- Sản xuất công nghiệp không có tình mùa vụ vì đối tƣợng của sản xuất công nghiệp là các loại nguyên liệu, khoáng sản, tƣ liệu sản xuất là máy móc, thiết bị, là những vật thể không sốn[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KÌ THI CHỌN HSG LỚP 10, 11 THPT NĂM HỌC 2016-2017
ĐỀ THI MÔN: ĐỊA LÍ 10 - THPT
Thời gian: 180 phút, không kể thời gian phát đề
Câu 1 (2,5 điểm)
a Hãy cho biết tên của hình 1 Giải thích ý
nghĩa của các ngày, tháng trong hình
b Trình bày nguyên nhân hình thành và
hoạt động của gió mùa ở khu vực Nam Á và
Câu 2 (2,0 điểm)
a Phân tích ảnh hưởng của khí hậu đến các yếu tố: thổ nhưỡng, sinh vật
b So sánh sự khác nhau về quá trình đô thị hóa giữa hai nhóm nước phát triển và đang
phát triển Vì sao hiện nay ở nhiều nước đang phát triển phải điều chỉnh quá trình đô thị hóa? Câu 3 (3,0 điểm)
a Trình bày vai trò, đặc điểm của cây công nghiệp
b Tại sao sản xuất nông nghiệp phân bố phân tán, có tính mùa vụ còn sản xuất công nghiệp mang tính tập trung và không có tính mùa vụ?
c Tại sao đối với phát triển kinh tế - xã hội ở miền núi, giao thông vận tải phải đi trước một bước?
Câu 4 (2,5 điểm)
Cho bảng số liệu:
DIỆN TÍCH VÀ SẢN LƯỢNG LƯƠNG THỰC CÓ HẠT CỦA NƯỚC TA
GIAI ĐOẠN 1995 - 2014
Diện tích (nghìn ha) 7 324 8 399 8 383 8 616 8 996 Sản lượng (nghìn tấn) 26 143 34 539 39 622 44 632 50 179
(Nguồn: http://www.gso.gov.vn)
a Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tốc độ tăng trưởng của diện tích, sản lượng và năng suất lương thực có hạt ở nước ta giai đoạn 1995 - 2014
b Qua biểu đồ đã vẽ, hãy nhận xét và giải thích
-HẾT -
Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh:………; Số báo danh:……….
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
(Đáp án có 03 trang)
KÌ THI CHỌN HSG LỚP 10, 11 THPT NĂM HỌC 2016-2017
ĐÁP ÁN MÔN: ĐỊA LÍ 10 - THPT
I LƯU Ý CHUNG:
- Hướng dẫn chấm chỉ trình bày một cách giải với những ý cơ bản phải có Khi chấm bài học sinh làm theo cách khác nếu đúng và đủ ý thì vẫn cho điểm tối đa
- Điểm toàn bài tính đến 0,25 và không làm tròn
II ĐÁP ÁN:
1
(2,5
điểm)
a Hãy cho biết tên của hình 1 Giải thích ý nghĩa của các ngày, tháng
* Tên của hình vẽ: Đường biểu diễn chuyển động biểu kiến của Mặt
* Giải thích ý nghĩa của các ngày ghi trong hình:
- Mặt Trời lên thiên đỉnh tại vĩ độ 0o (Xích đạo) vào ngày 21/3, 23/9 0,25
- Mặt Trời lên thiên đỉnh tại vĩ độ 23o27’ B (chí tuyến Bắc) vào ngày
- Mặt Trời lên thiên đỉnh tại vĩ độ 23o27’ N (chí tuyến Nam) vào ngày
b Trình bày nguyên nhân hình thành và hoạt động của gió mùa ở khu
* Nguyên nhân: do sự nóng lên hoặc lạnh đi không đều giữa lục địa và
đại dương theo mùa, từ đó có sự thay đổi các vùng khí áp cao và khí áp
* Hoạt động:
- Vào mùa hạ:
+ Ở bán cầu Bắc, khu vực chí tuyến nóng nhất do đó hình thành trung tâm áp thấp I-ran (Nam Á) Gió Mậu dịch từ bán cầu Nam vượt qua Xích đạo bị lệch hướng trở thành gió tây nam
0,25
- Vào mùa đông:
+ Lục địa lạnh, các cao áp thường xuyên ở Bắc Cực phát triển mạnh và dịch chuyển xuống phía nam Gió thổi từ phía bắc xuống theo hướng bắc
- nam nhưng bị lệch hướng trở thành gió đông bắc
0,25
2
(2,0
điểm)
a Phân tích ảnh hưởng của khí hậu đến các yếu tố: thổ nhưỡng, sinh vật 1,0
* Ảnh hưởng đến thổ nhưỡng:
- Tác động của nhiệt và ẩm làm cho đá gốc bị phá hủy về mặt vật lí và hóa
học, sau đó tiếp tục được phong hóa trở thành đất
0,25
- Nhiệt và ẩm ảnh hưởng tới sự hòa tan, rửa trôi hoặc tích tụ vật chất, đồng thời tạo ra môi trường để vi sinh vật tổng hợp và phân giải chất hữu
cơ trong đất
0,25
* Ảnh hưởng đến sinh vật:
- Khí hậu ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển và phân bố sinh vật thông qua nhiệt độ, nước và độ ẩm không khí, ánh sáng
0,25
Trang 3Câu Ý Nội dung Điểm
- Nhiệt độ: mỗi loài thích nghi với một giới hạn nhiệt nhất định; nước và
độ ẩm không khí tạo môi trường để sinh vật phát triển; ánh sáng quyết định đến quá trình quang hợp
0,25
b So sánh sự khác nhau về quá trình đô thị hóa giữa hai nhóm nước
phát triển và đang phát triển Vì sao hiện nay ở nhiều nước đang
phát triển phải điều chỉnh quá trình đô thị hóa?
1,0
* Quá trình đô thị hóa:
- Nhóm nước phát triển: Quá trình đô thị hóa diễn ra sớm, tỉ lệ dân thành thị cao,
xu hướng chuyển cư từ trung tâm ra vùng ngoại ô, ra các thành phố vệ tinh, nhịp
độ đô thị hóa đang chậm dần
0,25
- Nhóm nước đang phát triển: Quá trình đô thị hóa diễn ra muộn hơn, tỉ
lệ dân thành thị thấp, xu hướng chuyển cư từ nông thôn vào thành phố, nhịp độ đô thị hóa đang diễn ra rất nhanh
0,25
* Các nước đang phát triển phải điều chỉnh quá trình đô thị hóa vì:
- Chất lượng đô thị hóa thấp, đô thị hóa chưa xuất phát từ công nghiệp hóa, chủ yếu tự phát
0,25
- Gây ra nhiều hậu quả: thiếu việc làm, thất nghiệp cao, thiếu nhà ở, kết cấu hạ tầng đô thị quá tải, xuống cấp, ô nhiễm môi trường, ách tắc giao thông, tệ nạn xã hội phát triển,…
0,25
3
(3,0
điểm)
a Trình bày vai trò, đặc điểm của cây công nghiệp 1,0
- Làm nguyên liệu cho công nghiệp chế biến, đặc biệt là công nghiệp sản
- Khắc phục được tính mùa vụ, tận dụng tài nguyên đất, phá thế độc canh
- Ở nhiều nước đang phát triển, các sản phẩm cây công nghiệp là mặt
- Phần lớn cây công nghiệp là cây ưa nhiệt, ưa ẩm, cần đất thích hợp, cần nhiều lao động có kĩ thuật và kinh nghiệm => được trồng ở những nơi có điều kiện thuận lợi nhất tạo nên các vùng trồng cây công nghiệp tập trung
0,25
b Tại sao sản xuất nông nghiệp phân bố phân tán, có tính mùa vụ còn
sản xuất công nghiệp mang tính tập trung và không có tính mùa vụ? 1,0
- Sản xuất nông nghiệp phân bố phân tán do đặc điểm đất trồng là tư liệu
- Sản xuất công nghiệp mang tính tập trung do đặc điểm sản xuất có tính tập trung cao độ về vốn, tư liệu sản xuất, nhân công và sản phẩm 0,25
- Sản xuất nông nghiệp có tính mùa vụ vì đối tượng của sản xuất nông nghiệp là cây trồng, vật nuôi, là những vật thể sống có sự phát triển, sinh trưởng theo quy luật nhất định => phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, thời gian sản xuất dài hơn thời gian lao động => có tính mùa vụ
0,25
- Sản xuất công nghiệp không có tình mùa vụ vì đối tượng của sản xuất công nghiệp là các loại nguyên liệu, khoáng sản, tư liệu sản xuất là máy móc, thiết bị, là những vật thể không sống, sản xuất tiến hành theo hai giai đoạn không tuân theo trình tự nhất định, thời gian lao động và sản xuất chênh lệch nhau không đáng kể => không có tính mùa vụ
0,25
c Tại sao đối với phát triển kinh tế - xã hội ở miền núi, giao thông vận
Trang 4Câu Ý Nội dung Điểm
* Đặc điểm kinh tế - xã hội ở miền núi:
- Dân cư sống chủ yếu dựa vào ngành trồng trọt, chăn nuôi 0,25
- Nền kinh tế chủ yếu trong tình trạng chậm phát triển, tự cung tự cấp 0,25
* Ý nghĩa của việc phát triển GTVT miền núi:
- Thúc đẩy giao lưu giữa các địa phương ở miền núi với đồng bằng, nhờ thế sẽ phá được thế cô lập, tự cung tự cấp của nền kinh tế
0,25
- Khai thác tốt hơn các tài nguyên thiên nhiên, thúc đẩy sự phát triển KT – XH, thu hút dân cư từ đồng bằng lên miền núi, thúc đẩy sự phân công lao động theo lãnh thổ, nâng cao trình độ dân trí cho người dân,
0,25
4
(2,5
điểm)
a Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tốc độ tăng trưởng của diện tích,
sản lượng và năng suất lương thực có hạt ở nước ta giai đoạn 1995 -
2014
1,5
* Tính năng suất: (tạ/ha)
0,25
* Tính tốc độ tăng trưởng:
Tốc độ tăng trưởng của diện tích, sản lượng và năng suất lương thực
có hạt ở nước ta giai đoạn 1995 - 2014 (Đơn vị: %)
0,25
* Vẽ biểu đồ: Biểu đồ đường (Vẽ biểu đồ khác không cho điểm)
Yêu cầu: vẽ cần đảm bảo tính chính xác, khoa học, thẩm mỹ; ghi đủ: số liệu, kí hiệu, chú thích, tên biểu đồ, đơn vị, năm
(Nếu sai, thiếu mỗi yếu tố trừ 0,25 điểm)
1,0
b Qua biểu đồ đã vẽ, hãy nhận xét và giải thích 1,0
* Nhận xét:
- Diện tích có tốc độ tăng chậm nhất, giai đoạn năm 2000 - 2005 giảm
(dẫn chứng)
0,25
- Năng suất và sản lượng đều tăng trong đó sản lượng tăng mạnh hơn
* Giải thích:
- Diện tích tăng chậm do khả năng mở rộng diện tích hạn chế, chủ yếu
do tăng vụ
- Năng suất tăng do đẩy mạnh thâm canh, áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất
- Sản lượng tăng do năng suất và diện tích đều tăng
0,5
Tổng điểm toàn bài thi (câu 1 + câu 2 + câu 3 + câu 4) 10,0
-HẾT -
