- Tổ chức chính quyền ở Đàng Ngoài thời vua Lê, chúa Trịnh là một bộ máỵ đặc biệt chưa từng có trong lịch sử phong kiến : đã có triều đình lại có phủ chúa và vua Lê chỉ đứng đầu tiê[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ễN THI HK2 MễN SỬ
* Nờu nguyờn nhõn của sự chia cắt đất nước và của cỏc cuộc chiến tranh phong kiến : Nam - Bắc triều, Trịnh - Nguyễn.
- Khụng chấp nhận chớnh quyền của họ Mạc, một số quan lại cũ của nhà Lờ, đứng đầu là Nguyễn Kim, đó họp quõn, nờu danh nghĩa “phự Lờ diệt Mạc”, nổi dậy ở vựng Thanh Hoỏ.
- Một nhà nước mới được thành lập gọi là Nam triều để phõn biệt với Bắc triều của nhà Mạc Chiến tranh Nam - Bắc triều bựng nổ, Triều Mạc bị lật đổ, thế lực phong kiến họ Nguyễn.
- Năm 1545, Nguyễn Kim chết, Trịnh Kiểm lờn thay Con thứ là Nguyễn Hoàng xin được vào trấn thủ đất Thuận Hoỏ Đất Thuận Hoỏ trở thành nơi dấy nghiệp của họ Nguyễn.
- Năm 1627, cuộc chiến tranh Trịnh - Nguyễn bựng nổ Khụng phõn được thắng bại, hai bờn giảng hoà
- Năm 1672 lấy sụng Gianh (Quảng Bỡnh) làm giới tuyến, chia đất nước thành :Đàng Ngoài và Đàng Trong, với hai chớnh quyền riờng biệt.
* Nhận xột về bộ mỏy nhà nước Lờ - Trịnh: (tập)
* Em cú nhận xột gỡ về việc làm của chỳa Nguyễn Phỳc Khoỏt ?
- Đổi 3 ti thành 6 bộ
- Muốn thành lập một quốc gia riờng ở đàng trong, tạo ra nguy cơ của sự chia cắt lõu dài đất nuốc
* Điểm khỏc biệt của chớnh quyền Đàng Trong với nhà nươc Lờ - Trịnh ở Đàng Ngoài là:
Triều đình vua Lê
Phủ chúa Trịnh
6 Phiên
Trấn Phủ Huyện (Châu) Xã
Dinh chúa Nguyễn (chính dinh)
Dinh Phủ Huyện
Xã
Tổng
Ti
Ti
Cõu hỏi : Điểm khỏc biệt của chớnh quyền Đàng Trong với nhà
nước Lờ Trịnh ở Đàng Ngoài là gỡ?
6 bộ
Ti
* Nguyờn nhõn suy sụp của Triều Lờ
- Vua khụng cũn quan tõm đến việc triều chớnh, chỉ lo ăn chơi, sa đoạ Quan lại, địa chủ nhõn đú hoành hành, hạch sỏch nhõn dõn, chiếm đoạt ruộng đất
- Nhõn dõn khổ cực đó nổi dậy đấu tranh ở nhiều nơi Một số thế lực phong kiến cũng họp quõn, đỏnh nhau, tranh chấp quyền hành
Trang 2* Hãy đánh giá vai trị của Vương triều Mạc
- Sau khi thành lập, trong những thời gian đầu, nhà Mạc đã thi hành nhiều chính sách tiến bộ như cố gắng giải quyết vấn đề ruộng đất, giảm sưu thuế, tổ chức thi cử đều đặn,
đã gĩp phần ổn định tình hình đất nước.
* So sánh, nhận xét về tổ chức chính quyền ở Đàng Ngồi, Đàng Trong
- Bộ máy chính quyền ở Đàng Ngồi do mơ phỏng bộ máy chính quyền thời Lê sơ đã hồn chỉnh ở thế kỉ XV nên việc tổ chức là chặt chẽ từ trung ương đến địa phương Bộ máy chính quyền ở Đàng Trong lúc đầu chỉ là chính quyền ở địa phương, phải đến giữa thế kỉ XVII mới thành lập chính quyền ở trung ương, tuy nhiên bộ máy chính quyền cịn chưa hồn chỉnh.
- Tổ chức chính quyền ở Đàng Ngồi thời vua Lê, chúa Trịnh là một bộ máỵ đặc biệt chưa từng cĩ trong lịch sử phong kiến : đã cĩ triều đình lại cĩ phủ chúa và vua Lê chỉ đứng đầu tiên danh nghĩa chứ khơng cĩ thực quyền mà trên thực tế quyền hành thuộc
về phủ chúa Chính quyền của Đàng Trong vể thực chất khơng phải là chính quyền của một nhà nước phong kiến.
* Các điểm tich cực và hạn chế của sự phát triển nơng nghiệp giai đoạn TK XVI - XVIII
- Đầu TK XVI nông nghiệp kém phát triển
- Nửa sau TK XVII nông nghiệp phát triển ổn định do:
+ Nhà nước khuyến khích nhân dân khai hoang nên diện tích được mở rộng
+ Nhân dân tăng gia sản xuất, làm tôt công tác thủy lợi
+ Kĩ thuật trồng trọt có nhiều tiến bộ, nghề trồng vườn phát triển
- Từ TK XVI-XVIII cũng là thời kì gia tăng tình trạng tập trung ruộng đất vào tay địa chủ phong kiến.
* Nhận xét về thế mạnh của thủ cơng nghiệp đương thời:
- Thủ công nghiệp cổ truyền phát triển đạt trình độ cao: dệt, sứ, trang sức, làm giấy, đúc đồng, rèn sắt…
- Xuất hiện nhiều nghề thủ công nghiệp mới: khắc in bản gỗ, làm đường trắng, tranh sơn mài làm xuất hiện các làng nghề
-> Từ đó, lập Phường vừa sản xuất vừa buôn bán
- Ngành khai mỏ cũng phát triển
* Sự phát triển của làng nghề thủ cơng đương thời cĩ ý nghĩa tích cực như thế nào?
- Thúc đẩy kinh tế phát triển, tạo ra nhiều sản phẩm, làm cho hàng hĩa đa dạng phong phú.
- Ngày nay các làng nghề thủ cơng vẫn được giử gìn và phát triển
* Phân tích tác dụng của sự phát triển buơn bán trong nước:
- Làm cho hàng hĩa lưu thơng dễ dàng, đời sống kinh tế được nâng cao và phát triển, tạo điều kiện cho ngoại thương phát triển.
* Vào các thế kỉ XV- XVI, trên thế giới cĩ sự kiện gì đáng ghi nhớ gĩp phần quan trọng vào sự giao lưu quốc tế?
- Phát kiến địa lí
* Sự phát triển của ngoại thương cĩ tác dụng gì đối với nền kinh tế nước ta:
- Được giao lưu với nước ngồi, tạo điều kiện cho kinh tế nước ta phát triển, làm cho hàng hĩa đa dạng phong phú, hình thành nên nhưng đơ thị.
* Hãy nêu và nhận xét các đơ thị thế kỉ XVII - XVIII:
Phố Hiến ( Hưng Yên), Hội An( QN), Thanh Hà ở Huế, Thăng Long (Kẻ Chợ): buơn bán xầm uất, cĩ hải cảng, cĩ nhiều thương nhân nước ngồi ghé qua trao đổi buơn bán hàng hĩa Tuy nhiên đến cuối thế kỉ XVIII- đầu XIX do chính sách thối hĩa của nàh nước nên các đơ thị dần dần bị lụi tàn.