Du lịch MICE (Meeting (hội họp) Incentive (khen thưởng) Convention (hội nghị, hội thảo) Exhibition (triển lãm)Events (sự kiện)) được hiểu là loại hình du lịch kết hợp và thông qua tổ chức các sự kiện, hội nghị, hội thảo và triển lãm. Đây đang là một trong những xu hướng phát triển du lịch của nhiều quốc gia trên thế giới bởi những lợi thế to lớn mà nó mang lại.Có thể nói trong những năm qua, du lịch Quảng Ninh đã có bước phát triển, tăng trưởng mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng. Sự đồng bộ, hiện đại về cơ sở hạ tầng, sự phong phú về dịch vụ và độc đáo về sản phẩm du lịch... đã giúp Quảng Ninh định vị được vị trí của mình trên bản đồ du lịch quốc gia và không ngừng vươn tầm quốc tế. Đây cũng chính là tiềm năng, thế mạnh để Quảng Ninh phát triển đa dạng các loại hình du lịch trong đó có du lịch MICE một loại hình du lịch cao cấp với nhiều đặc trưng riêng biệt và giá trị nổi trội.
Trang 1PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN DU LỊCH MICE TẠI TỈNH QUẢNG NINH
Hà Nội, tháng 9 năm 2020
Trang 2MỤC LỤC
I Nhận xét chung 3
II Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới việc phát triển Du lịch MICE tại tỉnh Quảng Ninh 4
1 Yếu tố môi trường 4
1.1 Môi trường tự nhiên 4
1.2 Môi trường kinh tế xã hội 5
2 Yếu tố con người 6
2.1 Nguồn nhân lực 6
2.2 Các đại lý, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch Lữ hành 7
2.3 Khách du lịch 7
2.4 Chính quyền địa phương 8
2.5 Người dân địa phương 9
3 Yếu tố cơ sở hạ tầng 10
3.1 Địa điểm tổ chức và lưu trú 10
3.2 Cơ sở dịch vụ ăn uống, ẩm thực 11
3.3 Cơ sở vui chơi giải trí nghỉ dưỡng 12
3.4 Giao thông và khả năng tiếp cận 12
4 Các Địa phương cạnh tranh về du lịch MICE với Quảng Ninh 14
4.1 Khu vực miền Bắc 14
4.2 Khu vực miền Trung 14
4.3 Khu vực miền Nam 15
III Kết luận 16
1 Cơ hội 16
2 Thách thức 17
3 Hướng đi 18
Trang 3I Nhận xét chung
- Du lịch MICE (Meeting (hội họp) - Incentive (khen thưởng) - Convention (hội nghị, hội thảo) - Exhibition (triển lãm)/Events (sự kiện)) được hiểu là loại hình du lịch kết hợp và thông qua tổ chức các sự kiện, hội nghị, hội thảo và triển lãm Đây đang là một trong những xu hướng phát triển du lịch của nhiều quốc gia trên thế giới bởi những lợi thế to lớn mà nó mang lại
- Có thể nói trong những năm qua, du lịch Quảng Ninh đã có bước phát triển, tăng trưởng mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng Sự đồng bộ, hiện đại về cơ sở hạ tầng, sự phong phú về dịch vụ và độc đáo về sản phẩm du lịch đã giúp Quảng Ninh định vị được vị trí của mình trên bản đồ du lịch quốc gia và không ngừng vươn tầm quốc tế Đây cũng chính là tiềm năng, thế mạnh để Quảng Ninh phát triển đa dạng các loại hình du lịch trong đó có du lịch MICE - một loại hình du lịch cao cấp với nhiều đặc trưng riêng biệt
và giá trị nổi trội
- Tuy nhiên, hiện Quảng Ninh mới chỉ tập trung phát triển 4 dòng sản phẩm du lịch chính gồm: du lịch biển đảo, du lịch văn hóa, tâm linh, du lịch cộng đồng sinh thái và du lịch biên giới Du lịch MICE hiện vẫn còn mang tính tự phát Đa số dựa vào sự năng động của các doanh nghiệp lưu trú, lữ hành và chưa có mô hình chuyên hoạt động MICE
Trang 4II Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới việc phát triển Du lịch MICE tại tỉnh
Quảng Ninh
1 Yếu tố môi trường
1.1 Môi trường tự nhiên
- Quảng Ninh là địa phương có lợi thế lớn về vị trí địa lý cũng như tài nguyên để phát triển du lịch nói chung và du lịch MICE nói riêng Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên đẹp, là nơi hội tụ rất nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu, đặc biệt có di sản - kỳ quan thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long nổi tiếng, cùng 33 tuyến, 91 điểm du lịch, 2 khu du lịch địa phương và 1 khu du lịch quốc gia được công nhận mà Quảng Ninh còn có cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở hạ tầng đáp ứng được yêu cầu của ngành dịch vụ du lịch MICE trong nước và quốc tế
- Quảng Ninh có những cảnh quan nổi tiếng như: vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long; nhiều bãi biển đẹp: Trà Cổ, Cô Tô, bãi Dài (huyện Vân Đồn); đảo Tuần Châu; núi Bài Thơ cùng các di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật tạo khả năng mở các tuyến du lịch trên đất liền, trên biển đảo
- Vịnh Hạ Long có diện tích 1.553 km2 với 1.969 đảo, trong đó khu di sản thế giới được UNESCO công nhận có diện tích trên 434 km2 với 775 đảo, có giá trị đặc biệt về văn hoá, thẩm mỹ, địa chất, sinh học và kinh tế Trên vịnh có nhiều đảo đất, hang động, bãi tắm, cảnh quan đẹp thuận lợi cho phát triển nhiều điểm, nhiều hình thức du lịch hấp dẫn
Trang 5- Đảo Tuần Châu có diện tích 220 ha, nằm trong vịnh Hạ Long, cách trung tâm thành phố Hạ Long 8 km, cách đất liền 2 km Đây là một vị trí lý tưởng để phát triển một quần thể du lịch cao cấp với hệ thống dịch vụ khép kín bao gồm: khu biểu diễn đa năng, bãi tắm cao cấp, khu phố ẩm thực Việt Nam, khu biểu diễn xiếc, trung tâm hội nghị quốc
tế và các biệt thự, khách sạn từ 3-5 sao với trên 400 phòng…
- Bãi tắm Bãi Cháy đã được cải tạo, nâng cấp, tạo thành một bãi tắm đẹp với nhiều loại hình dịch vụ phục vụ đa dạng các nhu cầu của du khách
- Bãi tắm đảo Tuần Châu đã được đầu tư, nâng cấp dài 2km trở thành điểm du lịch rất hấp dẫn đối với du khách Đội ngũ tầu, thuyền du lịch của Quảng Ninh đang được bổ sung và nâng cấp có khả năng phục vụ cùng lúc 5.000 du khách tham quan vịnh Hạ Long
- Tỉnh Quảng Ninh có gần 500 di tích lịch sử, văn hoá, nghệ thuật gắn với nhiều lễ hội truyền thống, trong đó có những di tích nổi tiếng của Quốc gia như chùa Yên Tử, đền Cửa Ông, di tích lịch sử Bạch Đằng, chùa Long Tiên, đình Quan Lạn đây là những điểm thu hút khách thập phương đến với các loại hình du lịch văn hoá, tôn giáo, nhất là vào những dịp lễ hội
- Đến Quảng Ninh, du khách còn có cơ hội để thưởng thức các món ăn được chế biến từ các loài hải sản của biển Quảng Ninh, trong đó có những đặc sản giá trị như hải sâm, bào ngư, tôm, cua, sò, ngán, hầu hà, sá sùng, rau câu
1.2 Môi trường kinh tế xã hội
- Đây là 1 trong những địa phương luôn năng động, hiệu quả trong phát triển kinh tế (đứng trong top 5 toàn quốc về thu nộp ngân sách) Không những vậy, Quảng Ninh còn mạnh dạn, quyết liệt trong đầu tư hệ thống cơ sở hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, dịch vụ, du lịch Loại hình du lịch MICE chắc chắn sẽ rất cần một môi trường kinh tế
xã hội ổn định như Quảng Ninh để phát triển
- Đây cũng là địa phương điển hình trong thu hút các nguồn lực đầu tư, nhất là của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn, nhà đầu tư chiến lược
+ Thời gian qua, địa phương vùng Đông Bắc này có tốc độ tăng trưởng GRDP đạt gần 11% trong giai đoạn 2016-2019
+ Năm 2019, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 6.135 USD (năm 2020 ước đạt 6.500 USD), cao gấp đôi bình quân chung cả nước
Trang 6- Cơ cấu kinh tế của vùng đất mỏ Quảng Ninh chuyển dịch tích cực theo hướng bền vững, chuyển từ “nâu” sang “xanh” khi đóng góp của ngành than vào tăng trưởng có xu hướng giảm dần, từ 21,3% trong cơ cấu GRDP năm 2015 xuống còn 17,3% năm 2020 (năm
2019 là 18,2%)
- Dịch vụ ngày càng giữ vai trò chủ đạo, du lịch ngày càng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn Hệ thống khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp từ 3 sao trở lên hiện có 7.587 phòng, tăng 68% so với năm 2015
- Số lượng khách du lịch năm 2019 đạt 14 triệu lượt, trong đó khách quốc tế đạt 5,75 triệu lượt, chiếm trên 41%
- Thu ngân sách của Quảng Ninh cũng luôn nằm trong nhóm các tỉnh, thành phố dẫn đầu
cả nước; tổng thu ngân sách giai đoạn 2016-2019 đạt gần 163.000 tỷ đồng, trong đó thu nội địa chiếm hơn 72,3%
2 Yếu tố con người
2.1 Nguồn nhân lực
- Hiện ngành Du lịch Quảng Ninh có khoảng 30.000 lao động trực tiếp và 40.000 lao động gián tiếp Trong đó, lao động trực tiếp có trình độ đại học, cao đẳng nghề chiếm 40%; trung cấp nghề chiếm 23%; sơ cấp nghề chiếm 22%; lao động phổ thông là 13% Riêng khối khách sạn là 13.000 lao động; lữ hành 1.200 lao động; các khu, điểm du lịch
là 5.000 lao động; nhà hàng, điểm mua sắm 4.000 lao động; phương tiện vận chuyển 5.000 lao động (tàu du lịch 3.000 lao động)
- Nhìn vào bức tranh tổng thể nhân lực du lịch Quảng Ninh những năm gần đây, mặc dù
đã có sự thay đổi đáng kể cả về số lượng và chất lượng nhưng chưa thực sự tương xứng với tiềm năng vốn có và tốc độ cũng như tương lai phát triển mạnh mẽ của du lịch Quảng Ninh
- Theo đánh giá của nhiều chuyên gia du lịch, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ý thức, thái độ, phong cách làm việc của lao động thuộc các doanh nghiệp có sự chênh lệch đáng kể Đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, các khách sạn 4 - 5 sao, tàu lưu trú du lịch, nhân lực được đào tạo bài bản theo yêu cầu phục vụ của doanh nghiệp, nên trình độ khá cao; trong khi đó, với các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, hộ
Trang 7kinh doanh cá thể , thường sử dụng lao động có trình độ thấp, đào tạo nghiệp vụ ngắn hạn và lao động phổ thông Bên cạnh đó, số lượng hướng dẫn viên tại các điểm du lịch trình độ chuyên môn còn nhiều hạn chế, số lượng hướng dẫn viên sử dụng các ngoại ngữ hiếm như: Tây Ban Nha, Hàn Quốc, Thái Lan còn rất ít, chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường
2.2 Các đại lý, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch Lữ hành
- Hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh:
Về cơ sở lưu trú và dịch vụ có 1.200 cơ sở với 19.000 phòng (17.100 phòng trên
bờ, 1.900 trên tàu du lịch)
Khách sạn từ 1 đến 5 sao (trên bờ) có 114 cơ sở với 6.500 phòng
Phương tiện vận chuyển: tàu du lịch có 533 tàu với 22.000 ghế ngồi, 200 tàu có
cơ sở lưu trú với 1.900 phòng, 4.000 giường
Có 50 công ty lữ hành của tỉnh và 12 chi nhánh công ty lữ hành tỉnh ngoài
Có khoảng 2.000 tổ chức (DN, HTX và hộ kinh doanh cá thể) tham gia kinh doanh du lịch và dịch vụ du lịch, với khoảng 23.000 lao động trực tiếp và 37.000 lao động gián tiếp và có liên quan
2.3 Khách du lịch
- Thực tế cho thấy, vài năm gần đây số lượng tour MICE được các hãng lữ hành trong nước và quốc tế đưa về Hạ Long ngày càng tăng, mở ra triển vọng mới về thu hút khách
du lịch ở Quảng Ninh
- Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Trùng Khánh: “Hiện nay, tần suất khai thác của các hãng hàng không tăng cao với nhiều đường bay mới Công suất sử dụng phòng trong các cơ sở lưu trú tại nhiều trung tâm du lịch nghỉ dưỡng vào những ngày trong tuần dần tăng trở lại, đạt 50- 60% vào ngày giữa tuần và 80- 90% cuối tuần Lượng khách nội địa tháng 6 đạt 7 triệu lượt, tăng 2,3 lần so với tháng 5.2020, nhiều điểm đến du lịch như: Hạ Long (Quảng Ninh), Sa Pa (Lào Cai), Sầm Sơn (Thanh Hóa), Quy Nhơn (Bình Định), Phú Quốc (Kiên Giang) … đã ghi nhận lượng khách nội địa tăng mạnh trung bình từ 1,5 - 3 lần”
Trang 8- Tính riêng 10 tháng đầu năm 2019, tổng khách du lịch đến Quảng Ninh ước đạt trên 11,7 triệu lượt, tăng 10% so với cùng kỳ, trong đó khách quốc tế đạt trên 4,2 triệu lượt, tăng 14% so với cùng kỳ Tổng doanh thu từ khách du lịch đạt gần 24.000 tỷ đồng tăng 22%, có khoảng 100 thị trường khách du lịch trên thế giới đến Quảng Ninh
- Thời gian qua, không ít những hội nghị, hội thảo cao cấp tầm quốc gia, quốc tế, sự kiện văn hoá, thể thao và du lịch đã được tổ chức thành công ở Hạ Long Tiêu biểu như sự kiện Đối thoại chính sách cao cấp về du lịch bền vững APEC 2017 diễn ra ở Vinpearl
Ha Long Bay resort, TP Hạ Long thu hút khoảng 200 đại biểu đến từ 21 nền kinh tế thành viên APEC
- Tháng 1/2019, TP Hạ Long lại được lựa chọn là nơi tổ chức các hoạt động thuộc Diễn đàn Du lịch Asean (ATF) 2019, thu hút hơn 1.500 đại biểu tham dự, bao gồm các đoàn
Bộ Du lịch, cơ quan du lịch quốc gia ASEAN, Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO), các
cơ quan, tổ chức quốc tế, hiệp hội, doanh nghiệp du lịch và các cơ quan truyền thông
du lịch hàng đầu thế giới Sự kiện đã góp phần quảng bá mạnh mẽ hình ảnh du lịch Hạ Long - Quảng Ninh ra với bạn bè thế giới
2.4 Chính quyền địa phương và các sự kiện lớn tỉnh đã tổ chức
- Tại Hội thảo phát triển du lịch MICE Quảng Ninh vừa diễn ra thường niên tại TP Hạ Long do Sở Du lịch Quảng Ninh tổ chức đã nhận được rất nhiều ý kiến trao đổi, đóng góp của các đại biểu là chuyên gia trong lĩnh vực du lịch, các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp trong và ngoài nước để xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch MICE tại Quảng Ninh
- Năm 2020, xác định phục hồi, phát triển ngành Du lịch là mục tiêu ưu tiên hàng đầu trong hoạt động khôi phục kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh trong bối cảnh bình thường mới sau dịch Covid-19, nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết số 256/2020/NĐ-HĐND ngày 14-5-2020 của 256/2020/NĐ-HĐND tỉnh về một số giải pháp hỗ trợ kích cầu du lịch tỉnh Quảng Ninh năm 2020; chỉ đạo của UBND tỉnh tại văn bản số 3832/UBND-DL2 ngày 10-6-2020 về việc phát động, tổ chức thi đua hưởng ứng 60 năm ngày truyền thống ngành Du lịch Việt Nam gắn với kích cầu du lịch Quảng Ninh năm 2020
Trang 9- Sở Du lịch Quảng Ninh được UBND tỉnh Quảng Ninh giao chủ trì, phối hợp với các
Sở, ban, ngành, đơn vị liên quan tổ chức một chuỗi các sự kiện văn hóa, du lịch, tiêu biểu là: Liên hoan ẩm thực Quảng Ninh 2020, Hội nghị Kết nối Phát triển du lịch MICE Quảng Ninh, Hội thi Bàn, Bartender, Buồng, Lễ tân Quảng Ninh 2020
- Hội nghị “Kết nối phát triển du lịch MICE Quảng Ninh” do Sở Du lịch Quảng Ninh phối hợp với Tổng cục Du lịch tổ chức nhằm tăng cường kết nối các điểm đến mới có tiềm năng phát triển du lịch MICE trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh Hội nghị diễn ra từ ngày 20 đến ngày 24-7 năm 2020 với sự tham gia của 300 đại biểu đại diện Tổng cục
Du lịch, chuyên gia du lịch, chuyên gia truyền thông, các chuyên gia, diễn giả uy tín đối với thị trường du lịch MICE cùng trên 100 doanh nghiệp lữ hành quốc tế tiêu biểu Việt Nam, các doanh nghiệp có kinh nghiệm, uy tín tổ chức du lịch MICE Việt Nam… Trong khuôn khổ sự kiện, Sở Du lịch Quảng Ninh tổ chức Hội nghị Kết nối phát triển
du lịch MICE vào ngày 24-7-2020 tại thành phố Hạ Long; Chương trình khảo sát kết nối phát triển du lịch MICE tổ chức từ ngày 20 đến ngày 23-7 tại thành phố Hạ Long, thành phố Móng Cái, thành phố Cẩm Phả và thị xã Quảng Yên
- Trong đó phải kể đến sự kiện năm 2015, Quảng Ninh đón đoàn khách du lịch MICE gồm hơn 3.700 người đến từ nhiều nước, vùng lãnh thổ châu Á như Malaysia, Singapore, Thái Lan, Đài Loan, Trung Quốc - là lãnh đạo và nhân viên của Tập đoàn quốc tế Mon Space, Malaysia Gần đây nhất là sự kiện Đối thoại chính sách cao cấp
về du lịch bền vững APEC 2017 cuối tháng 6 vừa qua tại Vinpearl Ha Long Bay Resort,
TP Hạ Long, thu hút khoảng 200 đại biểu đến từ 21 nền kinh tế thành viên APEC
2.5 Người dân địa phương
- Các địa phương miền Đông như Ba Chẽ, Bình Liêu, Tiên Yên, Đầm Hà, Hải Hà, Móng Cái sẽ phát triển mạnh về du lịch dựa trên giá trị văn hóa bản địa vùng miền núi, sinh thái khu vực ven biển
- Miền Tây của tỉnh gồm các địa phương Đông Triều, Uông Bí, Quảng Yên và khu vực Hoành Bồ cũ sẽ phát triển du lịch kết hợp du lịch nông nghiệp, làng nghề truyền thống,
du lịch tâm linh, du lịch sinh thái
Trang 10- Khu vực trung tâm gồm thành phố Hạ Long và huyện Vân Đồn thực hiện mục tiêu là trung tâm đón khách, kết nối với các địa phương
- Với sự đa dạng trong văn hóa địa phương cũng như những quy hoạch có đồng bộ, loại hình Du lịch MICE khi đến với Quảng Ninh có thể tận dụng những lợi thế này và phát triển mở rộng cùng Du lịch cộng đồng, đến thăm các làng nghề truyền thống hoặc trải nghiệm những giá trị đặc trưng riêng có của vùng đất này
3 Yếu tố cơ sở hạ tầng
3.1 Địa điểm tổ chức và lưu trú
- Hiện Quảng Ninh có khoảng hơn 2 nghìn cơ sở lưu trú với khoảng hơn 34,8 nghìn phòng Trong đó có 343 khách sạn đạt tiêu chuẩn và hạng từ 1 đến 5 sao và 174 tàu lưu trú, hàng trăm cơ sở dịch vụ trong đó có 24 nhà hàng, 27 điểm mua sắm, 1 điểm vui chơi và 11 bãi tắm du lịch được công nhận đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch… hạ tầng du lịch ngày càng được nâng cao góp phần nâng cao chất lượng các dịch vụ, hiệu quả kinh doanh du lịch, tạo việc làm thu nhập cho hàng vạn lao động trong và ngoài tỉnh
- Cơ sở hạ tầng du lịch ở Quảng Ninh cũng khá phát triển, riêng cơ sở lưu trú, trên địa bàn tỉnh đã có gần 1.000 cơ sở từ 1-5 sao, trong đó có 14 khách sạn đạt tiêu chuẩn 4