Hoạt động trải nghiệm gắn với tiết sinh hoạt dưới cờ là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hướng, thiết kế và hướng dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế, thể nghi[r]
Trang 1BÁO CÁO THAM LUẬN Chuyên đề: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC HỌC SINH QUA TIẾT SINH HOẠT DƯỚI CỜ TRONG MÔN HỌC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Tiết Sinh hoạt dưới cờ(SHDC) ở trường tiểu học là tiết Giáo dục tập thể được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành Trong những năm gần đây, tiết SHDC ở các trường tiểu học được cải tiến đổi mới
cả về nội dung và hình thức nhằm thu hút học sinh tham gia tích cực Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn tiết SHDC chỉ nhằm đánh giá học sinh như phê bình các em chưa ngoan, chưa cố gắng, nhắc nhở chung chung những lớp chưa hoàn thành các nhiệm vụ được giao và thông báo kế hoạch của nhà trường một cách khô khan Thời gian dành cho học sinh thực hiện các chủ đề học tập hoặc nội dung trải nghiệm, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, gần như không có Vì thế chưa thực sự tạo ra sân chơi bổ ích, thiếu sự đối thoại giữa học sinh và nhà trường, học sinh chủ yếu là tiếp nhận thông tin một cách thụ động, việc hình thành và phát triển các năng lực, phẩm chất cho học sinh theo Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT là rất hạn chế Do đó, tiết SHDC trở thành một tiết học nặng nề, nhàm chán, ít hứng thú đối với học sinh
Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh và giúp cho đội ngũ giáo viên làm quen với tổ chức hoạt động trải nghiệm( HĐTN) trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 quy định tại Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT về hướng dẫn tổ chức tiết SHDC ở tiểu học Trên cơ sở đó, các trường tiểu học đã triển khai thực hiện đổi mới tiết SHDC một cách chủ động, linh hoạt, lồng ghép phù hợp, nhẹ nhàng các kiến thức của môn học HĐTN và đã mang lại nhiều cảm xúc, ý nghĩa cho giáo viên, học sinh trong mỗi nhà trường, để từ đó nhận thức rõ hơn mục tiêu chính của HĐTN là giúp hình hành cho học sinh thói quen tích cực trong cuộc sống hằng ngày, chăm chỉ lao động; thực hiện trách nhiệm của người học sinh ở nhà, ở trường và địa phương; biết tự đánh giá và tự điều chỉnh bản thân; hình thành những hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hoá; có ý thức hợp tác nhóm và hình thành được năng lực giải quyết vấn đề
ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN ……
TRƯỜNG TIỂU HỌC…
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Trang 2Đến với các trường học vào mỗi sáng thứ hai đầu tuần như một thói quen, các em sẽ có một tiết SHDC Với nhà trường, SHDC là một hoạt động ngoài giờ mang tính giáo dục cao Qua tiết SHDC, nhà trường luôn lồng ghép giáo dục truyền thống về những ngày lễ kỷ niệm lớn của dân tộc, giáo dục kĩ năng sống qua các câu chuyện từ cuộc sống đời thường, qua cách tổ chức các phong trào hoạt động của Đội
Chính vì những lí do trên, việc lựa chọn đề tài “Một số giải pháp giáo dục học sinh qua tiết sinh hoạt dưới cờ trong môn học hoạt động trải nghiệm” là cần thiết, có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với công tác giáo
dục cũng như hướng dẫn kĩ năng sống cho cho học sinh và phong tràoThiếu nhi tại các trường Tiểu học
II THỰC TRẠNG
Trong nhà trường, tiết SHDC thường được tổ chức vào tiết đầu tiên của ngày thứ hai hàng tuần, là hoạt động hướng đến việc hun đúc lòng yêu nước và tinh thần dân tộc ở mỗi công dân, từ đó thể hiện quyết tâm làm việc có hiệu quả cho tuần mới Tiết SHDC là dịp để đánh giá, tổng kết hoạt động thi đua của tuần trước và vạch ra nhiệm vụ, phương hướng chủ đề hoạt động của tuần mới Đây cũng là dịp để giáo dục ý thức đạo đức, tính kỷ luật, các kỹ năng cho học sinh
Thực tế hiện nay một số trường vẫn còn chưa ý thức được tầm quan trọng của tiết SHDC, ở mỗi trường thực hiện mỗi khác, tiết SHDC thường được tổ chức như một tiết học khô khan, thậm chí có phần cứng nhắc, đôi lúc còn nặng về hình thức, đơn điệu Nội dung tiết SHDC thường chủ yếu tập trung nhận xét, đánh giá những ưu điểm, hạn chế trong các hoạt động thực hiện nề nếp của các lớp, phê bình những học sinh vi phạm nội quy của nhà trường; người điều hành các hoạt động trong tiết SHDC là Tổng phụ trách Đội, sự tham gia của học sinh còn thụ động, nội dung sinh hoạt còn đơn điệu, chưa phong phú và chưa đa dạng về hình thức tổ chức nên chưa thu hút được các em tham gia sôi nổi và nhiệt tình, học sinh xuống dưới sân tham
Trang 3gia buổi SHDC mục đích chỉ dừng lại ở việc chào cờ, nghe nhận xét thi đua của tuần, công việc tuần là hết Như vậy một tiết SHDC cứ diễn ra thường xuyên làm cho học sinh cảm thấy nhàm chán chưa hứng thú và tiết SHDC đó diễn ra như mang tính bắt buộc, chưa phát huy ý nghĩa và những nội dung giáo dục với học sinh, chưa tạo cơ hội cho học sinh được tham gia các hoạt động để phát huy khả năng cá nhân Nếu tiết SHDC không được tổ chức tốt thì sẽ ảnh hưởng đến mục tiêu giáo dục của nhà trường, nề nếp, ý thức học sinh không được nâng cao, chất lượng hoạt động của Liên Đội đi xuống dẫn đến chất lượng của nhà trường cũng đi xuống
Với mong muốn nâng cao tính giáo dục, đồng thời tạo một sân chơi bổ ích, thiết thực cho các em học sinh,Trường Tiểu học An Hội đã đổi mới tiết SHDC bằng hình thức sinh hoạt được lồng ghép một số nội dung HĐTN phù hợp theo thời điểm của tuần, tháng Hoạt động này đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của đông đảo học sinh và giáo viên, là hoạt động khởi động hứng thú cho một tuần mới tràn đầy năng lượng
III NỘI DUNG CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1 Làm tốt công tác xây dựng kế hoạch tiết SHDC
Xác định việc xây dựng kế hoạch tổ chức tiết SHDC của năm học có ý nghĩa quan trọng, giúp giáo viên và học sinh có định hướng tổ chức các hoạt động, nội dung giáo dục trong suốt năm học Cán bộ quản lí nhà trường đã làm tốt khâu chỉ đạo, phê duyệt kế hoạch do Tổng phụ trách phối hợp cùng các bộ phận có liên quan trong nhà trường để cùng xây dựng Ngay từ đầu năm học, Tổng phụ trách Đội đã xây dựng một chương trình tổng thể lồng ghép một cách linh động, khéo léo các nội dung của HĐTN với chủ đề xuyên suốt cho cả năm học Kế hoạch đã bám sát chỉ đạo của cấp trên, nội dung và hình thức theo chủ điểm từng tháng; phân công nhiệm
vụ cụ thể cho từng lớp gắn nội dung và hình thức tổ chức phù hợp theo tuần Trong
kế hoạch, cần xác định rõ mục đích, ý nghĩa của tiết SHDC Khi kế hoạch đã được xây dựng sẽ lấy ý kiến góp ý của tập thể giáo viên Sau đó, Hiệu trưởng duyệt kế hoạch triển khai đến tất cả GVCN và học sinh các lớp
Trang 4PHÂN PHỐI LỒNG GHÉP HĐTN VÀO TIẾT SHDC NH: 2020 – 2021
1 Giới thiệu học sinh lớp 1 Tr.5
2 Em thể hiện sự nghiêm trang khi chào cờ Tr.9
3 SHDC: Cùng bạn vui Tết Trung thu Tr.12
4 Giới thiệu những học sinh chăm ngoan của khối lớp 1 Tr.15
5 Hoạt cảnh: Một ngày của em Tr.18
6 Giới thiệu hoạt động ở trường Tr.22
7 Trò chơi An toàn – Nguy hiểm Tr.26
8 Thi đội mũ bảo hiểm đúng và nhanh Tr.29
9 Tình bạn của chúng em Tr.33
11 Giới thiệu các câu lạc bộ của trường em Tr.40
12 Em bày tỏ lòng biết ơn thầy, cô giáo Tr.43
13 Thi đội hình đội ngũ Tr.46
14 Thể thao, rèn luyện sức khoẻ Tr.50
15 Kỉ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam Tr.53
17 Câu chuyện gia đình Tr.59
18 Tết yêu thương, Tết chia sẻ Tr.62
19 Lời chúc đầu xuân Tr.65
20 Văn nghệ chúc mừng năm mới Tr.67
21 iới thiệu các cảm xúc Tr.70
23 Hoạt cảnh thể hiện cảm xúc Tr.76
24 Hoạt cảnh Thể hiện cảm xúc theo cách tích cực Tr.79
25 Cách bảo vệ an toàn cho bản thân Tr.82
chúc mừng những người phụ nữ quanh em Tr.86
27 Lời chào bốn phương Tr.89
28 Hoạt cảnh Khi em gặp người quen Tr.92
29 Lễ phát động cuộc thi:Quê hương và môi trường Tr.96
30 Giới thiệu quê hương em Tr.100
31 Rung chuông vàng: Bảo vệ môi trường Tr.103
32 Tuyên truyền bảo vệ môi trường Tr.106
33 Tuyên truyền bảo vệ môi trường Tr.106
34 Noi gương Bác Hồ:Gắn bó với thiên nhiên Tr.110
Trang 5Nội dung buổi SHDC
- Phần nghi lễ:
+ Tổ chức Lễ chào cờ theo quy định
+ Sơ kết thi đua tuần, tháng, đợt: nhận xét, đánh giá, xếp loại
- Phần tổ chức hoạt động:
+ Tổ chức các hoạt động văn nghệ theo chủ đề, chủ điểm gắn với chi đội ( 1 chi đội khối 4 hoặc 5 sẽ kết hợp với 1 lớp sao nhi đồng khối 1,2,3 để thực hiện nội dung sinh hoạt chủ đề tuần có thể là kể chuyện, đóng kịch, hát múa, thi đố em ) + Lồng ghép các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về pháp luật, đạo đức, lối sống, chấp hành tốt luật an toàn giao thông…
+ Tổ chức mời các đơn vị, cá nhân tham gia nói chuyện theo chủ đề, chủ điểm
+CBQL nhà trường sinh hoạt chung với hs 1lần /1 tháng
Sau khi nắm rõ kế hoạch của nhà trường, giáo viên chủ nhiệm lớp lập kế hoạch, phổ biến tới tất cả học sinh trong lớp Giáo viên là người định hướng, hướng dẫn học sinh thực hiện Học sinh sẽ trao đổi thảo luận, lập kế hoạch cần thực hiện cho phần sinh hoạt tuần của lớp được phân công vào thời điểm cụ thể, nội dung cần thực hiện
Cần phối hợp cùng PHHS để phụ huynh hỗ trợ, cung cấp thêm kiến thức giáo dục trẻ nhằm giúp các em có sự phát triển toàn diện cả về thể chất, tinh thần, nhận thức, tình cảm, thẩm mĩ, ngôn ngữ, giao tiếp ứng xử góp phần thực hiện một cách dễ dàng nục tiêu giáo dục trong tiết SHDC mà GVCN và nhà trường đã đề ra
2 Xây dựng các kĩ năng nền cho học sinh và hướng dẫn cho học sinh tìm hiểu
về hoạt động trải nghiệm với tiết sinh hoạt dưới cờ
Khi tham gia hoạt động trải nghiệm với tiết SHDC học sinh cần được thể hiện kiến thức, kĩ năng, các phẩm chất năng lực tổng hợp để thực hiện nhiệm vụ được phân công Có nhiệm vụ của cá nhân, có nhiệm vụ đòi hỏi phải có sự hợp sức của cả nhóm Các em phải bàn bạc, trao đổi, thống nhất, ra quyết định Do vậy, điều quan trọng với mỗi giáo viên là phải hướng dẫn các em các kĩ năng như: kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng lắng nghe và phản hồi tích cực, kĩ năng thu thập xử lí thông tin, kĩ năng ra quyết định Thông qua việc giáo viên định hướng cho học sinh lựa chọn nội dung thực hiện dựa trên chủ điểm tuần, tháng, điều kiện, khả năng của bản thân, của lớp, của nhà trường, từ đó học sinh sẽ biết lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp với nội dung; nắm được các bước cơ bản cần thực hiện, trách nhiệm của từng cá nhân khi phối hợp thực hiện tiết SHDC.Việc này sẽ tạo tâm thế sẵn sàng thực hiện cho học sinh
3 Lựa chọn nội dung mang tính giáo dục cao, hình thức đa dạng, hấp dẫn, phù hợp lứa tuổi học sinh tiểu học
Tổ chức lễ chào cờ theo đúng quy định, toàn bộ giáo viên và học sinh cùng hát Quốc ca, thể hiện lòng tự hào dân tộc Việc lựa chọn những nội dung, hình thức phong phú, đa dạng, gần gũi và hấp dẫn học sinh có vai trò quyết định đối với việc
Trang 6nâng cao hiệu quả tiết sinh hoạt dưới cờ Mỗi tuần, sẽ là một chủ đề khác nhau được thể hiện dưới hình thức sân khấu hóa, lồng ghép các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về kỹ năng sống Sân khấu hóa đa dạng hóa các hình thức được thể hiện như biểu diễn văn nghệ, tiểu phẩm, trò chơi, thi tìm hiểu
Trường Tiểu học An Hội đã thực hiện thay đổi liên tục chủ đề sinh hoạt, đặc biệt chọn những chủ đề ý nghĩa, thiết thực như Học tập suốt đời theo gương Bác Hồ vĩ đại, tìm hiểu về lịch sử nhà trường, Nghe các bác cựu chiến binh kể về gương các chiến sĩ nhân ngày kỉ niệm Thành lập quân đội nhân dân Việt Nam và quốc phòng toàn dân 22/12; an toàn giao thông, chống rác thải nhựa, Phòng chống bệnh sốt xuất huyết… lồng ghép các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về kỹ năng sống
Trang 7Đã có rất nhiều chương trình sinh hoạt chủ đề thành công đã gửi đến các em học sinh những vấn đề thiết thực, bổ ích, đồng thời thấy được sức hấp dẫn đến từ các môn học trong nhà trường Trong tiết SHDC, ngoài những tiết mục văn nghệ sôi động, những câu chuyện, những bài thơ, tiểu phẩm… theo chủ đề tuần do chính các bạn học sinh các lớp lên kể, từ những câu chuyện đó đã tạo ra một không gian rộng
mở khơi dậy sức sáng tạo mạnh mẽ của các em học sinh Không chỉ tạo không khí sôi động, mới mẻ, đầy năng lượng cho tuần học mới, mà còn góp phần giáo dục, lan tỏa thông điệp đầy ý nghĩa: Lứa tuổi học sinh không thể tránh khỏi những mâu thuẫn, xích mích, hiểu lầm từ nhỏ đến lớn, điều cốt yếu là phải biết đoàn kết, yêu thương, gắn bó và chia sẻ; xây dựng tình bạn đẹp, nói không với bạo lực học đường
Đó là một trong những HĐTN thiết thực góp phần phòng chống nạn bạo lực học đường, một vấn nạn cấp thiết hiện nay
Trang 8
Ngoài ra, nhiều bài học bổ ích về Đạo đức, An toàn giao thông hay kĩ năng sống được lồng ghép chương trình trong giờ sinh hoạt dưới cờ như: Đi xe đạp như thế nào là an toàn ? Đội mũ bảo hiểm như thế nào là đúng? Kĩ năng phòng chống bị bắt cóc và xâm hại ra sao? Có ý thức trong việc bảo vệ môi trường, các ngày lễ kỷ niệm trọng đại trong năm… Sau những bài học bổ ích ấy là những tiết mục văn nghệ sôi nổi của các bạn học sinh trong toàn trường làm cho không khí như vui tươi hơn để các bạn học sinh đón chào những kiến thức mới Cách thức tổ chức một tiết SHDC đảm bảo đúng nội dung và đặc biệt lồng ghép tốt các hội dung của HĐTN sẽ tạo hứng thú cho HS, qua đó giúp các em phát triển toàn diện
4 Học sinh là người điều khiển Lễ chào cờ
Trước đây, Tổng phụ trách Đội là người điều hành thì theo cách làm mới, điều hành các hoạt động trong tiết SHD do các em trong BCH Liên đội tluân phiên điều khiểnvà các lớp phụ trách sinh hoạt chủ điểm tuần đều có hai bạn dẫn chương trình rất tự tin, mạnh dạn, nói năng lưu loát được phân công phụ trách đảm nhiệm Điều này đã khuyến khích, rèn luyện cho các em tính tự chủ, sáng tạo; góp phần giúp các
Trang 9em sự tự tin, kỹ năng xử lý tình huống Sau mỗi phần tuyên truyền, học sinh toàn trường sẽ được giao lưu, trả lời các câu hỏi liên quan để thể hiện hiểu biết của mình nói về chủ đề mình vừa được tham gia, được xem
Nội dung sinh hoạt phong phú như kể chuyện, đọc thơ, diễn kịch, hát múa… Từ
đó, học sinh tăng thêm vốn hiểu biết, bày tỏ suy nghĩ của mình về chủ đề buổi tuyên truyền Mỗi tiết SHDC trở thành một tiết học trải nghiệm cho tất cả học sinh trong toàn trường Giáo viên, học sinh hào hứng tham gia, phụ huynh đồng tình ủng hộ; đặc biệt đã phát huy được vai trò lấy học sinh là trung tâm Qua đó, không chỉ giáo dục lý tưởng, đạo đức lối sống trong sáng, lành mạnh cho các em mà còn giúp các
em phát triển được nhiều kỹ năng như: Kỹ năng thuyết trình, hùng biện, kỹ năng hợp tác và phản biện Đặc biệt, giáo dục các em về tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và cuộc sống Các em đã được tham gia vào các hoạt động “học
mà chơi, chơi mà học” và được làm chủ diễn đàn, làm chủ sân khấu Qua những tiết mục, hoạt động, phát hiện được học sinh năng khiếu thông qua việc các em được bộc lộ khả năng của mình trên sân khấu, góp phần vào việc nâng cao chất lượng
Trang 10giáo dục của nhà trường Giờ chào cờ trở thành hoạt động sinh hoạt ý nghĩa, mang tính giáo dục cao và được giáo viên, học sinh chờ đón nhất
5 Tạo sân chơi bổ ích, thiết thực cho học sinh phát huy khả năng của mình
Trong mỗi lớp, học sinh đều có những khả năng tiềm ẩn của riêng mình Có em
có năng khiếu về hát, có em có khả năng về múa, diễn kịch,… Nhưng nếu không có những “sân chơi”, học sinh sẽ không có cơ hội để thể hiện và phát huy những khả năng đó Vì vậy, mỗi tiếtSHDC đầu tuần là một dịp để học sinh được thể hiện tài năng của mình Được mọi người ghi nhận, các em càng thấy hăng say phấn đấu để đóng góp sức mình cho nhiệm vụ chung Qua đó, nhà trường cũng phát hiện được học sinh năng khiếu, góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường
III KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Sau thời gian thực hiện, đã thu được những kết quả tích cực Đội ngũ cán bộ giáo viên đã nhận thức được về vai trò, vị trí của môn hoạt động trải nghiệm, đặc biệt là tiết SHDC trong quá trình phát triển toàn diện cho học sinh Giáo viên nhà trường đã mạnh dạn nghiên cứu vấn đề và tổ chức hướng dẫn học sinh thực hiện Thông qua việc tổ chức SHDC cho học sinh, nhà trường đã xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp với phụ huynh học sinh và cộng đồng trong công tác giáo dục Đối với học sinh được tham gia SHDC các em phấn khởi, mạnh dạn, tự tin, tự giải quyết vấn đề và có nhiều sáng tạo mới trong học tập
và sinh hoạt hàng ngày
Tổ chức hoạt động trải nghiệm, cụ thể là sinh hoạt dưới cờ trong nhà trường góp phần thực hiện dạy học theo định hướng phát triển năng lực, tạo cơ hội cho học sinh phát huy khả năng sáng tạo, biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế, đồng thời biết chia sẻ và quan tâm tới mọi người xung quanh Ngoài ra còn giáo dục được học sinh lòng yêu nước, tự hào dân tộc; giúp học sinh rèn kỹ năng sống, hình thành
và phát triển các năng lực giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo Đồng