- GV: yêu cầu HS đọc SGK trao đổi và hoàn thành phiếu học tập, sau đó kết hợp với những tư liệu những hình ảnh sưu tầm được để trình bày: qua truyện Sự tích trầu cau, Bánh chưng, bánh [r]
Trang 1Ngày soạn: Tuần:
Ngày dạy: Tiết:
CHỦ ĐỀ: NƯỚC VĂN LANG (2 tiết)
A/ X Á C ĐỊNH VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT
- Tên chủ đề: Nước Văn Lang
- Căn cứ chương trình môn Lịch sử, chuẩn KTKN (Bài 12, 13 SGK LS 6)
- Chủ thể học tập: Học sinh lớp 6
B/ XÁC ĐỊNH CHUẨN KIẾN THỨC KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ VÀ NĂNG LỰC: I/ MỤC TIÊU CHỦ ĐỀ:
1 Kiến thức:
- Điều kiện ra đời của nước Văn Lang: sự phát triển sản xuất, làm thủy lợi và giải quyết các vấn đề xung đột
- Sơ lược về nước Văn Lang, tổ chức nhà nước, đời sống vật chất (ăn, ở, đi lại…), đời sống tinh thần (lễ hội, tín ngưỡng) của cư dân
2 Kỹ năng:
- Luyện kĩ năng sử dụng bản đồ, lập sơ đồ
- Kĩ năng thu thập và khai thác thông tin, tư liệu phục vụ học tập
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, tổng hợp, nhận xét các sự kiện
3 Thái độ, tình cảm:
- Có thái độ nghiêm túc, tích cực trong giờ học;
- Nâng cao ý thức tôn trọng, giữ gìn, bảo vệ và phát huy những giá trị di sản văn hóa, bồi dưỡng lòng yêu quê hương, đất nước, ý thức tự hào, tự tôn dân tộc
4 Tích hợp:
- Môn Địa lí:
+ Sử dụng bản đồ để xác định vị trí Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ
- Môn Ngữ Văn:
+ Khai thác nội dung các câu chuyện: Lạc Long Quân-Âu Cơ, Sơn Tinh- Thủy Tinh, Tấm Cám, Bánh chưng bánh giầy…
- Liên hệ: Các quốc gia cổ đại phương Đông, liên hệ vũ khí sắt ở thời Hùng Vương
thứ VI, giặc Ân xâm lược Văn Lang
II/ NĂNG LỰC CẦN HƯỚNG TỚI:
- Năng lực chung: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp
- Năng lực chuyên biệt của bộ môn: Tái hiện sự kiện, so sánh, quan sát, vận dụng, liên hệ kiến thức lịch sử đã học để giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra; thông qua
sử dụng ngôn ngữ thể hiện chính kiến của mình về vấn đề lịch sử
III/ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
- PP dạy học: Trực quan, thực hành bộ môn, thảo luận, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết giảng
- Kĩ thuật dạy học: Động não, tia chớp, khăn trải bàn
III/ CHUẨN BỊ THIẾT BỊ, HỌC LIỆU DẠY HỌC:
- GV: Máy tính, máy chiếu, phiếu học tập, bảng hoạt động nhóm, sưu tầm và chọn lọc tư liệu dạy học
Trang 2- HS: Hoàn thành nhiệm vụ được giao theo nhóm (Sưu tầm tài liệu; tìm hiểu trước kiến thức liên quan đến chủ đề; vở ghi,…)
C/ XÂY DỰNG NỘI DUNG CHỦ ĐỀ:
- Thời lượng dạy học 2 tiết gồm 2 nội dung cụ thể:
1/.Sự thành lập nước Văn Lang
2/.Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang
D/ TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ:
I Phần khởi động :
- GV: Cho HS tham gia trò chơi:(Người điều khiển-LT: nêu: Ta là vua; cả lớp hô:
muôn tâu bệ hạ - hạ thấp từ từ-2 lần) LT hỏi: Vì sao những người đứng bên cạnh vua phải chào vua? HSTL: có chức nhỏ, phân biệt cao thấp LT: Để hiểu rõ kĩ hơn thì hôm nay chúng ta sẽ học chủ đề Nước Văn Lang-giao lại cho GV
- GV: Sử dụng PP trực quan và kĩ thuật tia chớp HS quan sát tranh, lễ hội và trả lời.
? Các em có biết đó là lễ hội gì không? HS: Ngày giỗ tổ Hùng Vương 10/3 âl
- Giỗ tổ Hùng Vương đã trở thành ngày giỗ trọng đại của dân tộc, đã in đập trong cõi tâm linh của mỗi người dân tộc Việt Nam Dù ở phương trời nào người Việt Nam đều nhớ ngày giỗ tổ, đều hướng về vùng đất cội nguồn Đền Hùng, nơi tưởng nhớ, tôn vinh công lao các vua Hùng nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống uống nước nhớ nguồn như Bác đã nói: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” Qúa trình đó diễn ra thế nào, chúng ta tìm hiểu
II Tổ chức các hoạt động:
* Hoạt động 1:
1 Sự thành lập nước Văn Lang
- GV thuyết trình: để tìm hiểu nội dung này, GV chia lớp làm 4 nhóm dựa vào tư liệu SGK, thảo luận để hoàn thành phiếu học tập số 1
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm 1,2,3,4: - Xác định lược đồ, nơi hình thành các bộ lạc ven các con sông lớn
thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay
- Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào?
- Tên đầu tiên? Đóng đô ở đâu? Do ai đứng đầu?
- Đại diện HS của nhóm trình bày kết quả thảo luận nhóm, các nhóm khác nhận xét,
bổ sung
- GV nhận xét kết quả làm việc các nhóm và chốt các nội dung chính (qua bảng dưới đây)
- Vào khoảng TKVII TCN, ở vùng đồng bằng các con sông lớn thuộc Bắc Bộ
và Bắc Trung Bộ đã hình thành các bộ lạc, lớn mạnh nhất là bộ lạc Văn Lang
- Bộ lạc Văn Lang đã hợp nhất các bộ lạc khác thành nước Văn Lang, do vua Hùng đứng đầu, đóng đô ở Bạch Hạc ( Việt Trì- Phú Thọ)
- GV thuyết trình: Sản xuất phát triển, xã hội phân hóa giàu nghèo, việc trồng lúa gặp nhiều khó khăn Vì vậy, cần người đứng ra chỉ huy GV minh họa truyện Sơn Tinh- Thủy Tinh qua hình ảnh, GV hỏi: Tên truyện là gì? Theo em, truyện Sơn Tinh- Thủy Tinh nói lên hoạt động gì của nhân dân hồi đó? (chống lại lụt lội để bảo vệ mùa màng)
Trang 3-GV thuyết trình tiếp: Đất đai ở đây không giống nhau nên cuộc sống của người dân khác nhau nhưng các làng bản thì có sự giao lưu nhưng cũng có xung đột nên cần giải quyết xung đột để sống yên ổn hơn thì nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh đó
Bộ lạc Văn Lang là bộ lạc giàu có và hùng mạnh nhất nên đã hợp nhất các bộ lạc thành nước Văn Lang Theo bộ sử khác có viết về sự tích Lạc Long Quân- Âu Cơ, cho HS nghe và kết hợp hình ảnh hãy hoàn thành sơ đồ tổ chức nhà nước VL
- GV cho HS thảo luận (kĩ thuật công đoạn) để hoàn thành phiếu học tập số 2.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Nhóm 1,2,3,4: Hoàn thành sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang.
- HS thảo luận xong các nhóm đổi bài chấm chéo cho nhau, các nhóm khác nhận xét,
bổ sung
- GV nhận xét kết quả làm việc các nhóm và chốt các nội dung chính (qua sơ đồ dưới đây)
- GV giải thích sơ đồ:
Chính quyền trung ương
(vua, lạc hầu, lạc tướng)
Ở địa phương (chiềng, chạ)
Đơn vị hành chính:
nước-bộ (chia
nước làm 15 bộ,
dưới bộ là chiềng, chạ)
Vua nắm mọi quyền hành
trong nước, đời đời
cha truyền con nối
và đều gọi là Hùng
Vương
- Hỏi: Qua sơ đồ, em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang? (còn đơn giản chưa có luật pháp, quân đội nhưng đã là một tổ chức chính quyền cai quản cả nước)
* Hoạt động 2:
2 Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang.
- GV: yêu cầu HS đọc SGK trao đổi và hoàn thành phiếu học tập, sau đó kết hợp với những tư liệu những hình ảnh sưu tầm được để trình bày: qua truyện Sự tích trầu cau, Bánh chưng, bánh giầy; nhà sàn, giới thiệu các lễ hội truyền thống (lễ hội Đền Hùng), một số đồ trang sức, trống đồng…
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
- GV yêu cầu nhóm 1,2,3,4 hoàn thành theo những nội dung sau:
Ăn uống
Mặc
Ở
Đi lại
Phong tục
Lễ hội
Tín ngưỡng
Hùng Vương Lạc hầu- Lạc tướng (trung ương)
Bồ chính
Bồ chính (chiềng, chạ)
Lạc tướng (bộ) Lạc tướng
(bộ)
Trang 4- Đại diện HS của nhóm trình bày kết quả thảo luận nhóm, các nhóm khác nhận xét,
bổ sung
- GV nhận xét kết quả làm việc các nhóm và chốt các nội dung chính (qua bảng dưới đây)
Ăn uống Cơm nếp, cơm tẻ, rau, cà, thịt, cá
Mặc Nam đóng khố, mình trần; nữ thì mặc váy, áo xẻ giữa
Đi lại Chủ yếu bằng thuyền
Phong tục Xăm mình, nhuộm răng, ăn trầu
Lễ hội Nhảy múa, ca hát, đua thuyền
Tín ngưỡng Thờ cúng các lực lượng tự nhiên, tổ tiên
- Hỏi: Nhà sàn có công dụng gì? Tránh được thú dữ, chống ẩm
- GV chốt lại: Đời sống vật chất và tinh thần của người Việt cổ khá phong phú, đa dạng, hòa nhập với thiên nhiên
* Hoạt động 3: Củng cố- hướng dẫn về nhà
+ Củng cố:
- Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào và được tổ chức như thế nào?
- Em có nhận xét gì về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang?
TL: - Đời sống vật chất: đơn sơ, đạm bạc, hòa đồng với thiên nhiên
- Đời sống tinh thần: phong phú, đa dạng, mang đậm bản sắc của dân tộc Việt
+ Hướng dẫn ở nhà:
- Đọc SGK: Bài 14: Nước Âu Lạc
- Tìm hiểu: + Kênh hình ở SGK
+ Nước Âu Lạc ra đời trong hoàn cảnh nào? Vì sao gọi tên nước là
Âu Lạc? Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước? So sánh với nhà nước Văn Lang?
+ Nhận xét-RKN:
….………
….………
….………
….………
….………
….………
….………