Việc ôn tập và hệ thống kiến thức với Bộ 12 đề thi học kì 1 môn Ngữ văn 11 năm 2020-2021 (Có đáp án) được chia sẻ dưới đây sẽ giúp bạn nắm vững các phương pháp giải bài tập hiệu quả và rèn luyện kỹ năng giải đề thi nhanh và chính xác để chuẩn bị tốt nhất cho kì thi sắp diễn ra. Cùng tham khảo và tải về đề thi này ngay bạn nhé!
Trang 1BỘ 12 ĐỀ THI HỌC KÌ 1
MÔN NGỮ VĂN 11 NĂM 2020-2021 (CÓ ĐÁP ÁN)
Trang 21 Đề thi học kì 1 môn Ngữ văn 11 năm 2020-2021 có đáp án - Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm
2 Đề thi học kì 1 môn Ngữ văn 11 năm 2020-2021 có đáp án - Trường THPT Lạc Long Quân
3 Đề thi học kì 1 môn Ngữ văn 11 năm 2020-2021 có đáp án - Trường THPT
Trang 3cái tát của gió trò bôi bẩn của bụi yêu khắc nghiệt của mặt trời những chiếc lá
nhận và chối từ
không cưỡng lại mùa đông không vồ vập mùa xuân bình tĩnh qua mùa hạ
cô độc suốt mùa thu
những chiếc lá
âm thầm
hy vọng không hy vọng
(Trích từ tập thơ Chờ mãi cơn mưa rào rất lạ, Thanh Thảo, NXB HNV, 2019, tr.257)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 2 (0,5 điểm) Ghi lại 03 từ ngữ diễn tả cách ứng xử của những chiếc lá trước hoàn
cảnh/môi trường sống
Câu 3 (1,0 điểm) Nêu hiệu quả nghệ thuật của phép tu từ nhân hóa trong các dòng thơ:
cái tát của gió
trò bôi bẩn của bụi yêu khắc nghiệt của mặt trời
Câu 4 (1,0 điểm) Từ việc những chiếc lá - nhận và chối từ, anh/chị hãy lý giải vì sao
biết từ chối cũng là bài học cần thiết cho chúng ta?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Cảm nhận hình tượng nhân vật Chí Phèo trong đoạn trích sau:
Khi Chí Phèo mở mắt thì trời sáng đã lâu Mặt trời chắc đã lên cao, và nắng bên ngoài chắc là rực rỡ Cứ nghe chim ríu rít bên ngoài đủ biết Nhưng trong cái lều ẩm thấp vẫn mới chỉ hơi lờ mờ Ở đây người ta thấy chiều lúc xế trưa và gặp đêm khi bên ngoài vẫn sáng Chưa bao giờ Chí Phèo nhận thấy thế bởi chưa bao giờ hết say
Trang 4Trang 2/2
Nhưng bây giờ thì hắn tỉnh Hắn bâng khuâng như tỉnh dậy sau một cơn say rất dài Cũng như những người say tỉnh dậy, hắn thấy miệng đắng, lòng mơ hồ buồn Người thì bủn rủn, chân tay không buồn nhấc Hay là đói rượu? Nghĩ đến rượu, hắn hơi rùng mình Ruột gan lại nôn nao lên một tí Hắn sợ rượu cũng như những người ốm thường
sợ cơm Tiếng chim hót ngoài kia vui vẻ quá! Có tiếng cười nói của những người đi chợ Anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có Nhưng hôm nay hắn mới nghe thấy Chao ôi là buồn!
- Vải hôm nay bán mấy?
- Kém ba xu, dì ạ!
- Thế thì còn ăn thua gì!
- Có khéo co mới được một tấm năm xu
- Thật thế đấy Nhưng chẳng lẽ rằng lại chơi
Chí Phèo đoán chắc rằng một người đàn bà hỏi một người đàn bà khác đi bán vải ở Nam Định về Hắn lại nao nao buồn, là vì mẩu chuyện ấy nhắc cho hắn một cái gì rất
xa xôi Hình như có một thời hắn đã ao ước có một gia đình nho nhỏ Chồng cuốc mướn cày thuê, vợ dệt vải Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn liếng Khá giả thì mua dăm ba sào ruộng làm
Tỉnh dậy hắn thấy hắn già mà vẫn còn cô độc Buồn thay cho đời! Có lí nào như thế được? Hắn đã già rồi hay sao? Ngoài bốn mươi tuổi đầu Dẫu sao, đó không phải tuổi
mà người ta mới bắt đầu sửa soạn Hắn đã tới cái dốc bên kia của đời Ở những người như hắn, chịu đựng biết bao nhiêu là chất độc, đày đọa cực nhọc, mà chưa bao giờ ốm, một trận ốm có thể gọi là dấu hiệu báo rằng cơ thể đã hư hỏng nhiều Nó là một cơn mưa gió cuối thu cho biết trời gió rét, nay mùa đông đã đến Chí Phèo hình như đã trông trước thấy tuổi già của hắn, đói rét và ốm đau, và cô độc, cái này còn đáng sợ hơn đói rét và ốm đau
(Trích Chí Phèo, Nam Cao, Ngữ văn 11, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2019, tr.149-150)
Hết
Họ và tên thí sinh:……… SBD:…………
Trang 5- Học sinh trả lời như đáp án: 0,5 điểm
- Học sinh trả lời khác đáp án: 0,0 điểm
0,5
Câu 2 Những từ ngữ diễn tả cách ứng xử của những chiếc lá trước hoàn cảnh/môi trường
sống: nhận và chối từ, không cưỡng lại, không vồ vập, bình tĩnh, hy vọng, không
hy vọng
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời đúng 3 từ ngữ trong đáp án: 0,5 điểm
- Học sinh trả lời đúng 1 đến 2 từ ngữ trong đáp án: 0,25 điểm
- Học sinh trả lời khác đáp án: 0,0 điểm
* Lưu ý: Học sinh ghi thêm những từ ngữ khác đáp án thì vẫn cho điểm từ ngữ
đúng
0,5
Câu 3 Hiệu quả nghệ thuật của phép tu từ nhân hóa:
- Tăng tính gợi hình, gợi cảm
- Diễn tả sinh động sự khắc nghiệt của hoàn cảnh
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời được 2 ý của đáp án: 1,0 điểm
- Học sinh trả lời được 1 ý của đáp án: 0,5 điểm
- Học sinh không trả lời hoặc trả lời không liên quan: 0,0 điểm
* Lưu ý: Học sinh có thể trình bày nhiều cách khác nhau, miễn là tỏ ra hiểu vấn
đề chính
1,0
Môn: Ngữ văn – Khối 11
Thời gian: 90 phút (không tính thời gian phát đề)
(Hướng dẫn chấm này gồm 02 trang)
HƯỚNG DẪN CHẤM
Trang 6Câu 4 Học sinh có thể trình bày nhiều cách khác nhau, miễn là tỏ ra hiểu vấn đề chính
như sau:
Biết từ chối cũng là bài học cần thiết cho chúng ta Vì:
- Biết từ chối: giảm áp lực không đáng có
- Biết từ chối: thể hiện lòng tự trọng
- Biết từ chối: thể hiện bản lĩnh sống/sự quyết đoán
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời được 2 đến 3 ý của đáp án: 1,0 điểm
- Học sinh trả lời được 1 ý của đáp án: 0,5 điểm
- Học sinh hiểu mà trả lời chưa thuyết phục: 0,25 điểm
- Học sinh không trả lời hoặc trả lời không liên quan: 0,0 điểm
a Đảm bảo cấu trúc bài làm: Mở bài nêu được vấn đề nghị luận Thân bài triển
khai các luận điểm để giải quyết vấn đề Kết bài đánh giá, kết luận được vấn đề
0,5
b Xác định đúng yêu cầu của đề: Cảm nhận hình tượng nhân vật Chí Phèo qua
đoạn trích: “Khi Chí Phèo mở mắt cái này còn đáng sợ hơn đói rét và ốm đau”
0,5
* Giới thiệu tác giả Nam Cao, tác phẩm Chí Phèo 0,5
* Cảm nhận hình tượng nhân vật Chí Phèo qua đoạn trích
- Sự thức tỉnh của Chí Phèo sau đêm gặp Thị Nở:
+ Cảm nhận những thanh âm của đời sống
+ Nuối tiếc quá khứ, buồn cho hiện tại, lo sợ tương lai
- Sự thức tỉnh của Chí Phèo khẳng định sức cảm hóa của tình người, niềm tin
vào giá trị người không dễ mất đi
- Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật, ngôn ngữ sống động, giọng điệu biến
hóa…
4,0
* Đánh giá chung:
Đoạn trích thể hiện phong cách nghệ thuật của nhà văn Nam Cao Đồng thời thể
hiện chiều sâu tư tưởng nhân đạo của tác phẩm
Trang 7SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẾN TRE
TRƯỜNG THPT LẠC LONG QUÂN
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi nêu bên dưới:
“ …Biết đọc vỡ nghĩa sách thánh hiền, từ những ngày nào, cái sở nguyện của viên quan coi ngục này là có một ngày kia được treo ở nhà riêng mình một đôi câu đối do tay ông Huấn Cao viết Chữ ông Huấn Cao đẹp lắm, vuông lắm Tinh ông vốn khoảnh, trừ chỗ tri kỉ, ông ít chịu cho chữ Có được chữ ông Huấn
mà treo là có một vật báu trên đời Viên quản ngục khổ tâm nhất là có một ông Huấn Cao trong tay mình, dưới quyền mình mà không biết làm thế nào mà xin được chữ Không can đảm mà giáp lại mặt một người cách xa y nhiều quá, y chỉ lo mai mốt đây, ông Huấn Cao bị hành hình mà không kịp xin được mấy chữ, thì ân hận suốt đời mất”
(Trích Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân)
Câu 1: Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên?
Câu 2: Đoạn văn trên được viết theo phong cách ngôn ngữ nào?
Câu 3: Nêu nội dung chính của đoạn văn?
Câu 4: Hãy viết đoạn văn từ 5-7 câu nêu cảm nhận của em về viên quản
ngục?
II Làm văn: (7 điểm)
Phân tích nhân vật Huấn Cao trong tác phẩm Chữ người tử tù của
Nguyễn Tuân
-Hết -
Mã đề: 01
Trang 8ĐÁP ÁN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KỲ I NĂM HỌC 2020-2021
Môn: NGỮ VĂN - Lớp: 11
Mã đề: 01
- Câu 1:
+ Phương thức biểu đạt: tự sự (0.5 điểm)
- Câu 2: Nghệ thuật ( 0.5 điểm)
- Câu 3: Nội dung văn bản miêu tả tâm sự của viên quản ngục: khao khát có được chữ
của ông Huấn Cao, nếu không xin được chữ thì ông ân hận suốt đời ( 1 điểm)
-Cãu 4: Học sinh viết được đoạn văn theo các ý sau: ( 1 điểm)
- Viên quản ngục là người yêu cái đẹp, khao khát mãnh liệt có được chữ của ông Huấn Cao, cũng là người có nhân cách cao đẹp
-Viên quản ngục dù sống trong không gian xấu xa nhưng biết quý trọng cái đẹp, tôn sùng cái đẹp là một con người đáng trân trọng
II Làm văn; ( 7 điểm)
1) Yêu cầu về kiến thức:
-Nắm được kiến thức về nhân vật
- Phân tích đúng trong tâm yêu cầu đề bài
2) Yêu cầu về kỹ năng:
-Viết đúng kết cấu bài văn nghị luận phân nhân vật
- Đạt yêu cầu về diễn đạt, dùng từ, đặt câu…
3) Hướng dẫn chấm cụ thể nhân vật Huấn Cao trong tác phẩm Chữ người tử tù của
Nguyễn Tuân
a) Mở bài: (0.5 điểm)
-Nêu được khái quát về nhân vật Huấn Cao
- Nêu được vấn đề cần nghị luận
b) Thân bài: ( 6 điểm)
* Nêu sơ lược về tình huống truyện
* Nhân vật Huấn Cao: có 3 đặc điểm
- Tài hoa, nghệ sĩ: ( 2 điểm)
+ Thể hiện qua lời nói trầm trồ, ngưỡng mộ của thầy trò viên quản ngục;
+ Thể hiện qua lời nói trực tiếp của ông Huấn Cao
-Ca ngợi tài hoa của của Huấn Cao, Nguyễn Tuân thể hiện tư tưởng và nghệ thuật của mình: kính trọng, ngưỡng mộ bậc tài hoa, trân trọng thư pháp cổ truyền của dân tộc ( HS nêu và phân tích dẫn chứng)
- Khí phách hiên ngang ( 2 điểm)
+Dám cầm gươm chống lại triều đình
+ là một tử tù đợi ngày ra pháp trường nhưng xem thường cái chết
+ Coi thường ngục quan và bọn lính ngục, ông không hề sợ trả thù
+ Ung dung nhận rượu thịt của viên quản ngục nhưng vẫn mắng đuổi viên quản ngục
(HS nêu dẫn chứng và phân tích)
- Khí phách hiên ngang của ông Huấn Cao
- Nhân cách trong sáng, cao cả (2 điểm)
+ Trước khi nhận ra tấm lòng của viên quản ngục, Huấn Cao xem viên quản ngục là loại người cặn bã nên khinh bỉ, coi thường
+ Khi nhận ra tấm lòng “biệt nhỡn liên tài” của một người có sở thích cao quý
và chọn nhầm nghề nên ông ngạc nhiên, băn khoăn, nghĩ ngợi và cuối cùng quyết định cho chữ
+ Cảm kích trước tấm lòng của viên quản ngục, Huấn Cao cho một lời khuyên (HS nêu và phân tích dẫn chứng)
c Kết bài (0.5 điểm)
Khẳng định vấn đề
Trang 9SỞ GD & ĐT QUẢNG TRỊ ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I
TRƯỜNG THPT LÊ LỢI Năm học: 2020 - 2021
Môn: Ngữ văn 11
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
I ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Đến năm mười bốn tuổi tôi vẫn chưa tự xếp quần áo cho mình Tất cả đều là việc của mẹ Giặt, phơi, xếp, ủi, treo lên móc Mỗi sáng, tôi chỉ việc mặc những chiếc áo thẳng thớm tinh tươm để đến trường Cho đến một ngày nọ mẹ đi vắng, và trời trưa đang nắng bỗng lắc rắc vài hạt mưa Không cách nào khác, tôi phải làm Lấy quần áo
từ sào phơi, ôm vào phòng Tôi chợt nhận ra quần áo vừa lấy từ sào xuống thật là thơm, một mùi hương mới mẻ, lạ lẫm, thanh sạch, “nóng giòn” Mùi của nắng Và lần đầu tiên trong đời, tôi ngồi xuống bên đống quần áo, lóng ngóng, bắt đầu xếp từng cái một Tôi chỉ muốn nói rằng…những việc đó không hoàn toàn là nhỏ nhặt
[…]Nếu bạn không tự làm được điều dễ dàng, cớ sao tôi phải tin rằng bạn có đủ trách nhiệm và nhận thức để làm điều khó hơn?
(Trích: Nếu biết trăm năm là hữu hạn - Phạm Lữ Ân, NXB Hội nhà văn, 2017, tr 129-131)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 Xác định 02 phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích
Câu 2 Theo đoạn trích, đến năm 14 tuổi nhân vật tôi vẫn chưa thể tự làm được việc gì? Vì sao? Câu 3 Hãy cho biết hiệu quả của phép liệt kê được sử dụng trong câu: “Tôi chợt nhận ra quần
áo vừa lấy từ sào xuống thật là thơm, một mùi hương mới mẻ, lạ lẫm, thanh sạch, “nóng giòn”
Câu 4 Anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 6-8 dòng) bày tỏ suy nghĩ của mình về
thông điệp được gợi ra từ đoạn trích
II LÀM VĂN (6.0 điểm)
Trời ơi! Hắn thèm lương thiện, hắn muốn làm hòa với mọi người biết bao! Thị Nở
sẽ mở đường cho hắn Thị có thể sống yên ổn với hắn thì sao người khác lại không thể được Họ sẽ thấy rằng hắn cũng có thể không làm hại được ai Họ sẽ lại nhận hắn vào cái xã hội bằng phẳng, thân thiện của những người lương thiện Hắn băn khoăn nhìn thị Nở như thăm dò Thị vẫn im lặng, cười tin cẩn Hắn thấy tự nhiên nhẹ người
[…] Thị chống tay vào háng, vênh vênh cái mặt, và dớn cái môi vĩ đại lên, trút vào mặt hắn tất cả lời bà cô Hắn nghĩ ngợi một tý rồi hình như hiểu, hắn bỗng nhiên ngẩn người Thoáng một cái, hắn lại như hít thấy hơi cháo hành Hắn cứ ngồi ngẩn mặt, không nói gì Thị trút giận xong rồi Cái mũi đỏ của thị dị xuống rồi lại bạch ra Thị hả hê lắm Thị ngoay ngoáy cái mông đít đi ra về Hắn sửng sốt, đứng lên gọi lại
Ai mà thèm lại! Còn muốn lôi thôi cái gì? Hắn đuổi theo thị, nắm lấy tay Thị gạt ra, lại giúi thêm cho một cái Hắn lăn khoèo xuống sân…Và hắn uống Nhưng tức quá, càng uống lại càng tỉnh ra Tỉnh ra, chao ôi, buồn! Hơi rượu không sặc sụa, hắn cứ thoang thoảng thấy hơi cháo hành Hắn ôm mặt khóc rưng rức
(Chí Phèo, Nam Cao, Ngữ văn 11, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, tr.151-153)
Cảm nhận của anh/chị về hình tượng Chí Phèo trong đoạn trích trên
….… … HẾT
Học sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh: ;Số báo danh:
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 10SỞ GD & ĐT QUẢNG TRỊ
TRƯỜNG THPT LÊ LỢI
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I Năm học: 2020 - 2021 Môn: NGỮ VĂN 11
1 2 phương thức biểu đạt: Tự sự, nghị luận, miêu tả hoặc biểu cảm
- HS trả lời đúng 1PTBĐ: 0,25 điểm
- HS trả lời được 2 trong số 4 PTBĐ trên: 0,5 điểm
0,5
2 - Đến năm mười bốn tuổi tôi vẫn chưa tự xếp quần áo cho mình
- Vì: Tất cả đều là việc của mẹ
Mỗi ý 0,25 điểm
0,5
3 Hiệu quả của phép liệt kê:
- Nhấn mạnh mùi thơm của những chiếc áo được phơi dưới nắng
và khẳng định niềm vui sướng của nhân vật “tôi” khi lần đầu tiên
nhận ra mùi thơm ấy (1,0 điểm)
- Tạo âm hưởng nhịp nhàng; tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời
* Nội dung (1,0 điểm)
Học sinh trình bày theo quan điểm riêng của mình nhưng cần nêu được các ý sau: Hãy rèn cho mình lối sống chủ động; sống tự lập; có ý thức trách nhiệm với cuộc sống của mình…
Giáo viên có thể linh hoạt cho điểm
1,5
a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận văn học:
Mở bài nêu được vấn đề nghị luận; Thân bài triển khai được vấn đề; Kết bài khái quát được vấn đề
0,25
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: Hình tượng Chí Phèo trong đoạn trích
0,5
c Triển khai vấn đề thành các luận điểm, kết cấu hợp lí, thể hiện
sự cảm nhận sâu sắc, vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng
HS có thể giải quyết vấn đề theo hướng sau:
* Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm, đoạn trích 0,5
* Cảm nhận về đoạn trích
- Khái quát lại cuộc đời của Chí Phèo trước khi gặp thị Nở và quá trình hồi sinh của Chí từ khi gặp thị
0,5
Trang 11- Chí Phèo khát khao lương thiện, muốn làm hòa với mọi người
Thị Nở sẽ mở đường cho hắn trở về với xã hội bằng phẳng, thân thiện Hắn lâng lâng trong cảm giác hạnh phúc và niềm hy vọng mãnh liệt
- Bị thị Nở từ chối, Chí Phèo rơi vào bi kịch đau đớn - bi kịch bị
cự tuyệt quyền làm người:
+ Hắn ngẩn người, ngơ ngác, bàng hoàng đến mức gần như tê liệt mọi phán ứng
+ Hắn sửng sốt, đứng lên gọi lại, đuổi theo, nắm lấy tay thị
Những cử chỉ này thể hiện khao khát hoàn lương, khao khát tình yêu thương mãnh liệt của Chí Phèo
+ Hắn lại như hít thấy, thoang thoảng hơi cháo hành Hương vị ngọt ngào của tình yêu và hạnh phúc giờ đây đã trở thành nỗi đau, vết cứa, niềm tiếc nuối
+ Hắn tìm đến rượu, nhưng sự thức tỉnh mãnh liệt đến mức càng uống lại càng tỉnh, càng tỉnh càng đau đớn, càng khổ sở, càng cay đắng
+ Những tiếc nuối, phẫn uất, đau đớn, cảm giác cô độc, tuyệt vọng bị đẩy đến tận cùng khiến người đàn ông khốn khổ ấy ôm mặt khóc rưng rức Đó là tiếng khóc bất lực của một kẻ vĩnh viễn
đã bị đẩy ra khỏi thế giới loài người, của một con quỹ dữ khao khát hoàn lương đang bị bỏ lại chơ vơ bên kia bờ vực thẳm
- Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người đã dẫn tới hành động mạnh
mẽ, quyết liệt và tất yếu của Chí Phèo: giết Bá Kiến và tự sát
0,75
1,5
0,25
* Nghệ thuật: Xây dựng nhân vật điển hình; đặc biệt là ngòi bút
miêu tả nội tâm nhân vật sâu sắc, cảm động; ngôn ngữ vừa điêu luyện lại gần gũi, tự nhiên; giọng điệu đan xen, biến hóa
0,5
* Đánh giá chung: Diễn biến tâm trạng và hành động của Chí
Phèo trong đoạn trích đã thể hiện được tư tưởng nhân đạo cao cả của Nam Cao: Tố cáo mạnh mẽ xã hội thuộc địa phong kiến; bộc
lộ nỗi xót thương vô hạn cho thân phận những con người bất hạnh trong xã hội cũ; vừa khẳng định niềm tin yêu vào bản chất tốt đẹp của con người ngay cả khi tưởng chừng như họ đã bị biến thành quỹ dữ
0,5
d Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
Trang 12SỞ GD & ĐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT LƯƠNG NGỌC QUYẾN
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I NĂM HỌC 2020 - 2021
Anh/Chị hãy đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi từ câu 1 đến câu 4:
Những mùa quả mẹ tôi hái được
Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng Những mùa quả lặn rồi lại mọc Như mặt trời, khi như mặt trăng
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên Còn những bí và bầu thì lớn xuống Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi
Và chúng tôi một thứ quả trên đời Bảy mươi tuổi mẹ mong chờ được hái Tôi hoảng sợ, ngày bàn tay mẹ mỏi Mình vẫn còn một thứ quả non xanh
(Mẹ và quả - Nguyễn Khoa Điềm - Thơ Việt Nam 1945 - 1985, NXB Văn học, Hà Nội, 1985)
Câu 1: Chỉ ra các phương thức biểu đạt có trong bài thơ
Câu 2: Từ "quả" trong những câu thơ nào được dùng với ý nghĩa tả thực? Từ "quả" trong
những câu thơ nào được dùng với ý nghĩa tượng trưng?
Câu 3: Xác định 02 biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong bốn dòng đầu của bài thơ
trên Nêu tác dụng của hai biện pháp tu từ đó
Câu 4: Nhận xét của anh/chị về tư tưởng của tác giả thể hiện trong hai dòng thơ cuối (trình
bày bằng một đoạn văn ngắn từ 5 đến 7 câu)
PHẦN II: LÀM VĂN (6,0 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn văn sau:
“ Thằng này rất ngạc nhiên Hết ngạc nhiên thì hắn thấy mắt hình như ươn ướt Bởi
vì lần này là lần thứ nhất hắn được một người đàn bà cho Xưa nay, nào hắn có thấy ai tự nhiên cho cái gì Hắn vẫn phải dọa nạt hay là giật cướp Hắn phải làm cho người ta sợ Hắn nhìn bát cháo bốc khói mà bâng khuâng Thị Nở thì chỉ nhìn trộm hắn rồi lại toe toét cười Trông thị thế mà có duyên Tình yêu làm cho có duyên Hắn thấy vừa vui vừa buồn Và một cái gì nữa giống như là ăn năn Cũng có thể như thế lắm Người ta hay hối hận về tội ác khi không đủ sức mà ác nữa Thị Nở giục hắn ăn nóng Hắn cầm lấy bát cháo đưa lên mồm Trời
ơi cháo mới thơm làm sao! Chỉ khói xông vào mũi cũng đủ làm người nhẹ nhõm Hắn húp
Trang 13một húp và nhận ra rằng: những người suốt đời không ăn cháo hành không biết rằng cháo hành ăn rất ngon Nhưng tại sao mãi đến tận bây giờ hắn mới nếm mùi vị cháo?
( )
Bát cháo húp xong rồi, thị Nở đỡ lấy bát cháo và múc thêm bát nữa Hắn thấy mình đẫm bao nhiêu mồ hôi Mồ hôi chảy ra trên đầu, trên mặt, những giọt to như giọt nước Hắn đưa tay áo quệt ngang một cái, quệt mũi, cười rồi lại ăn Hắn càng ăn, mồ hôi lại càng ra nhiều Thị Nở nhìn hắn, lắc đầu, thương hại Hắn thấy lòng thành trẻ con Hắn muốn làm nũng với thị như với mẹ Ôi sao mà hắn hiền, ai dám bảo đó là cái thằng Chí Phèo vẫn đập đầu, rạch mặt mà đâm chém người? Đó là cái bản tính của hắn, ngày thường bị lấp đi, hay trận ốm thay đổi hắn về sinh lí cũng thay đổi cả tâm lí nữa? Những người yếu đuối vẫn hay hiền lành Muốn ác phải là kẻ mạnh Hắn đâu còn mạnh nữa Và có lúc hắn ngẫm mình mà
lo Xưa nay hắn chỉ sống bằng giật cướp và dọa nạt Nếu không còn sức mà giật cướp, dọa nạt nữa thì sao? Đã đành, hắn chỉ mạnh vì liều Nhưng hắn mơ hồ thấy rằng sẽ có một lúc
mà người ta không thể liều được nữa Bấy giờ mới nguy! Trời ơi! hắn thèm lương thiện, hắn muốn làm hòa với mọi người biết bao! Thị Nở sẽ mở đường cho hắn Thị có thể sống yên ổn với hắn thì sao người khác lại không thể được Họ sẽ thấy rằng hắn cũng có thể không làm hại được ai Họ sẽ lại nhận hắn vào cái xã hội bằng phẳng, thân thiện của những người lương thiện Hắn băn khoăn nhìn thị Nở, như thăm dò Thị vẫn im lặng, cười tin cẩn, hắn thấy tự nhiên nhẹ người Hắn bảo thị:
- Giá cứ thế này mãi thì thích nhỉ?
Thị không đáp, nhưng cái mũi đỏ của thị như càng bạnh ra Hắn thấy thế cũng không
có gì là xấu Bằng một cái giọng nói và một vẻ mặt rất phong tình theo ý hắn, hắn bảo thị:
- Hay là mình sang đây ở với tớ một nhà cho vui.”
Thị lườm hắn Một người thật xấu khi yêu cũng lườm Hắn thích chí, khanh khách cười Lúc tỉnh táo, hắn cười nghe thật hiền Thị Nở lấy làm bằng lòng lắm Bây giờ thì mấy bát cháo ý chừng đã ngấm Hắn thấy lòng rất vui ”
(Trích Chí Phèo, Nam Cao, Ngữ văn 11, Tập một, NXBGD Việt Nam, 2020, tr 150 -151)
Hết
Học sinh không được sử dụng tài liệu Giáo viên coi kiểm tra không giải thích gì thêm
Trang 14ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM MÔN NGỮ VĂN 11
1 Các phương thức biểu đạt có trong bài thơ: Tự sự, miêu tả, biểu cảm 0,5
2 - Từ "quả" có ý nghĩa tả thực trong các câu thơ 1,3
- Từ "quả" có ý nghĩa tượng trưng trong các câu thơ 9,12
+ So sánh: Như mặt trời, như mặt trăng
- Tác dụng: Gợi lên hình ảnh người mẹ tần tảo bao năm sớm hôm chăm sóc cho vườn quả, cho các con mà không quản nhọc nhằn
1,25
4 - Hai câu thơ không chỉ hàm ý về lòng biết ơn mà còn là sự ân hận
của một người con về sự trưởng thành chậm trễ của mình Mình chưa làm thỏa được niềm vui của mẹ Đó là suy nghĩ của một người con có hiếu
- Hai câu thơ cũng là nỗi lòng của biết bao kẻ làm con nên có sức ám ảnh, khiến người đọc không khỏi trăn trở, tự nhìn lại chính mình
(Học sinh có thể diễn đạt theo cách khác nhưng phải hợp lí, có sức thuyết phục)
1,5
Cảm nhận của anh/chị về đoạn văn
1 Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận: Có đầy đủ mở bài,
thân bài, kết luận Mở bài giới thiệu được tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận; Thân bài triển khai được các luận điểm để làm sáng tỏ vấn đề; Kết bài khái quát được nội dung nghị luận
0,25
2 Xác định đúng vấn đề nghị luận: Sự thức tỉnh, hồi sinh của nhân
vật Chí Phèo khi được Thị Nở quan tâm, chăm sóc
0,5
3 Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: học sinh lựa
chọn các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng để triển khai vấn đềnghị luận theo nhiều cách nhưng cần làm
rõ những ý sau:
4,5
a Giới thiệu về tác giả Nam Cao và truyện ngắn Chí Phèo 0,5
b Từ người nông dân hiền lành lương thiện, Chí Phèo đã bị tha hóa, trở thành thằng lưu manh, con quỷ dữ của làng Vũ Đại
- Có những xúc cảm vừa vui vừa buồn vừa ăn năn
- Thấy cháo hành thật thơm và ngon
- Thấy lòng thành trẻ con, muốn làm nũng với Thị như với mẹ
- Hối hận về những việc làm trước kia của mình và mơ hồ nghĩ tới tình trạng thê thảm của mình trong tương lai
- Khao khát được làm hòa với mọi người, mong muốn được trở lại làm người lương thiện Hy vọng Thị Nở sẽ là người mở đường cho mình
2,5
Trang 15- Khao khát hạnh phúc về một mái ấm gia đình: “Giá cứ thế này mãi
thì thích nhỉ ?”, “Hay là mình sang đây ở với tớ một nhà cho vui”
- Khanh khách cười, cái cười nghe thật hiền, thấy lòng rất vui
⇒ Sự quan tâm, chăm sóc đầy tình yêu thương của Thị Nở đã giúp Chí Phèo cởi bỏ cái vỏ “quỷ dữ” để được sống với những xúc cảm của một con người và khát khao hoàn lương
* Nghệ thuật:
- Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình
- Miêu tả và phân tích diễn biến tâm lý của nhân vật
- Nghệ thuật trần thuật hấp dẫn, linh hoạt
cả khi con người bị tha hóa, đẩy vào con đường lưu manh
- Đoạn văn đã góp phần thể hiện sinh động tư tưởng của Nam Cao:
tin tưởng vào khả năng cảm hóa của tình người Sống trên đời cần có
sự quan tâm, chia sẻ và tình cảm yêu thương giữa con người với con người Chỉ có tình người mới cứu được tính người
=> Giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm
Trang 16ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ I NĂM HỌC 2020 – 2021 MÔN NGỮ VĂN - KHỐI 11 Thời gian làm bài: 90 phút
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Kì thực thời gian nhàn rỗi là cực kì quý báu Đó là thời gian để mỗi người sống cuộc sống riêng của mình Đó là thời gian để đọc sách báo, tự học, xem ti vi, chơi thể thao, đàn hát, nhảy múa, vẽ tranh, làm thơ, đi mua sắm, giao lưu với bạn bè, thăm viếng những người ruột thịt, Thời gian nhàn rỗi làm cho người ta giàu có hơn về trí tuệ, tăng cường thêm về sức khỏe, phát triển thêm về năng khiếu, cá tính, phong phú thêm về tinh thần, quan hệ Thiếu thời gian nhàn rỗi, đời sống con người sẽ nghèo nàn, thậm chí là không có cuộc sống riêng nữa!
Đánh giá đời sống của mỗi người cao hay thấp hãy nhìn vào thời gian nhàn rỗi của họ Có người làm việc "đầu tắt mặt tối" không có lấy chút nhàn rỗi Có người phung phí thời gian ấy vào các cuộc nhậu nhẹt triền miên Có người biết dùng thời gian ấy để phát triển chính mình Phải làm sao để mỗi người có thời gian nhàn rỗi và biết sử dụng hữu ích thời gian ấy là một vấn đề lớn của xã hội có văn hóa
(Trích Thời gian nhàn rỗi- Hữu Thọ, Ngữ Văn 11 Nâng cao, tập hai, trang 94)
Câu 1 (0,5 điểm) Xác định các phương thức biểu đạt của đoạn trích
Câu 2 (0,5 điểm) Theo tác giả, nếu thiếu thời gian nhàn rỗi thì đời sống con người sẽ
như thế nào?
Câu 3 (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong
câu sau: “Thời gian nhàn rỗi làm cho người ta giàu có hơn về trí tuệ, tăng cường thêm về sức khỏe, phát triển thêm về năng khiếu, cá tính, phong phú thêm về tinh thần, quan hệ.”
Câu 4 (1,0 điểm) Anh/Chị có đồng ý với tác giả rằng: “Đánh giá đời sống của mỗi người
cao hay thấp hãy nhìn vào thời gian nhàn rỗi của họ” không? Vì sao?
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng
200 chữ) trình bày suy nghĩ về thực trạng lãng phí thời gian nhàn rỗi của thanh niên Việt Nam hiện nay
Câu 2 (5.0 điểm)
Phân tích cảnh cho chữ trong tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân
-HẾT -
Trang 17ĐÁP ÁN KIỂM TRA HỌC KỲ I NĂM HỌC 2020 – 2021 MÔN NGỮ VĂN - KHỐI 11
I 1 Các phương thức biểu đạt của đoạn trích là nghị luận, biểu cảm 0,5
2 Theo tác giả thì “Thiếu thời gian nhàn rỗi, đời sống con người sẽ nghèo nàn, thậm chí là
không có cuộc sống riêng nữa!
0,5
3 Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích là liệt kê: “giàu có hơn về trí tuệ,
tăng cường thêm về sức khỏe, phát triển thêm về năng khiếu, cá tính, phong phú thêm về tinh thần, quan hệ”
Tác dụng: Làm cho câu văn rõ ràng rõ ràng, chi tiết; nhấn mạnh về những giá trị quý báu
mà thời gian nhàn rỗi mang lại cho cuộc sống con người
1,0
4 Học sinh có thể trả lời Đồng ý/ Không đồng ý hoặc Vừa đồng ý và không đồng ý
Học sinh cần có sự lí giải phù hợp, thuyết phục
1,0
Có thể trình bày theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành
Thực trạng lãng phí thời gian nhàn rỗi của thanh niên Việt nam hiện nay
c Lựa chọn thao tác lập luận phù hợp để triền khai vấn đề theo nhiều cách nhưng cần làm
- Nguyên nhân- hậu quả: không có lí tưởng, mục đích sống, muốn chứng tỏ bản thân, từ
đó làm lãng phí khoảng thời gian của tuổi trẻ, gây ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần và tương lai sau này
+ Sống hết mình từng giây từng phút, tận dụng khoảng thời gian nhàn rỗi làm những việc
có ích để cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn
Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề
Trang 18Phân tích cảnh cho chữ trong tác phẩm Chữ người tử từ của Nguyễn Tuân
c Triển khai vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp theo trình tự, sử dụng tốt các thao tác lập luận, biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng, có cảm nhận sâu sắc
Đêm tối, chỉ còn “vẳng tiếng mõ trên vọng canh”
Đêm cuối của người tử tù
Trước lúc đi vảo cõi vĩnh hằng, người tử tù vẫn ung dung viết “dòng chữ cuối cùng” nên có thể coi dòng chữ là tâm huyết cuối đời của người nghệ sĩ, được ghi lại ngày giờ phút thiêng liêng này Đó là dòng chữ quý giá nhất đối với Huấn Cao và cả viên quản ngục
Không gian: “Một căn buồng tối, chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, đất bừa bãi phân chuột, phân gián”
+ Thầy thơ lại “run bưng chậu mực”
Hành động của các nhân vật đã tạo nên một không khí trang nghiêm, trang trọng rất phù hợp với cảnh cho chữ
Có sự hoán đổi vị thế:
Đáng lẽ người tử tù phải run sợ, đau khổ đến tột độ, đáng lẽ viên coi ngục phải
hô hào, đánh đập,…nhưng tất cả không hề diễn ra mà nhường chỗ cho một không khí trang trọng với ánh sáng của đuốc, của lụa trắng, mùi thơm của mực
và “ba cái đầu đang chăm chú trên một tấm lụa bạch”
Vị thế cao nhất lại là người tử tù, chớ không phải quản ngục; chiếm ưu thế là ánh sáng của cái đẹp, cái thiên lương, chớ không phải là bóng tối xấu xa, dơ bẩn
c Ý nghĩa
Cho chữ nhưng thực chất là đang truyền bá lí tưởng, khuyến thiện con người
Cảnh cho chữ là lời khẳng định rõ ràng nhất cho sự bất tử của cái đẹp và quan niệm cái thiện, nhân cách cao cả có thể chiến thắng những thế lực xấu xa, dơ bẩn
d Nghệ thuật xây dựng “cảnh cho chữ”:
- Thủ pháp tương phản độc đáo, tài tình mang ý nghĩa biểu trưng cao
NT khắc họa nhân vật qua hành động, cử chỉ, lời nói đặc sắc gốp phần bộc lộ rõ bản chất nhân vật
Ngôn ngữ tả và kể trang trọng, cổ kính, giàu giá trị gợi hình, gợi cảm
Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu
Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận
ĐIỂM TOÀN BÀI THI : I + II = 10,00 điểm
Trang 19Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
I PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Tuổi trẻ không chỉ có nghĩa là trẻ tuổi, mà còn có nghĩa là năm tháng tươi đẹp nhất cuộc đời
Ở cái tuổi ấy, trong ba thứ: sức khỏe, thời gian và tiền bạc, chúng ta chỉ thiếu tiền thôi, còn thời gian và sức khỏe thì luôn đong đầy Năm tháng qua đi khi về già ta sẽ nhận thấy tiền bạc hóa ra là thứ ít quan trọng nhất trong ba thứ trên Nghĩa là tuổi trẻ là giai đoạn quý giá nhất đời người vì sở hữu trọn vẹn hai món quà lớn nhất của cuộc sống là sức khỏe và thời gian Ta vốn được nghe nhiều người nói đến điều này rồi, nhưng hỡi ôi, sao chúng ta vẫn đang để cho tuổi trẻ của mình trôi qua một cách hời hợt và vô nghĩa đến thế? Với trí óc hạn hẹp được định hướng, phần lớn tuổi trẻ hiện tại cho rằng tiền bạc là hơn hết, là thứ quan trọng nhất, cần thiết nhất, là đáng lưu tâm nhất Và rồi ta
vô tình lãng quên hai món quà quý giá nhất đời, thời gian và sức khỏe…
…Chính trải nghiệm, chứ không phải thứ gì khác, là thứ làm nên con người bạn Tôi đang nói con người thật sự bên trong bạn ấy, không phải gia cảnh, xuất thân, đồ trang trí trên người, bằng cấp học vị hay gì cả Con người thật sự của bạn, muốn biết nó như thế nào, muốn tìm kiếm nó, thật không cách gì ngoài việc bạn phải bước vào đời, trải nghiệm, trộn bản thân mình vào cuộc sống, rồi cảm nhận, rồi đúc kết và rồi cuối cùng là phát huy hết sức những gì mình đã học được trong quá trình đó
Giá trị của những trải nghiệm chính là giá trị con người bạn
( Trích “Không có trải nghiệm, tuổi trẻ không đáng một xu”- Phi Tuyết)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích? (0,5 điểm)
Câu 2 Theo tác giả, món quà nào là quý giá nhất đời người? Và điều gì làm nên giá trị mỗi con
người? (0,5 điểm)
Câu 3 Chỉ ra và nêu tác dụng của phép tu từ trong câu: “Tuổi trẻ không chỉ có nghĩa là trẻ
tuổi”.(1,0 điểm)
Câu 4 Anh/chị có đồng tình với tác giả: “Giá trị của những trải nghiệm chính là giá trị con người
bạn” không? Vì sao? (1,0 điểm)
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ ngữ liệu phần đọc hiểu, viết một đoạn văn (khoảng từ 150 đến 200 chữ) trình bày suy
nghĩ của anh/chị về nhận định của Jean Jacques Rousseau: “Người sống nhiều nhất không phải
người sống lâu năm nhất mà là người có nhiều trải nghiệm phong phú nhất, sống nhiều hơn người khác.”
Câu 2 (5,0 điểm):
Cảm nhận của anh (chị) về đoạn trích sau:
“Nhưng bây giờ thì hắn tỉnh Hắn bâng khuâng như tỉnh dậy sau một cơn say rất dài Cũng như những người say tỉnh dậy, hắn thấy miệng đắng, lòng mơ hồ buồn Người thì bủn rủn, chân tay không buồn nhấc Hay là đói rượu? Nghĩ đến rượu, hắn hơi rùng mình Ruột gan lại nôn nao lên một tí Hắn sợ rượu cũng như những người ốm thường sợ cơm Tiếng chim hót ngoài kia vui vẻ quá!
Có tiếng cười nói của những người đi chợ Anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có Nhưng hôm nay hắn mới nghe thấy Chao ôi là buồn!”
(Trích “Chí Phèo”-Nam Cao, Ngữ văn 11, tập một, tr.149, NXB Giáo dục)
- Hết - Học sinh không được sử dụng tài liệu, giám thị không giải thích gì thêm
Họ và tên học sinh……….Số báo danh……… ……
Trang 20SỞ GD&ĐT ĐẮK LẮK
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ
KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ 1 NĂM HỌC 2020 - 2021 MÔN NGỮ VĂN – Khối lớp 11
HƯỚNG DẪN CHẤM
I ĐỌC – HIỂU
2 - Theo tác giả, món quà quý giá nhất mà cuộc sống ban tặng cho con người là sức
khỏe và thời gian
- Điều làm nên giá trị mỗi con người là trải nghiệm
0.5
3 Chỉ ra được một trong hai đáp án sau: (cả hai càng tốt)
- Phép đảo ngữ: Tuổi trẻ - trẻ tuổi (0,5đ) ; tác dụng : tạo nghĩa khác biệt, làm câu văn
- HS giải thích thuyết phục với lựa chọn của mình (0,75đ)
(Chẳng hạn, đồng tình thì cần giải thích trải nghiệm là qua hoạt động thực tế, con người
tự có được tri thức, đúc kết kinh nghiệm sống cho mình Nên, giúp con người hiểu biết
phong phú, cuộc sống thêm màu sắc, thêm yêu bản thân, yêu người, yêu đời…)
1.0
II PHẦN LÀM VĂN
1
Viết một đoạn văn (khoảng 150 đến 200 chữ) về câu nói của Jean Jacques
Rousseau: “Người sống nhiều nhất không phải người sống lâu năm nhất mà là
người có nhiều trải nghiệm phong phú nhất, sống nhiều hơn người khác.”
2.0
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn: Có thể trình bày đoạn văn theo cách
diễn dịch, quy nạp, tổng-phân-hợp, móc xích hoặc song hành
0.25
c Triển khai vấn đề nghị luận
Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo
nhiều cách nhưng phải làm rõ giá trị của trải nghiệm Có thể theo định hướng sau:
- “Người sống nhiều nhất không phải người sống lâu năm nhất mà là người có nhiều
trải nghiệm phong phú nhất, sống nhiều hơn người khác” nghĩa là cuộc đời của một
người dài ngắn phụ thuộc vào việc họ đã dấn thân mình vào những điều gì trong
cuộc đời và có được bao nhiêu kinh nghiệm, bài học trong cuộc đời này
- Tại sao cuộc đời một con người ngắn hay dài lại được đo bằng trải nghiệm?
+ Trải nghiệm là một phần tất yếu của cuộc sống
+ Mỗi trải nghiệm sẽ đem lại cho ta một bài học, một kinh nghiệm trong cuộc sống;
nhờ có trải nghiệm mà con người sẽ vững vàng hơn trên mọi chặng đường
+ Trải nghiệm phong phú sẽ giúp con người biết yêu bản thân mình, yêu thương mọi
người và biết trân trọng những gì mình đang có
- Một con người không có trải nghiệm, không muốn trải nghiệm là bởi họ hèn nhát,
lãnh cảm với cuộc đời Cuộc sống sẽ vô vị, nhạt nhẽo; con người sẽ không có hiểu
biết phong phú về cuộc đời
-Bài học liên hệ bản thân
1.0
d Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề
Trang 21Câu Nội dung Điểm
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu 0.25
2
c.Triển khai vấn đề nghị luận : (giám khảo cần linh hoạt với gợi ý chấm này)
Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo những ý chính sau:
- Giới thiêu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận.(0,5đ)
- Tâm trạng của Chí sau khi tỉnh rượu: (3,5đ)
+ Đó là sự luyến tiếc, nhớ thương xen lẫn một cái gì đó không rõ ràng "bâng
khuâng như tỉnh dậy sau một cơn say rất dài"
+ Đó là cảm giác của một kẻ đang ốm, mệt mỏi rã rời nhưng lại cô đơn "miệng
đắng, lòng mơ hồ buồn Người thì bủn rủn, chân tay không buồn nhấc"
+ Hiểu được chính rượu đã khiến hắn ra nông nỗi này "Nghĩ đến rượu, hắn hơi rùng
mình Ruột gan lại nôn nao lên một tí" để rồi hắn "sợ rượu cũng như những người
ốm thường sợ cơm"
+ Nhận biết ngoại giới với tiếng chim hót, tiếng cười nói, tiếng gõ mái chèo đuổi
cá quen thuộc hôm nào chả có nhưng hôm nay hắn mới nghe thấy Chao ôi là buồn
Lần đầu tiên sau mấy mươi năm sống kiếp con vật lạ, Chí Phèo tỉnh rượu để lắng
nghe âm thanh cuộc sống và những cảm xúc lòng mình, khởi đầu cho một sự hồi
sinh mạnh mẽ Đoạn văn vì vậy có giá trị nhân đạo sâu sắc
- Nghệ thuật:(1,0đ)
+ Miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo
+ Ngôn ngữ: nhiều từ ngữ chỉ cảm giác đặc biệt là từ láy, ngôn ngữ tự nhiên, giản
dị, đời thường; hầu hết là những câu ngắn; câu kể, câu tả, cảm thán xen lẫn
+ Trần thuật: kết hợp lời kể của tác giả và độc thoại nội tâm của nhân vật
4.0
d.Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận 0.25 e.Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu 0.25
Trang 22SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐĂKLĂK
TRƯỜNG THPT NGUYỄN HUỆ ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ I- NĂM HỌC 2020-2021 Môn: Ngữ Văn 11 - Thời gian làm bài: 90 phút
Họ và tên học sinh: , Lớp:
I ĐỌC HIỂU: ( 3.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
“Trên đường đời của bạn cũng có lúc vấp ngã Tôi cũng vậy Ngay cả người tài giỏi, khôn ngoan
nhất cũng có lúc vấp ngã Vấp ngã là điều bình thường, chỉ có những người không bao giờ đứng dậy sau vấp ngã mới là người thật sự thất bại Điều chúng ta cần ghi nhớ là, cuộc sống không phải là một cuộc thi đỗ - trượt Cuộc sống là một quá trình thử nghiệm các biện pháp khác nhau cho đến khi tìm ra một cách thích hợp Những người đạt được thành công phần lớn là người biết đứng dậy từ sai lầm ngớ ngẩn của minh bởi họ coi thất bại, vấp ngã chỉ là tạm thời và là kinh nghiệm bổ ích Tất cả những người thành đạt mà tôi biết đều có lúc phạm sai lầm Thường thì họ nói rằng sai lầm đóng vai trò quan trọng đối với thành công của họ Khi vấp ngã, họ không bỏ cuộc Thay vì thế, họ xác định vấn đề của mình là gì, cố gắng cải thiện tình hình, và tìm kiếm giải pháp sáng tạo hơn để giải quyết Nếu thất bại năm lần, họ cố gắng đứng dậy năm lần, mỗi lần một cố gắng hơn, Winston Churchill đã nắm bắt được cốt lõi của quá trình này khi ông nói: “ Sự thành công là khả năng đi từ thất bại này đến thất bại khác
mà không đánh mất nhiệt huyết và quyết tâm vươn lên”
(Trích “ Cuộc sống không giới hạn”, Nick Vujicic)
Câu 1( 0.5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?
Câu 2 ( 0.5 điểm): Theo tác giả những người đạt được thành công phần lớn là người như thế nào?
Câu 3( 1.0 điểm): Vì sao tác giả lại cho rằng: “Cuộc sống là một quá trình thử nghiệm các biện pháp
khác nhau cho đến khi tìm ra một cách thích hợp”?
Câu 4(1.0 điểm): Anh/Chị có đồng tình với ý kiến “ Sự thành công là khả năng đi từ thất bại này đến
thất bại khác mà không đánh mất nhiệt huyết và quyết tâm vươn lên” không? Vì sao?
II LÀM VĂN: ( 7.0 điểm)
Câu 1( 2.0 điểm):
Qua đoạn trích ở phần đọc- hiểu, anh( chị) hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ)
để bàn về vai trò ý chí, nghị lực của con người trong cuộc sống
Câu 2(5.0 điểm):
Phân tích nhân vật Huấn Cao trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân
-Hết -
Trang 23HƯỚNG DẪN CHẤM
I
1 Phương thức biểu đạt chớnh: nghị luận 0,5
2 Theo tỏc giả những người đạt được thành cụng phần lớn là người biết
đứng dậy từ sai lầm ngớ ngẩn của minh bởi họ coi thất bại, vấp ngó chỉ là tạm thời và là kinh nghiệm bổ ớch
4 - Nờu ngắn gọn quan điểm: đồng tỡnh hay khụng đồng tỡnh
- Giải thớch lớ do đưa ra quan điểm như vậy
0.25 0,75
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: vai trũ ý chớ, nghị
lực của con người trong cuộc sống
- Vai trũ của ý chớ, nghị lực trong cuộc sống:
+ í chớ, nghị lực giỳp con người đối chọi với khú khăn, vượt qua thử thỏch của cuộc sống một cỏch dễ dàng hơn
+ Cú niềm tin vào bản thõn, tinh thần lạc quan để theo đuổi đến cựng mục đớch, lớ tưởng sống
+ Thay đổi được hoàn cảnh số phận, cuộc sống cú ớch, cú ý nghĩa hơn + Trở thành những tấm gương về ý chớ, nghị lực vượt lờn số phận
+ Người cú ý chớ nghị lực sẽ luụn được mọi người ngưỡng mộ, cảm phục, đồng thời tạo được lũng tin ở người khỏc
- Bài học nhận thức và hành động:Cuộc sống nhiều gian nan, thử thỏch thỡ ý chớ, nghị lực sống là rất quan trọng
- Rốn luyện bản thõn thành người cú ý chớ và nghị lực để vượt qua