Cã ý kiÕn cho r»ng, ai muèn kinh doanh mÆt hµng nµo còng ®-îc ngoµi danh môc nh÷ng mÆt hµng bÞ cÊm mµ kh«ng cÇn ph¶i ghi trong GiÊy ®¨ng kÝ kinh doanh.[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT YấN HềA
BỘ MễN: GDCD
ĐỀ CƯƠNG Kè II, NĂM HỌC 2019 - 2020
MễN: GDCD, LỚP 12
CHủ Đề 3: QUYỀN TỰ DO, DÂN CHỦ CƠ BẢN CỦA CễNG DÂN
NộI DUNG 1: QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN CỦA CễNG DÂN
1 Quyền bất khả xâm phạm về thân thể
2 Quyền đ-ợc pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân
phẩm
3 Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở
4 Quyền đ-ợc bảo đảm an toàn và bí mật th- tín, điện thoại, điện tín
5 Quyền tự do ngôn luận
6 Đọc thêm phần ý nghĩa và trách nhiệm của Nhà n-ớc và công dân trong
việc bảo đảm và thực hiện các quyền tự do cơ bản
I Tại sao các quyền này đ-ợc gọi là các quyền tự do cơ bản của công
dân ?
Vì :
- Các quyền này quy định mối quan hệ cơ bản giữa Nhà n-ớc và công dân
- Các quyền này đ-ợc nghi nhận trong Hiến pháp – luật cơ bản của Nhà n-ớc
II Khái niệm, nội dung:
1 Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân
- KN ?
- Nội dung ?
- 3 tr-ờng hợp pháp luật cho phép bắt ng-ời ?
Tr-ờng hợp 1 : Bắt bị can, bị cáo để tạm giam khi có căn cứ chứng tỏ bị
can, bị cáo sẽ gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc sẽ tiếp tục phạm
tội, cũng nh- khi cần bảo đảm thi hành án
Tr-ờng hợp 2 : Bắt ng-ời trong tr-ờng hợp khẩn cấp
- Bắt ng-ời trong tr-ờng hợp khẩn cấp chỉ đ-ợc tiến hành khi có một trong
3 căn cứ sau đây:
+ Căn cứ thứ nhất : Có căn cứ khẳng định ng-ời đó đang chuẩn bị thực
hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng :
+ Căn cứ thứ hai : Khi ng-ời bị hại hoặc ng-ời có mặt tại nơi xảy ra tội
phạm chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là ng-ời đã thực hiện tội phạm mà
xét thấy cần ngăn chặn ngay việc ng-ời đó trốn Bắt ng-ời trong tr-ờng hợp khẩn
cấp thứ hai này cần phải có hai điều kiện ?
+ Căn cứ thứ ba : Khi thấy có dấu vết của tội phạm ở ng-ời hoặc tại chỗ ở
của ng-ời bị nghi thực hiện tội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc ng-ời
đó trốn hoặc tiêu huỷ chứng cứ Bắt ng-ời trong tr-ờng hợp khẩn cấp thứ ba này
cũng cần phải có đủ hai điều kiện ?
Tr-ờng hợp 3 : Bắt ng-ời đang phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã
Trang 2Đối với ng-ời đang phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã thì ai có quyền bắt ? và những việc sau khi bắt cần phải làm gì ?
2 Quyền đ-ợc pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm
* Định nghĩa : Quyền đ-ợc pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh
dự và nhân phẩm có nghĩa là công dân có quyền đ-ợc bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, đ-ợc bảo vệ danh dự và nhân phẩm ; không ai đ-ợc tự ý xâm phạm tới tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của ng-ời khác
* Nội dung 1 : Không ai đ-ợc xâm phạm tới tính mạng, sức khoẻ của ng-ời
khác
Pháp luật nghiêm cấm mọi hành vi cố ý hoặc vô ý làm tổn hại đến tính mạng và sức khoẻ của ng-ời khác, bất kể ng-ời đó là ai, là ng-ời có chức quyền hay một công dân bình th-ờng trong xã hội
Phân tích hành vi vi phạm cố ý và vô ý, lấy ví dụ ?
* Nội dung 2 : Không ai đ-ợc xâm phạm tới danh dự và nhân phẩm của
ng-ời khác
- Hành vi xâm phạm tới danh dự và nhân phẩm của ng-ời có thể xuất phát
từ những chủ thể nào ?
- Biểu hiện của hành vi và hậu quả của hành vi ?
3 Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
* KN ?
* Nội dung 1 : Chỗ ở của công dân là nơi bất khả xâm phạm, không một ai
có quyền tuỳ tiện vào chỗ ở của ng-ời khác nếu không đ-ợc ng-ời đó đồng ý
Xâm phạm chỗ ở của ng-ời khác là những hành vi nào ?Ví dụ ?
Chế tài xử phạt ?
* Nội dung 2 : Khám chỗ ở của công dân phải theo đúng pháp luật
Khám chỗ ở đúng pháp luật là gì ?
- Việc khám chỗ ở của một ng-ời chỉ đ-ợc tiến hành trong hai tr-ờng hợp ?
- Những ng-ời nào có thẩm quyền ra lệnh khám chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm ?
- Trình tự, thủ tục khám chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm ?
4 Quyền đ-ợc bảo đảm an toàn và bí mật th- tín, điện thoại, điện tín
Quyền đ-ợc bảo đảm an toàn và bí mật th- tín đ-ợc hiểu theo hai nội dung :
* Nội dung 1 : Th- tín, điện thoại, điện tín của công dân đ-ợc bảo đảm an
toàn và bí mật Không ai đ-ợc kiểm soát điện thoại, tự tiện bóc mở, thu giữ, tiêu huỷ th-, điện tín của ng-ời khác
Th- tín, điện thoại, điện tín là ph-ơng tiện mà công dân dùng để làm gì ?
* Nội dung 2 : Chỉ những ng-ời có thẩm quyền theo quy định của pháp
luật và chỉ trong những tr-ờng hợp cần thiết mới đ-ợc bóc mở, kiểm soát, thu giữ th- tín, điện tín của công dân
Trang 3- Pháp luật cho phép khám th- tín, điện tín, b-u kiện, b-u phẩm của một ng-ời khi thấy cần phải thu thập tài liệu, đồ vật liên quan đến vụ án
Những ng-ời có quyền ra lệnh khám xét bao gồm những ai ?
Trình tự và thủ tục ?
5 Quyền t- do ngôn luận
Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí ; có quyền đ-ợc thông tin ; có quyền hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật
Công dân có quyền tự do ngôn luận đ-ợc hiểu là quyền tự do phát biểu ý kiến, thể hiện chính kiến, quan điểm của mình về các vấn đề chung của đất n-ớc
Cách thức thực hiện của công dân ?
III - Trách nhiệm của Nhà n-ớc trong việc bảo đảm các
quyền tự do cơ bản của công dân (Đọc thêm)
NÔI DUNG 2: Quyền dân chủ cơ bản của công dân
1 Quyền bầu cử và ứng cử vào cơ quan đại diện của nhân dân
- Khái niệm
- Độ tuổi bầu cử, ứng cử
- Cách thức thực hiện bầu cử, ứng cử của công dân
- Những tr-ờng hợp không đ-ợc bầu cử, ứng cử
- Cách thức công dân thực hiện quyền lực Nhà n-ớc thông qua các đại biểu
và cơ quan quyền lực Nhà n-ớc
- ý nghĩa (đọc thêm)
2 Quyền tham gia quản lý Nhà N-ớc và xã hội của công dân
- Khái niệm
- Nội dung quyền: phạm vi cơ sở và cả n-ớc
- ý nghĩa (đọc thêm)
3 Quyền khiếu nại và tố cáo của công dân
- Khái niệm quyền ?
Chủ đề 4: Pháp luật với sự phát triển của công dân và
đất n-ớc
A pháp luật với quyền phát triển của công dân:
I - Quyền học tập của công dân
1 Thế nào là quyền học tập của công dân ?
Học tập là quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
Quyền học tập của công dân gồm 4 nội dung ?
II Quyền sáng tạo của công dân
1 KN ?
2 Nội dung quyền sáng tạo của công dân bao gồm hai loại ?
III Quyền đ-ợc phát triển của công dân
Quyền đ-ợc phát triển của công dân
Trang 4Quyền đ-ợc phát triển của công dân đ-ợc biểu hiện ở hai khía cạnh :
- Quyền của công dân đ-ợc h-ởng đời sống vật chất và tinh thần đầy đủ để phát triển toàn diện
- Quyền của công dân đ-ợc khuyến khích, đào tạo bồi d-ỡng, đ-ợc tạo điều kiện để phát triển tài năng
b: Pháp luật với sự pt bền vững của đất n-ớc
I - Phát triển bền vững
1 KN ?
2 Các tiêu chí để xác định một đất n-ớc có phát triển bền vững hay không ? Trong 4 tiêu chí, tiêu chí nào là quan trọng nhất, vì sao ?
II - Vai trò của pháp luật đối với sự phát triển bền vững của
đất n-ớc (giảm tải)
III - Một số nội dung cơ bản của pháp luật trong sự phát triển bền vững của đất n-ớc
1 Một số nội dung cơ bản của pháp luật về phát triển kinh tế
Câu hỏi:
1 Có ý kiến cho rằng, công dân có quyền tự do kinh doanh có nghĩa là ai muốn kinh doanh trong ngành nghề nào và kinh doanh mặt hàng nào cũng đ-ợc
Anh (chị) có đồng ý với ý kiến này không ? Vì sao ?
2 Có ng-ời cho rằng, công dân có quyền tự do kinh doanh có nghĩa là ai muốn thành lập công ti cũng đều đ-ợc cả
Hiểu nh- vậy có đúng không ? Vì sao ?
3 Có ý kiến cho rằng, ai muốn kinh doanh mặt hàng nào cũng đ-ợc ngoài danh mục những mặt hàng bị cấm mà không cần phải ghi trong Giấy đăng kí kinh doanh
Hiểu nh- vậy có đúng không ? Vì sao ?
4 Trong các nghĩa vụ của ng-ời kinh doanh, nghĩa vụ nào là quan trọng nhất ? Vì sao ?
5 Hai công ty cùng sản xuất một mặt hàng nh-ng ở hai tỉnh khác nhau : một ở miền núi, một ở đồng bằng
Câu hỏi : Hai công ty này có đ-ợc h-ởng cùng mức thuế -u đãi nh- nhau không ? Vì sao ?
2 Nội dung cơ bản của pháp luật về phát triển văn hoá
c) Nội dung cơ bản của pháp luật trong phát triển các lĩnh vực xã hội
d) Một số nội dung cơ bản của pháp luật về bảo vệ môi tr-ờng
e) Một số nội dung cơ bản của pháp luật về QPAN