Truyền thuyết thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử được kể.(1,5đ) Sơn Tinh, Thủy Tinh, Thánh Gióng …(0,5ñ)?. Câu 2:?[r]
Trang 1Tuần Ngày soạn:
Tiết Ngày kiểm:
KIỂM TRA TRUYỆN DÂN GIAN
-Qua bài kiểm tra, đánh giá được trình độ của mình về các mặt kiến thức và khả năng diễn đạt.
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng khái quát kiến thức, viết bài kiểm tra hoàn chỉnh (tự luận)
3 Thái độ: Có thái độ đúng đắn trong học tập và kiểm tra; nâng cao ý thức, tinh thần tự học.
B CHUẨN BỊ:
- HS: Ôn lại các nội dung được học về truyện dân gian VN trong chương trình HKI lớp 6.
C NHỮNG ĐIỂM CẦN LƯU Ý:
1 Nội dung: các văn bản văn học dân gian.
2 Phương pháp: làm bài tự luận
D TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA:
1 Ổn định: 1’ ( vào sớm)
2 KTBC không
3 GTBM: GV giới thiệu mục tiêu bài KT Nhắc hs một số yêu cầu chung về nội dung và hình
thức bài viết.
4 Tổ chức các hoạt dộng dạy- học trên lớp:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cần đạt
- Làm bài nghiêm túc, chất lượng
-Nộp bài đúng thời gian
-Nghe, rút kinh nghiệm.
* Đảm bảo các yêu cầu về nội dung và hình thức.
I Mô tả chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ và các mức độ yêu cầu năng lực HS
1 Mô tả chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ
a Kiến thức:
- Nắm lại những kiến thức về truyện dân gian Việt Nam: nắm những thể loại chủ yếu (Truyền thuyết, truyện cổ tích ), nhớ được cốt truyện, nhân vật, sự kiện, ý nghĩa của từng truyện
Trang 2- Bước đầu hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của một số truyện truyền thuyết
và truyện cổ tích Việt Nam: Nguồn gốc dân tộc, thiên tai lũ lụt, tinh thần yêu nước chống giặc ngoại xâm, tài trí thơng minh ; nghệ thuật tự sự
b Kĩ năng:
- Biết cách đọc – hiểu truyện dân gian.
- Biết khái quát, vận dụng kiến thức để viết đoạn văn/ bài văn tự sự.
- Biết tự đánh giá được trình độ của mình về các mặt kiến thức và năng lực diễn đạt.
c Thái độ:
- Giáo dục lịng tự hào về nguồn gốc của dân tộc (tự hào về con Rồng cháu Tiên).
- Giáo dục lịng yêu nước, tinh thần đồn kết chống giặc ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc
- Cĩ thái độ đúng đắn trong học tập và kiểm tra; nâng cao ý thức, tinh thần tự học.
2.Mơ t các m c đ phát tri n n ng l c cho HS ả các mức độ phát triển năng lực cho HS ức độ phát triển năng lực cho HS ộ phát triển năng lực cho HS ển năng lực cho HS ăng lực cho HS ực cho HS
- Chỉ ra được tác dụng của các phép
tu từ được sử dụng trong các truyện.
Chỉ ra được giá trị nội dung/ tư tưởng truyện.
-Tĩm tắt được các nhân vật và sự việc trong truyện
- Hiểu được ý nghĩa của yếu tố nghệ thuật trong truyện
-Vận dụng kiến thức
và kĩ năng để phân tích giá trị nội dung/
nghệ thuật của truyện.
- Từ cuộc đời, tính cách số phận của nhận vật khái quát ý nghĩa tư tưởng mà tác giả gởi gắm đến bạn đọc.
- Vận dụng cách hiểu của mình, phân tích tính hợp lí của bố cục.
- Trình bày những kiến giải riêng, những phát hiện sáng tạo về một truyện.
- Rèn kĩ năng viết đoạn, phân tích cái hay cái đẹp, kĩ năng diễn đạt về nội dung và nghệ thuật của một đoạn văn.
II Xây dựng ngân hàng câu hỏi theo định hướng phát triển năng lực
*1 Nhận biết:
Câu 1:
Truyền thuyết là gì? Kể tên một số truyền thuyết mà em biết (2đ)
Đáp án: Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện cĩ liên
quan đến lịch sử thời quá khứ, thường cĩ yếu tố tưởng tượng kì ảo Truyền thuyết thểhiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử được
kể.(1,5đ) Sơn Tinh, Thủy Tinh, Thánh Giĩng …(0,5đ)
Câu 2:
Truyện ngụ ngơn "Êch ngồi đáy giếng" cĩ ý nghĩa gì (1đ)
Đáp án:Phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp mà lại huênh hoanh, đồng thời khuyên
nhủ chúng ta phải mở rộng tầm hiễu biết khơng chủ quan kiêu ngạo
truyện là ai?(1,5đ)Chép chính xác câu hát dân gian giải đố lần thứ tư của em bé thơng
minh trong truyện: Em bé thơng minh?
Đáp án:Nhân vật trong truyện là: vua Hùng thứ 18, các lạc hầu, Mị Nương, Sơn
Trang 3Tinh, Thuyû Tinh (0,5ñ) Nhân vật chính trong truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh là Sơn Tinh,
Thuỷ Tinh (0,5đ).-Chép đầy đủ, chính xác lời bài hát dân gian, giải đố của em bé (0,5 điểm)
Câu 4:
Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào mà em đã học trong chương trình Ngữ Văn 6,tập 1? Văn bản ấy thuộc thể loại gì của truyện dân gian? Phương thức biểu đạt chínhcủa văn bản này là gì?(1,5đ)
*2.Thông hiểu:
Câu 1: Từ truyện Sơn Tinh Thủy Tinh em hãy rút ra ý nghĩa văn bản ? ( 3đ)
Đáp án:-Giải thích hiện tượng mưa bão, lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc Bộ thuở các vua
Hùng dựng nước (1đ)
-Thể hiện sức mạnh, ước mơ chế ngự thiên tai, bảo vệ cuộc sống của người Việt
Cổ (1đ)
Câu 2 Từ truyện Thánh Gióng em hãy rút ra ý nghĩa văn bản?(3đ)
Đáp án:Ý nghĩa văn bản Thánh Gióng.
Ca ngợi hình tượng người anh hùng đánh giặc (1đ) tiêu biểu cho sự trỗi dậy của truyềnthống yêu nước, đoàn kết(0.5đ) tinh thần anh dũng, kiên cường của dân tộc ta (1đ).thần(0.5đ)
-Đuổi quân xâm lược mười tám nước chư hầu(0.5đ)
Câu 3: Qua truyện Thạch Sanh, nhân vật Thạch Sanh bộc lộ những phẩm chất gì ?(3đ) Đáp án:Phẩm chất của Thạch Sanh.
- Thật thà, chất phác, dũng cảm, tài năng( 1,5đ)
- Lòng nhân đạo và yêu chuộng hoà bình.(1,5đ)
*3 Câu hỏi vận dụng thấp.
Câu 1: Thánh Gióng được coi là biểu tượng gì của dân tộc?(2đ)
Đáp án: Hình tượng Thánh Gióng biểu tượng cho lòng yêu nước sức mạnh phi thường và tinh
thần chống ngoại xâm của dân tộc.
Câu 2 : Cho biết sự thú vị trong cách giải đố của em bé? (2đ)
Đáp án:
Thú vị: em bé vừa chơi đùa vừa giải đố bằng bài hát đồng dao, hồn nhiên, nhí nhảnh.Giải đố dễ dàng, dùng kinh nghiệm đời sống thực tế dân gian để bộc lộ trí tuệ ( vua,quan đại thần, các nhà thông thái không ai giải được) ( 2 điểm)
Câu 3:Tóm tắt các sự việc chính trong truyện “ Sơn Tinh, Thuỷ Tinh”.
Đáp án:
- Hình thức: Viết đúng hình thức đoạn văn, không sai chính tả, diễn đạt mạch lạc.
- Nội dung:
+ Vua Hùng kén rể.
+ Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn.
+ Vua Hùng ra điều kiện chọn rể.
+ Sơn Tinh đến trước được vợ.
+ Thuỷ Tinh tức giận đánh Sơn Tinh.
+ Cuộc giao chiến giữa Sơn Tinh, Thuỷ Tinh.
Trang 4+ Hàng năm Thuỷ Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng đều thua.
*4 Câu hỏi vận dụng cao.
Câu 1: Viết đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5 câu) nêu suy nghĩ của em sau khi học xong văn bản “Em bé thông minh”(2đ)
Đáp án.
Gợi ý :Tuổi nhỏ thông minh, giải được nhiều câu đố oái oăm, từ đó liên hệ bản thân
Câu 2: Đóng vai nhân vật Em bé thông minh kể lại cuộc thử tài lần ba ?
Đáp án.
Một hôm, tôi và cha đang ăn cơm ở công quán thì có sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ với lệnh bắt tôi phải làm thành ba mâm cỗ thức ăn Tôi liền bảo cha lấy cho một chiếc kim may yêu cầu đức vua rèn cho một con dao để xẻ thịt chim Vua nghe nói từ đó phục hẳn.
Câu 3: Viết đoạn văn ngắn nêu suy nghĩ của em về nhân vật Thạch Sanh em thích trong
truyện cổ tích đã học
Đáp án: Học sinh viết đoạn văn nêu được cảm nghĩ của mình về nhân vật Thạch Sanh đảm bảo
tính lô gic, mạch lạc, lời văn biểu cảm, có sức thuyết phục, chữ viết sạch sẽ, không sai lỗi chính tả
III Xây dựng đề kiểm tra (theo định hướng phát triển năng lực)
Chuyện
Em bé thông
minh
Chép đúng bài hát đồng dao lần giải
đố thứ tư
Vận dụng kiến thức đã học giải thích sự thú vị trong cách giải đố
Trang 5Câu 1: (6 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:
“Sơn Tinh không hề nao núng Thần dùng phép lạ bốc từng quả đồi, dời từng dãy
núi, dựng thành lũy đất, ngăn chặn dòng nước lũ Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núicao lên bấy nhiêu Hai bên đánh nhau ròng rã mấy tháng trời, cuối cùng Sơn Tinh vẫn vững vàng mà sức Thủy Tinh đã kiệt Thần nước đành rút quân
Từ đó, oán nặng, thù sâu, hằng năm Thủy Tinh làm mưa gió, bão lụt dâng nước đánh Sơn Tinh Nhưng năm nào cũng vậy, Thần nước đánh mỏi mệt, chán chê vẫn không thắng nổi Thần Núi để cướp Mị Nương, đành rút quân về.” (Theo Ngữ văn 6, tập 1) a.(1,5đ) Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào mà em đã học trong chương trìnhNgữ Văn 6, tập 1? Văn bản ấy thuộc thể loại gì của truyện dân gian? Phương thức biểuđạt chính của văn bản này là gì?
b (1,5đ) Em hãy giải nghĩa các từ nao núng, Sơn Tinh, Thủy Tinh ?
c.(1đ) Nêu nội dung ý nghĩa văn bản trên
Trang 6d (2 đ) Đoạn trích trên gợi em nghĩ tới hiện tượng gì trong tự nhiên? Là một học sinh
em phải làm gì để ngăn chặn hiện tượng đó?
Văn bản ấy thuộc thể loại truyền thuyết của truyện dân gian.(0,5đ)
Phương thức biểu đạt chính của văn bản này là tự sự.(0,5đ)
b -Nao núng: Lung lay, không vững lòng tin ở mình nữa.(0,5đ)
-Sơn Tinh: Thần núi.(0,25đ)
-Thủy Tinh :Thần nước (0,25đ)
c.Nội dung ý nghĩa văn bản trên .(1đ)
Sơn Tinh, Thủy Tinh giải thích hiện tượng mưa bão, lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc
Bộ thuở các vua Hùng dựng nước ; đồng thời thể hiện sức mạnh, ước mơ chế ngự thiêntai, bảo vệ cuộc sống của người Việt cổ
d.Đoạn trích trên gợi em nghĩ tới hiện tượng mưa bão, lũ lụt trong tự nhiên Làmột học sinh em phải học tập thật giỏi, tham gia vào các phong trào trồng cây, giữ gìn
vệ sinh môi trường xanh, sạch đẹp, không vứt rác bừa bãi nhất là nơi công cộng, tậndụng, thu gom những phế liệu có thể tái chế làm những dụng cụ học tập hay trang tríbàn học, tham gia tiết kiệm điện …để giảm thiểu biến đổi khí hậu, giảm nhiệt cho tráiđất ngăn chặn hiện tượng mưa bão, lũ lụt.(2,5đ)
Câu 2:(2 điểm)
Trang 7Sự ra đời của TG Gióng biết nói và nhận lời đi đánh giặc.Gióng lớn nhanh như thổiGióng thành tráng sĩ Gióng đánh tan giặc Gióng bay về trời Vua lập đền thờ và phonghiệu Những di tích còn lại.
Câu 3:(2 điểm) Viết đoạn văn đảm bảo một số nội dung sau :
-Viết đúng yêu cầu đoạn văn, đúng ngữ pháp, lời văn mạch lạc (0,5đ)
-Đoạn văn phải nêu được cảm nghĩ của bản thân về nhân vật Thạch Sanh : Là người lương thiện sinh ra có yếu tố thần kì, có phẩm chất thật thà, dũng cảm, tài năng, có lòng nhân ái, yêu chuộng hòa bình ( d/c trong truyện) (1,5đ)
Trang 830% 20%
Đề 2
Câu 1: (4 điểm)
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“ Nhà vua lấy làm lạ, cho đưa Thạch Sanh đến Trước mặt mọi người, chàng kể hết
đầu đuôi chuyện của mình, từ chuyện kết bạn với Lí Thông đến chuyện chém chằn tinh, giết đại bàng, cứu công chúa, bị lí Thông lấp cửa hang và cuối cùng bắt oan vào ngục thất Mọi người bấy giờ mới hiểu ra mọi sự Vua sai bắt giam hai mẹ con Lí Thông, lại giao cho Thạch Sanh xét xử Chàng không giết mà cho chúng về quê làm ăn Nhưng về đến nửa đường thì chúng bị sét đánh chết, rồi hóa kiếp thành bọ hung.” a.(1đ) Hãy cho biết đoạn trích trên trích từ văn bản nào em đã được học ở chươngtrình Ngữ Văn 6 - tập 1? Văn bản ấy thuộc thể loại gì?
b (0,5đ) Nêu phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích?
c.(1đ)Nêu nội dung ý nghĩa văn bản trên
d.(1,5đ)Tìm câu văn nêu những việc làm, thử thách của Thạch Sanh đã trải qua?Qua đó Thạch Sanh bộc lộ phẩm chất gì?
Câu 4:(2 điểm) Từ những cách giải đố khôn ngoan, sắc xảo của em bé thông minh, em
hãy rút ra bài học cho bản thân mình (Bằng cách viết một đoạn văn khoảng 4 -> 5dòng)
HẾT
Trang 9
ĐỀ: 2 ĐÁP ÁN
Câu 1: (4 điểm)
a (1đ) Đoạn trích trên trích từ văn bản Thạch Sanh em đã được học ở chương trình NgữVăn 6 - tập 1? Văn bản thuộc thể loại truyện cổ tích
b (0,5đ) Phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích là tự sự
c.(1đ) Nêu nội dung ý nghĩa văn bản trên
Thạch Sanh thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về sự chiến thắng củanhững con người chính nghĩa, lương thiện
d.(1,5đ) Câu văn nêu những việc làm, thử thách của Thạch Sanh đã trải qua Trướcmặt mọi người, chàng kể hết đầu đuôi chuyện của mình, từ chuyện kết bạn với Lí Thôngđến chuyện chém chằn tinh, giết đại bàng, cứu công chúa, bị lí Thông lấp cửa hang vàcuối cùng bắt oan vào ngục thất.Qua đó Thạch Sanh bộc lộ phẩm chất: Người anh hùng– nghệ sĩ dân gian thật thà, trung hậu, nhân ái, sức khỏe, tài năng vô địch
Câu 2:(2 điểm)
Tóm tắt ngắn gọn văn bản "Sơn Tinh, Thủy Tinh"
Vua Hùng kén rể ST, TT đến cầu hôn.Vua Hùng ra điều kiện chọn rể ST đến trước,được vợ TT đến sau không cứoi được vợ, tức giận dâng nước đánh ST Hai bên giaochiến hàng tháng trời cuối cùng TT thua rút về Hằng năm TT lại dâng nước đánh STnhưng đều thua
Câu 3:(2 điểm)
Chi tiết "Gióng cởi áo giáp bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa từ từ bay lên trời" có ý nghĩa Thể hiện quan niệm của nhân dân về người anh hùng có sức mạnh phi thường Nhândân muốn giữ mãi hình ảnh cao đẹp, rực rỡ của người anh hùng cứu nước Dấu tích ấycòn để lại một dấu ấn văn hóa cho dân tộc: có cả ao hồ, tre đằng ngà…
Câu 4:(2 điểm)
Từ những cách giải đố khôn ngoan, sắc xảo của em bé thông minh, em hãy rút ra bàihọc cho bản thân mình (Bằng cách viết một đoạn văn khoảng 4 -> 5 dòng) Làm việc gìphải chuẩn bị cả kiến thức, tâm lí, bản lĩnh để khỏi bị động Rèn luyện tinh thần bản lĩnh
để có thể ứng phó với mọi tình huống trong cuộc sống Học từ sách vở, từ đời sống đểtích lũy vốn sống Tích cực rèn đức và luyện tài để hoàn thiện mình
5- Củng cố kiến thức:
-Văn bản là gì ?Có bao nhiêu kiểu văn bản
E- Hướng dẫn tự học :
1- Công việc chuẩn bị phục vụ bài mới:
- Chuẩn bị bài mới “Luyện nói kể chuyện”
2- Ra bài tập ở nhà:
F- Nhận xét và rút kinh nghiệm:
-
2- Hạn chế:
-
Trang 12-u 1:
Truyền thuyết là gì? Kể tên một số truyền thuyết mà em biết (2đ)
Đáp án: Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên
quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo Truyền thuyết thểhiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử được
kể.(1,5đ) Sơn Tinh, Thủy Tinh, Thánh Gióng …(0,5ñ)
Câu 2 : Từ truyện Thánh Gióng em hãy rút ra ý nghĩa văn bản?(3đ)
Đáp án:Ý nghĩa văn bản Thánh Gióng.
Ca ngợi hình tượng người anh hùng đánh giặc (0.5đ) tiêu biểu cho sự trỗi dậy củatruyền thống yêu nước, đoàn kết(0.5đ) tinh thần anh dũng, kiên cường của dân tộc ta(1đ)
thần(0.25đ).Đuổi quân xâm lược mười tám nước chư hầu(0.25đ)
Đáp án:
- Hình thức: Viết đúng hình thức đoạn văn, không sai chính tả, diễn đạt mạch lạc.
- Nội dung:
+ Vua Hùng kén rể.
+ Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn.
+ Vua Hùng ra điều kiện chọn rể.
+ Sơn Tinh đến trước được vợ.
+ Thuỷ Tinh tức giận đánh Sơn Tinh.
+ Cuộc giao chiến giữa Sơn Tinh, Thuỷ Tinh.
+ Hàng năm Thuỷ Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng đều thua.
Câu 4: Viết đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5 câu) nêu suy nghĩ của em sau khi học xong văn bản “Em bé thông minh”(2đ)
Đáp án.
Học sinh viết đoạn văn nêu được cảm nghĩ của mình về nhân vật em bé thông minh Tuổi
nhỏ thông minh, giải được nhiều câu đố oái oăm, từ đó liên hệ bản thân.Đảm bảo tính lôgich, mạch lạc, lời văn biểu cảm, có sức thuyết phục, chữ viết sạch sẽ, không sai lỗi chính tả
Trang 13Câu 1: Kể những nhân vật trong truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh? Nhân vật chính trong truyện là ai?(1đ) Chép chính xác câu hát dân gian giải đố lần thứ tư của em bé thơng
minh trong truyện: Em bé thơng minh? (1đ)
Nhân vật trong truyện là: vua Hùng thứ 18, các lạc hầu, Mị Nương, Sơn Tinh,
Thuỷ Tinh…(0,5đ)
Nhân vật chính trong truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh là Sơn Tinh, Thuỷ Tinh (0,5đ).
-Chép đầy đủ, chính xác lời bài hát dân gian, giải đố của em bé ( 1 điểm)
Câu 2 : Cho biết sự thú vị trong cách giải đố của em bé? (3đ)
-Thú vị: em bé vừa chơi đùa vừa giải đố bằng bài hát đồng dao, hồn nhiên, nhí nhảnh.Giải đố dễ dàng, dùng kinh nghiệm đời sống thực tế dân gian để bộc lộ trí tuệ ( vua,quan đại thần, các nhà thơng thái khơng ai giải được) ( 3 điểm)
Câu 3 Từ truyện Thánh Giĩng em hãy rút ra ý nghĩa văn bản?(3đ)
Đáp án:Ý nghĩa văn bản Thánh Giĩng.
Ca ngợi hình tượng người anh hùng đánh giặc (0.5đ) tiêu biểu cho sự trỗi dậy củatruyền thống yêu nước, đồn kết(0.5đ) tinh thần anh dũng, kiên cường của dân tộc ta(1đ)
thần(0.25đ)
-Đuổi quân xâm lược mười tám nước chư hầu(0.25đ)
Câu 4: Viết đoạn văn ngắn nêu suy nghĩ của em về một nhân vật Thạch sanh trong truyện cổ
tích đã học
Đáp án: Học sinh viết đoạn văn nêu được cảm nghĩ của mình về nhân vật Thạch Sanh đảm bảo
tính lơ gic, mạch lạc, lời văn biểu cảm, cĩ sức thuyết phục, chữ viết sạch sẽ, khơng sai lỗi chính tả
