NGỮ VĂN 7 TIẾT 92 BÀI 25 DÙNG CỤM CHỦ VỊ - MỞ RỘNG CÂU

Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ , cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C-V.. 3..[r]

TIẾT 92 (Theo CT giảm tải của Bộ)

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU

Các phép biến đổi câu

Mở rộng câu

Rút gọn

câu

Dùng cụm chủ - vị để mở

rộng câu

Thêm trạng ngữ cho câu

Chuyển đổi câu chủ động

thành câu bị động

Dùng cụm chủ - vị để mở

rộng câu

I Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

1 Ví dụ: (sgk 68)

Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,

luyện những tình cảm ta sẵn có […] (Hoài Thanh)

C

Cụm danh từ

Cụm danh từ

V

Vị ngữ

C V

Cụm C-V được dùng làm phụ sau trong cụm danh từ.

→ Mở rộng câu ở thành phần vị ngữ

2 Nhận xét:

3 KL, Ghi nhớ 1: SGK/68

Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ

có hình thức cấu tạo giống câu đơn bình

thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ

để mở rộng câu.

Cụm danh từ : những tình cảm ta không có, những

tình cảm ta sẵn có.

Phụ ngữ ta không có, ta sẵn có là những cụm chủ-vị

Có hai cụm danh từ dùng để mở rộng câu:

Em hiểu thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

Cách 1:

Văn chương gây cho ta tình cảm, luyện

cho ta tình

cảm.

Cách 2:

Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không

có, luyện những tình cảm

ta sẵn có.

So sánh 2 cách viết sau Theo em, cách viết nào hay hơn ?

nội dung cụ thể hơn, nhịp điệu câu văn

uyển chuyển hơn.

Nội dung không hay,

không thể hiện cảm xúc.

1 Ví dụ 1: Sgk/68

a Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.

b Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.

c Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,

cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.

II Các trường hợp dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu

Câu hỏi:

- Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu trên?

- Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ

trong các câu trên?

- Cho biết trong mỗi câu, cụm C-V làm thành phần gì?

Chủ ngữ Vị ngữ

Động từ

 Cụm C – V làm chủ ngữ ; làm bổ ngữ cho

động từ khiến.

a Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.

2 Nhận xét:

b Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.

Trạng ngữ Chủ ngữ Vị ngữ

 Cụm C – V làm vị ngữ.

c Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen là để bao bọc cốm,

cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.

Vị ngữ

có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,

cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.

Động từ trung tâm

Phụ ngữ sau

Phụ ngữ sau

 Cụm C – V làm phụ ngữ trong cụm động

từ.

Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh

từ, cụm động từ , cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C-V.

3 KL, Ghi nhớ 2 : SGK/69

Dùng cụm C-V để mở rộng các

thành phần trong câu:

Chủ

ngữ

Vị ngữ

Phụ ngữ trong cụm danh từ

Phụ ngữ trong cụm động từ

Phụ ngữ trong cụm tính từ

Khái

niệm

Các trường hợp dùng cụm C-V để mở rộng câu:

III Luyện tập

1.Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu cụm C-V làm thành phần gì ?

* Lưu ý: Các con làm câu b,c,d (sgk 69), cô chỉ chữa câu a

a Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.

b Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy

hiện ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào.

c Bỗng một bàn tay đập và khiến hắn giật mình.

a, Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.

 Cụm C-V làm vị ngữ trong câu

Bài tập 3 (thêm): Em hãy viết 1 đoạn văn ngắn (6 – 8

câu), nội dung viết về cảnh đẹp thiên nhiên nước ta, trong

đó có sử dụng cụm C-V để mở rộng câu Gạch chân và chỉ

rõ (về nhà làm)

Bài tập 2: Hãy đặt câu có sử dụng cụm C – V để mở rộng

câu.

Ví dụ:

Mẹ em là một bác sỹ giỏi, yêu thương bệnh nhân hết lòng

BT bổ sung : Hãy xác định thành phần câu và cho biết các câu

trên mở rộng thành phần nào? (nếu còn thời gian)

a Chiếc bàn này chân đã gẫy

b Con mèo chạy làm đổ lọ hoa

c Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3

d Tôi rất thích con gấu Lan tặng.

Chiếc bàn này chân đã gẫy

Con mèo chạy làm đổ lọ hoa

Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3

Tôi rất thích con gấu Lan tặng.

c v

c v

c v

Cụm C – V làm phụ ngữ cho danh từ Cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ.

Cụm C – V làm chủ ngữ

Cụm C – V làm vị ngữ

Đ T

D T

- Học thuộc các ghi nhớ 1 và 2, nhớ sơ đồ khái quát nội dung bài học

- Vận dụng để làm các BT của bài «Dùng cụm C – V để

mở rộng câu» tiếp theo Sgk T96, 97)

hoàn thành BT3 (làm thêm)

-Soạn bài sau: “Tìm hiểu chung về phép lập luận giải

thích Cách làm bài văn lập luận giải thích”.( tập trung vào phần 1 của mỗi bài)

- Đề bài viết số 5: Nhân dân ta thường khuyên nhau: “Có công mài sắc, có ngày nên kim” Em hãy chứng minh lời khuyên trên ( HS làm ra giấy KT có kẽ khung điểm, lời phê GV để khi đi học lại nộp cho GVBM)