Bài viết tập trung trao đổi một số nội dung trong việc giáo dục chủ nghĩa yêu nước trong tình hình mới; đồng thời bước đầu đưa ra một số biện pháp giáo dục chủ nghĩa yêu nước cho sinh viên các trường đại học ở nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Trang 1GIÁO DỤC CHỦ NGHĨA YÊU NƯỚC VIỆT NAM
CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
ĐỒNG THỊ TUYỀN *
Tóm tắt: Trong giai đoạn hiện nay, việc giáo dục chủ nghĩa yêu nước Việt Nam cho
sinh viên các trường đại học cần giúp cho người học có những nhận thức, thái
độ và hành động đúng đắn về: Lòng tự hào, tự tôn, tự trọng dân tộc sâu sắc; hoài bão, khát vọng, ý chí thực hiện mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Bài viết tập trung trao đổi một số nội dung trong việc giáo dục chủ nghĩa yêu nước trong tình hình mới; đồng thời bước đầu đưa ra một số biện pháp giáo dục chủ nghĩa yêu nước cho sinh viên các trường đại học ở nước ta trong giai đoạn hiện nay
Từ khóa: Giáo dục, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, sinh viên các trường đại học
Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam và nội
dung giáo dục chủ nghĩa yêu nước
Việt Nam cho sinh viên các trường đại
học ở nước ta hiện nay
Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và
giữ nước, dân tộc Việt Nam phải thường
xuyên đương đầu với các thế lực ngoại xâm
từ đó đã hun đúc lên truyền thống yêu nước,
truyền thống chống giặc ngoại xâm, ý thức
cố kết cộng đồng Ở Việt Nam, yêu nước vừa
là tình cảm, vừa là tư tưởng mà đồng thời
là triết lý, “là kim chỉ nam cho hành động, là
một tiêu chuẩn để nhận định đúng - sai, tốt -
xấu, nên - chăng”(1) của người Việt Nam
* Thạc sĩ, Trường Đại học Thành Tây.
1 - Trần Văn Giàu, “Hệ tư tưởng yêu nước Việt
Chủ nghĩa yêu nước là một giá trị tinh thần cao quý, kết tinh những tư tưởng, tình cảm thiêng liêng nhất, là hệ chuẩn mực cao nhất trong bảng giá trị tinh thần truyền thống dân tộc, đã trở thành một nguyên tắc chính trị - đạo đức - thẩm mỹ của con người Việt Nam
Đó không phải thuần túy chỉ là tư tưởng yêu nước, tình cảm yêu nước hay lòng yêu nước nói chung; cũng không đồng nhất với tinh thần yêu nước, hay truyền thống yêu nước
Đó là sản phẩm của quá trình lịch sử lâu dài,
từ những tình cảm yêu quê hương, đất nước, phát triển dần thành một tư tưởng sâu sắc, toàn diện, đi đến chủ nghĩa yêu nước, ngấm sâu vào tình cảm, vào tư tưởng của mỗi
Nam”, Tạp chí Cộng sản, số 16 (8 - 1998), tr 10
1
Trang 2người dân Việt Nam qua tất cả các thời đại,
làm nên một sức mạnh kỳ diệu, giúp cho dân
tộc ta đánh thắng hết kẻ thù này đến kẻ thù
khác cho dù chúng có hùng mạnh đến đâu,
như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Dân ta
có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một
truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay,
mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy
lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô
cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự
nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ
bán nước và lũ cướp nước"(2)
“Chủ nghĩa yêu nước chính là sự kết hợp
chặt chẽ giữa lý trí yêu nước và tình cảm yêu
nước của con người, là sự phát triển ở trình
độ cao của tư tưởng yêu nước, là tinh thần
yêu nước đạt đến sự tự giác”(3) Theo đó, chủ
nghĩa yêu nước Việt Nam là tổng hòa các
yếu tố tri thức, tình cảm, ý chí của con người
Việt Nam, tạo thành động lực tinh thần to
lớn thúc đẩy họ sẵn sàng cống hiến sức lực,
trí tuệ, xả thân vì sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc
Như vậy có thể thấy, chủ nghĩa yêu nước
Việt Nam chính là cội nguồn sức mạnh, là
“bệ phóng” đưa dân tộc Việt Nam vượt qua
muôn vàn sóng gió, thử thách để đi đến
những thắng lợi vinh quang; là giá trị thiêng
liêng chung của toàn dân Việt Nam, của tất
cả các dân tộc anh em hiện đang sinh sống
trên lãnh thổ Việt Nam, cùng cộng đồng
người Việt Nam đang sinh sống ở nước
ngoài, trở thành đặc trưng tiêu biểu của tính
cách con người Việt Nam; là nội dung cốt lõi
2 - Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội, 2011, tr 38
3 - Ban Tuyên giáo Trung ương: Hướng dẫn số
40-HDBTGTW ngày 01 - 9 - 2017 về hướng dẫn
chi tiết chuyên đề “Chủ nghĩa yêu nước Việt
Nam”
của tư tưởng Việt Nam, của nhân sinh quan
và thế giới quan Việt Nam; là hạt nhân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; là động lực tinh thần to lớn của toàn dân tộc, là yếu tố hàng đầu, có ý nghĩa quyết định tạo nên sức mạnh nội sinh để dân tộc ta trường tồn và phát triển; là nguồn sức mạnh thường trực trong lòng dân tộc ta(4)
Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, chủ nghĩa yêu nước truyền thống Việt Nam đã hình thành nên một hệ thống chuẩn mực: Tinh thần đấu tranh anh dũng, bất khuất vì độc lập, tự do của Tổ quốc, nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia và sự toàn vẹn lãnh thổ; niềm tự hào về lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ, phong tục tập quán và những truyền thống tốt đẹp khác của dân tộc; yêu nước gắn liền
với yêu dân, với tinh thần đoàn kết, nhân ái, khoan dung trong cộng đồng và hòa hiếu với các dân tộc lân bang (5)
Trong điều kiện đất nước bị xâm lăng, đô
hộ, chứng kiến sự áp bức, bóc lột, sự dã man, tàn bạo của thực dân, đế quốc, lòng yêu nước của mỗi con dân đất Việt thể hiện ngày càng mạnh mẽ Trong thế kỷ 20 được dẫn dắt bởi chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh chủ nghĩa yêu nước Việt Nam đã được đưa lên một tầm cao mới Thấm nhuần chủ nghĩa yêu nước và cách mạng mới, lớp lớp thanh niên Việt Nam đã quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, không ngại hi sinh, gian khổ để giành cho kỳ được độc lập, tự do Biết bao thế hệ thanh niên Việt Nam đã ngã xuống, biết bao sinh viên không còn được trở lại mái trường xưa, họ đã hi sinh vì độc
4 - Ban Tuyên giáo Trung ương: Tlđd
5 - Song Thành: Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam -
Nền tảng tinh thần, động lực phát triển của chúng ta, http://www.vanhoanghean.com.vn
Trang 3lập của đất nước, vì hạnh phúc của nhân dân
Bức tượng đài mà lớp lớp thanh niên cảm tử
cho Tổ quốc quyết sinh càng tô đậm thêm
cho truyền thống yêu nước vẻ vang của dân
tộc, khẳng định mạnh mẽ cho chủ nghĩa yêu
nước và cách mạng Việt Nam
Đất nước bước vào thời kỳ độc lập, trước
những khó khăn, thách thức của công cuộc
khôi phục đất nước sau chiến tranh, hàng
vạn thanh niên lại xung phong đi đến những
vùng đất mới, những công trường, công trình
còn nhiều khó khăn Cùng với sự nỗ lực của
cả dân tộc liên tục trải qua những năm
thương đau và chịu nhiều mất mát, hàng vạn
thanh niên đã góp sức mình, cùng tuổi trẻ và
hoài bão để lập nghiệp trên quê hương mới,
xung kích đi đầu trong lao động, học tập và
nghiên cứu khoa học
Sau hơn 30 năm thực hiện đường lối đổi
mới, với sự nỗ lực phấn đấu của toàn Đảng,
toàn dân, toàn quân, đất nước ta đã thực
hiện thành công bước đầu công cuộc đổi
mới, ra khỏi tình trạng kém phát triển; đời
sống nhân dân được cải thiện rõ rệt Hệ
thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân
tộc được củng cố, tăng cường Ðộc lập, chủ
quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và chế
độ xã hội chủ nghĩa được giữ vững, vị thế và
uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế
được nâng cao Sức mạnh tổng hợp của đất
nước đã tăng lên rất nhiều, tạo tiền đề để
nước ta tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn
theo con đường xã hội chủ nghĩa
Sinh viên là một bộ phận thanh niên có
học vấn cao, sẽ là lực lượng lao động trí tuệ
của đất nước, là những trí thức tương lai
Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo,
tính đến hết năm học 2016 - 2017, nước ta
hiện có 235 trường đại học, học viện (bao
gồm 170 trường công lập, 60 trường tư thục
và dân lập, 5 trường có 100% vốn nước ngoài); về quy mô đào tạo, năm học
2016-2017, tổng quy mô sinh viên đại học 1.767.879 sinh viên(6)
Sinh viên ngày nay sống và học tập trong một môi trường hòa bình, hội nhập và phát triển, đất nước ngày càng đổi mới Nhìn chung, sinh viên hôm nay luôn có lòng yêu nước nồng nàn, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, sống có lý tưởng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; chăm chỉ học tập, rèn luyện; tích cực nghiên cứu khoa học; có ý thức trau dồi kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, có tinh thần xung kích tình nguyện, tương thân tương ái, không ngại khó khăn, sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, tích cực tham gia vào công cuộc đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước
Thực tế những năm qua cho thấy, giáo dục chủ nghĩa yêu nước Việt Nam cho thế
hệ trẻ nói chung, sinh viên các trường đại học nói riêng chủ yếu được thực hiện lồng ghép thông qua các môn học: Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam,
Tư tưởng Hồ Chí Minh, Cơ sở văn hóa Việt Nam mà chưa được trở thành một nội dung giảng dạy chính trong các nhà trường Trước tình hình đó, giáo dục chủ nghĩa yêu nước Việt Nam cho thế hệ trẻ nói chung, sinh viên các trường đại học - nguồn nhân lực chất lượng cao, tương lai của đất nước trở thành nhiệm vụ quan trọng không chỉ là duy trì những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc mà chính là tăng thêm sức mạnh nội
6 - Lê Văn: Những con số "biết nói" về giáo dục
đại học Việt Nam, http://vietnamnet.vn
Trang 4sinh, phát huy tiềm lực con người cho quá
trình phát triển đất nước của các nhà trường
Tuy nhiên, trong một số trường đại học, việc
giáo dục cho sinh viên về tư tưởng, đạo đức,
lối sống, về quyền lợi và trách nhiệm của
công dân đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc
cũng chưa được coi trọng đúng mức Thực tế
này đã dẫn đến xuất hiện hiện tượng không
nhận thức rõ được lòng tự hào, tự tôn dân
tộc; mơ hồ về ý thức, trách nhiệm bản thân
đối với việc tăng cường quốc phòng, bảo vệ
Tổ quốc; hoặc không hiểu đầy đủ nội hàm
nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Vì vậy, giáo dục
chủ nghĩa yêu nước sẽ góp phần nâng đỡ họ,
đưa họ vượt qua những xấu xa, cám dỗ và
làm được nhiều việc có ích cho bản thân, xã
hội Trong giai đoạn hiện nay, giáo dục chủ
nghĩa yêu nước Việt Nam cho sinh viên các
trường đại học cần tập trung vào những nội
dung sau:
Một là, giáo dục lòng tự hào, tự tôn, tự trọng
dân tộc sâu sắc
Giáo dục cho sinh viên có lòng tự hào dân
tộc sâu sắc: Tự hào về truyền thống lịch sử
vẻ vang của một dân tộc anh hùng, bất khuất
chống ngoại xâm; về nền văn hóa Việt Nam
với những giá trị tinh thần bền vững, sức
mạnh trường tồn của dân tộc
Trên cơ sở tự hào quá khứ của dân tộc,
trong thời đại ngày nay, cần xây dựng niềm
tự hào mới giúp sinh viên ý thức sâu sắc về
mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng và
của cả dân tộc, đó là độc lập dân tộc gắn liền
với chủ nghĩa xã hội Đồng thời, xây dựng
niềm tự hào mới còn giúp không ngừng nâng
cao tính tích cực - xã hội trong học tập, trong
lao động, trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,
trong quản lý xã hội, quản lý kinh tế; có bản
lĩnh kiên định, vững vàng trước mọi khó
khăn, thử thách; năng động, sáng tạo và có ý
chí vươn lên không để dân tộc mình thua kém các nước khác
Hai là, giáo dục hoài bão, khát vọng, ý chí thực hiện mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội
Hướng theo mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội cần giáo dục để sinh viên thấm sâu chủ nghĩa yêu nước, nhận thức được vị trí của thế hệ trẻ đóng vai trò chính trong xây dựng đất nước, đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu; thấy được tầm quan trọng của việc rèn luyện và học tập tốt để sau này ra phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân; thực hiện tốt mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”
Từ đó giúp cho mỗi sinh viên xây dựng cho mình hoài bão, khát vọng suy nghĩ và hành động để đưa đất nước ra khỏi lạc hậu, nghèo nàn, xây dựng chủ nghĩa xã hội ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường
Ba là, giáo dục tinh thần sẵn sàng làm mọi việc vì dân, vì nước với ý chí nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay, giá trị tinh thần vì dân, vì nước, ý chí hoàn thành nhiệm vụ phải thể hiện ở hành động thực tiễn của mỗi người, ở lĩnh vực công tác cụ thể Thanh niên sinh viên, phải được thể hiện ở động cơ học tập, ở
ý chí vượt khó trong học tập để đạt kết quả cao Trên tinh thần đó, nhiều sinh viên đã vượt qua khó khăn và đã giành được nhiều thành tích trong rèn luyện đạo đức, trong học tập
Giáo dục chủ nghĩa yêu nước cho sinh viên các trường đại học hiện nay cần góp phần giúp các em nhận ra rằng yêu nước không nhất thiết là phải làm những việc thật
Trang 5"to lớn" cho Tổ quốc Với thế hệ trẻ, có rất
nhiều cách để thể hiện lòng yêu nước chân
chính của mình Cố gắng học tập tốt, rèn
luyện tốt, hoàn thành nhiệm vụ học tập của
mình hay tham gia nghiên cứu khoa học, đó
là yêu nước; tự giác thực hiện chính sách,
pháp luật, tôn trọng kỷ cương, đó chính là
yêu nước Lựa chọn được một nghề nghiệp
phù hợp với bản thân mình, gắn bó và cống
hiến hết mình vì công việc, đó là yêu nước
Lao động tích cực, hăng hái, làm giàu chính
đáng, đó là yêu nước Có khi lại là việc nhỏ
như không vứt rác bừa bãi, không tàn phá
môi trường, không hủy diệt muông thú
Những việc làm ấy không chỉ thể hiện ý
thức công dân của mỗi người, mà còn là
trách nhiệm xã hội, và thông qua đó, thế hệ
trẻ chúng ta thể hiện lòng yêu quê hương,
xứ sở của mình một cách sinh động nhất,
hiệu quả nhất
Bốn là, giáo dục ý thức kiên quyết, kiên trì
đấu tranh với mọi hành động xâm phạm lợi ích
quốc gia dân tộc
Công cuộc xây dựng đất nước luôn gắn
liền với bảo vệ đất nước Trong sự nghiệp
xây dựng đất nước hôm nay, các thế lực thù
địch vẫn đang tìm mọi cách chống phá, xâm
phạm nước chúng ta Vì lẽ đó, chúng ta phải
luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, kiên quyết
làm thất bại mọi hành động chống phá của
chúng để bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn
vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Đồng thời, chúng
ta phải kiên quyết đấu tranh chống lại hành
động của những người xâm phạm đến lợi của
đất nước, của nhân dân Vì vậy, giáo dục chủ
nghĩa yêu nước cho sinh viên, cần hướng tới
giúp họ thấy được những âm mưu của các
thế lực thù địch tác động đến sự nghiệp xây
dựng đất nước Đồng thời, cần nâng cao
nhận thức cho họ trong tích cực đấu tranh
chống các biểu hiện quan liêu, tham nhũng , những hành động làm yếu đi sức mạnh tổng hợp của đất nước
Thước đo giá trị tinh thần yêu nước nông, sâu ở mỗi người vẫn là hoạt động thực tiễn
Đó là những việc làm cụ thể hàng ngày của sinh viên, cùng cả nước và vì cả nước giữ vững độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa
xã hội Những việc làm thật sự tự giác, tự nguyện, thường xuyên để đất nước ổn định
và phát triển, nhân dân ngày một ấm no, thực hiện tốt quyền làm chủ chỉ có ở những con người hết lòng hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân
Năm là, giáo dục chủ nghĩa yêu nước chân chính gắn với chủ nghĩa quốc tế trong sáng
Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới, thắng lợi của cách mạng Việt Nam góp phần đẩy mạnh cách mạng thế giới Đến lượt nó, cách mạng thế giới phát triển lại thúc đẩy đến cách mạng Việt Nam phát triển Vì thế, mỗi bước đi lên của cách mạng Việt Nam cũng hướng về cuộc đấu tranh chung của cách mạng thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ
xã hội Đảng ta chủ trương: “Bảo đảm lợi ích tối cao của quốc gia - dân tộc, trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, bình đẳng và cùng có lợi, thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa dạng hóa,
đa phương hóa trong quan hệ đối ngoại; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế Trên cơ sở vừa hợp tác, vừa đấu tranh, hoạt động đối ngoại nhằm phục vụ mục tiêu giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước, nâng cao đời sống nhân dân; kiên quyết,
Trang 6kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập,
chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ
của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân
dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; nâng cao vị
thế, uy tín của đất nước và góp phần vào sự
nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và
tiến bộ xã hội trên thế giới”(7)
Trên tinh thần nhận thức được mối quan
hệ của cách mạng Việt Nam và cách mạng
thế giới, giáo dục để sinh viên nhận thức
được trách nhiệm trước dân tộc và nghĩa vụ
quốc tế Tránh tình trạng chỉ chăm lo lợi ích
dân tộc mà xem nhẹ, thoái thác nhiệm vụ
quốc tế, ngược lại đặt nhiệm vụ quốc tế lên
trên, trước hết, còn lợi ích dân tộc lại ít chú ý,
không coi trọng đúng mức Thực hiện đoàn
kết quốc tế thực sự là yêu cầu của sự phát
triển đất nước vừa phù hợp với lý luận vừa
phù hợp với thực tiễn
2 Một số biện pháp giáo dục chủ nghĩa
yêu nước Việt Nam cho sinh viên các
trường đại học ở nước ta trong giai đoạn
hiện nay
Thứ nhất, tuyên truyền, phổ biến các chủ
trương, đường lối của Đảng về xây dựng và phát
triển tinh thần yêu nước của người Việt Nam
trong thời kỳ hội nhập quốc tế
Để khơi dậy và phát huy chủ nghĩa yêu
nước Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh
CNH, HĐH đất nước, cần tăng cường hơn
nữa công tác giáo dục, tuyên truyền, giác ngộ
tinh thần yêu nước trong mọi tầng lớp nhân
dân, nhất là thế hệ trẻ nước nhà Đại hội XI
của Đảng đã chỉ rõ: Để phát huy mạnh mẽ
sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, chúng
ta cần phải “tăng cường tuyên truyền, giáo
7 - ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XII, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội,
2016, tr 153
dục tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc, trách nhiệm và nghĩa vụ cho mọi người”(8) Việc tuyên truyền, giáo dục tinh thần yêu nước cần gắn liền với các chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng và phát triển tinh thần yêu nước của người Việt Nam Đặc biệt
là Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 khóa
XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước: Xây dựng lòng yêu nước, với mục tiêu “đề cao tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, lương tâm, trách nhiệm của mỗi người với bản thân mình, với gia đình, cộng đồng, xã hội và đất nước” và nhiệm vụ:
“Chăm lo xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, trọng tâm là bồi dưỡng tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, đạo đức, lối sống và nhân cách”
Cần quán triệt thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản giáo dục và đào tạo, trong đó có mục tiêu: “Giáo dục con người Việt Nam yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào sống tốt và làm việc hiệu quả”(9) Trong đổi mới giáo dục, bên cạnh việc nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, thì nội dung quan trọng cần thường xuyên được thực hiện là giáo dục tinh thần yêu nước để nhân lực, nhân tài được đào tạo ra sẽ phục vụ cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc
Quán triệt và đưa Hướng dẫn số
8 - ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội,
2011, tr 234
9 - Ban Chấp hành Trung ương: Nghị quyết số
29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH,HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, ngày 4 - 11 -
2013, http://www.sggp.org.vn
Trang 7HD/BTGTW ngày 01-9-2017 về thực hiện
chương trình bồi dưỡng chuyên đề “Chủ
nghĩa yêu nước Việt Nam” (Dùng bồi dưỡng
cho cán bộ, đảng viên và nhân dân) của Ban
Tuyên giáo Trung ương vào triển khai thực
hiện trong các trường đại học nhằm giúp
sinh viên hiểu được những vấn đề cơ bản và
chung nhất của chủ nghĩa yêu nước Việt
Nam: Cơ sở hình thành và phát triển của
chủ nghĩa yêu nước Việt Nam; chủ nghĩa yêu
nước Việt Nam trong lịch sử; chủ nghĩa yêu
nước Việt Nam và giáo dục chủ nghĩa yêu
nước Việt Nam trong giai đoạn mới Phát
huy cao độ chủ nghĩa yêu nước Việt Nam
trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân
tộc, thống nhất ý chí và hành động, sáng tạo,
phấn đấu thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi
mới vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân
chủ, công bằng, văn minh”
Thứ hai, tăng cường tổ chức các buổi sinh
hoạt chính trị, chuyên đề về giáo dục chủ
nghĩa yêu nước Việt Nam cho sinh viên trong
thời kỳ mới
Trong bối cảnh đất nước ta thực hiện nền
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, hội nhập quốc tế, lợi dụng những
những khó khăn, hạn chế, những biểu hiện
về tham nhũng, lãng phí những thủ đoạn
mới không ngừng thúc đẩy “diễn biến hòa
bình”,“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong
nội bộ của các thế lực thù địch nhằm làm
giảm niềm tin của nhân dân ta vào đội ngũ
cán bộ, đảng viên, vào sự lãnh đạo của
Đảng Những vấn đề trên đã và đang ảnh
hưởng lớn đến suy nghĩ, hành động của
nhân dân đặc biệt là giới trẻ: Một bộ phận
giới trẻ sống buông thả, lười lao động, không
chịu phấn đấu học tập nâng cao trình độ
Trong bối cảnh đó, việc tổ chức các buổi
sinh hoạt chính trị, chuyên đề giáo dục chủ
nghĩa yêu nước Việt Nam cho sinh viên trong thời kỳ mới nhằm làm tốt công tác thông tin, định hướng về nhận thức, thái độ
và hành động cho sinh viên trước những sự kiện chính trị - xã hội của đất nước, khu vực
và thế giới là hết sức cần thiết Những buổi sinh hoạt chính trị, chuyên đề giáo dục này
sẽ góp giúp cho sinh viên có những thông tin chính xác, cái nhìn toàn diện, từ đó có đánh giá khách quan và hành động đúng đắn tránh tình trạng lòng yêu nước của sinh viên
bị lợi dụng, biến thành các hành động chống phá Đảng và Nhà nước, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Thứ ba, đổi mới nội dung, hình thức giáo dục chủ nghĩa yêu nước Việt Nam cho sinh viên; phù hợp với từng đối tượng sinh viên các trường đại học
Trong giáo dục chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, việc tích cực đổi mới, lựa chọn, kết hợp và vận dụng sáng tạo các phương pháp, hình thức tuyên truyền, giác ngộ chủ nghĩa yêu nước giữ vai trò hết sức quan trọng Đặc biệt, đổi mới nội dung, hình thức giáo dục chủ nghĩa yêu nước Việt Nam cần kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa yêu nước với đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước trong sinh viên Cùng với những nội dung chủ nghĩa yêu nước Việt Nam truyền thống, giáo dục chủ nghĩa yêu nước Việt Nam hiện nay cần nhấn mạnh những biểu hiện của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới:
- Dưới góc độ kinh tế: Giáo dục cho sinh viên tinh thần vươn lên thoát khỏi nghèo đói, lạc hậu; không ngừng cố gắng phấn đấu học tập, tu dưỡng và rèn luyện, lao động cần
cù, sáng tạo để làm ra ngày càng nhiều của cải vật chất cho xã hội
(xem tiếp trang 93)
Trang 8- Dưới góc độ chính trị - xã hội: Giáo dục
cho sinh viên lòng tự hào dân tộc, tin tưởng
vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam và con đường mà Đảng, Chủ tịch Hồ
Chí Minh và nhân dân ta đã lựa chọn tránh
tâm lý tự ti, bi quan, dao động; nêu cao ý
thức độc lập, tự chủ và ý chí tự lực, tự cường;
tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngoài, tăng
cường nguồn lực trong nước, sức mạnh nội
lực bên trong Giáo dục sinh viên tinh thần
đoàn kết, đấu tranh chống lại những thói hư,
tật xấu, cái bảo thủ trì trệ trong tư duy, suy
nghĩ và cách làm, đấu tranh phòng, chống
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, đấu tranh
chống tham nhũng, lãng phí và những biểu
hiện tiêu cực trong xã hội
- Dưới góc độ quốc phòng, an ninh: Kiên
quyết bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền,
thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, lợi ích quốc
gia dân tộc, sẵn sàng đối phó với mọi tình
huống; giữ gìn an ninh trật tự nơi trường
học, khu dân cư