Nhất là trong thời điểm hiện nay, một bộ phận không nhỏ trong giới trẻ sử dụng tiếng Việt không đúng cách, làm giảm đi sự trong sáng của tiếng Việt.. - Mỗi người cần có [r]
Trang 1TRƯỜNG THPT LÊ LỢI NĂM HỌC: 2019 -2020
Môn thi: NGỮ VĂN 11 (Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi gồm 01 trang)
Họ và tên thí sinh: SBD: Mã đề:
I PHẦN ĐỌC HIỂU (4 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Chưa chữ viết đã vẹn tròn tiếng nói Vầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ
Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa Óng tre ngà và mềm mại như tơ
(Trích Tiếng Việt – Lưu Quang Vũ, Dẫn theo Thơ Việt Nam 1945-1985, NXB Giáo Dục 1985)
Câu 1 Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng chủ yếu trong hai câu thơ: “ Ôi
tiếng Việt như bùn và như lụa / Óng tre ngà và mềm mại như tơ”
Câu 3 Tác giả đã thể hiện tình cảm gì đối với tiếng Việt ở đoạn thơ trên?
Câu 4 Viết đoạn văn khoảng (8 – 10 dòng) trình bày suy nghĩ của anh /chị về trách nhiệm giữ
gìn sự trong sáng của tiếng Việt ở giới trẻ hiện nay
II PHẦN LÀM VĂN (6 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về bài thơ Từ ấy của Tố Hữu
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm, cù bất cù bơ …
Tháng 7 – 1938
-Hết -
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2SỞ GD & ĐT QUẢNG TRI HƯỚNG DẪN CHÁM ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II TRƯỜNG THPT LÊ LỢI NĂM HỌC: 2019 -2020
Môn: NGỮ VĂN 11
(Hướng dẫn gồm 03 trang)
2 - Biện pháp tu từ chủ yếu: so sánh (tiếng Việt như: bùn, lụa, óng tre
ngà, tơ) (Nếu HS trả lời so sánh nhưng không chỉ rõ được đối tượng
so sánh thì cho 0,25)
0.5
- Tác dụng: làm rõ vẻ đẹp phong phú của tiếng Việt: mộc mạc, chân chất, khỏe khoắn, cứng cỏi nhưng cũng mềm mại, dịu dàng, mượt mà, tinh tế
0.5 Tình cảm của tác giả đối với tiếng Việt: tình yêu tiếng Việt tha thiết
(Hs có thể trả lời khác nhưng phù hợp cũng cho điểm tối đa Chẳng
hạn: niềm tự hào, sự trân trọng )
0.5
4
Viết đoạn văn khoảng (8 – 10 dòng) trình bày suy nghĩ của anh /chị về trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt ở giới trẻ hiện nay
2.0
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn
0,25
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt ở giới trẻ hiện nay 0,25
c Triển khai vấn đề nghị luận: Học sinh vận dụng tốt các thao tác
lập luận để làm rõ vấn đề nghị luận Có thể theo định hướng sau:
- Tiếng Việt có vẻ đẹp riêng, là tài sản vô cùng quý giá của người Việt Nam
- Mỗi người cần có ý thức giữ gìn và phát triển tiếng Việt Nhất là trong thời điểm hiện nay, một bộ phận không nhỏ trong giới trẻ sử dụng tiếng Việt không đúng cách, làm giảm đi sự trong sáng của tiếng Việt
- Mỗi người cần có ý thức dùng đúng, dùng hay trong nói và viết để góp phần làm cho tiếng Việt ngày càng giàu đẹp
1,0
d Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ nghĩa,
e Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về
CHÍNH THỨC
Trang 3Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài Mở bài nêu được vấn đề, thân
bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề
0,25
2 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Vẻ đẹp tâm hồn, lí tưởng sống của người chiến sĩ trẻ tuổi 0.5
3 Triển khai vấn đề nghị luận: vận dụng tốt các thao tác lập luận;
kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng để làm rõ vấn đề nghị luận, có
thể theo định hướng sau
a Giới thiệu khái quát về Tố Hữu, và bài thơ Từ ấy
- Tố Hữu: lá cờ đầu của thơ ca cách mạng Việt Namhiện đại
- Từ ấy: sáng tác 1938, đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời của nhà
thơ khi ông được đứng trong hàng ngũ của Đảng
- Bài thơ thuộc phần “Máu lửa” của tập thơ “Từ ấy” Thể hiện
vẻ đẹp tâm hồn, lí tưởng sống của người chiến sĩ trẻ tuổi
0.5
b Khổ 1: Niềm vui sướng, say mê khi gặp lí tưởng của Đảng
- Hai câu đầu: Kể về từ ấy: mốc thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan
trọng trong đời cách mạng và đời thơ Tố Hữu - khi nhà thơ giác ngộ lí
tưởng cách mạng (chú ý động từ bừng, chói; những hình ảnh ẩn dụ nắng hạ, mặt trời chân lí đã nhấn mạnh: ánh sáng của lí tưởng như
một nguồn sáng mới, rực rỡ làm bừng sáng tâm hồn nhà thơ, mở ra trong tâm hồn nhà thơ một chân trời mới của nhận thức, tư tưởng và tình cảm
- Hai câu sau: cụ thể hóa ý nghĩa, tác động của ánh sáng lí tưởng Liên tưởng, so sánh: “Hồn tôi là một vườn hoa lá -Rất đậm hương và rộn tiếng chim”- Tố Hữu sung sướng đón nhận lí tưởng như cỏ cây hoa lá đón ánh nắng mặt trời
Lí tưởng cộng sản đã khơi dậy vẻ đẹp và sức sống mới của tâm hồn,
đồng thời đem lại một cảm hứng sáng tạo mới cho hồn thơ
1,0
c Khổ hai: Những nhận thức mới về lẽ sống
- Ý thức tự nguyện và quyết tâm vượt qua giới hạn của cái tôi cá nhân
để sống chan hòa với mọi người, với cái ta chung (chú ý từ buộc, trang trải, trăm nơi) để thực hiện lí tưởng giải phóng giai cấp, dân tộc Từ
đó, khẳng định mối liên hệ sâu sắc với quần chúng nhân dân; thấy
được sức mạnh của tình hữu ái giai cấp, của sự đoàn kết (chú ý hồn tôi
- với bao hồn khổ, gần gũi, mạnh khối đời)
->Nhà thơ đã đặt mình giữa dòng đời và trong môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ, tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới không chỉ bằng nhận thức mà còn bằng tình cảm mến yêu, bằng sự giao cảm của những trái tim
1,0
d Khổ ba: Sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của Tố Hữu
- Từ những nhận thức sâu sắc về lẽ sống mới, tự xác định mình là thành viên của đại gia đình quần chúng lao khổ Khẳng định tình cảm
gia đình đầm ấm, thân thiết đối với tất cả mọi người (Chú ý điệp từ là;
đại từ con, anh, em, số từ ước lệ vạn dùng để nhấn mạnh, khẳng định
tình cảm ruột thịt, tình cảm gia đình)
1,0
Trang 4khổ, bất hạnh: kiếp phôi pha, không áo cơm cù bất, cù bơ từ đó thấy
được sự căm giận những bất công, ngang trái của nhà thơ đối với cuộc đời cũ
-> Từ ấy đã thay đổi hoàn toàn nhận thức về lẽ sống và tình cảm của
nhà thơ
e Đánh giá:
Với những hình ảnh tươi sáng, giàu ý nghĩa tượng trưng; ngôn ngữ gợi
cảm, giàu nhạc điệu; giọng thơ sảng khoái, nhịp điệu thơ hăm hở Từ
ấy đã chuyển tải thành công tuyên ngôn về lẽ sống của một chiến sĩ
cách mạng, cũng là tuyên ngôn nghệ thuật của một nhà thơ cách mạng
–Tố Hữu
1,0
4 Sáng tạo: có cách diễn đạt mới lạ, thể hiện năng lực cảm thụ văn
5 Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo đúng quy tắc 0.25
ĐIỂM TOÀN BÀI THI: I + II 10,00
* Lưu ý:
- Giáo viên linh hoạt khi chấm; khuyến khích những bài làm có cách viết sáng tạo, mới mẻ