Mạch cảm xúc của bài thơ được kết cấu theo trình tự môt cuộc viếng lăng 1. - Câu thơ đầu với lời xưng hô thân mật, gần gũi.=>Tác giả xem mình như một người con từ Miền Nam - nơi B[r]
Trang 1ĐỊNH HƯỚNG ÔN TẬP HKII- NGỮ VĂN 9
1971
Truyện ngắn
Tự Biểu cảm-Miêu
sự-tả
Phương Định
- Truyện sử dụng vai kể là nhân vật chínhcó cách kể chuyện tự nhiên, ngôn ngữ sinh động, trẻ trung, đặc biệt là thành công về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật
- Cuộc sống chiến đấu của
ba cô gái thanh niên xung phong trên một cao điểm ở tuyến đường Trường Sơn trong những năm chiến tranh chống Mĩ cứu nước
Truyện làm nổi bật tâm hồn trong sáng, giàu mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của họ
Truyện ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của ba cô gái thanh niên xung phong trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt
2 Viếng
lăng
Bác
Viễn Phương (1928- 2005)
1976 Thơ
tám chữ
Biểu cảm, Miêu
tả
- Giọng điệu trang trọng và
tha thiết; nhiều hình ảnh ẩn
dụ đẹp và gợi cảm, ngôn
ngữ bình dị, nhịp hài hòa
- Lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ đối với Bác Hồ trong một lần từ miền Nam ra viếng lăng Bác
Bài thơ thể hiện tâm trạng xúc động, tấm lòng thành kính, biết
ơn sâu sắc của tác giả khi vào lăng viếng Bác
3 Mùa
xuân
nho nhỏ
Thanh Hải (1930-1980)
1980 Thơ
năm chữ
Biểu cảm, Miêu
tả
- Thể thơ năm chữ có nhạc điệu trong sáng, tha thiết, gần với dân ca; hình ảnh
đẹp giản dị, những so sánh,
ẩn dụ sáng tạo
- Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên và đất nước, thể hiện ước nguyện chân thành góp mùa xuân nhỏ của đời mình vào cuộc đời chung
Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng
Trang 2được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời
VĂN BẢN NGHỊ LUẬN HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
1948 Nghị
luận - Công dụng và sức mạnh kì diệu của văn
nghệ đối với cuộc sống của con người
- Bố cục chặt chẽ, hợp lí; cách dẫn dắt tự nhiên, lập luận sáng tỏ, rõ ràng, thuyết phục: nêu luận điểm-dùng dẫn chứng phân tích-tổng hợp; cách viết giàu hình ảnh với nhiều dẫn chứng cụ thể, có sức thuyết phục, giọng văn chân thành, hứng khởi hấp dẫn người đọc
Quang
Tiềm
Bàn về đọc sách
Nghị luận - Ý nghĩa, tầm quan trọng của sách trong
cuộc sống con người
- Phương pháp đọc sách
- Bố cục chặt chẽ, hợp lí; cách dẫn dắt tự nhiên, lập luận sáng tỏ, rõ ràng, thuyết phục
❖ Yêu cầu
- Đối với các tác phẩm truyện, nắm vững những nội dung liên quan đến văn bản: Tên tác giả/ Thời
gian sáng tác/ Thể loại/ Phương thức biểu đạt/ Nhân vật chính/ Ngôi kể/ Nội dung, đề tài/ Nghệ
thuật/ Tóm tắt, nêu tình huống truyện, nêu và phân tích đặc điểm của nhân vật chính trong truyện
- Đối với các tác phẩm thơ đã học :Học thuộc lòng tên tác giả, thời gian sáng tác, thể thơ, nội
dung, nghệ thuật; phân tích những hình ảnh thơ đặc sắc hoặc những đoạn thơ hay (về nghệ thuật, nội
dung)
- Biết sắp xếp các tác phẩm truyện, thơ theo từng giai đoạn văn học, từng chủ đề; nhận biết điểm
tương đồng và khác biệt nổi bật giữa các tác phẩm về nội dung, nghệ thuật
II PHẦN TIẾNG VIỆT:
THÀNH PHẦN CÂU THÀNH PHẦN CHÍNH
Trang 3ngữ
- Chủ ngữ có cấu tạo:
+ Danh từ, đại từ + Cụm danh từ + Động từ, tính từ + Một câu có thể có một hoặc nhiều chủ ngữ
- Đứng trước vị
ngữ:
VD: Hoa mai //nở rộ
CN
VN
- Có khi đứng sau vị ngữ
Lấp lánh //những vì sao
VN CN
VỊ NGỮ
Là thành phần chính của câu nêu lên hành động, trạng thái, tính chất của sự vật, hiện tượng nêu ở chủ ngữ
- Vị ngữ có cấu tạo:
+ Động từ, cụm động
từ + Tính từ, cụm tính
từ + Danh từ, cụm danh
từ (kết hợp với từ là)
- Một câu có thể có một hoặc nhiều vị ngữ
- Đứng sau chủ ngữ
Mặt trời //mọc
CN
VN
- Có khi đứng trước chủ ngữ
Lấp lánh //những hạt sương
- Dùng thêm vào câu để xác định thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, phương tiện, cách thức diễn ra sự việc nêu trong câu
- Trạng ngữ cuối câu thường tách thành câu riêng
- Là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài được nói đến trong câu
- Trước khởi ngữ thường có các quan hệ
từ (với, đối với,…)
- Một từ
- Một cụm từ
- Đứng trước chủ ngữ
Tiền thì ông ta thừa nhưng hạnh phúc thì ông ta
Trang 4- Thành phần biệt
lập là thành phần
không tham gia
diễn đạt nghĩa miêu
- Thường diễn đạt bằng những từ ngữ
như: hình như, dường như, có lẽ, có thể, chắc chắn, thì ra, nghe đâu, nghe nói, có vẻ như,…
- Được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu
Dường như, anh
ấy quên quê hương rồi
CẢM THÁN
- Thường diễn đạt bằng những từ ngữ như cảm
thán: ôi, a, chao ôi, trời
ơi, than ôi,…
- Được dùng để bộc
lộ tâm lí của người nói (vui, buồn, mừng giận,…)
Ôi, sức tàn phá
của động đất và sóng thần thật khủng khiếp!
GỌI ĐÁP
-Thường đứng ở đầu câu; thường diễn đạt
bằng những từ ngữ: ơi, ừ.này, nè, ê, vâng, dạ,…
-Được dùng để tạo lập hoặc duy trì quan
hệ giao tiếp Chim ơi, hãy bay đi thật xa!
PHỤ CHÚ
- Thành phần phụ chú
thường đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy Có
khi thành phần phụ chú còn được đặt sau dấu hai chấm
- Được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu
Phương Định,
nhân vật chính trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”,
là một cô gái Hà Nội xinh đẹp, trẻ trung
LIÊN KẾT CÂU-LIÊN KẾT ĐOẠN
- Các đoạn văn trong
một văn bản cũng
như các câu trong
một đoạn văn liên
kết chặt chẽ với
nhau về nội dung và
hình thức
• Liên kết về nội dung: liên kết chủ đề và liên kết lô gic
- Các đoạn văn phải phục vụ chủ đề chung của văn bản, các câu phải phục vụ chủ đề của đoạn văn (liên kết chủ đề)
- Các đoạn văn và các câu phải sắp xếp theo một trình tự hợp lí (liên kết lôgic)
• Liên kết về hình thức: các câu và các đoạn văn liên kết với nhau bằng
những từ ngữ thuộc các phép liên kết:
- Phép lặp từ ngữ: Lặp lại ở câu đứng sau từ ngữ đã có ở câu trước
- Phép đồng nghĩa, trái nghĩa và liên tưởng: Sử dụng ở câu sau các từ
ngữ đồng nghĩa, trái nghĩa hoặc cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có
Trang 5vd: (1)Chị nghẹn ngào, không nước mắt (2)Tôi moi đất (3)Bế Nho đặt lên đùi mình (4)Máu
túa ra từ cánh tay Nho, ngấm vào đất (5)Nó không giống cái que kem trắng của tôi khi nãy nữa.(6) Da xanh đi, mắt nhắm nghiền, quần áo đầy bụi (7)Quả bom tung lên và nổ trên không (8)Hầm của nó bị sập.”
- Phép lặp: Nho (3,4)
- Phép thế: Nó (5,8) thế Nho (4)
III PHẦN TẬP LÀM VĂN: PHƯƠNG THỨC NGHỊ LUẬN
a Nắm vững Cách làm bài văn nghị luận về:
❖ Sự việc, hiện tượng đời sống
❖ Vấn đề tư tưởng, đạo lý
❖ Tác phẩm truyện hoặc đoạn trích (toàn bộ tác phẩm hoặc đoạn trích, nhân vật trong tác
phẩm)
❖ Đoạn thơ, bài thơ
b Dàn ý khái quát của một số kiểu bài nghị luận:
❖ Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống:
-MB: Giới thiệu sự việc cần nghị luận
Trang 6❖ Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý:
- MB: Giới thiệu vấn đề tư tưởng, đạo lý cần nghị luận
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề xã hội mà tác phẩm nêu ở đề bài đặt ra (…)
- Trích dẫn câu thơ, câu văn hoặc đoạn văn, đoạn thơ nếu đề bài có nêu ra (…)
*Thân bài:
- Giải thích và rút ra vấn đề xã hội đã được đặt ra từ tác phẩm (…)
Lưu ý: Phần này chỉ giải thích, phân tích một cách khái quát và cuối cùng phải chốt lại thành
một luận đề ngắn gọn
- Thực hiện trình tự các thao tác nghị luận tương tự như ở bài văn nghị luận về tư tưởng đạo
lí hoặc nghị luận về hiện tượng đời sống như đã nêu ở trên (…)
*Kết bài:
- Khẳng định chung về ý nghĩa xã hội mà tác phẩm văn học đã nêu ra (…)
- Lời nhắn gửi đến tất cả mọi người (…)
Lưu ý:
- Nghị luận về một vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm văn học là kiểu bài nghị luận xã hội, không phải là kiểu bài nghị luận văn học Cần tránh tình trạng làm lạc đề sang nghị luận văn học
- Vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm văn học có thể là một tư tưởng, đạo lí hoặc một hiện tượng đời sống (thường là một tư tưởng, đạo lí)
❖ Nghị luận về một vấn đề xã hội đặt ra từ trích báo, từ một cuộc điều tra xã hội, từ tranh ảnh, từ đoạn truyện kể
*Mở bài:
- Dẫn dắt vào đề (…)
- Giới thiệu vấn đề xã hội mà bài báo/tranh ảnh/đoạn truyện kể đặt ra (…)
*Thân bài:
- Giải thích và rút ra vấn đề xã hội đã được đặt ra từ bài báo/tranh ảnh/đoạn truyện kể (…)
Lưu ý: Phần này chỉ giải thích, phân tích một cách khái quát và cuối cùng phải chốt lại thành một
luận đề ngắn gọn
- Thực hiện trình tự các thao tác nghị luận tương tự như ở bài văn nghị luận về tư tưởng đạo lí hoặc nghị luận về hiện tượng đời sống như đã nêu ở trên (…)
*Kết bài:
- Khẳng định chung về ý nghĩa xã hội mà bài báo/tranh ảnh/đoạn truyện kể đã nêu ra (…)
- Lời nhắn gửi đến tất cả mọi người (…)
❖ Nghị luận về một tác phẩm truyện (đoạn trích):
- MB:
Trang 7+ Giới thiệu khái quát những nét chính về tác giả, tác phẩm
+ Nêu ý kiến đánh giá sơ bộ về tác phẩm đó (nội dung tác phẩm)
- TB:
+ Tóm tắt ngắn gọn tác phẩm truyện (đoạn trích)
+ Phân tích những giá trị đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm truyện (đoạn trích)
=> Triển khai thành từng luận điểm ( mỗi luận điểm diễn đạt thành 1 đoạn văn)
* ví dụ phân tích nhân vật:
- KB:
+ Nêu nhận định và đánh giá chung về tác phẩm truyện (đoạn trích)
( Một số tác phẩm truyện hoặc đoạn trích cần chú ý: Làng, Lặng lẽ Sa pa, Chiếc lược ngà,
Những ngôi sao xa xôi,…)
❖ Nghị luận về một nhân vật trong tác phẩm truyện (đoạn trích):
- MB:
+ Giới thiệu khái quát những nét chính về tác giả, tác phẩm
+ Nêu đặc điểm của nhân vật
- TB:
- Phân tích lần lượt những đặc điểm của nhân vật
Luận điểm 1: Giới thiệu công việc và hoàn cảnh sống ( nếu có)
Luận điểm 2: Phân tích vẻ đẹp hình thức
Luận điểm 3: Phân tích vẻ đẹp tâm hồn
Luận điểm 4: Phân tích đặc sắc về nghệ thuật : ngôi kể, tình huống truyên , ngôn ngữ đối thoại - độc thoại, nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật,
+ Giới thiệu khái quát những nét chính về tác giả, tác phẩm
+ Nêu ý kiến đánh giá sơ bộ về đoạn thơ, bài thơ đó (vị trí đoạn thơ (nếu đề yêu cầu phân tích đoạn thơ)
1 Kể tên và nêu đề tài của các văn bản nghị luận đã học ở HK II
2 Sắp xếp các văn bản truyện thơ hiện đại đã học theo các giai đoạn sau?
a Giai đoạn kháng chiến chống Pháp (1945-1954)
b Giai đoạn kháng chiến chống Mĩ (1955-1975)
c Giai đoạn sau kháng chiến chống Mĩ (Sau 1975)
3 Sắp xếp các văn bản truyện thơ hiện đại đã học theo những đề tài sau?
a Người lính
b Con người lao động mới
Trang 8c Người nông dân trong kháng chiến
d Tình cảm gia đình
4 Tóm tắt và nêu tình huống của các truyện hiện đại đã học?
5 Giải thích ý nghĩa nhan đề của các văn bản sau?
Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê
6 Phân tích ý nghĩa các hình ảnh thơ sau:
a Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng,
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
(Viếng lăng Bác- Viễn Phương)
b Một mùa xuân nho nhỏ,
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi,
Dù là khi tóc bạc
( Mùa xuân nho nhỏ-Thanh Hải)
II PHẦN TIẾNG VIỆT
1 Xác định các phép liên kết có trong những đoạn văn sau:
a (1)Chị nghẹn ngào, không nước mắt (2)Tôi moi đất (3)Bế Nho đặt lên đùi mình (4)Máu túa
ra từ cánh tay Nho, ngấm vào đất (5)Nó không giống cái que kem trắng của tôi khi nãy
nữa.(6) Da xanh đi, mắt nhắm nghiền, quần áo đầy bụi (7)Quả bom tung lên và nổ trên
không (8)Hầm của nó bị sập.”
b “ (1)Ở rừng mùa này thường như thế (2)Mưa (3)Nhưng mưa đá (4)Lúc đầu, tôi không biết
nhưng rồi tôi nghe có tiếng lanh canh gõ trên nóc hang (5)Có cái gì đó sắc xé không khí ra
từng mảnh vụn (6)Gió (7)Và tôi thấy đau, tôi thấy ướt ở má.”
c “(1) Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là con đường quan trọng của
học vấn (2) Bởi vì học vấn không chỉ là việc cá nhân, mà là việc của toàn nhân loại (3) Mỗi
loại học vấn cho đến giai đoạn hôm nay đều là thành quả của toàn nhân loại nhờ biết phân
công, cố gắng tích lũy ngày đêm mà có (4) Các thành quả đó sở dĩ không bị vùi lấp đi, đều
là do sách ghi chép, lưu truyền lại.” (Chu Quang Tiềm)
d. “ (1)Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ cả thế giới, có một vị Chủ tịch nước lấy
chiếc nhà sàn nhỏ bên cạnh chiếc ao làm cung điện của mình (2)Qủa như một câu chuyện
thần thoại, như câu chuyện về một vị tiên, một người siêu phàm nào đó trong truyện cổ tích
(3)Chiếc nhà sàn đó cũng chỉ vẻn vẹn vài phòng tiếp khách, họp Bộ chính trị, làm việc và ngủ
với những đồ đạc rất mộc mạc đơn sơ (4)Và chủ nhân chiếc nhà sàn này cũng trang phục
hết sức giản dị với bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ như của các
chiến sĩ Trường Sơn…(5)Hàng ngày, việc ăn uống của Người cũng rất đạm bạc, với những
món ăn dân tộc không chút cầu kì, như cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa ”
(Lê Anh Trà)
e (1)Trăng- hình ảnh giản dị mà quen thuộc, trong sáng và trữ tình (2)Trăng đã trở thành đề
tài thường xuyên xuất hiện trên những trang thơ của các thi sĩ qua bao thời đại (3)Nếu như
“ Tĩnh dạ tứ” cũa Lí Bạch tả cảnh đêm trăng sáng tuyệt đẹp gợi lên nỗi niềm nhớ quê hương,
“ Vọng nguyệt” của Hồ Chí Minh thể hiện tâm hồn lạc quan, phong thái ung dung và lòng
yêu thiên nhiên tha thiết của Bác thì đến với bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy, chúng ta
bắt gặp hình ảnh vầng trăng mang ý nghĩa triết lí sâu sắc (4)Đó chính là đạo lí “uống nước
nhớ nguồn”
2 Xác định thành phần biệt lập có trong các câu sau:
a Chao ôi, có thể là tất cả những cái đó
b Cả bọn trẻ xúm vào, và rất nương nhẹ, giúp anh đi nốt nửa vòng trái đất - từ mép tấm nệm ra
mép tấm phản, khoảng cách ước chừng năm chục phân
Trang 9c Hay quá, tiểu đoàn công binh đấy!
d Ơi, con chim chiền chiện,
Hót chi mà vang trời
e.Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
3 Xác định thành phần phụ khởi ngữ/ trạng ngữ có trong các câu sau:
a Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá
b Nhưng trong công việc, ai cũng gờm chị: cương quyết, táo bạo
c Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!
d Chúng tôi ở trong một cái hang dưới chân cao điểm
e Nó không giống cái que kem trắng của tôi khi nãy nữa
f Lúc đầu, tôi không biết nhưng rồi tôi nghe có tiếng lanh canh gõ trên nóc hang
- Ý thức chấp hành luật giao thông của học sinh
- Ý thức bảo vệ môi trường sống của con người
- Ý chí, nghị lực của con người
- Đức tính trung thực
- Tính tự lập
- Lòng yêu thương con người
- Lý tưởng sống của thanh niên
- Lòng yêu nước
- Tục ngữ Việt Nam có câu: “Không thầy đố mày làm nên” Từ câu tục ngữ này, hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 01 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của mình về vai trò của người thầy
trong xã hội hiện nay
- Dựa vào ý chủ đề bài “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải, hãy viết một văn bản nghị luận
ngắn (khoảng một trang giấy thi) bàn về lẽ sống cao đẹp của con người
- Viết một văn bản nghị luận ngắn (khoảng một trang giấy thi) bàn về vẻ đẹp và giá trị bình dị, gần gũi của gia đình, của quê hương được gợi ra từ nhân vật Nhĩ trong tác phẩm Bến Quê của
Nguyễn Minh Châu
- Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói: “Đi đi con,
hãy can đảm lên, thếgiới này là của con,…” (Theo Lí Lan, Cổng trường mở ra) Từ việc người
Trang 10mẹ không “cầm tay” dắt con đi tiếp mà “buông tay” để con tự đi, hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 01 trang giấy thi) bàn về tính tự lập
- Kẹt xe là không tránh khỏ Vậy thì hãy nghĩ xem, nếu mọi người ai cũng đi đúng làn đường, chờ đèn xanh một chút, cùng tắt máy (nếu kẹt xe cứng ngắc, chỉ có thể nhích từng chút một), không bấm còi xe (vì có bấm cũng vậy, người phía trước cũng có nhúc nhích để tránh đường cho mình được đâu), không càu nhàu, chửi bới (Trích báo Thanh niên, Chủ nhật, 22/6/2014)
Em hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng một trang giấy thi) bàn về ý thức của người
tham gia giao thông
1 Viết bài văn nghị luận phân tích các nhân vật sau:
- Phương Định (Những ngôi sao xa xôi-Lê Minh Khuê)
2 Phân tích bài thơ Mùa Xuân nho nhỏ của Thanh Hải
3 Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương
MỘT SỐ ĐỀ KIỂM TRA HK II (THAM KHẢO)
ĐỀ 1
Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm): Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
(1) Người thành công luôn chịu trách nhiệm cho bất cứ chuyện gì xảy ra trong cuộc sống của họ Họ tin rằng dù chuyện gì xảy ra đi chăng nữa, họ là một phần nguyên nhân gây ra nó Ví dụ: nếu học thi trượt,
đó là lỗi của họ Nếu không được cha mẹ tin tưởng, đó là lỗi của họ Nếu phải vào lớp tệ hại nhất, đó là lỗi của họ Nếu trở thành một học sinh xuất sắc, đó cũng là nhờ nỗ lực của họ Nhận lãnh trách nhiệm về bản thân có một sức mạnh tiềm ẩn vô cùng to lớn Nếu bạn tin rằng bạn là nguyên do của mọi chuyện, bạn sẽ có khả năng thay đổi và cải thiện mọi chuyện Nói một cách đơn giản, bạn làm chủ cuộc sống của chính bạn
(2)[ ] Những kẻ thất bại bao giờ cũng có khuynh hướng đổ lỗi cho mọi người (ngoại trừ bản thân họ) Họ đổ thừa thầy cô giảng bài nhàm chán, đổ thừa kỳ thi quá khó, đổ thừa bạn bè làm họ xao nhãng việc học, đổ thừa cha mẹ suốt ngày cằn nhằn họ Tệ hại hơn cả, một số học sinh còn tự lừa dối bản thân rằng mọi việc cũng không đến nỗi quá tệ, rằng môn Toán của họ cũng không tệ đến thế, rằng thực chất họ học hành rất chăm chỉ trong khi tự đáy lòng, họ biết rõ những điều đó không phải là sự thật “Những người và những việc xung quanh mình khiến mình thất bại” Chắc chắn, suy nghĩ đó khiến bạn trở thành nạn nhân bất lực, không thể thay đổi được cuộc sổng (Tôi tài giỏi, bạn cũng thế, Adam Khoo, NXB Phụ nữ, 2013)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính và đặt tên cho văn bản trên?
Câu 2 Xác định thành phần khởi ngữ và thành phần biệt lập trong văn bản
Câu 3 Chỉ ra hai phép liên kết câu trong đoạn văn (mỗi phép chỉ nêu một dữ liệu)
Câu 4 Phép tu từ nào được sử dụng trong đoạn (1)? Tác dụng?
Câu 5 Theo tác giả, để làm chủ được cuộc sống của mình, bạn cần làm gì?
Câu 6 Theo em, cần làm gì để không rơi vào khuynh hướng đổ lỗi cho mọi người được nói đến trong văn
bản?
Câu 7 Anh/chị có đồng ý với quan điểm Nhận lãnh trách nhiệm về bản thân có một sức mạnh tiềm ẩn vô cùng to lớn không? Vì sao?
Phần II Làm văn
Câu 1 Hãy viết đoạn văn (khoảng một trang giấy thi) với câu chủ đề: Thái độ trước cuộc sống quyết định
tương lai của bạn
Câu 2: Phân tích đoạn thơ sau:
Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Tôi với anh đồi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn mà quen nhau
Súng bên súng, đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí!
Trang 11ĐỀ 2
Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm): Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Cuối tháng 3, câu chuyện về Vì Quyết Chiến (13 tuổi) đã lấy nước mắt và nhận được sự cảm phục của hàng triệu người Em trai của Chiến là Lực - Lực sinh non 1 tháng, bị viêm gan do rối loạn chuyển hoá, viêm phổi, vàng da ứ mật, suy dinh dưỡng nên phải nằm viện điều trị Từ lúc mới sinh, bé Lực nặng 1,9kg, nay chỉ còn 1,7kg.
Gần đây nhất, các bác sĩ tại Khoa gan mật, Bệnh viện Nhi Trung ương vừa tiến hành cắt mổ 10 phân đường ruột của bé Để chăm con, bố mẹ Chiến là anh Vì Văn Nam và chị Hà Thị Sâm để 2 con đầu ở lại cùng ông bà nội, đưa bé út xuống Hà Nội thăm khám
Trưa 25/3, đi học về, Chiến nghe được cuộc điện thoại giữa ông nội và mẹ nói bệnh em chuyển
nặng Chiến đã quyết định một mình đạp xe từ Sơn La xuống thăm em đang điều trị ở Hà Nội Chiến chưa đi
Hà Nội bao giờ và cũng chưa gặp em trai lần nào Với một ý nghĩ duy nhất: xuống Hà Nội, gặp em trai, từ bản Bống Hà (Sơn La), cậu bé Vì Quyết Chiến một mình trên chiếc xe cà tàng không phanh, không chuông rời bản làng xa xôi.
Vượt những cung đường Tây Bắc ngoằn ngoèo và những khúc cua tay áo hiểm trở, Chiến vượt qua 15 con dốc lớn với quãng đường 103km trước khi ngất xỉu ở Hoà Bình và được anh Lê Công Huy cùng nhóm bạn cho quá giang lên Hà Nội… Chiến gặp được em trai tại bệnh viện.
Câu chuyện về cậu bé Vì Quyết Chiến được một bác sĩ điều trị cho em trai đăng tải trên mạng xã hội đã làm hàng triệu người phải “ngả mũ” trước sức mạnh kỳ diệu từ trái tim người anh Cảm động câu chuyện
em Chiến 13 tuổi đạp xe đạp hơn 100 km thăm em bị bệnh, nhiều tấm lòng hảo tâm đã tìm đến động viên em
và gia đình Một công ty bảo hiểm ở Sơn La tặng chiếc xe đạp mới, Vì Quyết Chiến đã quyết định tặng món quà này lại cho một bạn học khác cũng có hoàn cảnh khó khăn như mình Hành động này của Chiến khiến mọi người lại có niềm tin hơn về những điều tốt đẹp sẽ mãi được đền đáp, tiếp nối.
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính và đặt tên cho văn bản trên?
Câu 2 Xác định thành phần khởi ngữ và thành phần biệt lập trong văn bản
Câu 3 Chỉ ra hai phép liên kết câu trong đoạn văn (mỗi phép chỉ nêu một dữ liệu)
Câu 4 Câu chuyện về cậu bé Vì Quyết Chiến gợi nhắc đến truyền thống đạo lí nào của dân tộc Việt Nam?
Phần II Làm văn
Câu 1 Hãy viết đoạn văn (khoảng một trang giấy thi) về truyền thống đạo lí được gợi ra từ phần đọc-hiểu? Câu 2: Cảm nhận của em về nhân vật Phương Định trong truyện “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê
ĐỀ 3
Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm): Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Người xưa nói "thư trung hữu kim" - trong sách có vàng Sách là nơi lưu trữ trí khôn nhân loại, nên
đó là kho vàng tri thức Lại có những bậc đại bút quan niệm, người viết sách phải là người đọc hết các kì thư, ngao du những kì quan, trò chuyện với các kì nhân, về nhà đóng cửa ba năm nghiền ngẫm mới bắt tay vao cầm bút Xem ra công phu khổ luyện như vậy, những cuốn sách được viết ra có gọi là mỏ kim cương cũng đáng lắm.
Thế nhưng, trong cuộc sống hiện đại hình như người ta không con tìm vàng, tìm kim cương trong sách nữa Họ thích tìm trong chứng khoán, bất động sản, công trình, dự án và các vụ làm ăn phi pháp Khi Internet trở nên phổ biến nhiều người đắm chìm trong thế giới ảo hoặc ngụp lặn trong bể truyền thông thăm thẳm Không gian hoạt động của người hiện đại chỉ là cuộc di chuyển từ màn hình máy vi tính đến giường ngủ Việc đọc sách trở nên lép vé so với xem, nghe, nhìn, ngắm Nếu coi đọc sách là một quá trình tư duy thì ngày nay, người ta đang ít nghĩ đi nhiều lắm (Trích Một ngày đọc sách, Email lúc 0 giờ, Hữu Việt,
NXB Trẻ)
Câu 1: Hai đoạn văn trong đoạn trích trên có mối liên hệ nhờ phép liên kết hình thức nào?
Câu 2: Theo tác giả, người xưa quan niệm thế nào về người viết sách?
Trang 12Câu 3: Tại sao tác giả cho rằng: “Không gian hoạt động của người hiện đại chỉ là cuộc di chuyển từ màn
hình máy vi tính đến giường ngủ”?
Câu 4: Em hãy nêu ngắn gọn 3 giải pháp khả thi để nâng cao văn hóa đọc trong xã hội ngày nay?
Phần II: TẬP LÀM VĂN
Câu 1: Viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về quan niệm được nêu ra trong phần đọc hiểu “Nếu
coi đọc sách là một quá trình tư duy thì ngày nay, người ta đang ít nghĩ đi nhiều lắm”
Câu 2: Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.
CHÚC CÁC EM ÔN THI TỐT – ĐẠT KẾT QUẢ CAO
DÀN Ý BÀI NGHỊ LUẬN THƠ
MÙA XUÂN NHO NHỎ - Thanh Hải
I Mở bài
- Thanh Hải (1930- 1980) – tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn quê ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế.Ông là một trong những cây bút có công xây dựng nền văn học CM ở miền Nam từ những ngày đầu
- Chúng ta có thể coi bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” là món quà cuối cùng mà Thanh Hải dâng tặng cho đời trước lúc về cõi vĩnh hằng Chính vì vậy nó bâng khuâng, tha thiết và sâu lắng hơn tất cả để cuối cùng thể hiện một Thanh Hải yêu người, yêu cuộc sống, yêu quê hương đất nước và còn là một Thanh Hải sống cho thơ và sống cho đời
II Thân bài
1 Hình ảnh của một mùa xuân thiên nhiên xứ Huế đã được tác giả mở đầu cho bài thơ: (Mọc
“giọt nắng bên thềm”, giọt mưa xuân, giọt sương sớm hay cả tiếng hót của những chú chim chiền chiện ngưng đọng thành từng giọt âm thanh… Nhưng đối với khung sắc trời xuân thì giọt xuân càng làm tăng thêm vẻ đẹp và sự quyến rũ của nó => Một mùa xuân tràn đầy sức sống
- Từ “hứng” diễn tả sự nâng niu, trân trọng của nhà thơ đối với vẻ đẹp của trời, của sông, của chim muông hoa lá Đồng thời sự chuyển đổi cảm giác: Thị giác – thính giac- xúc giác lại thể hiện cảm xúc say sưa ngây ngất của Thanh Hải trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên đất trời và niềm yêu mến thiết tha cuộc sống của nhà thơ
2 Mùa xuân của đất nước (Mùa xuân người….xôn xao)
- Từ mùa xuân của thiên nhiên đất trời, tác giả đã chuyển cảm nhận về mùa xuân của cuộc sống, nhân dân và đất nước Với hình ảnh “người cầm súng” và “người ra đồng”, biểu tượng của hai nhiệm vụ: chiến đấu bảo vệ tổ quốc và lao động tăng gia để xây dựng đất nước với những câu thơ giàu hình ảnh và mang tính gợi cảm: