[r]
Trang 1Bài 9
THIÊN NHIÊN NHI T Đ I M GIÓ MÙA Ệ Ớ Ẩ
A M c tiêu ụ
Sau bài h c, HS c n:ọ ầ
- Hi u ể được các bi u hi n c a khí h u nhi t đ i m gió màu nể ệ ủ ậ ệ ớ ẩ ở ước ta
- Hi u để ược m t thu n l i và tr ng i c a khí h u nhi t đ i m gió mùaặ ậ ợ ở ạ ủ ậ ệ ớ ẩ
đ i v i ho t đ ng s n xu t, nh t là đ i v i s n xu t nông nghi p và đ iố ớ ạ ộ ả ấ ấ ố ớ ả ấ ệ ờ
s ng.ố
- Đ c bi u đ khí h u Khai thác ki n th c t b n đ ọ ể ồ ậ ế ứ ừ ả ồ
- Phân tích m i liên h gi a các nhân t hình thành và phân hóa khí h u.ố ệ ữ ố ậ
3-Thái đ , ộ
- Th y ấ đượ ợc l i ích c a thiên nhiên t° m gió mùa c a nủ ẩ ủ ước ta trong đ/s sinh ho t và s n xu t.ạ ả ấ
B Chu n b c a th y và trò ẩ ị ủ ầ
- Giáo án + B n đ đ a lí TNVN + B n đ khí h u.ả ồ ị ả ồ ậ
- SGK + Atlát đ a lí Vi t Nam.ị ệ
C Ti n trình bài h c ế ọ
1 n đ nh Ổ ị :
Ngày gi ng ả L p ớ Sĩ số HS v ng ắ
Trang 212A1 12A2 12A3 12A4 12A7
Ch ng minh r ng Vi t Nam là qu c gia ven bi n có tính bi n sâu s c thứ ằ ệ ố ể ể ắ ể
hi n qua các y u t khí h u, đ a hình và h sinh thái?ệ ế ố ậ ị ệ
* M bài ở : Các em thường được nghe nói đ c đi m c a thiên nhiên nặ ể ủ ướ c
ta mang tính ch t nhi t đ i m gió mùa V y bi u hi n c a nó nh th nào đấ ệ ớ ẩ ậ ể ệ ủ ư ế ể
có đ c đi m đó, bài h c ngày hôm nay s ch ng minh đi u này.ặ ể ọ ẽ ứ ề
Ho t đ ng c a GV và HS ạ ộ ủ N i dung chính ộ
* Ho t đ ng 1 ạ ộ : Cá nhân/ C l p.ả ớ
- GV yêu c u HS v i ki n th c đãầ ớ ế ứ
h c cho bi t: vì sao nọ ế ước ta có khí
h u nhi t đ i m gió mùa?ậ ệ ớ ẩ
- HS phát bi u ể
- GV ch t ki n th c.ố ế ứ
Gi i thích: ả
- Tính ch t nhi t đ i c a khí h uấ ệ ớ ủ ậ
được quy đ nh b i v trí đ a lí nị ở ị ị ước ta
n m trong vùng n i chí tuy n, n nằ ộ ế ề
nhi t đ quanh năm cao.ệ ộ
- Do nước ta ti p giáp bi n, nh t làế ể ấ
vùng bi n Đông r ng l n, kính, m,ể ộ ớ ẩ
m, ch u nh h ng c a gió mùa =>
1 Khí h u nhi t đ i m gió mùa ậ ệ ớ ẩ
a Tính ch t nhi t đ iấ ệ ớ
b Lượng m a, đ m l n.ư ộ ẩ ớ
c Gió mùa
* Gió mùa mùa đông:
- TT xu t phát gió mùa ĐB: kh i khíấ ố
l nh l c đ a t TT cao áp Xibia vĩạ ụ ị ừ ở
đ 50°B.ộ
- Th i gian ho t đ ng: t tháng XI –ờ ạ ộ ừ tháng IV năm sau.Mi n B c ch u sề ắ ị ự
Trang 3Đ m không khí nộ ẩ ước ta luôn cao,
dao đ ng t 80-100%.ộ ừ
- Vì n m g n trung tâm gió mùa châuằ ầ
Á, là n i giao tranh c a các kh i khíơ ủ ố
ho t đ ng theo mùa Hàng năm, nạ ộ ướ c
ta ch u nh hị ả ưởng c a 2 lo i gióủ ạ
chính
*Ho t đ ng 2 ạ ộ : làm vi c theo nhóm.ệ
- Bước 1: GV chia l p ra làm 3 nhómớ
và phát phi u h c t p cho các nhóm.ế ọ ậ
+ Nhóm 1: Phi u h c t p 1.ế ọ ậ
Đ c sgk, hi u bi t cho bi t t/c nhi tọ ể ế ế ệ
đ i m c a khí h u VN đớ ẩ ủ ậ ược bi uể
hi n ntn?ệ
+ Nhóm 2: Phi u h c t p 2.ế ọ ậ
Quan sát H9.1, H9.3, đ c sgk và ki nọ ế
th c đã h c cho bi t hoàn thành b ngứ ọ ế ả
gió mùa mùa đông?
+ Nhóm 3: Phi u h c t p 3.ế ọ ậ
Quan sát H9.2, H9.3, đ c sgk và ki nọ ế
th c đã h c cho bi t: TT xu t phátứ ọ ế ấ
c a gió mùa h , hủ ạ ướng di chuy n vàể
t/c c a gió này VN?(b ng phi uủ ở ả ở ế
h c t p)ọ ậ
- Bước 2: HS th o lu n Sau đó đ iả ậ ạ
di n các nhóm trình bày.Các nhómệ
nh n xét và b xung ý ki n cho nhau.ậ ổ ế
- Bước 3: GV ch b n đ và chu nỉ ả ồ ẩ
ki n th c Đ t câu h i cho c l p:ế ứ ặ ỏ ả ớ
tác đ ng c a kh i khí l nh phộ ủ ố ạ ươ ng
B c th i theo hắ ổ ướng đông b c=> gióắ mùa ĐB
- Tính ch t: l nh khôấ ạ + Đ u mùa gió th i t l c đ a TQ=>ầ ổ ừ ụ ị
th i ti t l nh khô.ờ ế ạ + N a sau mùa đông gió đi l ch ra phíaử ệ
bi n=> th i ti t l nh m.ể ờ ế ạ ẩ
- Ph m vi nh hạ ả ưởng: ch y u ủ ế ở
mi n B c, gi i h n dãy B ch Mã.ề ắ ớ ạ ở ạ
* Gió mùa mùa hạ:
- Th i gian ho t đ ng: tháng V->ờ ạ ộ tháng X
- Hướng gió chính: TN
- Ngu n g c – t/c:ồ ố + Gió t TT cao áp ÂĐD qua v nhừ ị Bengan (TBg) xâm nh p tr c ti p vàoậ ự ế
nước ta
T/C gió nóng m=> vào VN nóng khô (ẩ
hi n tệ ượng ph n)ơ + Gió t TT cao áp c n chí tuy n th iừ ậ ế ổ theo hướng ĐN=> TN=> xâm nh pậ
tr c ti p vào nự ế ước ta=> Gây m a l n.ư ớ
* H qu ho t đ ng c a các lo i gióệ ả ạ ộ ủ ạ mùa đ i v i khí h u VN:ố ớ ậ
+ S phân mùa khí h u:ự ậ
- mi n B c: có m t mùa đông l nhỞ ề ắ ộ ạ khô, ít m a và mùa h nóng m, m aư ạ ẩ ư
Trang 4S ho t đ ng c a các lo i gió mùaự ạ ộ ủ ạ
mang l i h qu gì đ i v i khí h uạ ệ ả ố ớ ậ
VN?
nhi u.ề
- mi n nam: có 2 mùa khô, m.Ở ề ẩ
- vùng đ= ven bi n mi n Trung: cóỞ ể ề
2 mùa m a, khô Mùa m a l ch v thuư ư ệ ề đông
- Câu 1: nh ng bi u hi n c a tính ch t nhi t đ i c a khí h u nữ ể ệ ủ ấ ệ ớ ủ ậ ước ta:
Đ c ặ
đi m ể
Bi u hi n c th ể ệ ụ ể Nguyên nhân
Tính
ch tấ
nhi tệ
đ iớ
- T ng b c x l n, cân b ng b c xổ ứ ạ ớ ằ ứ ạ
dương quanh năm khi n cho t ngế ổ nhi t đ và nhi t đ trung bình nămệ ộ ệ ộ
đ u cao, về ượt ch tiêu c a khí h uỉ ủ ậ nhi t đ i.ệ ớ
- Nhi t đ trung bình năm trên toànệ ộ
qu c đ u l n h n 20ºC (tr vùng núiố ề ớ ơ ừ cao), nhi u n ng, t ng s gi n ngề ắ ổ ố ờ ắ tùy n i t 1400-3000 gi / năm.ơ ừ ờ
- V trí nị ước ta n m trongằ vùng n i chí tuy n.ộ ế
- H ng năm, nằ ước ta nh nậ
đượ ược l ng b c x m t tr iứ ạ ặ ờ
l n do m t tr i luôn đ ng caoớ ặ ờ ứ trên đường chân tr i và ờ ở
m i n i trong năm đ u có 2ọ ơ ề
l n m t tr i lên thiên đ nh.ầ ặ ờ ỉ
Lượ ng
m a,ư
đ mộ ẩ
l nớ
- Lượng m a trung bình năm daoư
đ ng t 1500-2000mm, nh ng sộ ừ ữ ườ n đón gió bi n và các kh i núi cao cóể ố
th lên đ n 3500-4000mm.ể ế
- Đ m tộ ẩ ương đ i: 80-100%, cânố
b ng m luôn dằ ẩ ương
- Nước ta giáp Bi n Đông,ể
Bi n Đông mang đ n lể ế ượ ng
m l n, và các kh i khi di
chuy n qua bi n mang l iể ể ạ cho nước ta lượng m a l nư ớ
- Câu 2: Hãy trình bày ho t đ ng c a gió mùa và h qu c a nó đ i v iạ ộ ủ ệ ả ủ ố ớ
s phân mùa khác nhau gi a các khu v c?ự ữ ự
- Hướng d n HS cách làm bài 2, 3 sgk, trang 44.ẫ