Quan sát hình... khoang mi ng..[r]
Trang 1BÀI GI NG SINH H C 11 Ả Ọ
TIÊU HÓA Ở
Đ NG V T Ộ Ậ
Bài 15:
Trang 2B Chuy n hoá v t ch t và ể ậ ấ năng lư ng ợ ở đ ng v t ộ ậ
Liên quan đ n chuy n hóa v t ch t và ế ể ậ ấ năng lư ng ợ ở đ ng v t có 3 qu ộ ậ ỏ ỡ tr nh:
- Tiêu hoá
- Hô h p ấ
- Tu n hoàn ầ
Trang 3Hình th c dinh dứ ưỡng c a đ ng v t là gi?ủ ộ ậ
Đ h p th để ấ ụ ược các ch t có trong th c ănấ ứ
đ ng v t ph i có quá trình gi?ộ ậ ả
Trang 4I- Khái ni m tiêu hoá ệ Tiêu hoá là gi?
Trang 5I- Khái ni m tiêu hoá ệ
Axit nuclêic Vitamin
Ch t ấ
Vô
cơ
Mu i ố khoáng
N ướ c
Các ch t đ ấ ượ c h p ấ
thụ
Đ ườ ng đ n ơ Axit béo và Glixêrin
Axit amin
Các thành ph n ầ
c a nuclêôtit ủ Vitamin
Ho t ạ
Đ ng ộ Tiêu hóa
Trang 6I- Khái ni m tiêu hoá ệ
- Tiêu hoá là QT bi n đ i th c ăn thành các h p ế ổ ứ ợ
ch t đ n gi n, d h p th cung c p cho t bào ấ ơ ả ễ ấ ụ ấ ế
Ý nghĩa c a tiêu hoá là gi? ủ
-Ý nghĩa: giúp c th l y đ ơ ể ấ ượ c các ch t dinh ấ
d ưỡ ng có trong th c ăn ứ
Quá trình tiêu hoá x y ra trong hay ngoài c ả ở ơ
th ? Trong hay ngoài t bào?ể ế
Có 2 ki u: + Tiêu hoá n i bào ể ộ
+ Tiêu hoá ngo i bào ạ
Trang 7II Tiêu hoá các nhóm ở đ ng v t ộ ậ
Hãy chia các ĐV trên thành 3
Trùng giày
Ki n ế thu t c ỷ ứ
Trang 8II Tiêu hoá các nhóm ở đ ng v t ộ ậ
- Đ i di n: các ạ ệ đv đơn bào
(tr ng roi, amipự )
- Cơ quan tiêu hoá : Chưa có
- Cơ ch tiêu hoá:ế là tiêu
hoá n i bào ộ nh các ờ
enzim trong lizoxom (tiêu
hoá hoá h c)ọ
T i sao nói quá trình tiêu hoá nh ng ạ ở ữ
đ ng v t này là tiêu hoá n i bào?ộ ậ ộ
1 Tiêu hoá ở đ ng v t ch ộ ậ ưa có cơ quan tiêu hoá.
- C ch ti u hoơ ế ờ ỏ:
Cc
Trang 9II Tiêu hoá các nhóm ở đ ng v t ộ ậ
(thu t c, san hô, s a…) ỷ ứ ứ
- Cơ quan tiêu hoá : túi TH
bào trong các t bào c ế ơ - TH
T i sao nói nh ng ạ ở ữ đ ng v t này có c quá trình ộ ậ ả
tiêu hoá ngo i bào và n i bào ?ạ ộ
Trang 10II Tiêu hoá các nhóm ở đ ng ộ
v t ậ
3 Tiêu hoá ở đ ng v t có ng và tuy n tiêu hoá ộ ậ ố ế
Trang 11- Đ i di n: các ạ ệ đv có xương và
nhi u ề đv không xương s ng ố
- Cơ quan tiêu hoá : ng tiêu hoá ố
thu n l i cho bi n ậ ợ ế đ i hoá h c ổ ọ
II Tiêu hoá các nhóm ở đ ng ộ
v t ậ
3 Tiêu hoá ở đ ng v t có ng và tuy n tiêu hoá ộ ậ ố ế
Các tuy n tiêu hoá mi ng ế ở ệ
Trang 14Quan sát hình Hãy so sánh c u t o c ấ ạ ơ quan
tiêu hoá các ở đ ng v t, qua ộ ậ đó em có nh n ậ
xét gì ?
ĐV chưa có cơ
quan tiêu hoá ĐV có túi tiêu hoá ĐV có ng tiêu hoáố
Trang 15TRONG QUÁ TRÌNH TI N HOÁ C A CÁC Ế Ủ
Đ NG V T, C U T O CỘ Ậ Ấ Ạ Ơ QUAN TIÊU HOÁ
NGÀY CÀNG PH C T P : CHỨ Ạ ƯA CÓ CƠ
QUAN TIÊU HOÁ CÓ TÚI TIÊU HOÁ ĐƠN
GI N NG TIÊU HOÁ (V I NHI U B Ả Ố Ớ Ề Ộ
PH N)Ậ
ĐV chưa có cơ
quan tiêu hoá ĐV có túi tiêu hoá ĐV có ng tiêu hoáố
Trang 16T i khoang mi ng x y ra nh ng ho t ạ ệ ả ữ ạ
đ ng tiêu hoá nào ? ộ
III-Tiêu hóa ở đ ng v t ộ ậ ăn th t và ị ăn t pạ
1 ở khoang mi ng ệ
Trang 17III Tiêu hoá ở đ ng v t ộ ậ ăn th t và ị ăn t p.ạ
1 khoang mi ng.ở ệ
- Tiêu hoá cơ h c ọ :
+ Răng (có 3 lo i) : Nhai, nghi n, c n xé th c ạ ề ắ ứ ăn.
+ L ư i : Đ o, tr n ỡ ả ộ đ u th c ề ứ ăn.
+ Các c ơ môi, má : Đ o ả đ u ề
Tác d ng ụ : làm nh th c ỏ ứ ăn, tr n th c ộ ứ ăn v i n ớ ư c b t ớ ọ
t ừ đó tăng di n tích ti p xúc c a th c ệ ế ủ ứ ăn v i enzim ớ
t o thu n l i cho tiêu hoá hoá h c ạ ậ ợ ọ
- Tiêu hoá hoá h c ọ : Tuy n n ế ư c b t ti t men amilaza ớ ọ ế phân hu 1 ph n tinh b t ỷ ầ ộ
Trang 18Hãy xác đ nh các ị đ c ặ đi m khác nhau ể
v r ề ăng ngư i v i r ờ ớ ăng chó sói? ý
nghĩa c a s khác nhau ủ ự đó?
Hàm răng chó sói
Trang 19- Răng c a ủ đv ăn th t(chó sói) s c, nh n, r ị ắ ọ ăng c a và ử
răng nanh r t phát tri n( c n,xé th c ấ ể ắ ứ ăn)
- Răng đv ăn t p (ng ạ ư i) có b m t r ng, r ờ ề ặ ộ ăng nanh
kém phát tri n, r ể ăng hàm có nhi u n p ( nghi n th c ề ế ề ứ
ăn)
S khác nhau này th hi n s thích nghi v i ch ự ể ệ ự ớ ế đ ộ
th c ứ ăn khác nhau
Hàm răng chó sói
Trang 20III Tiêu hoá ở đ ng v t ộ ậ ăn th t và ị ăn t p ạ
2 d dày và ru t ở ạ ộ
a- d dày: ở ạ
T i d dày x y ra nh ng ho t ạ ạ ả ữ ạ đ ng tiêu hoá ộ nào?
Trang 21III Tiêu hoá ở đ ng v t ộ ậ ăn th t và ị ăn t p ạ
2 d dày và ru t ở ạ ộ
a- Tiêu hoá d dày: ở ạ
- Tiêu hoá cơ h c ọ : Các cơ d dày co bóp ạ
Trang 22Ho t ạ đ ng tiêu hoá hoá h c theo s ộ ọ ơ đ ồ
trên x y ra ch y u t i ru t non Hãy gi i ả ủ ế ạ ộ ả
h p th đ ấ ụ ượ c
Ho t ạ
đ ng ộ
h p ấ thụ
Gluxit Lipit Protein Axit nucleic Vitamin
Mu i khoáng ố
N ướ c
Đ ườ ng đ n ơ Axit béo và glixerin
Trang 232 Tiêu hoá d dày và ru t.ở ạ ộ
Trang 25+ Tiêu hoá cơ h c: ọ Các cơ c a thành ru t ủ ộ
m ng ch y u có tác d ng ỏ ủ ế ụ đưa các viên th c ứ
ăn xu ng ph n ti p theo c a ng tiêu hoá ố ầ ế ủ ố
2 Tiêu hoá d dày và ru t ở ạ ộ
b- Tiêu hoá ru t: ở ộ
+ Tiêu hoá hoá h c: ọ
Trang 26So sánh đ dài c a ru t v i ộ ủ ộ ớ đ dài c ộ ơ th ể ( chi u cao) th y : ru t có chi u dài l n ề ấ ộ ề ớ
g p nhi u l n chi u dài c ấ ề ầ ề ơ th ể (thu n ậ
l i hay khó kh ợ ăn cho quá trình tiêu hoá ?)
NG
Ở Ư I Ờ TRƯ NG Ở THÀNH, RU T Ộ
NON DÀI KHO NG 2,75M, Ả
CÓ Đ Ư NG Ờ KÍNH KHO NG Ả
4CM
Trang 27- So v i ớ đ ng v t ộ ậ ăn t p, ru t c a ạ ộ ủ đ ng v t ộ ậ ăn th t ị
có t l dài ru t/ dài cỉ ệ ộ ơ th l n hay nh hể ớ ỏ ơn ?
NG
Ở Ư I Ờ TRƯ NG Ở THÀNH, RU T Ộ
NON DÀI KHO NG 2,75M, Ả
CÓ Đ Ư NG Ờ KÍNH KHO NG Ả
Trang 28NG
Ở Ư I Ờ TRƯ NG Ở THÀNH, RU T Ộ
NON DÀI KHO NG 2,75M, Ả
CÓ Đ Ư NG Ờ KÍNH KHO NG Ả
4CM
S thích nghi c a ru t v i ch c n ự ủ ộ ớ ứ ăng tiêu hoá:
+Ru t có ộ đ y ầ đ các enzim và ủ đi u ki n thu n l i cho ề ệ ậ ợ quá trình tiêu hoá th c ứ ăn.
+ Ru t có chi u dài l n g p nhi u l n chi u dài c ộ ề ớ ấ ề ầ ề ơ th ể giúp th i gian l ờ ưu th c ứ ăn đ lâu ủ đ các enzim tiêu hoá ể
th c ứ ăn
+ ĐV ăn t p có t l dài ru t / dài c ạ ỉ ệ ộ ơ th l n h ể ớ ơn đv ăn
th t th hi n s thích nghi c a ru t v i ch ị ể ệ ự ủ ộ ớ ế đ th c ộ ứ ăn
c a c ủ ơ thể
Trang 29y u x y ra ế ả
t i ru t non ạ ộ
Trang 31Em có nh n xét gì v b m t h p th c a ậ ề ề ặ ấ ụ ủ
ru t? ộ đi u ề đó có ý nghĩa gì? Nh ờ đ c ặ đi m ể nào mà ru t có b m t h p th nh ộ ề ặ ấ ụ ư v y? ậ
C u t o trong c a ru t nonấ ạ ủ ộ
Trang 323 S h p th các ch t dinh dự ấ ụ ấ ư ngỡ
a B m t h p th :ề ặ ấ ụ
- Ru t có b m t h p th r t l n ( nh ộ ề ặ ấ ụ ấ ớ ờchi u dài và c u t o trong có nhi u n p g p, lông ề ấ ạ ề ế ấ
ru t và lông nhung) t o ộ ạ đi u ki n h p th t i ề ệ ấ ụ ố đa
ch t dinh dấ ư ngỡ .
Trang 33Các ch t dinh d ấ ư ng s ỡ ẽ đư c h p th ợ ấ ụ theo c ơ ch nào? ế
III- Tiêu hoá ở đ ng v t ộ ậ ăn th t và ị ăn t p.ạ3- S h p th các ch t dinh dự ấ ụ ấ ư ngỡ
b Cơ ch h p th ế ấ ụ
Trang 34b) Cơ ch h p th ế ấ ụ
- Cơ ch khu ch tán ( t n ng ế ế ừ ồ đ cao ộ đ n nế ơi có
n ng ồ đ th p hộ ấ ơn) : Glixerin, axit béo, vitamin tan trong d u.ầ
đ ng ộ
h p ấ thụ
Gluxit Lipit Protein Axit
nucleicVitamin
Mu i khoáng ố
N ướ c
Đ ườ ng đ n ơ Axit béo và glixerin Axit amin
Trang 35đư ng ờ nào ?Các con đư ng v n chuy n ch t h p th ờ ậ ể ấ ấ ụ
Trang 37Ch n câu tr l i ọ ả ờ đúng nh t ấ
Câu 1 ưu đi m c a ể ủ đ ng v t có túi tiêu ộ ậ hoá so v i ớ đ ng v t ch ộ ậ ưa có cơ quan tiêu hoá là:
A Có c 2 quá trình tiêu hoá n i bào và ả ộ
ngo i bào ạ
B Có nhi u enzim tiêu hoá h ề ơn.
C Có th tiêu hoá th c ể ứ ăn có kích thư c ớ
l n h ớ ơn
D C a,b,c ả đúng.
Câu h i c ng c ỏ ủ ố bài
Trang 39Ch n câu tr l i ọ ả ờ đúng nh t ấ
Câu 3 Gluco s ẽ đư c h p th t ru t vào ợ ấ ụ ừ ộ máu như th nào? ế
A Theo d c n ng ố ồ đ ( gluco trong ru t có ộ ộ
n ng ồ đ cao h ộ ơn trong máu).
B Xuôi theo dòng nư c ớ
C V n chuy n tích c c t ru t vào máu ậ ể ự ừ ộ
D Khu ch tán t ru t vào máu ế ừ ộ
Câu h i c ng c ỏ ủ ố bài
Trang 40-Đ c ọ Em có bi t ế : T i sao nói tiêu hoá ru t non ạ ở ộ
là giai đo n tiêu hoá quan tr ng nh t?ạ ọ ấ
-Tr l i các câu h i, bài t p trang 60,61.ả ờ ỏ ậ
- Chu n b bài 13_Th c hành ẩ ị ự
Trang 43TH Y T C Ủ Ứ