Khổ thơ giàu hình ảnh, nhạc điệu, cách gieo vần nhịp nhàng, dùng nhiều từ láy, sự kết hợp giữa cổ điển và hiện đại, sử dụng thể thơ thất ngôn điêu luyện kết hợp với tả cảnh ngụ tình, đoạ[r]
Trang 1Sở GD & ĐT Vĩnh Phúc ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG CHUYÊN ĐỀ LẦN 4 Trường THPT Liễn Sơn Môn: Ngữ văn 11 Năm học: 2015 – 2016
- (Thời gian làm bài: 120 phút Không kể thời gian giao đề)
-I PHẦN ĐỌC HIỂU (3,5 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi từ 1 đến 4
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
(Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải)
Câu 1 Hãy chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ? (0,25 điểm)
Câu 2 Xác định 2 biện pháp tu từ chính được tác giả sử dụng trong đoạn thơ và phân tích hiệu quả nghệ thuật của chúng? (0,5 điểm)
Câu 3 Nêu nội dung chính của đoạn thơ? (0,25 điểm)
Câu 4 Đoạn thơ gợi cho anh (chị) những tình cảm gì về ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người? (0,75 điểm)
Đọc đoạn văn sau đây và trả lời các câu hỏi từ 5 đến 8
"Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi Nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước
(Hồ Chí Minh)
Câu 5 Anh/ chị hãy đặt tên cho đoạn văn (0,25 điểm)
Câu 6 Chỉ ra phép liên kết chủ yếu được sử dụng trong đoạn văn (0,25 điểm)
Câu 7 Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để thể hiện lòng yêu nước trong câu
Nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn,
nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước? Với hai cụm động từ lướt qua và nhấn chìm , tác giả đã khẳng định điều gì ở lòng yêu nước? (0,5 điểm)
Câu 8 Viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của anh/ chị về lòng yêu nước của con người Việt Nam thời hiện đại? (0,75 điểm)
II PHẦN LÀM VĂN (6,5 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:
Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp, Con thuyền xuôi mái nước song song, Thuyền về, nước lại, sầu trăm ngả;
Củi một cành khô lạc mấy dòng,
(Tràng giang - Huy Cận, Ngữ văn 11, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam)
Hết
-(Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị coi thi không giải thích gì thêm)
Trang 2Sở GD & ĐT Vĩnh Phúc ĐÁP ÁN ĐỀ THI KHẢO KSCL CHUYÊN ĐỀ LẦN 4 Trường THPT Liễn Sơn Môn: Ngữ văn 11 Năm học: 2015 – 2016
- (Thời gian làm bài: 120 phút Không kể thời gian giao đề)
2 - Phép điệp ngữ: ta làm, dù là.
Tác dụng: góp phần khẳng định tình cảm và trách nhiệm của nhà thơ đối với đất nước, nhân dân
- Phép ẩn dụ: mùa xuân nho nhỏ
Tác dụng: thể hiện khát vọng dâng hiến, cống hiến cho đời
0,25
0,25
3 - Nội dung chính của đoạn thơ là khát vọng mãnh liệt của nhà thơ khi
muốn hóa thân mình thành một mùa xuân nho nhỏ lặng lẽ tỏa hương
cho đời để cống hiến cho đất nước, nhân dân những điều cao đẹp
0,25
4 - Đảm bảo yêu cầu về hình thức của đoạn văn
- Nội dung nêu được những ý cơ bản: Sống ở trên đời phải biết sống
vì cái chung, phải biết cống hiến cho đời Cuộc sống vì vậy mới trở nên thật sự có ý nghĩa
0,25 0,5
5 - Đặt tên cho đoạn văn: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta 0,25
6 - Phép liên kết chủ yếu được sử dụng trong đoạn văn: Phép thế với
7 - Tác giả đã sử dụng nghệ thuật ẩn dụ khi ngầm so sánh sức mạnh của
lòng yêu nước với " một làn sóng "; sử dụng phép điệp trong cấu trúc "Nó kết thành nó lướt qua nó nhấn chìm ", trong điệp từ
"nó"; phép liệt kê trong cả ba vế câu
- Với hai cụm động từ "lướt qua" và "nhấn chìm" , tác giả đã
khẳng định sức mạnh vô địch của lòng yêu nước, giúp nhân dân ta có thể vượt qua mọi khó khăn để chiến thắng mọi kẻ thù đe dọa chủ quyền thiêng liêng của dân tộc
0,25
0,25
8 - Đảm bảo yêu cầu về hình thức của đoạn văn
- Nội dung nêu được những ý cơ bản: Thế nào là lòng yêu nước?
Biểu hiện của lòng yêu nước? Trong thời hiện đại, lòng yêu nước được thể hiện cụ thể như thế nào?
0,25 0,5
II 1 Vài nét về tác giả, tác phẩm, đoạn trích (dẫn thơ) 0,5
2 Khái quá chung: hoàn cảnh ra đời, nhan đề, lời đề từ… 0,5
3 Cảm nhận về đoạn thơ
- Đoạn thơ đã làm nổi bật không gian sông nước mênh mông với hình ảnh những con sóng trùng điệp, lan xa, xô đẩy nhau về phía chân trời
- Những hình ảnh cổ điển: một dòng tràng giang phẳng lặng, một con thuyền lặng lẽ trôi, một cành củi khô nhỏ bé
- Cảm giác buồn của con người hiện đại, của cõi nhân thế:
+ Sóng gợn tràng giang nhưng lại buồn điệp điệp (điệp từ điệp điệp –
từ cái hữu hình của sóng trên tràng giang mà nhận ra cái vô hình là nỗi buồn của con người)
+ Thuyền và nước bên nhau nhưng giữa thuyền và nước là sự xa
Trang 3cách hững hờ Thuyền và nước theo hai chiều đối nghịch (về – lại), nổi
lên giữa cuộc chia li là sầu trăm ngả.
+ Cành củi bé nhỏ giữa tràng giang mênh mông, nhà thơ còn cố tình
làm rõ: củi – một cành – khô (cành củi khô ở đây ý nói: không còn sức
sống, phải trôi nổi theo cái vô định của dòng nước) Cành củi ở đây
không chỉ là cành củi mà còn là cảm nhận về thận phận bé nhỏ của con
người
- Từ tương quan đối lập giữa không gian bao la, vô định với hình ảnh
cõi nhân gian nhỏ bé, đơn côi Huy Cận đã làm nổi bật cảm giác cô
đơn, lẻ loi của con người trong trời đất
- Sự kết hợp giữa cổ điển và hiện đại; những hình ảnh mang ý nghĩa
tượng trưng: con thuyền, cành củi khô,… góp phần diễn tả hình ảnh
của cõi nhân sinh nhỏ bé
- Biện pháp đảo ngữ, đối lập, điệp từ, nhân hóa,… làm nổi bật nỗi
buồn, cảm giá cô đơn của con người
…
Khổ thơ giàu hình ảnh, nhạc điệu, cách gieo vần nhịp nhàng, dùng
nhiều từ láy, sự kết hợp giữa cổ điển và hiện đại, sử dụng thể thơ thất
ngôn điêu luyện kết hợp với tả cảnh ngụ tình, đoạn thơ đã miêu tả bức
tranh thiên nhiên sông nước, đã thể hiện được nỗi buồn rợn ngợp trước
vũ trụ vô thủy, vô chung của nhân vật trữ tình Cảnh và tình bắt nguồn
từ trực quan, từ cảm giác nhỏ bé, cô đơn, lạc loài của tác giả