Đề cương ôn tập môn địa lý lớp 10 của thầy võ hoàng nam | Lớp 10, Địa lý - Ôn Luyện

Em hãy cho biết các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển và phân bố ngành giao thông vận tải..  Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên :  Vị trí địa lý : loại hình vận tải?[r]

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN ĐỊA LÝ LỚP 10

1 Em hãy cho biết cơ cấu ngành dịch vụ ? Nêu một vài loại dịch vụ ?

 Dịch vụ kinh doanh (Sản xuất) : Giao thông vận tải, thông tin liên lạc, tài chính, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, các dịch vụ nghề nghiệp,…

 Dịch vụ tiêu dùng : Thương mại, sửa chữa, khách sạn, du lịch, dịch vụ cá nhân (y tế, giáo dục, thể thao),…

 Dịch vụ công : Khoa học công nghệ, quản lý nhà nước, hoạt động toàn thể (bảo hiểm bắt buộc)

2 Em hãy cho biết vai trò của ngành dịch vụ ?

 Thúc đẩy sự phát triển kinh tế

 Chuyển dịch cơ câu kinh tế

 Sử dụng hợp lý nguồn tại nguyên và lao động

 Cụ thể :

+ Tạo ra nhiều việc làm cho xã hội

+ Thúc đẩy sự phát triển của các ngành sản xuất vật chất

+ Góp phần nâng cao đời sống, xã hội

+ Tác động đến sự phân bố của các ngành kinh tế, đến xu hướng toàn cầu hóa nền kinh tế

3 Hãy cho biết các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ ? Cho VD ?

 Trình độ phát triển kinh tế, năng xuất lao động xã hội

 Việc đầu tư, bổ sung lao động cho ngành dịch vụ

 Ví dụ : Kinh tế phát triển,nhiều máy móc(máy cày) người nông dân làm việc ít(nông

nghiệp ít lao động), phát triển ngành dịch vụ

 Quy mô, cơ cấu dân số

 Nhịp độ phát triển và cơ cấu ngành dịch vụ

 Ví dụ : Việt Nam dân số đông, cơ cấu trẻ, tuổi đi học cao thì dịch vụ giáo dục ưu tiên

phát triển

 Phân bố dân cư và mạng lưới quần cư

 Mạng lưới ngành dịch vụ

 Ví dụ : Dân cư đông, mạng lưới dịch vụ dày, dân cư phân tán, khó

khăn cho ngành dịch vụ

 Truyền thống văn hóa, phong tục tập quán

 Hình thức tổ chức mạng lưới ngành dịch vụ

 Ví dụ : Việt Nam có tập quán thăm hỏi lẫn nhau vào các ngày lễ

tết, thì dịch vụ giao thông vận tải, mua bán được tăng cường

 Mức sống và thu nhập thực tế

 Sức mua và nhu cầu dịch vụ

 Ví dụ : mức sống cao thì sức mua tăng.

 Tài nguyên thiên nhiên,di sản văn hóa lịch sử, cơ sở hạ tầng du lịch

 Sự phát triển và phân bố ngành dịch vụ du lịch

 Ví dụ : Vịnh Hạ Long, Cố đô Huế,…

 Ngành dịch vụ du lịch phát triển và các ngành dịch vụ khác cũng phát triển

4 Em hãy cho biết đặc điểm phân bố các ngành dịch vụ trên thế giới ?

 Trên thế giới ngành dịch vụ phát triển mạnh mẽ ở các các nước phát triển, và chúng thường chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu GDP của nước này

 Sự phát triển các ngành dịch vụ trên thế giới gắn liền với các thành phố đô thị lớn

 Trên thế giới các thành phố cực lớn, đồng thời là trung tâm dịch vụ lớn :

 Niu-Iooc(Bắc Mĩ), Luân Đôn(Tây Âu), Tôkiô(Đông Á),…

5 Em hãy nêu vai trò của các ngành giao thông vận tải ?

 Giúp cho quá trình sản xuất xã hội diễn ra liên tục, bình thường

 Đảm bảo nhu cầu đi lại của nhân dân

 Nhân tố quan trọng phân bố sản xuất và dân cư

 Thúc đẩy hoạt động kinh tế - văn hóa ở các vùng núi xa xôi

 Củng cố tính thống nhất của nền kinh tế, tăng cường sức mạnh quốc phòng

 Thực hiện mối giao lưu kinh tế - xã hội giữa các vùng, các nước trên thế giới

6 Em hãy cho biết đặc điểm của ngành giao thông vận tải ?

 Sản phẩm của ngành giao thông vận tỉa chính là sự chuyên chở người và hàng hóa

 Thước đo ( Tiêu chí đánh giá ) : Khối lượng vận chuyển, khối lượng luân chuyển, cự li vận chuyển trung bình

7 Em hãy cho biết các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển và phân bố ngành giao thông vận tải ?

 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên :

 Vị trí địa lý : loại hình vận tải

 Ví dụ : Vùng hoang mạc: Lạc đà, trực thăng;Vùng băng giá xe trượt tuyết do chó và tuần lộc kéo Ở Nhật, Anh giao thông vận tải đường biển có vị trí quan trọng

 Địa hình : Xây dựng các công trình hướng vận chuyển, ảnh hưởng lớn đến công tác thiết kế và khai thác các công trình giao thông vận tải

 Ví dụ : Địa hình đồi núi phải đầu tư nhiều để xây dựng các công

trình:Chống lở đất,làm đường vòng,đường hầm

 Khí hậu : Hoạt động của các phương tiện vận tải

 Ví dụ : Các sân bay nhiều khi phải ngừng hoạt động do sương mù

 Sông ngòi : ảnh hưởng vận tải đường sông,chi phí cầu đường

 Khoáng sản : ảnh hưởng hướng vận tải, loại hình vận tải

 Nhân tố kinh tế xã hội : ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố ngành giao thông vận tải

 Sự phát triển và phân bố các ngành kinh tế quốc dân : ảnh hưởng đến sự phát triển

và phân bố ngành giao thông vận tải

 Trình độ khoa học kĩ thuật : Mật độ và loại hình giao thông vận tải

 Phân bố dân cư : Vận tải hành khách, hàng hóa

8 Em hãy nêu ưu điểm, nhược điểm, tình hình phát triển và phân bố của vận tải đường sắt ?

 Ưu điểm :

 Vận chuyển các hàng nặng trên quãng đường xa với tốc độ nhanh, ổn định, giá rẻ

 Chạy liên tục ngày đêm, đi về đúng giờ

 Đảm bảo an toàn

 Nhược điểm :

 Chỉ hoạt động trên đường ray, khả năng vượt dốc nhỏ,đầu tư lớn

 Tình hình phát triển và phân bố :

 Tổng chiều dài là 1,2 triệu km

 Đổi mới về sức kéo(đầu máy chạy bằng hơi nước→đầu máy chạy bằng điêzen→chạy bằng điện→tàu chạy trên đệm từ)

 Đổi mới về toa xe:mức độ tiện nghi ngày càng cao, các toa

chuyên dùng ngày càng đa dạng

 Đổi mới về đường ray:rộng hơn(ngoài ra đang bị cạnh tranh với đường ô tô

 Phân bố: Châu Âu, Đông Bắc Hoa Kì, phản ánh sự phân bố công

nghiệp

9 Em hãy nêu ưu điểm, nhược điểm, tình hình phát triển và phân bố của vận tải đường ô tô?

 Ưu điểm :

 Tiện lợi, cơ động

 Khả năng thích nghi cao với địa hình

 Hiệu quả kinh tế cao trên cự li ngắn và trung bình

 Kha năng thông hành tương đối lớn

 Phương tiện vân tải phối hợp hoạt động của các phương tiện khác

 Nhược điểm :

 Cước phí đắt so với xe lửa

 Ảnh hưởng đến môi trường

 Chi dùng nhiều nguyên, nhiên liệu

 Không đủ chổ cho bến đỗ

 Ách tắc giao thông

 Tai nạng giao thông không ngừng gia tăng

 Tình hình phát triển và phân bố :

 Ngày càng chiếm ưu thế, cạnh tranh khốc liệt với đường sắt (Hoa Kỳ, Tây Âu)

 Khối lượng xe luân chuyển bằng ½ xe lửa

 Thế giới có khoảng 700 triệu đầu xe

 Phương tiện, hệ thống đường ngày càng hiện đại

 Xu hướng chế tạo và sử dụng các loại tốn ít nhiên liệu, ít gây ô nhiễm môi trường,

 Xuất hiện phương tiện vận tải siêu trọng

 Phân bố : Bắc Mĩ,Tây Âu, Ôxtrâylia,Nhật Bản.

10 Em hãy nêu ưu điểm, nhược điểm, tình hình phát triển và phân bố của vận tải đường ống?

 Ưu điểm :

 Giá thành rẻ, tương đối ổn định

 Vận chuyển được dầu khí chất lỏng

 Vận chuyển liên tục ngày đêm

 Hiệu quả kinh tế cao, an toàn tiện lợi

 Nhược điểm :

 Dễ xảy ra sự cố : rò rỉ, vỡ ống,…

 Chi phí xây dựng cao

 Tình hình phát triển và phân bố :

 Là ngành trẻ

 Chiều dày tăng liên tục.

 Phân bố : Tập trung chủ yếu ở Trung đông, Hoa Kỳ, Liên Ban Nga, Trung Quốc,

…

11 Em hãy nêu ưu điểm, nhược điểm, tình hình phát triển và phân bố của vận tải đường thủy (sông, biển) ?

 Ưu điểm :

 Cước phí vận chuyển rẻ

 Thích hợp với vận chuyển hàng hóa nặng, cồng kềnh

 Giá thành ổn định

 Nhược điểm :

 Tốc độ vận chuyển chậm

 Phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên

 Gây ô nhiễm môi trường

 Sự phát triển và phân bố :

 Nhiều sông ngòi được cải tạo, đào nhiều kênh nối các hệ thống sông với nhau

 Phương tiện được cải tiến, tốc độ tăng

 Phân bố : Phát triển mạnh hệ thống đường sông (Hoa Kỳ, Liên

Ban Nga, Can-na-da,…) Hoạt động vận tải đường biển phát triển sầm uất nhất ở Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương

12 Em hãy nêu ưu điểm, nhược điểm, tình hình phát triển và phân bố của vận tải hàng không?

 Ưu điểm :

 Tốc độ vận chuyển nhanh

 Không phụ thuộc vào địa hình

 Tiện lợi, lịch sự

 Nhược điểm :

 Chi phí vận tải đắt

 Dễ gây ô nhiễm không khí

 Trọng tải thấp

 Vốn đầu tư lớn

 Sự phát triển và phân bố :

 Trên thế giới có khoảng 5000 sân bay đang hoạt động

 Khối lượng vận chuyển ngày càng lớn

 Tốc độ tăng

 Phân bố : Cường quốc hàng không(Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Đức, Nga), các tuyến

sầm uất: xuyên Đại Tây Dương, tuyến nối Hoa Kì với châu Á-Thái Bình Dương

13 Thế nào là thị trường ?

 Là nơi gặp gỡ giữa người bán và người mua

 Thị trường hoạt động theo quy luật cung và cầu

14 Hàng hóa là gì ?

 Là vật đem ra trao đổi trên thị trường

15 Thế nào là vật ngang giá ?

 Là vật để đo giá trị hàng hóa, định giá hàng hóa

 Ví dụ : Tiền, Vàng,…

16 Thị trường hoạt động tuân theo quy luật nào ?

 Cung > Cầu : Giá cả giảm

 Cung < Cầu : Giá cả tăng

 Thị trường ổn định khi cung và cầu cân bằng

17 Em hãy nêu vai trò của ngành thương mại ?

 Là khâu nối giữa sản xuất và tiêu dùng

 Điều tiết sản xuất

 Thúc đẩy sự phát triển của sản xuất

 Hướng dẫn tiêu dùng

 Cơ cấu :

 Nội thương : Hoạt động trao đổi hàng hóa, dịch vụ trong một quốc gia

 Ngoại thương : Hoạt động giao lưu trao đổi hàng hóa với các nước trên thế giới

18 Thế nào là cán cân xuất nhập khẩu ?

 Là hiệu số giữa giá trị xuất khẩu so với giá trị nhập khẩu

 Gồm :

 Xuất siêu : Giá trị xuất khẩu > Giá trị nhập khẩu

 Nhập siêu : Gia trị nhập khẩu > Giá trị xuất khẩu

19 Em hãy cho biết cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu ?

 Các nước phát triển :

 Xuất khẩu : máy móc, công cụ, thiết bị toàn bộ,…

 Nhập khẩu : Nguyên liệu khoáng sản, nhiên liệu,…

 Các nước đang phát triển :

 Xuất khẩu : Các sản phẩm nông sản, nguyên liệu, khoáng sản thô,…

 Nhập khẩu : Máy móc, thiết bị,…

20 Em hãy nêu đặc điểm của thị trường thế giới ?

 Thị trường thế giới ngày nay là một hệ thông toàn cầu Có xu hướng toàn cầu hóa nền kinh tế

 Tỉ trọng buôn bán tập trung ở các nước phát triển

 Đồng tiền của các nước phát triển là những ngoại tệ mạnh như : Đô-la, Ơ-rô, Bảng anh,…

Giáo viên soạn đề cương

Võ Hoàng Nam