MỘT SỐ GIẢI PHÁP THU HÚT BẠN ĐỌC ĐẾN THƯ VIỆN

Để thu hút được nhiều bạn đọc đến thư viện, giúp bạn đọc đọc sách có hiệu quả thì người cán bộ thư viện phải biết tổ chức sắp xếp, cũng cố thư viện một cách khoa học, đúng kỹ thuật nghi[r]

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do –Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

Mã số ………

1 Tên sáng kiến : MỘT SỐ GIẢI PHÁP THU HÚT BẠN ĐỌC ĐẾN THƯ VIỆN

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến :

3 Mô tả bản chất của sáng kiến :

3.1 : Tình trạng giải pháp đã biết :

3.1.1/ Lý do chọn đề tài:

Trong quá trình giáo dục học sinh, bên cạnh việc học tập trên lớp thì cần phải có thêm hoạt động ngoài giờ lên lớp để giúp cho các em vui chơi thỏa mái hơn, học tập tốt hơn, đồng thời cũng góp phần không nhỏ vào việc hình thành nhân cách và giáo dục đạo đức cho học sinh Để đạt được điều đó thì không thể không kể đến hoạt động của thư viện, Thư viện trường học đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng dạy và học Hoạt động thư viện là một bộ phận quan trọng trong nhà trường không thể thiếu và thể tách rời được Vì lẻ “ Sách là món ăn tinh thần không thể thiếu

và đọc sách là một hoạt động chiếm vị trí khá quan trọng trong đời sống của lứa tuối học sinh” Đồng thời sách được xem là phương tiện thông tin tối ưu nhất dù ở thời đại nào? Vì thế việc tổ chức hướng dẫn tốt việc đọc sách để rèn luyện tính cách, nhân phẩm, tình cảm, kỹ năng giao tiếp, phương pháp học tập, hiểu được nhiều hơn về lịch

sử dân tộc Thông qua hoạt động thư viện nhằm hình thành cho các em năng lực nhận thức và các phẩm chất nhân cách Là người phụ trách công tác thư viện qua nhiều năm công tác trong lĩnh vực này, tôi nhận thấy cần phải làm thế nào để các em yêu việc đọc sách, nghĩa là các em say mê thích thú tìm hiểu và khám phá ra những điều hay ở sách báo Từ những suy nghĩ trên, đứng trước nhu cầu đổi mới giáo dục, xây dựng thư viện trường học ngày càng trở nên gần gũi với học sinh để đào tạo ra con người toàn diện ở nhà trường Tôi thấy cần đi sâu vào nghiên cứu các hoạt động của thư viện và các biện pháp để giúp các em học sinh có khả năng cảm thụ những giá trị văn hóa thẩm mỹ được phản ánh trong sách báo Đó chính là lý do để tôi chọn đề tài: “Biện pháp thu hút bạn đọc đến Thư viện đọc sách” Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện

đề tài này tôi cũng gặp nhiều thuận lợi và không ít khó khăn

3.1.2/Thuận lợi:

Trong nhà trường hoạt động chủ yếu của giáo viên và học sinh là giảng dạy và học tập, mà cả hai hoạt đông này đều phải sử dụng một phương tiện đó là sách báo Vì vậy

tổ chức hướng dẫn hoạt động tuyên truyền sách báo để đáp ứng nhu cầu bạn đọc là một yếu tố vô cùng quan trọng và không thể thiếu được Đa số học sinh của trường là con em của người lao động nên chăm chỉ học hành, hăng hái tham gia mọi hoạt động của nhà trường đề ra Ban giám hiệu nhà trường và toàn thể cán bộ giáo viện công

nhân viên cũng như hội cha mẹ học sinh đặt biệt quan tâm và hỗ trợ kinh phí, và mọi vấn đề cho thư viện nhà trường hoạt động tốt Sự phối hợp chặt chẽ giữa thư viện với công đoàn, chi đoàn, đội đã đưa phong trào hoạt động thư viện ngày một tốt hơn.Trườngcó phòng thư viện riêng phục vụ cho việc đọc sách báo tại chỗ

3.1.3/ Khó khăn:

Tầm hiểu biết của học sinh còn hạn chế, học sinh chưa định hướng việc đọc sách gì phù hợp với mình, chưa coi thư viện là kho tàng tri thức của nhân loại mà chỉ coi thư viện là nơi giải trí đơn thuần Sách tham khảo còn ít, hạn chế về nội dung, chưa thỏa mãn được nhu cầu của người đọc Các hình thức hoạt động của thư viện chưa phong phú do đó chưa thu hút nhiều học sinh tham gia, kế hoạch thường xuyên bị thay đổi do một số yêu cầu khách quan lẫn chủ quan Còn một số phụ huynh chưa quan tâm thực

sự đến việc học tập của con em mình cũng như chưa thấu hiểu được nhu cầu đọc sách của các em Những tiêu cực của xã hội văn hóa phẩm độc hại, dịch vụ điện tử, dịch vụ internet đã tác động rất lớn đến một bộ phận học sinh

Qua nhiều nguyên nhân khách qua lẫn chủ quan cùng với tình hình thực tế hiện nay tôi nhận thấy cần có những giải pháp nhằm góp phần giáo dục học sinh về phương pháp đọc sách để giúp các em đọc để hiểu toàn bộ giá trị, nội dung và nghệ thuật của cuốn sách Ngoài ra còn phải biết cập nhật kiến thức để giúp cho qua trình học tập, bên cạnh đó còn mở mang kiến thức trong cuộc sống….Qua đó giúp các em nắm bắt được thông tin cũng cố suy nghĩ và hành động để nhận thức đúng đắn và có những suy nghĩ cao đẹp phù hợp với bản thân và luôn ghĩ rằng mình cần phải học tập tốt để mai sau trở thành người có ích cho xã hội

4.Các biện pháp thực hiện:

Để giúp học sinh đến thư viện đọc sách ngày càng nhiều bản thân tôi thấy cần phải thực hiện một số biện pháp sau:

4.1/ Xây dựng và triển khai kế hoạch hoạt động ngay từ đầu năm học, xác định được nhiệm vụ của thư viện là những việc đầu tiên cần thiết của một cán bộ thư viện:

Năm học 2017-2018 thư viện xây dựng thư viện tiên tiến do đó thư viện xây dựng

kế hoạch năm học từ đầu năm để tham mưu với ban giám hiệu và hội cha mẹ học sinh

để huy động nguồn kinh phí từ ngân sách và hội phụ huynh học sinh, bổ sung đầu sách kịp thời đáp ứng nhu cầu đọc sách của giáo viên và học sinh Nhiệm vụ của Thư viện là: Tổ chức hướng dẫn tốt cho học sinh đọc sách và đồng thời cung cấp cho học sinh tất cả những loại sách báo có trong thư viện trường mà các em cần để phục vụ cho học tập và nghiên cứu giải trí, giúp cho các em có thói quen đọc sách, làm việc có khoa học, góp phần giúp các em hình thành thói quen học và làm theo sách Thực tế trong những năm gần đây cùng với sự hội nhập của nền kinh tế thị trường, sự phát triển của cong nghệ thông tin như vũ bão, những mặt tiêu cực của lối sống mới đã làm ảnh hưởng nhiều đến suy nghĩ của các em học sinh, làm cho tinh thần học tập của các em ngày càng sa suốt Nhiều em học sinh không có ý thức trong học tập, không có ước

mơ, không có mục đích Lên kế hoạch hoạt động năm học, tháng cụ thể và có sự điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế của trường Trao đổi với đồng nghiệp để cùng tiến hành tìm hiểu và nắm bắt tình hình về nhu cầu đọc sách của học sinh Tham mưu

với ban giám hiệu để thành lập tổ mạng lưới thư viện tại trường gồm có học sinh- giáo viên chủ nhiệm Thành lập tổ mạng lưới này nhằm để các em trong tổ mạng lưới phục

vụ bạn đọc, sắp xếp lại sách báo sau khi học sinh mượn trả…Giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh thì định hướng cho học sinh đọc sách, tham gia kêu gọi hỗ trợ kinh phí bổ sung cơ sở vật chất cho thư viện…

Tiếp theo là tiến hành tổ chức kho sách theo đúng chuyên môn nghiệp vụ của ngành đã quy định Phân chia các loại sách nhằm đáp ứng nhu cầu cho từng đối tượng học sinh, tạo điều kiện cho tất cả bạn đọc khi vào thư viện sử dụng sách báo thuận lợi nhất và đạt kết quả tốt nhất trong tổ chức kho sách của thư viện

4.2/ Tăng cường các hoạt động của thư viện:

4.2.1/ Xây dựng mô hình mỗi ngày một cuốn sách:

Mặc dù còn khó khăn nhưng thư viện trường đã cố gắng duy trì, củng cố và đầu tư xây dựng thư viện trường học theo hướng chuẩn hoá, đặc biệt chú ý đến việc tổ chức các hoạt động phong phú, hiệu quả nhằm thu hút ngày càng nhiều giáo viên và học

sinh đến sử dụng thư viện Với phong trào “Góp một cuốn sách nhỏ, đọc ngàn cuốn sách hay”, rất nhiều cuốn sách đã được học sinh và giáo viên tặng, làm phong phú

thêm kho tài liệu của thư viện các nhà trường Công tác tuyên truyền giới thiệu sách được đẩy mạnh Nhiều hình thức tuyên truyền đã được thư viện trường thực hiện thành

công như chuyên mục: “ Mỗi tuần một cuốn sách” ,“Sách hay chờ em”, “ Mười phút của thư viện” , giới thiệu sách mới nhập vào thư viện trên bảng tin, dưới cờ, trưng

bày đã thu hút nhiều cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia Ngoài ra tôi còn vận động những học sinh ở nhà có sách mang cho thư viện mượn để các bạn khác cùng được đọc và tìm hiểu cuốn sách đó hàng tuần tuyên dương những học sinh đó dưới cờ

4.2.2/ Tổ chức “kể chuyện theo sách”:

Ngoài việc tìm hiểu kiến thức trong học tập và nhu cầu giải trí tôi luôn mở chuyên

đề giới thiệu sách, điểm sách nhân các ngày lễ và những ngày lịch sử truyền thống của dân tộc và đã tạo nên phong trào đọc sách rầm rộ, tích cực trong giáo dục tư tưởng và truyền thống cách mạng cho học sinh Hằng năm thư viện phối hợp với các đoàn thể tổ chức cho học sinh thi “kể chuyện theo sách” Có kế hoạch triển khai trước một tháng

để các các lớp chuẩn bị phân công người kể, đăng kí câu chuyện, xuất xứ câu chuyện nhưng yêu cầu các em phải kể những câu chuyện mà đã được đọc trong thư viện trường về tình bạn, gương người tốt việc tốt

4.2.3/ Xây dựng mô hình thư viện xanh:

Mô hình thư viện xanh là dạng thư viện cơ động vì thế bản thân suy nghĩ phải bố trí làm sao để sách được đảm bảo an toàn tránh mất mát hư hỏng Trước đây học sinh được bố trí theo lịch đọc truyện một số em ở từng lớp vì không đủ chỗ ngồi, giáo viên giờ nghỉ đến thư viện đọc sách cũng chật chội Để đảm bảo hứng thú đọc truyện của các em Từ thực tế đó cán bộ thư viện xin ý kiến với Ban giám hiệu trường mở ra những điểm thư viện xanh dưới những tán cây xanh giữa sân trường.Tổ chức vận động các ban ngành, cá nhân có lòng hảo tâm ủng hộ kinh phí để mua ghế đá và làm ống sách “cơ động” Xây dựng môi trường xanh sạch đẹp, tăng cường làm vệ sinh để sử

dụng thư viện xanh: thư viện chịu trách nhiệm tăng các đầu sách giáo khoa, tham khảo

và mua các đồ dùng cần thiết cho xây dựng thư viện xanh Hàng tháng sinh hoạt Ban vận động đều có kế hoạch cụ thể cho xây dựng thư viện xanh và luôn tuyên truyền giáo dục ích lợi của thư viện xanh từ đó để giáo viên phát huy quyền dân chủ bàn bạc thoải mái và thống nhất thực hiện, xây dựng thư viện xanh là ích lợi cho giáo viên và cho học sinh, tạo không gian thoáng mát, tiết kiệm được điện mà có đủ ánh sáng và đủ chứa được nhiều chỗ ngồi hơn phòng thư viện hẹp Xây dựng môi trường xanh sạch đẹp, tăng cường làm vệ sinh để sử dụng thư viện xanh: Trường lớp xanh sạch đẹp luôn

là điều quan trọng để các em thích đến trường Vận dụng thực tế trường đã trồng nhiều cây bóng mát, tăng cường làm vệ sinh là việc làm thường xuyên để sử dụng thư viện xanh Treo các ống sách cơ động ở các hàng cây gần ghế đá Bố trí lao động vệ sinh thường xuyên, sắp xếp thùng đựng rác hợp vị trí nên thư viện xanh lúc nào cũng sạch

sẽ Môi trường sạch sẽ, không gian thoáng mát lại được đọc truyện vì thế vừa tăng thêm vẻ đẹp cho trường vừa giúp các em ham thích hơn trong phong trào đọc và làm theo sách do đội phát động thực hiện cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

4.3/ Định hướng cho học sinh đọc sách:

4.3.1/ Giới thiệu sách theo chủ điểm tháng:

Hàng tháng tôi thường xuyên tổ chức giới thiệu sách dưới cờ, trên bảng giới thiệu sách của thư viện theo chủ điểm của mỗi tháng nhằm tuyên truyền cho các em các ngày lễ trong tháng… Tổ chức tuyên truyền nhằm tập trung bạn đọc đến thư viện

Ví dụ: Tôi giới thiệu sách mới bổ sung vào thư viện với chủ đề “em yêu biển đảo” với những bằng chứng phong phú và hấp dẫn về chủ quyền của hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa mãi mãi là của Việt Nam như: Kể chuyện về biển đảo, giáo dục về biển đảo Việt Nam, Hoàng Sa và Trường Sa khát vọng hòa bình, Hoàng Sa – Trường Sa trong vòng tay Tổ quốc…

Ví dụ: Chủ điểm ngày 20/11 nhằm tuyên truyền giáo dục cho học sinh biết ý nghĩa của

ngày nhà giáo Việt Nam, một ngày kỷ niệm được tổ chức hằng năm vào ngày 20 tháng

11 tại Việt Nam Đây là ngày lễ hội của ngành giáo dục và là ngày “tôn sư trọng đạo” nhằm mục đích tôn vinh những người hoạt động trong ngành giáo dục Giới thiệu cho các em đọc một số cuốn sách viết về thầy cô có trong thư viện như: Thầy tôi, ba bậc thầy…

Phối hợp với đoàn đội cho các em thi tìm hiểu về người phụ nữ Việt Nam qua tất cả các thời kì lịch sử nhân ngày 20/10, với những câu hỏi gọn nhẹ, đơn giản ở trong sách báo giúp các em hào hứng trả lời câu hỏi một cách chính xác, đầy đủ và có phát thưởng Ngoài ra khi học sinh trả sách tôi lại giới thiệu những cuốn sách cùng chủ đề các em đang đọc, những cuốn sách mới, sách ở mục lục…

4.3.2/ Hướng dẫn cho học sinh đọc sách “đọc sách có ghi chép”.

Tổ chức hướng dẫn học sinh đọc sách có hiệu quả là đọc sách trong tiết sinh hoạt đầu giờ và tiết sinh hoạt đội Đọc sách ở đây không phải đọc thật nhiều mà trọng tâm

là phải đọc những loại sách phù hợp với trình độ, lứa tuổi, phải biết phân tích hệ thống

và khi đọc các em cần có sổ tay ghi chép, ghi lại những số liệu, những bài thơ hay, những nội dung quan trong trong một tác phẩm, tự đặt câu hỏi từ đó giúp em tiếp thu kiến thức một cách vững chắc và đạt hiệu quả tốt hơn Đọc sách theo mục đích đề ra, mục đích của đọc sách là gì? Đọc sách để nâng cao kiến thức…qua đó giúp các em xác

định được mục đích của quá trình đọc sách là vận dụng những kiến thức đã đọc được ở sách, báo để tiếp thu vào việc học và làm theo sách Đồng thời giáo dục cho các em nên lựa chọ những sách, báo phủ hợp tránh đọc sách theo ngẫu hứng không đúng với

phương châm giáo dục Qua những năm làm công tác thư viện tôi nhận thấy đa số học

sinh đều thích đọc truyện thiếu nhi Tôi có hỏi một số học sinh vì sao các em thích đọc truyện thiếu nhi ít thích đọc các loại sách tham khảo các em nói truyện thiếu nhi là những câu chuyện kể về những vụ án hấp dẫn, những câu chuyện gần gũi các nhân vật trong truyện như đại diện cho giới học trò chúng em, chúng em thích khám phá, phiêu lưu vì trong truyện luôn ưa lẽ phải và công bằng Nhiều em học sinh giỏi tới thư viện chỉ đọc sách môn học mình yêu thích còn những sách khác không quan tâm nói cách khác các em không có ý định đọc đến Nhưng sau một thời gian được hướng dẫn cách đọc sách có hiệu quả các em đã đọc nhiều loại sách trong đó có sách khoa học, danh nhân, âm nhạc, khám phá thiên nhiên…

4.4/ Tổ chức phục vụ bạn đọc:

Lên kế hoạch, lên lịch đọc sách cho các khối, lớp theo từng buổi cụ thể, kết hợp với buổi sinh hoạt đội, thể dục và lao động Ngoài việc cho các em mượn sách báo đọc tại thư viện , thì thư viện còn cho học sinh của từng lớp mượn sách về nhà đọc, nghiên cứu Cho giáo viên bộ môn mượn sách theo chủ đề từng tháng cho các emđọc trong giờ sinh chủ nhiệm và ngoài giờ lên lớp

4.5/ Thi đua khen thưởng:

Để phong trào đọc sách báo được học sinh hưởng ứng có hiệu quả thì công tác tổng kết đánh giá tuyên dương khen thưởng không thể thiếu được Vì thế đầu mỗi năm học tôi đã đưa chỉ tiêu khen thưởng cho những bạn đọc tích cực,những học sinh thường xuyên tặng sách cho thư viện hoặc cho thư viện mượn sách, mỗi học kì đều khen thưởng cho những học sinh tham gia đọc sách tích cực

4.6/ Kỹ năng giao tiếp của một thủ thư đối với bạn đọc.

Giao tiếp ứng xử là một nhu cầu không thể thiếu và luôn gắn kết chặt chẽ với hoạt động của con người Giao tiếp ứng xử thông minh, lịch lãm và chân thành là bà đỡ cho thành công và danh vọng Giao tiếp là một quá trình trao đổi thông tin giữa các chủ thể, thông qua ngôn ngữ nói, ngôn ngữ viết và ngôn ngữ biểu cảm, qua đó các chủ thể tham gia giao tiếp luôn hướng tới sự đồng thuận mà mình mong muốn

Kỹ năng giao tiếp là việc nghiên cứu chọn lựa ra một tập hợp các hành vi, cử chỉ, thái độ nhất định để sử dụng vào một hoạt động giao tiếp nhất định, nhằm hướng tới một mục tiêu nhất định

Kỹ năng giao tiếp chính là hành trang không thể thiếu của một người thành công Một cán bộ thư viện thành công trong công tác phục vụ khi tạo ra được sự tin tưởng của bạn đọc đến với họ Một bạn đọc sẽ tìm được những thông tin họ cần khi được cán

bộ thư viện hướng dẫn rõ ràng và cụ thể

Trong xã hội ngày càng phát triển như hiện nay, chuyên môn giỏi, hết mình với công việc chưa đủ để mang lại sự hài lòng cho bạn đọc Kỹ năng giao tiếp là bí quyết không thể thiếu trong môi trường thư viện hiện đại Nếu không có kỹ năng giao tiếp, làm sao bạn đọc có thể trình bày nhu cầu thông tin của họ, làm sao cán bộ thư viện hiểu được bạn đọc của mình cần hỗ trợ gì, và cảm nhận của bạn đọc ra sao đối với dịch vụ mà họ đang cung cấp Kỹ năng giao tiếp thật sự là miếng ghép quan trọng nhất trong bức tranh thành công của mọi cuộc đời

Giao tiếp trong thư viện là giao tiếp không có động lực kinh tế, nếu cán bộ thư viện không nhận ra được điều đó, không tự giác thì rất có thể dễ dàng từ chối yêu cầu của bạn đọc Văn hoá ứng xử ở thư viện là văn hoá tri thức, ở đây không diễn ra các hoạt động mua bán, không có khái niệm lỗ lãi, điều này đòi hỏi người thủ thư phải thật sự yêu nghề, tâm huyết với nghề hơn Bạn đọc là đối tượng có trình độ văn hoá, vì vậy cán bộ thủ thư phải có cách giao tiếp phù hợp: lịch sự, vui vẻ, mềm mỏng, nhã nhặn, hiểu biết, nhằm thoả mãn nhu cầu của bạn đọc một cách tốt nhất Người thủ thư ngoài việc biết giới thiệu về thư viện và quảng bá nguồn lực thông tin trong thư viện để thu hút bạn đọc còn phải nhanh nhạy nắm bắt, khai thác nhu cầu thông tin của họ để đáp ứng một cách kịp thời

Kỹ năng giao tiếp bao gồm nhiều kỹ năng kết hợp lại như: Kỹ năng quan sát, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng đặt câu hỏi, kỹ năng phản hồi, kỹ năng nắm bắt tâm lý bạn đọc

4.6.1 Kỹ năng quan sát

Quan sát là một hoạt động của trí tuệ và diễn ra theo một quá trình Quan sát đòi hỏi

sự chú ý và nhận thức của người quan sát Quan sát luôn có chủ ý và bị ảnh hưởng bởi những giả định Mục đích của quan sát trong quá trình phục vụ bạn đọc là giúp thủ thư nắm bắt được nhu cầu và động cơ của bạn đọc Thông qua quá trình quan sát, thủ thư

có thể đánh giá được kiến thức, thái độ, quan điểm, tình trạng, tinh thần của bạn đọc, cũng như đưa ra một quá trình giao tiếp phù hợp và hiệu quả với từng bạn đọc

Những nội dung cần quan sát khi giao tiếp và phục vụ bạn đọc là: Kiến thức và thái

độ của bạn đọc; niềm tin của bạn đọc đối với thủ thư; những phản ứng của bạn đọc; mức độ hiểu lời hướng dẫn của thủ thư; mức độ tuân thủ sự hướng dẫn của bạn đọc; những mong muốn và mức độ hài lòng của bạn đọc khi sử dụng dịch vụ thư viện

Để quá trình quan sát được hiệu quả, đầu tiên thủ thư nên có sự quan sát chung, rồi quan sát từ nhiều góc độ và khía cạnh khác nhau; tiếp theo cần quan sát kết hợp với lắng nghe và suy ngẫm; trong quá trình quan sát cần phải có sự nhìn nhận khách quan, không nên áp đặt, phải thoát khỏi tâm trạng riêng tư, cá nhân, không định kiến Kết hợp đồng thời quan sát và xử lý thông tin Bên cạnh đó, thái độ của người thủ thư trong quá trình quan sát phải thân thiện, cởi mở, nét mặt vui vẻ, ánh mắt gần gũi, thân thiện và khuyến khích người đọc

Chính từ quá trình quan sát bạn đọc, thủ thư sẽ có sự điều chỉnh cho bản thân mình

về giọng nói, cử chỉ, thái độ ứng xử, cũng như nắm bắt được những băn khoăn, thắc mắc, sự thoả mãn thông tin hay mức độ hài lòng của bạn đọc để hướng dẫn lại rõ ràng,

dễ hiểu và chính xác hơn cho bạn đọc

4.6.2 Kỹ năng lắng nghe

Lắng nghe là một khả năng và cũng là một nghệ thuật để người thủ thư hiểu được những gì mà bạn đọc truyền đạt bằng lời hay bằng ngôn ngữ phi lời nói Để kỹ năng lắng nghe đạt được hiệu quả, thủ thư phải lắng nghe một cách chăm chú, im lặng, hãy tiếp xúc bằng mắt, nhìn về phía người nói, đừng nhìn sang chỗ khác Đừng nghe điện thoại, nhìn vào màn hình máy tính, xem email, hoặc làm việc khác vì điều này khiến bạn đọc nghĩ rằng thủ thư đang thờ ơ, không nhiệt tình với họ, thậm chí không tôn trọng họ Đặc biệt hạn chế những tác động bên ngoài làm phân tâm bạn trong quá trình lắng nghe

Phải phản ứng một cách thích hợp với hoàn cảnh: hãy gật đầu hoặc có những tiếng tán thưởng như: ồ, à, thế à

Đừng vội vã xen ngang, hay cắt lời khi bạn đọc đang trình bày vì thông thường những thông tin, nhất là yêu cầu chính thường nằm ở cuối phần trình bày của họ

Hãy nhắc lại lời của họ để kiểm tra xem bạn đã hiểu họ như thế nào, ví dụ như: “Nếu tôi hiểu đúng, anh nói là có đúng không?”

Tôn trọng ý kiến của họ cho dù bạn không đồng ý Sau khi họ nói xong và trước khi bạn trình bày ý kiến của mình, bạn nên nói: “Tôi hiểu mối quan tâm của bạn” hoặc

“Cảm ơn vì bạn đã chia sẻ ý kiến của mình”

6.3 Kỹ năng đặt câu hỏi

Hai yếu tố cơ bản nhất giúp cho giao tiếp hiệu quả là kỹ năng lắng nghe và đặt câu hỏi Có hai loại câu hỏi thường đặt ra trong giao tiếp đó là câu hỏi đóng và câu hỏi mở Những câu hỏi đóng thường được trả lời đơn giản bằng những câu trả lời có hoặc không Những câu hỏi này cũng thường xảy ra trong quá trình phục vụ bạn đọc, khi bạn đọc hỏi đã có cuốn sách họ cần hay chưa hay tài liệu mà họ đang cần đã có người mượn hay chưa Những câu hỏi dạng đóng yêu cầu ít nỗ lực và thậm chí có thể kết thúc luôn cuộc hội thoại Những câu hỏi dạng này tránh cho người đối diện phải giải thích lòng vòng

Những câu hỏi mở thường khuyến khích người giao tiếp nói nhiều hơn Những câu hỏi mở thường sử dụng để thu thập thêm nhiều thông tin Câu hỏi mở được diễn đạt thành câu dài hơn, chúng không được trả lời chỉ đơn giản là "có" hoặc "không" Những câu hỏi này thường bắt đầu bằng những từ/ cụm từ nghi vấn như ai, cái gì, khi nào, ở đâu, hoặc làm thế nào Nếu bạn đọc có vẻ miễn cưỡng khi giao tiếp, thủ thư hãy hỏi một hoặc hai câu hỏi mở rõ ràng Sau đó hãy ngưng cuộc giao tiếp một lát để bạn đọc trả lời Nếu họ không có phản ứng, hãy tìm hiểu xem họ không hiểu câu hỏi hay do một nguyên nhân nào khác Hiệu quả của việc đặt các câu hỏi mở nhằm giúp thủ thư thu thập thông tin, cuốn hút bạn đọc tham gia vào quá trình giao tiếp Cách lắng nghe

và đặt những câu hỏi tốt sẽ động viên, khuyến khích bạn đọc khi họ chưa thật tình nguyện đưa thông tin hoặc thông tin họ đưa ra chưa rõ ràng Sự thân thiện, nhiệt tình cùng các câu hỏi gợi mở của thủ thư sẽ giúp bạn đọc cởi mở hơn, mạnh dạn thể hiện

và làm rõ thông tin Thủ thư lắng nghe, trao đổi, nắm bắt chính xác thông tin bạn đọc yêu cầu và từ đó định hướng, tìm kiếm và đưa ra câu trả lời thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất

4.6.4 Kỹ năng phản hồi

Kỹ năng cho và nhận phản hồi là một trong những kỹ năng cơ bản của giao tiếp Thông tin phản hồi thể hiện sự liên hệ đến một số hành động cụ thể, không phải là đánh giá tổng quát về cả con người Sự phản hồi cũng tùy thuộc vào bối cảnh, thời gian, người cho và nhận phản hồi, hành động và vấn đề cụ thể Phản hồi cần một bối cảnh với những yếu tố như: Quan tâm đến những nhu cầu của người khác; tin tưởng; cởi mở; chấp nhận

Để nhận phản hồi đầy đủ và chính xác từ phía bạn đọc, thủ thư cần phải chú ý lắng nghe và tóm tắt các điểm chính của nội dung phản hồi, nếu chưa rõ, cần hỏi lại cho rõ rằng đảm bảo mình hiểu đúng ý phản hồi; sau đó xử lý thông tin và ghi nhận hoặc giải trình; đưa tiêu chí để nhận được những phản hồi rõ và cụ thể; cần phải nhận thức được

"nhân vô thập toàn", nhận thức được thiện chí của người phản hồi chỉ là về một khía cạnh nào đó, không phải về cả con người mình Bên cạnh đó, thủ thư luôn phải có thái

độ tin tưởng, tôn trọng khi bạn đọc phản hồi, tiếp thu một cách hòa nhã, không nên phản ứng lại một cách phòng thủ hay bao biện

Khi thủ thư phản hồi lại bạn đọc phải là sự phản hồi mang tính xây dựng đó là: Phản hồi cần cụ thể, rõ ràng, các thông tin đưa ra trung thực và chính xác; phản hồi kịp thời, đúng chỗ, đúng lúc; nêu cả ưu nhược điểm; miêu tả sự việc chứ không phán xét và trong khi phản hồi phải sử dụng ngôn ngữ và thái độ đúng mực

4.6.5 Kỹ năng nắm bắt tâm lý bạn đọc

Nắm bắt tâm lý bạn đọc sẽ giúp thủ thư có những hướng dẫn cụ thể và phục vụ phù hợp với từng đối tượng bạn đọc Người thủ thư phải biết tâm lí từng lứa tuổi, nghề nghiệp, sở thích, nhu cầu, hứng thú của từng loại đối tượng bạn đọc

Tâm lý bạn đọc khi đến thư viện thường bị ảnh hưởng bởi các yếu tố sau:

* Môi trường thư viện: Sự bỡ ngỡ, mới mẻ của bạn đọc lần đầu đến thư viện và

không được hướng dẫn tỉ mỉ, rõ ràng; Cách bài trí, sắp xếp và hệ thống lưu trữ trong thư viện chưa khoa học và khó hiểu, khó tìm; Không gian, hệ thống nhiệt độ, ánh sáng

và vệ sinh là những yếu tố sẽ ảnh hưởng đáng kể tới tâm lý bạn đọc, khiến bạn đọc cảm thấy thoải mái, muốn thường xuyên đến với thư viện hay không

Thủ thư trong quá trình phục vụ cần tìm hiểu xem bạn đọc cần đọc, nghiên cứu tài liệu gì, tìm thông tin về lĩnh vực nào để bám sát vào yêu cầu của họ, hướng dẫn và đáp ứng nhu cầu một cách nhanh nhất Ngoài ra, luôn tạo một không gian sạch sẽ, yên tĩnh, một môi trường đọc thân thiện và có văn hoá để thu hút bạn đọc

* Các loại dịch vụ thư viện cung cấp: Tâm lý bạn đọc sẽ bị ảnh hưởng bởi sự phù

hợp, tính đa dạng của các loại hình dịch vụ, sự linh hoạt với nhiều hình thức phục vụ,

để có thể đáp ứng các đối tượng bạn đọc khác nhau

* Kiến thức và kỹ năng của cán bộ thư viện: Bất cứ bạn đọc nào cũng muốn mình

được quan tâm và cần sự hỗ trợ để tìm được thông tin mình cần một cách nhanh nhất Bạn đọc sẽ cảm thấy khó chịu khi phải chờ đợi lâu và mất thời gian để tìm kiếm thông tin vì thiếu sự hỗ trợ, hướng dẫn của thủ thư

Thủ thư phải trang bị đầy đủ các kỹ năng truyền thống cơ bản kết hợp với chuyên môn thông tin như: các kỹ năng xử lý thông tin, kỹ năng hướng dẫn và phục vụ, các kỹ năng đánh giá và phục vụ bạn đọc

* Tác phong và thái độ của thủ thư: Sự đón tiếp ban đầu sẽ để lại ấn tượng tốt/ xấu

đối với bạn đọc Một bạn đọc nhận thấy sự chậm chễ hoặc thờ ơ của thủ thư ngay từ khi bước vào sẽ có tác động khá mạnh và lâu tới tâm lý bạn đọc theo chiều hướng tiêu cực Và ngược lại, một cái mỉm cười, gật đầu chào hay lời mời/ hỏi han sẽ khiến bạn đọc cảm thấy mình là người được chào đón Tâm lý người sử dụng dịch vụ cũng bị ảnh hưởng rất nhiều bởi thái độ phục vụ và tác phong chuyên/ không chuyên nghiệp của người cung cấp/ phục vụ dịch vụ Tác phong chậm chạp và thiếu nhiệt tình sẽ làm cho người sử dụng dịch vụ cảm thấy mình không được tôn trọng và giảm mức độ mong muốn quay trở lại sử dụng dịch vụ lần tiếp theo

Cách giao tiếp, ứng xử thân thiện, nhiệt tình của thủ thư chắc chắn sẽ gây hứng thú cho bạn đọc trong suốt quá trình tìm tin Hàng ngày, thủ thư thường xuyên giao tiếp với bạn đọc bằng những câu chào hỏi, những nụ cười thân thiện Điều này thật đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rất lớn, tạo nên một môi trường đọc văn minh, lịch sự và thân thiện Bạn đọc sẽ ngày càng cảm thấy sử dụng thư viện là một phương pháp tốt nhất, thư viện sẽ là nơi đầu tiên họ nghĩ đến khi có nhu cầu tìm kiếm thông tin Quá trình giao tiếp với bạn đọc giúp thủ thư hiểu rõ nhu cầu của bạn đọc và bạn đọc cũng hiểu và chia sẻ phần nào công việc của thủ thư Điều đó giúp cho việc học tập, nghiên cứu của bạn đọc cũng như công tác phục vụ bạn đọc của thư viện hiệu quả cao hơn

5 KẾT QUẢ

5.1/ Kết quả:

Phong trào đọc sách trong những năm qua nhà trường đã được đông đảo học sinh tham gia, một số em trước đây chưa có thói quen đọc sách thì nay đã khắc phục Trước

và sau khi học thể dục, sinh hoạt đội, lao động, giờ ra chơi học sinh đến thư viện để đọc sách, báo, truyện Rèn luyện cho các em tự học , tự rèn, tự bồi dưỡng kiến thức, nghiên cứu sách tham khảo để nâng cao trình độ hiểu biết, muốn hiểu biết nhiều , bổ sung tri thức mới thì phải đọc sách Khi các em biết cách đọc sách có hiệu quả các em đọc sách kỹ hơn, cảm nhận sâu sắc hơn từ đó giúp các em học tập tốt hơn, sống tốt hơn

và mạnh dạn Nhiều học sinh đã tạo một phương thức học tập mới ”Học tại thư viện” ngoài giờ lên lớp Các em không còn thấy nhàm chán khi vào thư viện mà là phấn chấn hơn, sẵn sàng tự tin tìm hiểu và lĩnh hội những kiếnthức mới đó là điều đáng mừng trong suy nghĩ của tôi

5.2/ Bài học cho bản thân:

Để thu hút được nhiều bạn đọc đến thư viện, giúp bạn đọc đọc sách có hiệu quả thì người cán bộ thư viện phải biết tổ chức sắp xếp, cũng cố thư viện một cách khoa học, đúng kỹ thuật nghiệp vụ, hấp dẫn bạn đọc, ngay từ đầu thành lập thư viện, cán bộ thư viện cần làm sổ theo nhận sách trong đó chia ra theo từng môn loại khi tìm sẽ nhanh chóng và chính xác không mất thời gian của bạn đọc Bên cạnh đó người cán bộ thư viện phải là người say mê đọc sách để tìm ra những điều hay, bổ ích từ những quyển sách,thường xuyên sáng tạo trong phương pháp tuyên truyền giới thiệu sách nhằm gây hứng thú và lòng đam mê đọc sách cho học sinh.Người cán bộ thư viện phải là người

có trách nhiệm cao, toàn tâm toàn ý với công việc của mình, phải nắm rõ tâm lý học sinh ở từng lứa tuổi , linh hoạt lựa chọn những biện pháp phù hợp để phong trào đọc sách đạt hiệu quả cao Cán bộ thư viện cần phải làm tốt công tác tham mưu với Ban Giám Hiệu, hội cha mẹ học sinh nhằm tạo nguồn kinh phí để bổ sung sách, tạo mọi điều kiện thuận lợi trong công việc, phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong nhà trường, nhất là tổ cộng tác viên để thực hiện tốt phong trào đọc sách.Tuy nhiên sách chỉ phát huy mạnh mẽ tác dụng giáo dục khi các em được hướng dẫn lựa chọn sách thích hợp, được trang bị phương pháp đọc, kỹ năng đọc sách đúng đắn và có khả năng cảm thụ lĩnh hội những giá trị văn hóa thẩm mỹ được phản ánh trong sách Nếu thư viện lôi cuốn được tất cả học sinh trong trường đến đọc sách báo, cũng đã thực hiện được một trong những tiêu chí quan trọng để xây dựng thư viện trường đạt chuẩn theo quyết định của bộ giáo dục ban hành

5.3/ Kết luận :

“Biện pháp thu hút học sinh đến đọc sách ở thư viện” tạo ra phong trào đọc sách sôi nổi trong nhà trường, từ đó góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đây cũng là nhiệm vụ mấu chốt của hoạt động thư viện, nếu thư viện mà không

có bạn đọc thì chẳng khác nào một bảo tàng sách./

MỤC LỤC

Trang

Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1/ Lý do chọn đề tài: 1

1.1/Thuận lợi: 1

1.2/ Khó khăn

2

Phần II: CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

2

1/ Xây dựng và triển khai kế hoạch hoạt động ngay từ đầu năm học… 3

2/ Tăng cường các hoạt động của thư viện: 3

2.1/ Xây dựng mô hình mỗi ngày một cuốn sách: 4

2.2/Tổ chức “kể chuyện theo sách”: 4

2.3/ Xây dựng mô hình thư viện xanh: 4

3/ Định hướng cho học sinh đọc sách: 5

3.1/ Giới thiệu sách theo chủ điểm tháng: 5

3.2/ Hướng dẫn cho học sinh đọc sách “đọc sách có ghi chép” 6

4/ Tổ chức phục vụ bạn đọc: 6

5/ Thi đua khen thưởng: 7

6/ Kỹ năng giao tiếp của một thủ thư đối với bạn đọc 7

6.1/ Kỹ năng quan sát 8

6.2/ Kỹ năng lắng nghe 8

6.3/ Kỹ năng đặt câu hỏi 9

6.4/ Kỹ năng phản hồi 10

6.5/ Kỹ năng quan sát 10

PHẦN III: KẾT QUẢ 12

1/ Kết quả: 12

2/ Bài học cho bản thân: 12

3/ Kết luận: 13