Phát triển năng lực : Rèn HS năng lực tự học ( lựa chọn các nguồn tài liệu có liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng, hình thành cách ghi nhớ ki[r]
Trang 1Ngày soạn: 05/01/201 Tuần 22, tiết 81
Văn bản:
BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
I.Mục tiêu cần đạt
1.Kiến thức
* Mức độ nhận biết: Hs trình bày được tình cảm của người em có tài năng với người anh
* Mức độ thông hiểu: - Phân tích được những nét đặc sắc trong miêu tả tâm lí nhân vật và nghệ thuật kể chuyện
* Mức độ vận dụng: Giair thích được cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện: Không khô khan, giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua tự nhận thức của nhân vật chính
3 Thái độ
- Giaos dục sự tôn trọng người khác và đức tính khiêm tốn, giáo dục tình cảm gia đình
* Tích hợp giáo dục đạo đức: Các giá trị TÔN TRỌNG, TRÁCH NHIỆM, TRUNG THỰC, HỢP TÁC, ĐOÀN KẾT ,YÊU THƯƠNG
- Có cách cư xử đúng mực
- Có lối sống lành mạnh, lí tưởng sống tốt đẹp, yêu cảnh sắc, thiên nhiên cuộc sống
4 Phát triển năng lực : Rèn HS năng lực tự học ( lựa chọn các nguồn tài liệu có
liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng, hình thành cách ghi nhớ kiến thức, ghi nhớ được bài giảng của giáo viên theo các kiến thức đã học), năng lực giải quyết vấn đề ( phát hiện và phân tích được
vẻ đẹp của tác phẩm), năng lực sáng tạo ( có hứng thú, chủ động nêu ý kiến), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắng nghe tích cực, thể hiện
sự tin chủ động trong việc chiếm lĩnh vẻ đẹp tác phẩm văn chương
Trang 2II – Chuẩn bị
- GV: Nghiên cứu chuẩn kiến thức kĩ năng, SGK,SGV, giáo án, máy chiếu.
Tài liệu tham khảo
- HS: Đọc – tóm tắt, soạn bài.
III – Phương pháp
- Phương pháp : Đọc diễn cảm, đàm thoại, nêu vấn đề, thuyết trình, thảo
luận nhóm, động não nêu và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật đặt câu hỏi.
IV – Tiến trình giờ dạy và giáo dục.
1 Ổn định tổ chức.( Kiểm tra sĩ số).
2 Kiểm tra bài cũ ( 5’):
? Nêu cảm nhận của em về “ Sông nước Cà Mau” Em học được gì về cách sử dụng văn miêu tả của tác giả Đoàn Gioi
Hs trả lời- nhận xét- Gv chốt- cho điểm.
3 Bài mới.
H Đ 1:Giới thiệu bài:
- Mục đích: Giới thiệu bài.
- Phương pháp: Thuyết trình.
- Thời gian: 1 phút.
Đã bao giờ em ân hận, ăn năn vì thái độ cư xử của mình với người thân trong gia đình chưa? Đã bao giờ em cảm thấy mình rất tồi tệ, xấu xa không xứng đáng với anh, chị, em của mình chưa? Có những sự ân hận, hối lỗi làm cho tâm hồn ta trong trẻo hơn, lắng dịu hơn Truyện “ Bức tranh của em gái tôi “ đã thành công trong việc thể hiện chủ đề đó.
Hoạt động 2 – 5’
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung
- Mục tiêu: Học sinh nắm được những
hiểu biết về tác giả, tác phẩm.
- Phương pháp: Vấn đáp, tái hiện.
- Phương tiện:Tư liệu, sách giáo khoa,
máy chiếu.
- Kĩ thuật: Động não.
I- Tìm hiểu chung
1.Tác giả
- Tạ Duy Anh 9/9/1959, là
cây bút trẻ trong văn học thời kì đổi mới.
Trang 3- Hình thức tổ chức: Cá nhân.
- Thời gian : 5’
- Cách thức tiến hành Gv đưa câu hỏi ,
động viên học sinh phát biểu và nhận
xét đóng góp ý kiến, giáo viên nhận
xét, chốt.
?Nêu những hiểu biết của em về tác giả Tạ
Duy Anh?
(2h s trình bày)
- Tạ Duy Anh sinh năm 1959 Quê ở huyện
Chương Mĩ, tỉnh Hà Tây( nay thuộc Hà Nội)
- Là cây bút trẻ trong thời kì đổi mới.
* Gv: Đây là câu chuyện khá gần gũi trong
đời sống bình thường của lứa tuổi thiếu niên
nhưng đã gợi ra những điều so sánh về mối
quan hệ,thái độ cách ứng xử giưa người này –
người khác.
Bổ sung:
Hoạt động 3 – 27’
Hướng dẫn học sinh đọc – Hiểu văn bản
- Mục tiêu: Hướng dẫn học sinh đọc và
tìm hiểu giá trị của văn bản.
- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận
nhóm, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết
trình.
- Phương tiện:Tư liệu, sách giáo khoa,
máy chiếu.
- Kĩ thuật: Động não.
- Hình thức tổ chức: Cá nhân.
2.Tác phẩm.
- Là truyện ngắn đạt giải
nhì cuộc thi “ Tương lai vẫy gọi” của báo TNTP.
- In trong tập con dế ma.
(1999)
II- Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc, chú thích.
Trang 4- Thời gian : 27’.
- Cách thức tiến hành: Gv đưa câu hỏi ,
động viên học sinh phát biểu và nhận
xét đóng góp ý kiến, giáo viên nhận
xét, chốt.
Gv nêu yêu cầu đọc : Phân biệt rõ lời kể, lời
đối thoại, diễn biến tâm lí người anh.
-> Gv đọc mẫu – Hs đọc
? Hãy tóm tắt câu chuyện?
Có sự lồng ghép 2 cốt truyện nhỏ.
+ Cốt truyện về người em: Kiều Phương mê vẽ
-> Được phát hiện tài năng vẽ-> bức tranh
đạt giải nhất.
+ Cốt truyện người anh : Ngạc nhiên ->
ghen tức tài năng của em-> hãnh diện và xấu
hổ khi xem tranh.
- 3 Hs kể -> Hs nhận xét-> Gv bổ sung.
? Tìm hiểu một số chú thích trong sgk.
? Theo em truyện có thể chia thành mấy
đoạn? Nội dung?
- Đ1: Từ đầu-> là được: Gioi thiệu về
nhân vật Kiều Phương.
- Đ2: Tiếp -> mẹ vẫn hồi hộp: Diễn biến
tâm trạng người anh.
- Đ3: Còn lại: Tác dụng của lòng nhân
hậu.
? Cốt truyện của văn bản?
Trong cuộc sống, mỗi con người đều phải
vuột qua lòng mạc cảm, tự ti để có được sự
trân trọng và niềm vui thật sự chân thành
trước những thành công hay tài năng của
người khác để vượt lên tự khẳng định giá
trị và năng lực của chính mình.
? Nhân vật chính trong truyện là ai?vì sao?
- Kiều Phương và nguwoif anh là hai
2 Kết cấu- bố cục.
- 3 phần.
3 Phân tích.
3.1 Nhân vật Kiều Phương.
- Là một em gái hồn
nhiên, hiếu động và có
Trang 5nhân vật chính nhưng nhân vật người
anh có vị trí hơn vì thể hiện chủ đề của
văn bản.
? Truyện được kể bằng lời của nhân vật
nào? Theo ngôi kể thứ mấy?
- Nhân vật người anh – ngôi thứ nhất.
- ? Sự lựa chọn vai kể như vậy có tác
dụng gì trong việc xây dựng nhân vật và
thể hiện chủ đề?
? Sự lựa chọn vai kể như vậy có tác
dụng gì trong việc xây dựng nhân vật
thể hiện chủ đề của truyện?
+ Truyện kể từ ngôi thứ nhất = lời của
người anh -> tác giả miêu tả tâm trạng
nhân vật một cách tự nhiên bằng lời của
chính nhân vật ấy -> Thể hiện chủ đề
câu chuyện được nhân cách của
nguwoif anh.
+ Truyện kể từ ngôi thứ nhất cho ta thấy
nhân vật tự soi xét tình cảnh của mình
để tự vươn lên.
Miêu tả tâm trạng của nhân vật một
cách tự nhiên bằng lời của chính
nhân vật ấy -> Thể hiện chủ đề của
câu chuyện được tự nhiên và thấm
thía hơn tự nhận thức của nhân vật
người anh.
? Có ý kiến cho rằng “ Truyện nhằm khẳng
định, ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của cô em
gái” Nhưng có ý kiến lại khẳng định “ Truyện
muốn hướng người
Đọc tới sự thức tỉnh cuả người anh” Vậy ý
kiến của em như thế nào?
- Như trên đã xác định, nhân vật trung
tâm là người anh vì vậy truyện không
nhằm ca ngợi phẩm chất của người em
mà muốn hướng người đọc đến sự thức
tỉnh ở nhân vật người anh qua diễn biến
tâm trạng.
tài năng hội họa.
- Có tình cảm trong sáng
nhân hậu và có lòng bao dung, độ lượng.
Trang 6- Ý kiến thứ 2 là đúng vì nó thể hiện chủ
đề của văn bản.
? Nhân vật Kiều Phương được giới thiệu như thế nào? Có những nét đẹp nào về tâm hồn, tính cách?
- Ngoại hình, hành động:Mặt luôn bị bôi
bẩn, hay lục lọi các đồ vật, tự chế thuốc
vẽ, tập vẽ các đồ vật luôn vui vẻ, vẽ về anh
? Nhân vật người anh đã có thái độ như thế nào đối với người em?
Gọi là mèo, tỏ ý coi thường và hay theo dõi em gái.
- Tính cách và phẩm chất nổi bật: Hồn
nhiên, hiếu động, tài năng hội họa, tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu.
? Khi phát hiện người em chế thuốc vẽ, người anh đã tỏ thái độ như thế nào?
- Thái độ tò mò và coi đó là việc làm của
trẻ con.
? Hãy đánh giá về nhân vật Kiều
Phương?
- Kiều Phương là một em gái hồn nhiên,
hiếu động, tài vẽ tranh sớm được khẳng định nhưng lại không tự cao , tự đại Em
có một tình cảm vô cùng trong sáng, cao đẹp Tình cảm ấy nổi bật trong bức tranh “ Anh trai tôi”.Tham gia cuộc thi
vẽ quốc tế đạt giải nhất Những biểu hiện tình cảm trong cuộc sống hằng ngày và thành công nghệ thuật của Kiều Phương đã giúp cho người anh nhận ra những hạn chế của bản thân Mặc dù bị anh đối xử nghiêm khắc, nhưng Kiều Phướng hiểu tính anh, vẫn rất yêu thương anh Bức tranh thể hiện tài năng
và vẻ đẹp tâm hồn trong cô bé.
- 3 Hs trình bày- gv nhận xét- chốt.
Bổ sung:
Trang 7
.
4.Củng cố ( 4’)
- Mục đích: Vận dụng kiến thức đã học để giải quyết bài tập.
- Hình thức: Vận dụng kiến thức đã học để giải quyết bài tập.
- Phương pháp: Vấn đáp.
- Thời gian: 4 phút.
? Em hãy nêu suy nghĩ của mình về nhân vật Kiều Phương?
- Hs nêu ý kiến -> Gv định hướng
5.Hướng dẫn về nhà (3’)
- Đọc và nhớ được các chi tiết miêu tả đặc sắc, các chi tiết sử dụng phép so sánh.
- Hiểu được ý nghĩa của các chi tiết sử dụng câu hỏi tu từ.
- Chuẩn bị:
+ Bức tranh của em gái tôi ( Tìm hiểu tác giả, tác phẩm, chia bố cục và trả lời các câu hỏi tìm hiểu.
V – Rút kinh nghiệm.
………
……….
……….
