Đột biến số lượng nhiễm sắc thể | Lớp 12, Sinh học - Ôn Luyện

[r]

BÀI 6: Đ T BI N S Ộ Ế Ố

•Khái ni m chung: ệ

Là s thay đ i s l ự ổ ố ượ ng NST trong t bào ( có th có nhi u lo i: ế ể ề ạ

đ t bi n l ch b i và đ t bi n đa b i ) ộ ế ệ ộ ộ ế ộ

Đ T BI N S L Ộ Ế Ố ƯỢ NG NHI M S C TH Ễ Ắ Ể

I Đ t bi n l ch b i: ộ ế ệ ộ 1 2 3 4

Th l ch b i bình th ể ệ ộ ườ ng

(2n)

Th không ể (2n-2)

Th m t (2n-1) ể ộ

Th m t kép (2n-1-1) ể ộ

Th ba (2n+1) ể

Th b n kép (2n+2+2) ể ố

Th b n (2n+2) ể ố

1 Khái ni m và phân lo i: ệ ạ

Đ T BI N S L Ộ Ế Ố ƯỢ NG NHI M S C TH Ễ Ắ Ể

I Đ t bi n l ch b i: ộ ế ệ ộ

-Khái ni m ệ : Là nh ng bi n đ i s l ữ ế ổ ố ượ ng NST ch x y ra m t hay ỉ ả ở ộ

m t s c p NST t ộ ố ặ ươ ng đ ng ồ

-Phân lo i: ạ Th không, th m t, th m t kép, th ba, th b n, th b n ể ể ộ ể ộ ể ể ố ể ố kép.

1 Khái ni m và phân lo i: ệ ạ

n+1 n+1 n-1 n-1

n+1 n-1 n n

2 C ch phát sinh: ơ ế

♂

n + 1

2n + 2 ( Th b n )ể ố

2n ( Th lể ưỡng

b i )ộ

2n + 1 ( Th ba )ể

n - 1

2n ( Th lể ưỡng

b i )ộ

2n – 2 (Th không)ể

2n – 1 ( Th m t )ể ộ

n

2n + 1 ( Th ba )ể

2n – 1 ( Th m t )ể ộ

2n ( Th lể ưỡng

b i )ộ

I Đ t bi n l ch b i: ộ ế ệ ộ

Trong gi m phân: M t hay m t vài c p NST nào đó ả ộ ộ ặ không phân li t o giao t th a (n+1) ho c thi u (n-1) m t vài ạ ử ừ ặ ế ộ NST Các giao t này k t h p v i nhau và v i các giao t ử ế ợ ớ ớ ử bình thường (n) s t o các th l chẽ ạ ể ệ

2 C ch phát sinh: ơ ế

Trong nguyên phân (t bào sinh dế ưỡng 2n): M t ph n ộ ầ

c th mang đ t bi n l ch b i và hình thành th kh mơ ể ộ ế ệ ộ ể ả

M t ấ cân b ng c a toàn h gen: Th ằ ủ ệ ườ ng g m s c s ng, g m ả ứ ố ả

kh năng sinh s n ho c ch t ả ả ặ ế

H i ch ng đao ( ba NST s ộ ứ ố

21 )

H i ch ng t cn (ch có 1 ộ ứ ơ ơ ỉ

NST gi i tính X) ớ

Đ T BI N S L Ộ Ế Ố ƯỢ NG NHI M S C TH Ễ Ắ Ể

I Đ t bi n l ch b i: ộ ế ệ ộ

3 H u qu : ậ ả

4 Ý nghĩa:

Cung c p nguyên li u cho ti n hóa.ấ ệ ế

S d ng l ch b i đ đ a các NST theo ý mu n vào ử ụ ệ ộ ể ư ố

m t gi ng cây tr ng nào đó.ộ ố ồ

I Đ t bi n l ch b i: ộ ế ệ ộ

II Đ t bi n đa b i ộ ế ộ

1 T đa b i ự ộ

a Khái ni m: ệ

Là s tăng s NST đ n b i c a cùng m t loài lên m t ự ố ơ ộ ủ ộ ộ

s nguyên l n.ố ầ

Đa b i ch n: 4n, 6n, 8n…ộ ẵ

Đa b i l : 3n, 5n, 7n…ộ ẻ

Đ T BI N S L Ộ Ế Ố ƯỢ NG NHI M S C TH Ễ Ắ Ể

II Đ t bi n đa b i ộ ế ộ

1 T đa b i ự ộ

b C ch phát sinh: ơ ế

Loài A AA

A

Loài A AA

AA

AAA

thụ

Loài A AA

AA

Loài A AA

AA

AAAA

Giao t ử

l ưỡ ng

b i ộ

Giao t đ n ử ơ

b i bình ộ

th ườ ng

Giao t ử

l ưỡ ng b i ộ

II.Đ t bi n đa b i ộ ế ộ

1 T đa b i ự ộ

b C ch phát sinh ơ ế

Th t tam b i: s k t h p gi a giao t n v i giao t ể ự ộ ự ế ợ ữ ử ớ ử 2n Th t t b i: k t h p gi a hai giao t 2n ho c c b ể ự ứ ộ ế ợ ữ ử ặ ả ộ NST không phân li trong l n nguyên phân đ u tiên c a h p ầ ầ ủ ợ

t ử2 D đa b i ị ộ

a Khái ni m ệ

S tăng s b NST đ n b i c a 2 loài khác nhau trong ự ố ộ ơ ộ ủ

1 t bào.ế

Đ T BI N S L Ộ Ế Ố ƯỢ NG NHI M S C TH Ễ Ắ Ể

II Đ t bi n đa b i ộ ế ộ

2 D đa b i ị ộ

b C ch phát sinh ơ ế Loài A

AA

A

Loài B BB

B AB

AABB

Th d đa b i h u ể ị ộ ữ

thụ (Th song nh b i) ể ị ộ

AB AB

Lai xa t o ra c th lai ạ ơ ể

b t th m t s th c v t ấ ụ Ở ộ ố ự ậ

các c th lai b t th t o ơ ể ấ ụ ạ

được các giao t lử ưỡng b i ộ

do s không phân li c a NST ự ủ

không tương đ ng, giao t ồ ử

này có th k t h p v i nhau ể ế ợ ớ

t o ra th t b i h u th ạ ể ứ ộ ữ ụ

Đ T BI N S L Ộ Ế Ố ƯỢ NG NHI M S C TH Ễ Ắ Ể

II Đ t bi n đa b i ộ ế ộ

3 H u qu và vai trò c a đ t bi n đa b i ậ ả ủ ộ ế ộ

Nho l ưỡ ng b i (2n) ộ Nho t b i (4n) ứ ộ

II Đ t bi n đa b i ộ ế ộ

3 H u qu và vai trò c a đ t bi n đa b i ậ ả ủ ộ ế ộ

T bào đa b i th ế ộ ườ ng có s l ố ượ ng AND tăng g p b i t bào ấ ộ ế

to, c quan sinh d ơ ưỡ ng l n, sinh tr ớ ưở ng phát tri n m nh, kh năng ể ạ ả

ch ng ch u t t… ố ị ố

Đ t bi n đa b i đóng vai trò quan tr ng trong ti n hóa ộ ế ộ ọ ế (hình thành loài m i) và trong tr ng tr t (t o cây tr ng năng ớ ồ ọ ạ ồ

su t cao )ấ

Đ T BI N S L Ộ Ế Ố ƯỢ NG NHI M S C TH Ễ Ắ Ể

Bài t p ậ

M t loài có 2n = 10 NST H i s có bao nhiêu NST : ộ ỏ ẽ ở

a Th m t nhi m.ể ộ ễ

b Th ba nhi m.ể ễ

c Th b n nhi m.ể ố ễ

d Th không nhi m.ể ễ

e Th t b i.ể ứ ộ

f Th tam b i.ể ộ

g Th ba nhi m kép.ể ễ

h Th m t nhi m kép.ể ộ ễ

2n – 1 = 9 NST 2n + 1 = 11 NST 2n + 2 = 12 NST 2n – 2 = 8 NST 4n = 20 NST 3n = 15 NST 2n +1 + 1 = 12 NST 2n – 1 – 1 = 8 NST