Để đo thể tích vật rắn không thấm nước và chìm trong nước, có thể dùng bình chia độ, bình tràn. * Ước lượng thể tích cần đo; chọn bình chia độ có hình dạng, GHĐ, ĐCNN thích hợp; thả ch[r]
Trang 1
A/ KIẾN THỨC CẦN NHỚ
Để đo thể tích vật rắn không thấm nước và chìm trong nước, có thể dùng bình chia
độ, bình tràn
* Ước lượng thể tích cần đo; chọn bình chia độ có hình dạng, GHĐ, ĐCNN thích hợp; thả chìm vật đó vào chất lỏng dâng lên bằng thể tích của vật
Vrắn = V lỏng + rắn – Vlỏng
* Khi vật rắn không bỏ lọt vào bình chia độ thì thả vật đó vào trong bình tràn Thể tích của phần tràn ra bằng thể tích của vật
- Cách sử dụng bình tràn như sau: Thả vật vào bình tràn, đồng thời hứng nước tràn
ra vào bình chứa Đo thể tích nước tràn ra bằng bình chia độ, đó là thể tích của vật cần đo
- Nếu dùng ca thay cho bình tràn và bát to thay cho bình chứa để đo thể tích của vật thì cần lưu ý:
+ Lau khô bát trước khi đo
+ Khi nhấc ca ra khỏi bát, không làm đổ hoặc sánh nước ra bát
+ Đổ hết nước từ bát vào bình chia độ, không làm đổ nước ra ngoài
* Chú ý: Cách đọc, ghi kết quả, chọn dụng cụ đo giống như khi đo thể tích của chất lỏng
* Thể tích của một số vật rắn có hình dạng đặc biệt:
CHỦ ĐỀ 3
Trang 2+ Vật rắn là khối hộp chữ nhật có chiều rộng bằng a, chiều dài bằng b, chiều cao bằng
h => Thể tích V = a b h
+ Vật rắn là khối hình trụ có bán kính đáy là r , chiều cao là h
=> Thể tích V = π r2 h
+ Vật rắn là khối cầu có bán kính là R
=> Thể tích là V = 4
3 π R3
B/ BÀI TẬP VẬN DỤNG
I BÀI TẬP TỰ LUẬN CƠ BẢN
a) …… vật vào chất lỏng đựng trong bình chia độ Thể tích của phần chất lỏng …… bằng thể tích của vật
b) Khi vật rắn không bỏ lọt vào bình chia độ thì … vật đó vào trong bình tràn,thể tích của phần chất lỏng ……bằng thể tích của vật.Phần thể tích này có thể đo bằng …
Sau đó đổ nước vào,mực nước dâng đến vạch 20 cm3 Bạn học sinh này đã kết luận rằng,thỏi thép có thể tích là 20 cm3 Hỏi đo như vậy là đúng hay sai? Nếu sai làm thế nào cho đúng?
trong các dụng cụ sau: Một chiếc bình đựng nước; Một chiếc bình tràn; Một chiếc bát; Một chiếc bình chia độ
đá chìm vào bình, mực nước dâng lên 64 cm3 Tính thể tích hòn đá
tích của vật bằng thể tích nào?
mới đổ đầy thùng này?
16dm, rộng 70cm và cao 0,5 m ?
II BÀI TẬP TỰ LUẬN NÂNG CAO
Xác định thể tích của hòn đá trong bình?
Trang 3đo thể tích của một hòn đá Khi thả hòn đá chìm hẳn vào bình, mực nước trong bình dâng lên tới vạch 86cm3 Hỏi các kết quả ghi sau đây, kết quả nào đúng?
cái đĩa và nước Hãy tìm cách xác định thể tích quả trứng?
bình chia độ có GHĐ 300cm3 và ĐCNN 1cm3 Nước trong bình chia độ lên tới vạch
số 215 Thể tích của quả cam có bằng thể tích nước bi tràn ra không?
cách nào để có thể chia đôi lượng nước trong bình?
có chiều cao thấp hơn bình B Cần đo thể tích của một vật không thấm nước bỏ lọt được vào bình Hỏi dùng bình nào thì việc đo thể tích của vật sẽ chính xác hơn?
III CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
của phần chất lỏng tràn ra :
A lớn hơn thể tích của vật B bằng thể tích của vật
C nhỏ hơn thể tích của vật D bằng một nửa thể tích của vật
A Vrắn = V lỏng – rắn – Vlỏng B Vrắn = V lỏng + rắn – Vlỏng
C Vrắn = V lỏng – rắn + Vlỏng D Vrắn = V lỏng + rắn + Vlỏng
bình chia độ đã có trong phòng thí nghiệm thì ta dùng:
A Bình chia độ B Bình tràn
C Bình tràn kết hợp với bình chia độ D Cả ba đều sai
Trang 4nước có thể đo được bằng cách thả chìm vật đó vào …… đựng trong bình chia độ,……….của phần chất lỏng dâng lên…… thể tích của vật
A Nước, thể tích, lớn hơn B Chất lỏng, thể tích, bằng
C Rưựu, thể tích, bằng D B và C đều đúng
đá Khi thả hòn đá vào bình, mực nước trong bình dâng lên tới vạch 55cm3. Thể tích của hòn đá là
người ta xác định thể tích của vật bằng cách :
A Đo thể tích bình tràn
B Đo thể tích bình chứa
C Đo thể tích phần nước tràn ra từ bình tràn sang bình chứa
D Đo thể tích nước còn lại trong bình
A Bình có GHĐ 250ml và ĐCNN 10ml
B Bình có GHĐ 100ml và ĐCNN 2ml
C Bình có GHĐ 250ml và ĐCNN 5ml
D Bình có GHĐ 100ml và ĐCNN 1ml
Khi thả hòn đá vào bình, mực nước trong bình dâng lên tới vạch 100cm3 Hỏi các kết quả ghi sau dây, kết quả nào lù đúng?
A V1= 100 cm3 B V2 = 60 cm3
C V3 = 160 cm3 D V4 = 40 cm3
nước trong bình dâng lên đến vạch 150 ml Thể tích viên bi là:
Thể tích nước dâng lên là
A 4,19 ml B 4,19 cm3 C 41,9 cm3 D 4,19cc
Trang 5A Khi đo thể tích một viên bi bằng xốp, người ta bỏ viên bi vào một bình chia độ rồi lấy kim ghim vào bi, nhân viên bi chìm dưới mặt nước Thể tích nước dâng lên chính
là thể tích của viên bi
B Khi đo thể tích một quả bóng bàn người ta cũng làm tương tự như trường hợp A
C Khi đo thể tích của một viên bi sắt, người ta thả viên bi vào một BCĐ, thể tích nước dâng lên trong bình là thể tích của viên bi
D Khi đo thể tích một viên bi sắt lớn hơn miệng BCĐ, người ta bỏ nó vào bình tràn Thể tích nước tràn ra chính là thể tích viên bi
tích nước trong bình hiện có 60 ml Có thể đo các vật rắn có thể tích trong khoảng
A 45 cm3 đến 100 cm3 B 5 cm3 đến 45 cm3
C 5 đến 40 cm3 D Cả 3 câu trên đều sai
cm và có giới hạn đo là 100ml Tiết diện của bình là:
m3 nước Người ta thả vào hồ một khúc gỗ hình chữa nhật Biết rằng khúc gỗ chỉ chìm 2/ 3 dưới nước Thể tích của khúc gỗ tối đa để nước không tràn ra ngoài là:
= 3,14)
A 7234,56 cm3 B 7,23456 lít
C 7,23456 dm3 D 7,23456 ml
một vật nặng để kéo cho quả bóng chìm trong một bình tràn Vật nặng chiếm thể tích 125 cm3 Thể tích nước tràn ra là 650 cm3 Thể tích quả bóng là :
A 125 cm3 B 525 cm3 C 650 cm3 D 725 cm3
Nga đã bỏ vào bình chia độ đang chứa nước 10 đồng kim loại đó Thể tích nước dâng lên trong bình là 3 ml Thể tích mỗi đồng kim loại đó là :
A 2,25 dm3 B 2,25 cm3 C 2,25 cc D 0,225cc
lên là 5 cm3 Thể tích của đường phần đường đã đổ vào nước là :
Trang 6toàn trong nước) Hộp (I) có cạnh A, khi thả hộp vào bình tràn, thể tích nước tràn ra
là 125 cm3 Khi thả hộp (II) vào thể tích nước tràn ra là 15,625 cm3 Cạnh của hộp (II)
có kích thước là:
A 4 a B 3 a C 2 a D 0,5 a
thông với bên ngoài qua một lỗ tròn nhỏ Biết bán kính ngoài của quả cầu là 5 cm và bán kính trong là 4 cm Thể tích nước tràn ra là:
A 64 cm3 B 125 cm3 C 61 cm3 D 255,4 cm3
A một gói bông B Một túi gạo
C Một cái mũ vải D Một viên sỏi
nước thì thể tích vật rắn có giá trị bằng
A Số đo mức nước trong bình
B Số đo mức nước trong bình sau khi thả vật
C Hiệu số đo mức nước trong bình trước và sau khi thả vật vào bình
D Trung bình cộng giữa các số đo mức nước trong bình trước và sau khi thả vật vào bình
trong bình trước và sau khi thả bi vào bình là 25,5 cm3 và 28,0 cm3 Thể tích của hòn
bi là
A 28,0 cm3 B 25,5 cm3 C 2,51 cm3 D 2,5 cm3
chìm của quả trứng
C Thể tích phần nổi của quả trứng D Thể tích nước chứa trong bình tràn
các kết quả ghi dưới đây, cách ghi đúng là
một miếng đồng vào bình này thì thể tích nước tràn ra khỏi bình là 40 cm3 Thể tích miếng đồng là
Trang 7C/ HƯỚNG DẪN - ĐÁP ÁN
I BÀI TẬP TỰ LUẬN CƠ BẢN
a) Thả chìm,dâng lên
b)Thả chìm,tràn ra,bình chia độ
thả chìm hoàn toàn thỏi thép vào bình, lúc này mực nước dâng lên là V2 Như vậy thể tích của khối thép là: Vthép = V2 – V1
chiếc bình chia độ hoặc dùng kết hợp một chiếc bình tràn, một chiếc bát và một chiếc bình chia độ
V = .R h2 = 226,18 lít
Thể tích khối hộp chữ nhật là: V 16 7 5 560dm 3
Số khối vuông 1dm3 cần để xếp thành một hình hộp chữ nhật là 560 khối vuông
II BÀI TẬP TỰ LUẬN NÂNG CAO
Vì thể tích ban đầu khi chưa có hòn đá là Vnước = 150 cm3
Thể tích của nước và hòn đá sau khi thả hòn đá vào nước là
Vnước + Vđá = 200cm3
Vậy thể tích hòn đá là:
Vđá = 200 - Vnước = 200 - 150 = 50(cm3)
Vì thể tích nước ban đầu trước khi thả hòn đá là (Vbđ = 55cm3) Thả hòn đá vào bình chia độ, mực nước bình chia độ dâng lên (V = 86cm3)
Vậy thể tích hòn đá là: Vhđ = V - Vbđ = 86 - 55 = 31 (cm3)
Trang 8- Cách 2: Đổ nước đầy bát, sau đó đổ nước từ bát vào bình chia độ (được thể tích nước V1), bỏ trứng vào bát, đổ nước từ bình chia độ vào bát cho đầy, thể tích nước còn lại trong bình chia độ là thể tích quả trứng
Bình có GHĐ 35ml, có 14 khoảng chia nên Đ C NH của bình là 2,5ml
Khi chưa có viên bi mực nước trong bình là 22,5ml Khi có viên bi mực nước trong bình là 35ml, nên thể tích viên bi là: Vbi = 35ml – 22,5ml = 12,5ml
Vì khi thả quả cam vào một bình tràn chứa đầy nước do quả cam thường nổi một phần nên nước tràn ra 215cm3 không phải là thể tích của quả cam
Ta có thể chia đôi lượng nước bằng bình chia độ và cũng có thể làm một cách khác theo phương án sau:
Đo chiều cao h của cột nước, sau đó đánh dấu một nửa ( h/2) và rót nhẹ lấy một nửa
Bình A có chiều cao thấp hơn bình B, nên các vạch chia của bình A gần nhau hơn do
đó khi dùng bình A để đo thể tích của vật không thấm nước thì mực nước trong bình dâng lên tới vạch chia sẽ chính xác hơn, khi đó thể tích của vật rắn sẽ được xác định chính xác hơn
III CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
thể tích của vật
Đáp án: B
Vrắn = V lỏng + rắn – Vlỏng
Đáp án: B
phòng thí nghiệm thì ta dùng: bình tràn kết hợp với bình chia độ
Đáp án: C
vật đó vào chất lỏng (hay rượu) đựng trong bình chia độ Thể tích của phần chất lỏng dâng lên bằng thể tích của vật
Đáp án: D
Đáp án: C
người ta xác định thể tích của vật bằng cách đo thể tích phần nước tràn ra từ bình tràn sang bình chứa
Trang 9 Đáp án: C
là phù hợp nhất
Đáp án: D
Đáp án: D
Đáp án: B
V = 4/3 x (số bi x R3)= 4,19 cm3 = 4,19 ml = 4,19 cc
=> Đáp số sai C
Đáp án: C
Câu 11:
Đáp án: B
Thể tích lớn nhất bình có thể đo được là: 100 - 60 = 40 ml = 40 cm3
=> Có thể đo các vật rắn có thể tích trong khoảng: 5 đến 40 cm3
Đáp án: C
Tiết diện của bình là: S V
h
= 5 cm
Đáp án: B
Thể tích tối đa của phần gỗ chìm trong nước để nước không bị tràn ra ngoài là:
Vchìm = V – V0
Thể tích khối gỗ tối đa để nước không bị tràn ra ngoài là:
Vmax = 3
2Vchìm = 32 (V - Vo) = 32 (150 - 100) = 75 m3
Đáp án: D
V = 3
2 (số pi R3) = 7234,56 cm3 = 7,23456 dm3 = 7,23456 lít
=> Đáp số sai D
Đáp án: D
Đáp án: B
Vo =
10o
V = 2,25 ml = 2,25 cm3 = 2,25 cc
=> Đáp số sai D
Trang 10thể tích nước + đường ban đầu
Đáp án: B
Câu 19
Thể tích hộp (I):
v = a3 = 125 cm3 = 53 cm3 => a = 5 cm
Thể tích hộp (II):
V = b = 15,625 cm3 3 = 2,53 cm3 => b = 2,5 cm => b = 0,5a
Đáp án: D
Vnước = Vđặc = Vngoài - Vrỗng
Vnước = 4
3 số pi 3 3
R R = 255,4 cm3
Đáp án: D
Đáp án: D
nước thì thể tích vật rắn có giá trị bằng hiệu số đo mức nước trong bình trước và sau khi thả vật vào bình
Đáp án: C
Đáp án: D
Câu 24:
Đáp án: B
Đáp án: C
Đáp án: C