề

để nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân, giải quyết công ăn việc làm và góp phấn tích cực chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại

Nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào) là quốc gia nằm ở trung tâm của bán đảo Đông Dương, không tiếp giáp với biển, có biên giới với Trung Quốc ở phía Bắc với chiều dài đường biên giới là 505

Km, phía Nam giáp với Campuchia với chiều dài là 535 Km, phía Đông giáp với Việt Nam với chiều dài là 2.069 Km, phía Tây Nam giáp với Thái Lan với chiều dài là 1.835 Km và phía Tây Bắc giáp với Myanma với chiều dài là 236 Km Lào là một nước có quy mô dân số nhỏ với khoảng 6 triệu người trong, đó hơn 70% dân cư sinh sống bằng nghề nông Diện tích tự nhiên của Lào là 236.800 Km2, gồm 16 tỉnh và Thủ đô Viêng Chăn

Sau 30 năm xây dựng và phát triển đất nước kể từ ngày giải phóng (1975), nền kinh tế Lào đã có những chuyển biến đáng kể, từng bước thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu, đời sống nhân dân ngày một nâng cao Trong những thành tựu chung đó, hoạt động xuất khẩu của Lào đóng vai trò rất quan trọng Nhà nước đã thực hiện việc mở cửa nền kinh tế, đẩy mạnh xuất khẩu theo các nguyên tắc: đa dạng hoá, đa phương hoá quan hệ thương mại quốc tế trên cơ sở tôn trọng chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, hợp

tác bình đẳng và cùng có lợi, phấn đấu vì mục tiêu hoà bình - độc lập - ổn định, hợp tác và phát triển Vấn đề xuất khẩu của Lào trong thời gian qua

đã đạt những kết quả quan trọng, kim ngạch xuất nhập khẩu ngày một tăng, đặc biệt là các mặt hàng xuất khẩu có tính chiến lược Trong những năm qua CHDCND Lào đã suất khẩu các mặt hàng chiến lược tương đối nhiều,

đã mang lại nguồn thu nhập khá lớn cho nề kinh tế quốc dân, bởi vì các mặt hàng chiến lược đó có nhu cầu tương đối nhiều trên thị trường và giá cả thị trường tương đối cao mà chỉ có một số nước trên thế giới sản xuất được như: Cà phê, chè, gạo, ngô, đậu, sản phẩm gỗ, sa nhân và vật nuôi v.v và Lào có lợi thế sản xuất các mặt hàng chiến lược này, nếu sản xuất với quy

mô lớn, chất lượng tốt sẽ có khả năng suất khẩu và thu lợi nhuận cao

Tuy nhiên, vẫn còn không ít những tồn tại về cơ chế chính sách, tổ chức quản lý, cơ sở hạ tầng, công nghệ sản xuất và các mặt hàng xuất khẩu chiến lược, v.v… đòi hỏi phải được tiếp tục hoàn thiện các chính sách suất khẩu các mặt hàng chiến lược để tạo điều kiện cho việc sản xuất và suất khẩu các mặt hàng chiến lược, nâng cao kim ngạch và hiệu quả xuất khẩu nhằm khai thác tốt hơn những lợi thế so sánh của đất nước cũng như tăng cường sự đóng góp của thương mại vào việc phát triển kinh tế đất nước trong thời gian tới

Từ yêu cầu của thực tế trên, nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của nước CHDCND Lào” để

làm đề tài nghiên cứu cho luận án tiến sĩ của mình

2 Tổng quan những công trình nghiên cứu có liên quan mật thiết đến đề tài luận án

Trong lĩnh vực xuất khẩu những năm qua đã có một số công trình nghiên cứu về chính sách thương mại tại Việt Nam cũng như tại Lào như:

“Hoàn thiện chính sách thương mại nhằm thúc đẩy xuất khẩu hàng nông

sản của nước CHDCND Lào” của tác giả PHONGTISOUK (Năm 2006)

nghiên cứu về chính sách thương mại nhằm thúc đẩy hàng nông sản Đây là

một luận văn thạc sĩ nghiên cứu về một khía cạnh mặt hàng nông sản, tác giả đã biết và nêu ra được tình hình sản xuất hàng nông sản trong những năm qua tại Lào và đã đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động xuất khẩu mặt hàng nông sản của Lào

Nghiên cứu của tác giả BOUNVIXAY KONGPALY (năm 2006)

“Thực trạng và một số giải pháp vĩ mô cơ bản nhằm thúc đẩy xuất khẩu

của nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào" là một luận văn thạc sỹ,

nghiên cứu về thực trạng và một số giải pháp vĩ mô cơ bản nhằm thúc đẩy xuất khẩu của CHDCND Lào Tác giả đã biết phân tích tình hình xuất khẩu của Lào trong thời kì năm 1996 – 2005 và từ đó đề xuất một số giải pháp vĩ

mô cơ bản nhất để nâng cao hiệu quả, kim ngạch xuất khẩu của Lào trong

thời gian tới

Năm 2002 tác giả KHAYKHAM VANNAVONGSY đã nghiên cứu

một đề tài tiến sỹ “Mở rộng quan hệ kinh tế giữa CHDCND Lào với các

nước láng giềng trong giai đoạn hiện nay” Tác giả đã nêu ra tình hình kinh

tế của Lào cũng như các nước láng giềng và đã đưa ra những giải pháp cơ bản nhằm mở rộng quan hệ kinh tế giữa các nước

Tác giả VÕ VĂN QUYỀN (năm 2003) “Chính sách thương mại của

Việt Nam trong quá trình hội nhập ASEAN” đã phân tích được thực tiễn

chính sách thương mại của Việt Nam trong tiến trình hội nhập ASEAN và tìm ra các hạn chế, tồn tại của chính sách

Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu cụ thể về chính sách của Nhà nước đối với xuất khẩu mặt hàng chiến lược của CHDCND Lào

3 Mục đích nghiên cứu của luận án

Thứ nhất: nhằm hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược, mặt hàng xuất khẩu chiến lược Tham khảo một số kinh nghiệm nước ngoài trong chính sách xuất khẩu mặt hàng chiến lược vừa qua, để rút ra các bài học mà Lào có thể nghiên cứu và

áp dụng

Thứ hai là: phân tích thực trạng việc tổ chức và thực thi chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của nước CHDCND Lào giai đoạn vừa qua (2006 – 2010), các kết quả đạt được, những tồn tại và yếu kém và nguyên nhân của các tồn tại, yếu kém cần khắc phục

Thứ ba là: đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện việc xây dựng và thực thi chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của nước CHDCND Lào trong giai đoạn tới (2011 – 2020)

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Luận án tập trung nghiên cứu về chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược, những vấn đề lý luận và thực tiễn về chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của CHDCND Lào giai đoạn 2006 - 2010

- Phân tích các bài học về chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược nước ngoài và thực trạng xây dựng và thực thi chính sách xuất khẩu mặt hàng chiến lược của CHDCND Lào giai đoạn 2006 – 2010

- Đề xuất các giải pháp xây dựng và thực thi tốt chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của CHDCND Lào trong môi trường hội nhập kinh tế toàn cầu giai đoạn 2011 – 2020

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng các phương pháp triết học Mác – Lênin kết hợp với các quan điểm của Đảng và Nhà nước Lào, các thành tựu của khoa học quản lý và các phương pháp truyền thống của khoa học xã hội để nghiên cứu, giải quyết các vấn đề đặt ra của luận án, bao gồm:

Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp

Phương pháp điều tra xã hội học

Phương pháp tiếp cận hệ thống

Phương pháp nghiên cứu tư liệu, vv…

6 Những đóng góp của luận án

- Luận án nghiên cứu một cách có hệ thống các khái niệm: chính sách, chính sách xuất khẩu, mặt hàng xuất khẩu chiến lược, chính sách xuất

khẩu các mặt hàng chiến lược

- Đúc rút một số bài học kinh nghiệm nước ngoài trong việc xây dựng và thực thi chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược

- Đánh giá thực trạng nhận thức, tổ chức xây dựng và thực thi chính sách xuất khẩu mặt hàng chiến lược của nước CHDCND Lào giai đoạn

2006 – 2010

- Đề xuất những giải pháp nhằm thực hiện tốt việc xây dựng và thực thi chiến lược xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của CHDCND Lào trong giai đoạn 2011 – 2020 về phương pháp lựa chọn mặt hàng xuất khẩu chiến lược của Lào trong giai đoạn tới

7 Bố cục của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và bài học kinh nghiệm về chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược

Chương 2: Thực trạng chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào giai đoạn 2006 - 2010

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện việc xây dựng và thực thi chính sách xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào giai đoạn 2011 - 2020