Trẻ em là hạnh phúc của mỗi gia đình và là tương lai của đất nước. Trong mỗi đứa trẻ luôn có những tài năng tiềm ẩn và sự chuẩn bị kỹ càng ngay từ lúc đầu đời là chìa khóa thành công cho tương lai sau này.Trẻ sinh ra có quyền được chăm sóc, bảo vệ và được giáo dục một cách toàn diện.
Trang 1MỤC LỤC
A MỞ ĐẦU: 1
1 Lý do chọn đề tài: 1
2 Mục tiêu đề tài: 1
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu: 2
4 Giả thuyết khoa học: 2
5 Nhiệm vụ nghiên cứu: 2
6 Phạm vi nghiên cứu: 3
Lĩnh vực nghiên cứu chỉ tập trung vào việc tìm ra các biện pháp nhằm giáo dục lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổi 3
7 Phương pháp nghiên cứu: 3
B DỰ KIẾN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 3
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu 3
Chương 2: Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 5
I Đặc điểm tình hình: 5
II Thực trạng vấn đề nghiên cứu: 5
Chương 3: Giải pháp nghiên cứu 6
Chương 4: Kết quả hoặc hiệu quả sáng kiến/ đề tài 16
C KẾT LUẬN VÀ KHUYÊN NGHỊ 17
1 Kết luận: 17
2 Khuyến nghị: 18
IV TÀI LIỆU THAM KHẢO: 20
Trang 2A MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
“ Trẻ em hôm nay Thế giới ngày mai ”
Trẻ em là hạnh phúc của mỗi gia đình và là tương lai của đất nước Trongmỗi đứa trẻ luôn có những tài năng tiềm ẩn và sự chuẩn bị kỹ càng ngay từ lúcđầu đời là chìa khóa thành công cho tương lai sau này.Trẻ sinh ra có quyền đượcchăm sóc, bảo vệ và được giáo dục một cách toàn diện
Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.Đây là nền móng ban đầu có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành vàphát triển nhân cách cho trẻ
Vì vậy việc giáo dục trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời là một việc làmhết sức cần thiết Trong đó giáo dục lễ giáo là một phần quan trọng không thểthiếu được bởi giáo dục lễ giáo có ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ.Giáo dục lễ giáo ảnh hưởng mạnh đến sự hình thành tính chủ định và quá trìnhtâm lí của trẻ Bắt đầu hình thành cho trẻ những biểu tượng, sự chú ý, ghi nhớ vàcách giao tiếp có chủ định khi tiếp xúc với bài thơ, câu chuyện, hay giao tiếphàng ngày trẻ sẽ in sâu kiến thức và hiểu biết của mình với mọi người, mọi vậtxung quanh, trẻ luôn hành động đúng và tập trung ghi nhớ một cách có chủ định
Ngoài ra còn ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ Khigiao tiếp trẻ sẽ nói năng nhẹ nhàng, mạch lạc, có văn hóa trong các câu nói, cửchỉ, hành động của trẻ đối với mọi người
Các nhà nghiên cứu cũng đã đánh giá cao vai trò của giáo dục lễ giáo với
sự phát triển nhân cách cho trẻ Trẻ có sự giao tiếp mạnh dạn trẻ ngoan ngoãnvâng lời người lớn biết kính trên nhường dưới biết thưa gửi lễ phép, tất cả đềucó sự giáo dục của cô giáo và mọi người xung quanh trẻ Là một giáo viên mầmnon đang phụ trách lớp Mẫu giáo nhỡ, Tôi đã nghiên cứu, tìm tòi và đưa ra sáng
kiến với đề tài: “Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổi”
2 Mục tiêu đề tài:
Giáo dục lễ giáo ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.Qua giáo dục lễ giáo với nhiều hình thức khác nhau, trẻ sẽ tiếp thu và sẽ họctheo sự thể hiện của từng nhân vật của các bài thơ, câu chuyện, hình ảnh… Biếnnhững cái có trong bài thơ, câu chuyện thành sự hiểu biết và tiếp xúc hàng ngàycủa mình, trẻ sẽ ngoan hơn, giỏi hơn Khi giao tiếp trẻ sẽ nói năng nhẹ nhàng,mạch lạc, có văn hóa trong các câu nói, cử chỉ, hành động của trẻ với mọi người
Trang 3Phương tiện tốt nhất để hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ là giáo dục lễgiáo Qua các hình thức giáo dục lễ giáo có tác động rất mạnh đến sự phát triểnđời sống tình cảm của trẻ đối với mọi người, đặc biệt là giao tiếp với cô giáo vàbạn bè trong lớp.
Qua giáo dục lễ giáo, trẻ sẽ lĩnh hội được những mối quan hệ và tình cảmgia đình, bạn bè, cô giáo trong các tác phẩm văn học và các hình ảnh có nộidung giáo dục trẻ cao, và qua giao tiếp với bạn bè, cô giáo Đây là phương tiệngiáo dục nhằm hình thành cho trẻ những tình cảm yêu thương gần gũi với mọingười, kính trọng, lễ phép với người thân của mình Là một giáo viên mầm non,tôi luôn trăn trở và tìm các biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ một cách đạt hiệuquả nhất Sau đây tôi xin trình bày sáng kiến kinh nghiệm của mình với đề tài:
“Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổi”
Nghiên cứu thực trạng chất lượng đạt được năm học 2018 – 2019 của
trường Mầm Non Vạn Phước, trên cơ sở phân tích thực trạng đề ra một số biện
pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổi, không những nâng cao chất lượng dạy vàhọc trong trường Mầm Non Vạn Phước nói chung mà còn hình thành cho trẻ kĩnăng giao tiếp ngôn ngữ, phát triển tình cảm- xã hội, kích thích sự hoạt độngtích cực hứng thú của trẻ khi tham gia vào các trò chơi, các hoạt động học vàtrong giao tiếp nhằm giáo dục lễ giáo cho trẻ
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
- Khách thể nghiên cứu: 34 cháu 4 - 5 tuổi của Trường Mầm non vạnPhước
- Đối tượng nghiên cứu: “Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổi”
4 Giả thuyết khoa học:
Mục tiêu của chương trình giáo dục trẻ mầm non có thể được so sánh nhưnhững “mạng nhện”, trong “mạng nhện” đó trẻ thể hiện được sự kết hợp chặtchẽ và sự hứng thú của bản thân một cách rất tự nhiên, không có sự sắp đặt hoặcmột sự gò ép nào đối với trẻ, kiến thức cung cấp cho trẻ sẽ được kết hợp mộtcách vô thức trong toàn bộ hoạt động của trẻ
Mục tiêu giáo dục được đưa vào chương trình: Bao gồm mục tiêu kếhoạch giáo dục năm học, dự kiến chủ đề, phân bố chủ đề, mục tiêu giáo dụcđược xây dựng theo 5 lĩnh vực phát triển Qua đó nhằm hình thành, phát triển tối
đa tiềm năng vốn có ở trẻ và hình thành những giá trị, những kỹ năng sống cầnthiết, phù hợp yêu cầu của gia đình, cộng đồng, xã hội, chuẩn bị tốt cho trẻ vàohọc phổ thông
5 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Trang 4Thực nghiệm việc vận dụng thiết kế và tổ chức sáng kiến kinh nghiệm với
đề tài “Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổi” Để từ đó rút ra kết
luận và định hướng tiếp theo
- Phân thích, đánh giá thực trạng trong việc giáo dục lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổi
- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc giáo dục lễgiáo cho trẻ 4-5 tuổi
- Trẻ được mở rộng kiến thức và có thêm rất nhiều hiểu biết về giáo dục lễ giáo
- Giáo dục lễ giáo còn giúp các trẻ trong lớp tôi thêm gắn bó với nhau,nâng cao tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể của trẻ
- Hình thành nhân cách cho trẻ, giúp trẻ hứng thú, mạnh dạn, tự tin thamgia các hoạt động một cách tích cực
6 Phạm vi nghiên cứu:
Lớp 4-5 tuổi B2 Trường Mầm Non Vạn Phước
Đề tài trên tôi nghiên cứu thực trạng giáo dục lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổiLĩnh vực nghiên cứu chỉ tập trung vào việc tìm ra các biện pháp nhằmgiáo dục lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổi
7 Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện nghiên cứu đề tài này tôi tiến hành có một số phương pháp sau:Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp điều tra thực trạng
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nhóm phương pháp quan sát
Nhóm phương pháp thực hành, trải nghiệm
Giáo viên đã sử dụng phối hợp nhiều hình thức giáo dục lễ giáo cho trẻmọi lúc mọi nơi Nhiều nội dung kết hợp, phân nhóm, cá nhân, có sự hướng dẫn,giám sát của giáo viên Đặc biệt, giáo viên luôn quan tâm đến nguyện vọng, sởthích của trẻ
B DỰ KIẾN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
* Cơ sở khoa học:
Trang 5Từ ngàn xưa kinh nghiệm của cha ông ta đã· đúc kết, nhiệm vụ học đầu
tiên của mỗi con người phải là "Tiên học lễ, hậu học văn" lễ phép là nét đẹp vănhoá được đặt lên hàng đầu
Trong thời đại hiện nay tiếp thu nhiều nền văn hoá khác nhau nên đâu đó vẫncòn nhiều câu chuyện thương tâm về đạo đức lễ giáo của con người, việc mà tôi vàmọi người đã nghe và thấy trên thông tin đại chúng, trong cuộc sống hằng ngày
Từ lâu giáo dục lễ giáo cho trẻ là cuốn hút sự quan tâm của các nhà giáodục và các bậc phu huynh, sự quan tâm trên không chỉ ngẫu nhiên, các nhà tâm
lý học, giáo dục học đã quan tâm đến nhận thức lễ giáo của trẻ vì vậy giao tiếpchiếm một vị trí quan trong trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của trẻ là nềnvăn hóa lâu đời và đặc biệt đối với trẻ
Giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo là sự hình thành và phát triển nhâncách cho trẻ, sự nhận thức qua cách giao tiếp và thông qua các bài thơ, câuchuyện, nhằm giáo dục đạo đức và lối sống cho trẻ và phát triển trí tuệ và pháttriển đaọ đức
Qua hoạt động học tập, giao tiếp, góc tuyên truyền và sinh hoạt hàngngày của trẻ đều có mối quan hệ với nhau như: thơ, truyện, tất cả đều cuốn húttạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt Đức, trí, lao, thẩm mỹ
* Cơ sở thực tiễn:
Trăn trở với mục tiêu chung của giáo dục, là người giáo viên mầm non tôinguyện góp sức một phần nhỏ bé của mình vào việc giáo dục lễ giáo cho trẻ ởlứa tuổi mẫu giáo nhằm góp phần hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ Nămnay tôi được phân công đứng lớp ở khu trung tâm hầu hết các cháu đã được làmquen với môi trường sư phạm Phần lớn bố mẹ của các cháu làm nghề nhà nôngnên việc quan tâm đến con em còn hạn chế
Bên cạnh đó là mục tiêu của việc giảm tỷ lệ sinh con nên số con trong mỗigia đình ít đi, thì trẻ ngày càng được nuông chiều thái quá Một số phụ huynhchưa hiểu tầm quan trọng của giáo dục lễ giáo cho con em ở lứa tuổi mầm non,nên thường khoán trắng cho giáo viên
Đứng trước tình hình như vậy, tôi rất lo lắng phải dạy trẻ như thế nào vàbằng những biện pháp gì để tất cả trẻ lớp tôi có những thói quen và hành vi đạođức và phù hợp với chuẩn mực xã hội
Đầu tiên tôi cần giáo dục trẻ những hành vi văn hoá trong cuộc sống hằngngày như có thái độ đúng với cô giáo và người lớn, bạn bè biết nói thưa gửi biếtchào hỏi khi có khách đến lớp không nói tục với bạn bè, có tình yêu đối với mọi
sự vật, hiện tượng xung quanh
Trang 6Giáo dục lễ giáo nhằm hình thành cho trẻ cơ sở ban đầu về nhân cách củacon người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam Vì thế mỗi cô giáo mầm non có tráchnhiệm góp phần đào tạo thế hệ trẻ những con người phát triển toàn diện về nhâncách và trí tuệ cho trẻ mẫu giáo.
Chương 2: Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
I Đặc điểm tình hình:
Thuận lợi:
- Tôi được phân công dạy lớp 4-5 tuổi , sĩ số học sinh của lớp là 34/12 nữ
- Phòng học rộng rãi thoáng mát, lớp học sạch đẹp mang tính sư phạm nêntrẻ rất thích đi học và thuận lợi cho việc giáo dục trẻ
- Lớp hai giáo viên nhiệt tình, có trình độ chuẩn, có ý thức học hỏi đồngnghiệp và qua các phương tiện thông tin đại chúng
- Phụ huynh của lớp rất nhiệt tình, luôn giúp đỡ và phối kết hợp với côgiáo trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ
- Đa số trẻ lần đầu tiên được tiếp xúc với môi trường sư phạm nên cònnhúc nhát, những ngày đầu tiên đến lớp còn hay khóc nhè, chưa mạnh dạn tự tinphát biểu ý kiến và chưa tự phục vụ bản thân
II Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
Trong quá trình giảng dạy và tiếp xúc với trẻ, Tôi thấy trẻ còn nhút nhát,chưa biết tự giác, chưa mạnh dạn tự tin trong giao tiếp, còn nói trổng Vì vậy,tôi đã đưa ra các biện pháp giáo dục trẻ nhằm giúp trẻ mạnh dạ tự tin và biếtcách ứng xử với cuộc sống Tuy nhiên trong quá trình thực hiện tôi đã gặp một
số thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi:
Trẻ mạnh dạn, nói năng lễ phép và biết cách ứng xử, giao tiếp với mọi người.Trẻ đã biết tự phục vụ bản thân, biết nói dạ thưa, cảm ơn và xin lỗi
Bản thân nắm bắt chuyên đề kịp thời, tự học tự rèn, làm đồ dùng dạy học
Cơ sở vật chất đủ điều kiện cho trẻ học, chơi
Trẻ rất hứng thú khi được cô giáo dục lễ giáo thông qua các giờ học thơ,truyện, khám phá, các trò chơi
* Khó khăn:
Nhận thức của trẻ chưa đồng đều nên việc truyền thụ kiến thức đến trẻcòn gặp rất nhiều khó khăn
Trang 7Chương 3: Giải pháp nghiên cứu
+ Những căn cứ để xây dựng biên pháp
- Căn cứ vào đặc điểm giao tiếp của trẻ
- Căn cứ vào mục đích của việc giáo dục lễ giáo cho trẻ
- Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của trẻ
- Căn cứ vào phương pháp , hình thức giáo dục lễ giáo cho trẻ
Từ những thuận lợi và khó khăn trên, tôi đã đề ra một số biện pháp cụ thểnhư sau:
* Biện pháp 1: Xây dựng góc lễ giáo, góc tuyên truyền cho trẻ
+ Xây dựng kế hoạch và biện pháp thực hiện chuyên đề giáo dục lễ giáocho trẻ 4-5 tuổi
- Để có một kết quả tốt về giáo dục lễ giáo cho trẻ, đầu năm học tôi đã lên kế hoạch giáo dục lễ giáo cho trẻ theo từng tháng với nội dung sau:
Tháng 9
- Trẻ đi học mặc quần áo gọn gang
- Biết giữ gìn vệ sinh cá nhân
- Biết xin phép cô khi ra vào lớp
80%
Tháng 10 - Biết xưng hô bạn với ban bè
- Biết chào hỏi khi có khách đến thăm 80%
Tháng 11 - Biết giúp đỡ cô và bạn trong các hoạt động
- Khi trả lời, hoặc thưa cô thì xưng hô lễ phép 85%
Từng tháng tôi lên kế hoạch có yêu cầu nội dung cao hơn, góc lễ giáothường để ngoài cửa sổ để phụ huynh dễ nhìn, biết được kế hoạch chăm sóc củanhà trường để có hướng nhắc nhở con cái
- Họp phụ huynh đầu năm để từ đó tuyên truyền nâng cao nhận thức vàtrách nhiệm của các bậc phụ huynh trong việc giáo dục con cái lứa tuổi mầmnon
- Đưa ra những nội qui, qui chế của trường, lớp, thông qua cuộc họp phụhuynh, nhất trí để công tác phối hợp với phụ huynh đạt hiệu quả cao Thông quađó mà phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục lễ giáo
Trang 8- Tuyên truyền về cách chăm sóc và giáo dục con theo khoa học cho giađình về kiến thức cơ bản và công tác chăm sóc giáo dục trẻ vào giờ đón trả trẻ.
- Góc lễ giáo của lớp không thể thiếu đây là biện pháp rất hữu hiệu đốivới chuyên đề lễ giáo bởi lẽ trẻ có đặc điểm dễ nhớ nhưng lại mau quên Songtrẻ được trực quan bằng hình ảnh những gương tốt hoặc qua thơ, truyện thì trẻ
dễ tiếp thu, dễ phân biệt việc làm nào tốt, việc làm nào xấu Ở góc này tôi trangtrí hấp dẫn sưu tầm những tranh ảnh có nội dung giáo dục lễ giáo dán vào chotrẻ xem, kèm theo một bài thơ hay nội dung phù hợp với hình ảnh, thời gianrảnh tôi cho trẻ đến xem và trò chuyện giáo dục hành vi của trẻ đối với mọingười, mọi vật xung quanh đàm thoại với trẻ những hành vi văn minh trong giaotiếp
Ví dụ: Tôi dán lên tường một bức tranh 1 em bé đang vức rác nơi công
cộng, gặp một ông cụ khuyên bảo Trẻ nhìn tranh và biết được hành động của
em bé này ngoan hay hư nên làm theo hay không làm theo nội dung của bứctranh
Hình ảnh “ giáo dục lễ giáo ở góc tuyên truyền”
Hằng tháng tôi lên kế hoạch chủ điểm lễ giáo và thay tranh ảnh bài thơ cónội dung phù hợp với chủ điểm từng tháng
Trang 9Ngoài ra, tôi còn sưu tầm tranh truyện, sách báo nhi đồng có hình ảnh vànội dung về lễ giáo làm một album có nội dung và hình ảnh phù hợp với trẻ, đểđến giờ hoạt động góc trẻ vào góc học tập có thể mở ra xem.
Đối với góc tuyên truyền không những dành cho trẻ mà tôi cũng dành mộtgóc để tuyên truyền giáo dục lễ giáo cho phụ huynh nắm bắt, từ đó phụ huynh sẽchú trọng đến việc giáo dục lễ giáo cho trẻ lúc ở nhà
Để phụ huynh có thể tham khảo sau mỗi giờ đón, trả trẻ phụ huynh hiểubiết thêm về các hành vi giáo dục lễ giáo cho trẻ Cô giáo thường xuyên traođổi, thông báo nội dung giáo dục, để từ đó thống nhất nội dung giáo dục cho trẻgiữa nhà trường và gia đình
- Tạo môi trường cho trẻ học tập ( Môi trường xanh - sạch- đẹp) đầm ấm,vui tươi với khẩu hiệu
+ Ngày hội đưa trẻ đến trường.
+ Vui hội trăng rằm.
+ Hội thi “ Hội khỏe măng non”
+ Lễ tổng kết năm học
Thông qua các hoạt động đó mà các cấp lãnh đạo như Ủy ban xã, PhòngGiáo dục, đoàn thanh niên, hội cha mẹ học sinh hiểu được tầm quan trọng củachuyên đề giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non
Làm cho họ thấy được kết quả của các cháu ngày một ngoan hơn, biếtyêu quí và gần gũi với những người thân trong gia đình, yêu quí thầy cô giáo,bạn bè, luôn có nhu cầu được làm việc tốt, góp phần giúp những người thânthiết bằng những việc làm vừa với sức khỏe và phù hợp khả năng của trẻ
Trẻ thích giao tiếp vui vẻ với người xung quanh, biết lễ phép với mọingười, nhường nhịn em bé, giúp bạn bè Giáo dục trẻ có được tính thật thà, biếtnhận ra đúng sai, biết nhận lỗi và xin lỗi, biết những hành vi tốt xấu
Từ đó việc áp dụng với biện pháp này trẻ lớp tôi trở nên ngoan hơn vàthực hiện một cách tự nhiên
* Biện pháp 2: Lồng ghép giáo dục lễ giáo vào các môn học và hoạt động.
Lồng ghép nội dung giáo dục lễ giáo vào các môn học có nhiều ưu thếnhằm hình thành cho trẻ những thói quen, hành vi có văn hoá
Ví dụ: + Thông qua giờ học trải nghiệm “ Bé làm bánh bột lọc” Cô giáo
dục trẻ biết nhường nhịn, không giành nhau khi làm bánh và biết được các chấtdinh dưỡng có trong món bánh
Trang 10Hình ảnh “ Cô và trẻ trong giờ học trãi nghiệm”
+ Qua giờ khám phá khoa học "Cây xanh và môi trường sống".
- Cô giáo có thể đàm thoại với trẻ :
- Cây xanh để làm gì? Cây xanh có ích lợi như thế nào?
+ Muốn có nhiều cây xanh chúng ta phải làm gì?
+ Cô giáo trò chuyện với trẻ về lợi ích của cây xanh thông qua đó cô giáodục trẻ không ngắt ngọn bỏ cành, mà phải biết bảo vệ chăm sóc cây xanh để câycho ta nhiều lợi ích
+ Đối với giờ học phát triển thể chất bài “ Bò dích dắt qua các chướng ngại vật
- Cô giáo dục trẻ siêng năng thể dục, tập đều đặn giúp cơ thể khoẻ mạnh,trong lúc tập trẻ có các kỹ năng bò biết phối hợp chân tay nhịp nhàng thông qua đótrẻ có tính kỷ luật không chen lấn, không xô đẩy bạn khi trẻ sinh hoạt tập thể
+ Đối với giờ học tạo hình: "Vẽ người thân trong gia đình"
- Cô có thể đàm thoại với trẻ
+ Gia đình con gồm có những ai?
+ Gia đình con thuộc gia đình đông con hay gia đình ít con?
+ Mọi người sống trong gia đình phải như thế nào với nhau?
+ Con định vẽ về ai trong gia đình con?
