Giáo án Địa lý 5 bài 2 Địa hình và khoáng sản | Địa lý, Lớp 5 - Ôn Luyện

[r]

Bài 2: Đ A HÌNH VÀ KHOÁNG S N Ị Ả

i m c tiêu ụ

Sau bài h c, HS có th :ọ ể

• D a vào b n đ (lự ả ồ ược đ ) nêu đồ ược m t s đ c đi m chính c a đ a hình,ộ ố ặ ể ủ ị khoáng s n nả ước ta

• K tên và ch để ỉ ược v trí m t s dãy núi, đ ng b ng l n c a nị ộ ố ồ ằ ớ ủ ước ta trên

b n đ (lả ồ ược đ ).ồ

• K tên m t s lo i khoáng s n c a nể ộ ố ạ ả ủ ước ta và ch trên b n đ v trí cácỉ ả ồ ị

m than, s t, a - pa - tít, d u m ỏ ắ ầ ỏ

ii đ dùng d y - h c ồ ạ ọ

• B n đ đ a lí t nhiên Vi t Nam.ả ồ ị ự ệ

• Lược đ đ a hình Vi t Nam; Lồ ị ệ ược đ m t s khoáng s n Vi t Nam.ồ ộ ố ả ệ

• Các hình minh ho trong SGK.ạ

• Phi u h c t p c a HS.ế ọ ậ ủ

iii các ho t đ ng d y - h c ch y u ạ ộ ạ ọ ủ ế

ki m tra bài cũ - gi i thi u bài m i ể ớ ệ ớ

- GV g i 3 HS lên b ng, yêu c u trọ ả ầ ả

l i các câu h i v n i dung bài cũ,ờ ỏ ề ộ

sau đó nh n xét và cho đi m HSậ ể

- 3 HS l n lầ ượt lên b ng tr l i các câuả ả ờ

h i sau:ỏ + Ch v trí đ a lí c a nỉ ị ị ủ ước ta trên lượ c

đ Vi t Nam trong khu v c Đôngồ ệ ự Nam á và trên qu đ a c u.ả ị ầ

+ Ph n đ t li n c a nầ ấ ề ủ ước ta giáp v iớ

nh ng nữ ước nào? Di n tích lãnh thệ ổ

là bao nhiêu ki - lô - mét vuông?

+ Ch và nêu tên m t s đ o và qu nỉ ộ ố ả ầ

đ o c a nả ủ ước ta

- Gi i thi u bài: Trong ti t h c nàyớ ệ ế ọ

chúng ta cùng tìm hi u v đ a hình,ể ề ị

khoáng s n c a nả ủ ước ta và nh ngữ

thu n l i do đ a hình và khoáng s nậ ợ ị ả

đem l i.ạ

đ a hình vi t nam ị ệ

- GV yêu c u 2 HS ng i c nh nhauầ ồ ạ

cùng quan sát lược đ đ a hình Vi tồ ị ệ

Nam và th c hi n các nhi m v sau:ự ệ ệ ụ

+ Ch vùng núi và vùng đ ng b ng c aỉ ồ ằ ủ

nước ta

+ So sánh di n tích c a vùng đ i núiệ ủ ồ

v i vùng đ ng b ng c a nớ ồ ằ ủ ước ta

+ Nêu tên và ch trên lỉ ược đ các dãyồ

núi c a nủ ước ta Trong các dãy núi

đó, nh ng dãy núi nào có hữ ướng tây

b c - đông nam, nh ng dãy núi nàoắ ữ

có hình cánh cung?

+ Nêu tên và ch trên lỉ ược đ các đ ngồ ồ

- HS nh n nhi m v và cúng nhau th cậ ệ ụ ự

hi n.ệ

K t qu làm vi c t t là:ế ả ệ ố + Dùng que ch khoanh vào t ng vùngỉ ừ trên lược đ ồ

+ Di n tích đ i núi l n h n đ ng b ngệ ồ ớ ơ ồ ằ nhi u l n (g p kho ng 3 l n).ề ầ ấ ả ầ

+ Nêu tên đ n dãy núi nào thì ch vào vế ỉ ị trí c a dãy núi đó trên lủ ược đ :ồ

• Các dãy núi hình cánh cung là: Sông Gâm, Ngân S n, B c S n, Đôngơ ắ ơ Tri u (ngoài ra còn dãy Trề ường S nơ Nam)

• Các dãy núi có hướng tây b c - đôngắ nam là: Hoàng Liên S n, Trơ ườ ng

S n B c.ơ ắ + Các đ ng b ng: B c B , Nam B ,ồ ằ ắ ộ ộ duyên h i mi n Trung.ả ề

b ng và cao nguyên nằ ở ước ta.

- GV g i HS trình bày k t qu th oọ ế ả ả

lu n trậ ướ ớc l p

- GV nh n xét và giúp HS hoàn thi nậ ệ

câu tr l i.ả ờ

- GV h i thêm c l p: Núi nỏ ả ớ ước ta có

m y hấ ướng chính, đó là nh ngữ

hướng nào?

- GV t ch c cho m t s HS thi thuy tổ ứ ộ ố ế

trình các đ c đi m v đ a hình Vi tặ ể ề ị ệ

Nam trên b n đ đ a lí t nhiên Vi tả ồ ị ự ệ

Nam

- GV tuyên dương c 3 HS đã tham giaả

thi, đ c bi t khen ng i b n đặ ệ ợ ạ ược cả

l p bình ch n.ớ ọ

+ Các cao nguyên: S n La, M c Châu,ơ ộ Kon Tum, Plây - ku, Đ k L k, Mắ ắ ơ Nông, Lâm Viên, Di Linh

- 4 HS l n lầ ượt lên b ng th c hi n 4ả ự ệ nhi m v trên, c l p theo dõi, nh nệ ụ ả ớ ậ xét và b xung ý ki n (n u c n)ổ ế ế ầ

- 1 HS phát bi u ý ki n, c l p nghe vàể ế ả ớ

b xung ý ki n (n u c n):ổ ế ế ầ Núi nước ta có hai hướng chính đó là

hướng tây b c - đông nam và hình vòngắ cung

- 3 HS xung phong lên b ng thi thuy tả ế trình (v a thuy t trình v a ch trên b nừ ế ừ ỉ ả

đ ), HS c l p theo dõi nh n xét vàồ ả ớ ậ bình ch n b n thuy t trình hay, đúngọ ạ ế

nh t.ấ

- GV k t lu n:ế ậ Trên ph n đ t li n c a n ầ ấ ề ủ ướ c ta,

4

3

di n tích là đ i núi nh ng ệ ồ ư

ch y u là đ i núi th p Các dãy núi c a n ủ ế ồ ấ ủ ướ c ta ch y theo hai h ạ ướ ng chính là tây b c - đông nam và h ắ ướ ng vòng cung

4

1

di n tích n ệ ướ c ta là đ ng b ng, các ồ ằ

đ ng b ng này ch y u do phù sa c a sông ngòi b i đ p nên ồ ằ ủ ế ủ ồ ắ

Ho t đ ng 2 ạ ộ

khoáng s n vi t nam ả ệ

- GV treo lược đ m t s khoáng s nồ ộ ố ả

Vi t Nam và yêu c u HS tr l i cácệ ầ ả ờ

câu h i sau:ỏ

+ Hãy đ c tên lọ ược đ và cho bi t lồ ế ượ c

đ này dùng đ làm gì?ồ ể

+ D a vào lự ược đ và ki n th c c aồ ế ứ ủ

em, hãy nêu tên m t s lo i khoángộ ố ạ

s n nả ở ước ta Lo i khoáng s n nàoạ ả

có nhi u nh t?ề ấ

+ Ch nh ng n i có m than, s t, a - paỉ ữ ơ ỏ ắ

- tít, bô - xít, d u m ầ ỏ

- HS quan sát lược đ , xung phong trồ ả

l i câu h i M i HS ch tr l i 1 câuờ ỏ ố ỉ ả ờ

h i, các h c sinh khác theo dõi và bỏ ọ ổ xung cho b n đ có câu tr l i đúngạ ể ả ờ

nh t:ấ + Lược đ m t s khoáng s n Vi tồ ộ ố ả ệ Nam giúp ta nh n xét v khoáng s nậ ề ả

Vi t Nam (có các lo i khoáng s nệ ạ ả nào? N i có lo i khoáng s n đó?).ơ ạ ả + Nước ta có nhi u lo i khoáng s nề ạ ả

nh d u m , khí t nhiên, than, s t,ư ầ ỏ ự ắ thi c, đ ng, bô - xít, vàng, a - pa - tít,ế ồ Than đá là lo i khoáng s n cóạ ả nhi u nh t.ề ấ

+ HS lên b ng ch trên lả ỉ ược đ , ch đ nồ ỉ ế

v trí nào thì nêu trên v trí đó.ị ị

• M than: C m Ph , Vàng Danh ỏ ẩ ả ở

Qu ng Ninh.ả

• M s t: Yên Bái, Thái Nguyên,ỏ ắ

Th ch Khe (Hà Tĩnh).ạ

• M a - pa - tít: Cam Đỏ ường (Lào Cai)

• M bô - xít có nhi u Tây Nguyên.ỏ ề ở

• D u m đã phát hi n các m H ngầ ỏ ệ ỏ ồ

Ng c, R ng Đông, B ch H , R ngọ ạ ạ ổ ồ trên Bi n Đông ể

- HS làm vi c theo c p, l n lệ ặ ầ ượ ừ t t ng

HS trình bày theo các câu h i trên,ỏ

HS kia theo dõi và nh n xét, s aậ ử

- GV nh n xét các câu tr l i c a HS,ậ ả ờ ủ

sau đó yêu c u HS v a ch lầ ừ ỉ ược đồ

trong SGK v a nêu khái quát vừ ề

khoáng s n nả ở ước ta cho b n bênạ

c nh nghe.ạ

- GV g i HS trình bày trọ ướ ớc l p v đ cề ặ

đi m khoáng s n c a nể ả ủ ước ta

- GV nh n xét, hoàn thi n ph n trìnhậ ệ ầ

bày c a HS.ủ

ch a, b sung ph n trình bày choữ ổ ầ

b n.ạ

- 1 HS lên b ng th c hi n yêu c u, HSả ự ệ ầ

c l p theo dõi và b sung ý ki n.ả ớ ổ ế

- GV nêu k t lu n: ế ậ N ướ c ta có nhi u lo i khoáng s n nh : than, d u m , khí t ề ạ ả ư ầ ỏ ự nhiên, s t, thi c, đ ng, bô - xít, vàng, a - pa - tít, trong đó than đá là lo i ắ ế ồ ạ khoáng s n có nhi u nh t n ả ề ấ ở ướ c ta và t p trung ch y u Qu ng Ninh ậ ủ ế ở ả

nh ng ích l i do đ a hình và khoáng s n mang l i cho n ữ ợ ị ả ạ ướ c ta

- GV chia HS thành các nhóm nh , phátỏ

cho m i nhóm 1 phi u h c t p vàỗ ế ọ ậ

yêu c u các em cùng th o lu n đầ ả ậ ể

hoàn thành phi u.ế

- HS chia tành các nhóm, m i nhómỗ kho ng 4 em, nh n nhi m v vàả ậ ệ ụ tri n khai th o lu n đ hoàn thànhể ả ậ ể phi u sau:ế

phi u ế h c t p ọ ậ

Bài: Đ a hình và khoáng s n ị ả Nhóm:

Hãy cùng trao đ i v i các b n trong nhóm đ hoàn thành các bài t p sau:ổ ớ ạ ể ậ

1.Hoàn thành các s đ sau theo các b ơ ồ ướ c

B ướ c 1: Đi n thông tin thích h p vaod ch " "ề ợ ỗ

B ướ c 2: V mũi tên đ hoàn thành s đ ẽ ể ơ ồ

a)

b)

2 Theo các em chúng ta ph i s d ng đ t, khai thác khoáng s n nh th ả ử ụ ấ ả ư ế nào cho h p lí? T i sao ph i làm nh v y? ợ ạ ả ư ậ

- GV theo dõi HS làm vi c và giúp đệ ỡ

các nhóm g p khó khăn.ặ

- GV yêu c u 2 nhóm HS lên b ng trìnhầ ả

bày k t qu th o lu n, m i nhómế ả ả ậ ỗ

trình bày theo 1 bài t p GV theo dõiậ

HS báo cáo và s a ch a hoàn thi nử ữ ệ

câu tr l i c a HS.ả ờ ủ

- Nêu khó khăn và nh GV giúp đờ ỡ (n u có).ế

- 2 nhóm HS lên b ng và trình bày k tả ế

qu th o lu n, các nhóm khác theoả ả ậ dõi và b sung ý ki n (n u c n).ổ ế ế ầ Đáp án:

- GV nh n xét k t qu làm vi c c aậ ế ả ệ ủ

HS, tuyên dương các nhóm làm vi cệ

t t.ố

1 a) nông nghi p (tr ng lúa)ệ ồ b) khai thác khoáng s n; công nghi pả ệ

V mũi tên theo chi u ẽ ề →

2 S d ng đ t ph i đi đôi v i vi c b iử ụ ấ ả ớ ệ ồ

b đ t đ đ t không b b c màu, xóiổ ấ ể ấ ị ạ mòn

Khai thác và s d ng khoáng s nử ụ ả

ph i ti t ki m, có hi u qu vìả ế ệ ệ ả khoáng s n không ph i là vô t n.ả ả ậ

- GV k t lu n: ế ậ Đ ng b ng n ồ ằ ướ c ta ch y u do phù sa c a sông ngòi b i đ p, t ủ ế ủ ồ ắ ừ hàng nghìn năm tr ướ c nhân dân ta đã tr ng lúa trên các đ ng b ng này, tuy ồ ồ ằ nhiên đ đ t không b c màu thì vi c s d ng ph i đi đôi v i b i b cho đ t ể ấ ạ ệ ử ụ ả ớ ồ ổ ấ

N ướ c ta có nhi u lo i khoáng s n có tr l ề ạ ả ữ ượ ng l n cung c p nguyên li u cho ớ ấ ệ nhi u ngành công nghi p, nh ng khoáng s n không ph i là vô t n nên khai thác ề ệ ư ả ả ậ

và s d ng c n ti t ki m và hi u qu ử ụ ầ ế ệ ệ ả

c ng c , d n dò ủ ố ặ

- GV t ch c cho HS ch i trò ch i "Nh ng nhà qu n lí khoáng s n tài ba".ổ ứ ơ ơ ữ ả ả

• Chu n b : Lẩ ị ược đ khoáng s n Vi t Nam không có kí hi u các lo i khoángồ ả ệ ệ ạ

s n (2 b n); các mi ng bìa nh c t, v theo hình các kí hi u c a các lo iả ả ế ỏ ắ ẽ ệ ủ ạ khoáng s n than, s t, a - pa - tít, bô - xít, d u m ả ắ ầ ỏ

• Cách ch i, lu t ch i: Ch n 2 đ i tham gia ch i, m i đ i 5 HS Phát cho m iơ ấ ơ ọ ộ ơ ỗ ộ ỗ

HS m t s mi ng bìa hình kí hi u khoáng s n, m i em ch c m kí hi u c aộ ố ế ệ ả ỗ ỉ ầ ệ ủ

m t ko i khoáng s n Yêu c u các em trong đ i ti p n i nhau dán các kí hi uộ ạ ả ầ ộ ế ố ệ

c a khoáng s n lên lủ ả ược đ Nhóm nào làm nhanh, dán đúng v trí là nhómồ ị

th ng cu c, đắ ộ ược nh n danh hi u "Nh ng nhà qu n lí khoán s n tài ba".ậ ệ ữ ả ả

- GV t ng k t bài: ổ ế Trên ph n đ t li n c a n ầ ấ ề ủ ướ c ta,

4

3

di n tích là đ i núi, ệ ồ

4 1

di n tích là đ ng b ng N ệ ồ ằ ướ c ta có nhi u khoáng s n nh than Qu ng Ninh, a ề ả ư ở ả

- pa - tít Lào Cai, s t Hà Tĩnh, bô - xít Tây Nguyên, d u m và khí t nhiên ở ắ ở ở ầ ỏ ự

bi n Đông,

ở ể

- GV d n dò HS vè nhà h c bài, ch l i v trí c a các dãy núi, các m khoáng s nặ ọ ỉ ạ ị ủ ỏ ả trên lược đ và chu n b bài sau.ồ ẩ ị