Ngoài ra, tôi còn hướng dẫn các em theo dõi trang wed của trường THPT Nguyễn Quán Nho để cập nhật những thông tin bổ ích có liên quan đến việc học tập và rèn luyện của các em, đồng thời [r]
Trang 1MỤC LỤC
1 Mở đầu 3
1.1 Lí do chọn đề tài 3
1.2 Mục đích nghiên cứu 4
1.3 Đối tượng nghiên cứu 4
1.4 Phương pháp nghiên cứu 4
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 5
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 5
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 6
2.3 Các giải pháp đã áp dụng để giải quyết vấn đề 9
2.4 Hiệu quả của sáng kiến 19
3 Kết luận, kiến nghị 21
3.1 Kết luận 21
3.2 Kiến nghị 21
Tài liệu tham khảo 23
Trang 2DANH SÁCH NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM
Trang 31 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
Cố nhân đã dạy “Lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòngnhau” Quả thật đúng như vậy, để thực hiện được giao tiếp và giao tiếp một cáchlịch sự, chúng ta cần dùng ngôn xưng sao cho phù hợp với đối tượng và môitrường tiếp xúc [1]
Giao tiếp - ứng xử trong nhà trường phổ thông có vai trò rất quan trọng
như Albert Einstein đã từng nói: “Nhà trường phải luôn luôn có chủ trương tạo cho học trò một cá tính cân đối chứ không nên biến chúng thành một nhà chuyên môn” [2] Do đó, trong nhà trường hiện nay việc giáo dục và đào tạo
không chỉ quan tâm đến việc làm sao để các em giỏi kiến thức mà còn phải hoànthiện về nhân cách con người, trong đó kỹ năng giao tiếp - ứng xử là một trongnhững kỹ năng quan trọng cần phải hoàn thiện từ cấp bậc nhỏ nhất là mầm non
để tạo tiền đề cho các em bước vào xã hội thuận lợi hơn
Giao tiếp - ứng xử sư phạm là quá trình tiếp xúc giữa giáo viên và họcsinh nhằm truyền đạt và lĩnh hội những tri thức khoa học, vốn sống, kinhnghiệm, kỹ năng, kỹ xảo, nghề nghiệp, xây dựng nhân cách toàn diện ở ngườihọc
Chúng ta biết rằng, giáo dục là sự nghiệp của quần chúng, nó được tiếnhành ở trong các nhà trường từ cấp mầm non đến THPT và trên cao đẳng, đạihọc, ngoài ra còn được tiến hành ở mọi ngành, mọi cấp, trong từng khu phố,thôn xóm và gia đình, ở tất cả các lĩnh vực kinh tế và văn hóa Tuy nhiên, giáodục nhà trường có vai trò quyết định đến chiều hướng phát triển nhân cách họcsinh Vì nhà trường là cơ quan chuyên trách về công tác giáo dục, tổ chức xã hộidẫn đầu nhằm xây dựng cho con người có nhân cách phát triển toàn diện dựatrên những phương pháp giảng dạy khoa học [2]
Muốn thực hiện mục tiêu này thì đòi hỏi giáo viên và học sinh phải cùng
nổ lực thực hiện nhiệm vụ của mình Trong đó, giao tiếp - ứng xử sư phạm đóngvai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách của mỗi
cá nhân
Trường THPT Nguyễn Quán Nho gồm 21 lớp, phần lớn là học sinh các xãThiệu Quang, Thiệu Thịnh, Thiệu Giang, Thiệu Hợp, Định Công, Định Thành.Đây là những xã thuần nông của huyện Thiệu Hóa và Yên Định Điều kiện kinh
tế còn gặp nhiều khó khăn, nhiều phụ huynh phải đi làm ăn xa nhà, không cóthời gian gần gủi, dạy bảo các em Nhiều phụ huynh chưa bắt kịp với sự pháttriển của công nghệ thông tin, e ngại trong việc tạo mối quan hệ với giáo viênchủ nhiệm và nhà trường Điều đó đã làm cho kỹ năng giao - tiếp ứng xử củacác em trong nhà trường cũng như ngoài xã hội bị hạn chế Lớp 12C3 có 38 họcsinh, có 12 học sinh nam và 26 học sinh nữ 100% học sinh trong lớp là gia đìnhthuần nông Kinh tế còn gặp nhiều khó khăn nên phụ huynh phải đi làm xa nhànhư em Nguyễn Thị Hường, Đoàn Thị Sim không gần gủi, chăm sóc, uốn nắncác em Một số phụ huynh lơ là, thiếu quan tâm trong công tác giáo dục và kết
Trang 4hợp với giáo viên chủ nhiệm Phần lớn văn hóa giao tiếp - ứng xử của các emvới bạn bè, thầy cô trong lớp, trường đã đáng báo động Nề nếp và học tập củacác em trong lớp có xu hướng đi xuống Nhiều em bị ghi sổ đầu bài vì lí do văngtục, vô lễ với thầy cô, nói năng thiếu suy nghĩ
Đứng trước những vấn đề trên, với cương vị là giáo viên chủ nhiệm, làngười mẹ, người bạn, nhà tâm lí, luật sư Tôi nhận thấy cần phải nâng cao thêm
kỹ năng giao tiếp - ứng xử với thầy cô, bạn bè cho các thành viên trong lớp đểhoàn thiện hơn về nhân cách cho các em Góp phần bé nhỏ vào việc đào tạo các
em trở thành những “Chủ nhân” tương lai của đất nước vừa “Có đức vừa có tài”như Bác Hồ đã nói Chính vì những lí do trên đã thôi thúc tôi thực hiện nghiên
cứu đề tài: “Một số biện pháp nhằm nâng cao kỹ năng giao tiếp - ứng xử với thầy cô, bạn bè cho học sinh lớp chủ nhiệm 12C3 – trường THPT Nguyễn Quán Nho” năm học 2017 - 2018.
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là học sinh lớp chủ nhiệm 12C3 trườngTHPT Nguyễn Quán Nho, từ việc nghiên cứu các kỹ năng giao tiếp - ứng xửchưa phù hợp của học sinh, giáo viên chủ nhiệm tìm ra những giải pháp để nângcao kỹ năng giao tiếp - ứng xử cho học sinh góp phần nâng cao chất lượng họctập của các em
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu xây dựng cơ sở lí luận: Tìm đọc,nghiên cứu, phân tích các tài liệu có liên quan Rút ra những kinh nghiệm từ đóxây dựng cơ sở lí luận
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Sử dụng cácphiếu điều tra giao tiếp - ứng xử của HS Từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp
để nâng cao kỹ năng giao tiếp - ứng xử cho HS
- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê để
xử lý số liệu, so sáng kết quả thu thập trước và sau khi tác động
- Phương pháp tổng kết: Trên cơ sở đã nghiên cứu, phân tích, đưa ra giảipháp giải quyết Giáo viên kết luận đề tài và kiến nghị với các cấp lãnh đạo cóthẩm quyền
- Phương pháp phỏng vấn: Sử dụng phương pháp này để đưa ra các tìnhhuống giao tiếp - ứng xử cho học sinh giải quyết
Trang 52 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến.
Con người, ngoài nhu cầu ăn uống, mặc, ở, đi lại, vui chơi, thì giao tiếp ứng xử là một nhu cầu tất yếu, đóng vai trò quan trọng trong quá trình hìnhthành và phát triển xã hội loài người
-Trong tác phẩm “Triết – Mỹ chọn lọc”, Triết học gia người Đức LudwigAndreas Feuerbch chỉ ra rằng “Con người riêng lẻ, như một thứ gì đó biệt lập,không chứa đựng trong nó bản chất người Bản chất người chỉ tồn tại trong giaotiếp - ứng xử, trong sự thống nhất của con người với con người, trong sự thốngnhất chỉ dựa trên hiện thực của sự khác nhau giữa Tôi và Bạn Con người chomình là con người trong nghĩa bình thường: con người trong giao tiếp - ứng xửvới con người, sự thống nhất giữa Tôi và Bạn là thượng đế”
Điều đó một lần nữa khẳng định con người không thể sống, lao động, họctập mà không có giao tiếp - ứng xử Giao tiếp chính là động lực thúc đẩy sựhình thành và phát triển nhân cách con người Con người có thể tự hiểu mìnhnhiều hơn, đồng thời hiểu được tâm tư, tình cảm, ý nghĩa, nhu cầu của ngườikhác thông qua giao tiếp - ứng xử
Cuộc sống ngày càng thay đổi Vì thế, việc học hành mỗi ngày một khác,việc giảng dạy của người thầy cũng phải thích ứng với sự phát triển của xã hội,của những tiến bộ khoa học, thích ứng với tâm lí, nhận thức của mỗi lứa tuổi họctrò Nhưng dù trong bất kì môi trường giáo dục nào và với bất kể đối tượng giáodục là ai thì điều đầu tiên người thầy cũng cần dạy cho trò rằng “Tiên học lễ,hậu học văn” và điều đó không bao giờ là dư thừa [3]
Trên cơ sở nghiên cứu Chỉ thị 40/2008/CT – BGDĐT của Bộ GD&ĐT rangày 22/7/2008 Về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường họcthân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008 – 2013
Giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh thông qua các môn học, hoạtđộng giáo dục và xây dựng quy tắc ứng xử văn hoá Nhà trường chủ động phốihợp với gia đình và cộng đồng cùng tham gia chăm sóc giáo dục đạo đức và kĩnăng sống cho học sinh Thực hiện Chỉ thị 1537/CT-BGDĐT ngày 05/5/2014của Bộ GD&ĐT về tăng cường và nâng cao hiệu quả một số hoạt động giáo dụccho học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục, đào tạo; Thông tư số04/2014/TT-BGDĐT ngày 28/02/2014 ban hành quy định về quản lý hoạt độnggiáo dục kỹ năng sống và hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa
Căn cứ hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục phổ thông năm học
2017-2018 của Bộ GD&ĐT, sở GD&ĐT Thanh Hóa
Căn cứ phương hướng nhiệm vụ năm học 2017 – 2018 của trường THPTNguyễn Quán Nho
Căn cứ phương hướng nhiệm vụ năm học của lớp 12C3 đã đề ra đầu năm.Vai trò của giao tiếp - ứng xử trong nhà trường và những biện pháp khắcphục là một vấn đề mang tính xã hội và đã có nhiều tài liệu đề cập đến Sau đây
là một số bài viết nghiên cứu đăng trên báo điện tử:.
Trang 6Online.báo GDTPHCM ra ngày 19/3/2012: Văn hóa giao tiếp trong nhà trường “Rèn kỹ năng ứng xử”.
Báo Tuyên Quang Com Vn ra ngày 25/10/2017: Giáo dục văn hóa giao tiếp trong học đường.
Báo thpt thixaquangtri.quangtri.edu: Ra ngày 30/11/2017: Giáo dục và rèn luyện kỹ năng sống, làm việc đối với tuổi trẻ trong trường THPT thị xã Quảng Trị
sinh- ra ngày 10/11/2015
Baocamau.com.vn>giao-duc-dao-tao>lo-ngai-van-hoa-ung-xu-cua-hoc-2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Mặc dù, hiện nay chúng ta đang trong thời công nghệ - thông tin và hộinhập quốc tế, học sinh có những hiểu biết khá phong phú nhờ truy cập internet,nhưng kỹ năng giao tiếp - ứng xử của các em còn nhiều hạn chế Đa phần các
em học sinh ở THPT hiện nay kỹ năng giao tiếp - ứng xử, khả năng phân tích,khả năng nhận thức đúng – sai các vấn đề còn hạn chế, không biết xử lí các tìnhhuống thường gặp trong cuộc sống
Qua nhiều năm công tác tại trường THPT Nguyễn Quán Nho, tôi thấythực trạng của kỹ năng giao tiếp - ứng xử ở trường như sau:
Nhà trường thường xuyên nghiên cứu, cải tiến nâng cao chất lượng giảngdạy theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh, không ngừng đổi nới PPDHphù hợp với nội dung chương trình Và đặc biệt chú trọng đến việc “rèn luyện
kỹ năng sống”, nhất là kỹ năng giao tiếp - ứng xử cho các em Nhà trường coiđây là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc thực hiện mụctiêu giáo dục Chính vì thế, ngay sau khi Bộ GD&ĐT đưa nội dung giáo dục kỹnăng sống lồng ghép vào các môn học, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp,nhà trường đã tiến hành triển khai đồng bộ đến toàn thể cán bộ giáo viên về việctăng cường rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp - ứng xử có văn hóa chocác em Điều này thể hiện rõ nhất ở hoạt động của các đoàn thể trong trườngnhư: Phong trào thi đua nề nếp tốt và làm báo tường, thi văn nghệ, thi hùng biệntìm hiểu ngày quốc tế phụ nữ mùng 8/3, thi “khi tôi 18”, thi kéo co, đá bóng nữ,thi cắm hoa Yêu cầu là như vậy, nhưng kết quả của việc rèn luyện kỹ năngsống, giao tiếp - ứng xử trong trường của các em chưa cao vẫn còn tình trạnggây gổ đánh nhau, nói tục, chửi bậy, lên mạng xã hội nói thiếu văn hóa với thầy
cô giáo, tự ti ngại giao tiếp, nói năng thiếu suy nghĩ, nói ngang với thầy cô
Trang 7Cuối năm học 2016 – 2017, đầu năm học 2017 – 2018, các em 11B3,12C3 bước vào giai đoạn cuối của cấp THPT, các em cần chuẩn bị cho mìnhkhông chỉ những kiến thức về chuyên môn mà còn phải chuẩn bị cả những kỹnăng sống, kỹ năng giao tiếp - ứng xử cơ bản để có thể đáp ứng nhu cầu của xãhội công nghiệp hóa Việc rèn luyện các kỹ năng đó đã được thể hiện qua lồngghép vào các môn học, được tham gia các phong trào do đoàn thể, nhà trường tổchức Tuy nhiên, văn hóa giao tiếp - ứng xử của đại bộ phận các em trong lớpđang ở mức đáng báo động, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến nề nếp và học tậpcủa lớp: không chú ý lắng nghe thầy cô giảng bài ngồi lén lút nói chuyện và sửdụng điện thoại; nói tục chửi bậy trong giờ học, lớp học; nói thiếu văn hóa vớibạn bè, thầy cô qua các mạng facebook; nói năng vô lễ với thầy cô; thiếu tự tin;nhút nhát; học tập thụ động; thường hay nổi nóng gây gổ đánh nhau Trong đó,đáng chú ý là em Phạm Thị Thắm, Nguyễn Văn Sơn, Đặng Trọng Thắng,Nguyễn Chúc Linh, Nguyễn Thị Ngát, Nguyễn Thị Hường, Bùi Thị Tuyết (nhútnhát, ít hoạt động các phong trào)
Qua khảo sát đầu năm học 2017 – 2018, văn hóa giao tiếp - ứng xử của học
sinh 12C3 như sau:
Mức 1 – Loại giỏi (15 – 16)
Mức 2 – Loại khá (11 – 14)
Mức 3 – Loại trung bình (8-10)
Mức 4 – Loại yếu (Từ 7 trở xuống)
Số lượng
học sinh 0 học sinh 7 học sinh 25 học sinh 6 học sinh
Đánh giá dựa theo thang điểm đánh giá của V.P Đakharop
Qua kết quả khảo sát, Văn hóa giao tiếp - ứng xử của phần lớn các emtrong lớp thuộc loại trung bình và yếu
Hiện nay, đất nước đang bước vào thời kì hội nhập, xã hội phát triểnkhông ngừng Kỹ năng giao tiếp - ứng xử đang là vấn đề vô cùng quan trọng Nógóp phần quyết định sự thành công hay thất bại của đời người Không ngoại ngữmất cơ hội việc làm, không bằng cấp mất cơ hội tiến thân, còn riêng giao tiếp -ứng xử kém là mất tất cả: cơ hội việc làm, các mối quan hệ và cả vị trí cao trong
xã hội
Như ông cha ta đã có câu: “Lời chào cao hơn mâm cỗ”, “Học ăn, học nói,học gói, học mở” Khi giao tiếp - ứng xử hạn chế các em sẽ rơi vào các trạngthái tiêu cực như sau:
Giao tiếp - ứng xử kém sẽ làm giảm sự tương tác giữa học sinh với cácthành viên trong gia đình, giữa các học sinh trong lớp với nhau, thầy cô, ngườixung quanh Nhiều học sinh nhút nhát, thiếu tự tin, xa lánh bố mẹ, bạn bè trong
Trang 8lớp làm ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa học sinh với những người xung quanh,hậu quả nặng nhất là các em bị “trầm cảm” như em Nguyễn Thị Hường Điềunày sẽ ảnh hưởng đến gia đình và bản thân các em
Nói năng thiếu suy nghĩ, nói tục, nói tự do Lứa tuổi các em đang cònbồng bột chỉ cần một câu nói không vừa ý là đã dẫn đến mâu thuẫn Đỉnh caocủa những mâu thuẫn đó là “đánh nhau” ở trong trường, và ngoài trường Như
em Nguyễn Văn Sơn, chỉ vì những lời nói qua lại với bạn cùng trường trênfacebook đã đánh nhau với bạn
Lạm dụng điện thoại dẫn đến việc các em chán học, thích chơi, khôngthích làm việc, từ đó xa đà vào các tệ nạn xã hội như nghiện điện tử, nghiệnfacebook Những việc làm này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kết quả học tập của các
em Như em Đỗ Xuân Đức, Nguyễn văn Sơn, Đặng Trọng Thắng thường hay bỏhọc đi chơi Đây là một trong những mối quan tâm lớn của nhà trường, phụhuynh và xã hội Ngoài ra, ứng xử thiếu văn hóa với thầy cô, bạn bè tạo thóiquen thiếu tôn trọng người khác
Giao tiếp - ứng xử hạn chế dẫn đến các em thiếu tự tin vào bản thân, nhútnhát, ngại giao tiếp với thầy cô, bạn bè, ít tham gia các hoạt động Điều này ảnhhưởng rất lớn đến quá trình học tập và cuộc sống của các em Nhiều khi khảnăng của các em sẽ bị bỏ qua chỉ vì sự thiếu tự tin của bản thân Từ đó dẫn đếncác em bị thiệt thòi về mọi mặt trong học tập cũng như cuộc sống
2.2.2 Thực trạng giáo viên.
Một số giáo viên đã giáo dục các kỹ năng giao tiếp - ứng xử cho các emvào những giờ dạy của mình Uốn nắn ngôn ngữ nói, phân tích những mặt tốt vàkhông tốt của những hành vi ứng xử thiếu văn hóa Chính mỗi thầy cô luôn làtấm gương sáng, là chuẫn mực cho học sinh noi theo
Tuy nhiên, một bộ phận giáo viên chưa thực sự quan tâm đến việc giáodục các kỹ năng sống cho học sinh mà chỉ chú trọng truyền thụ kiến thức ở sáchgiáo khoa, chưa đầu tư thời gian tìm tòi nghiên cứu các hình thức và phươngpháp tổ chức các hoạt động rèn kỹ năng sống nên chưa tạo được sự hứng thú họctập cho học sinh
Vẫn còn một số giáo viên chưa nắm chắc về các nội dung giáo dục kỹnăng sống theo từng khối lớp, những kỹ năng sống cơ bản, chưa biết vận dụng
từ những kế hoạch định hướng chung của nhà trường để đưa vào kế hoạch cụ thểrèn kỹ năng giao tiếp - ứng xử cho HS
Chính vì thế, tình hình lớp 11B3 từ cuối năm học 2016 – 2017 có nhữngbiểu hiện suy giảm về đạo đức, về nền nếp, dẫn đến giảm sút kết quả học tập, làmột giáo viên chủ nhiệm tâm huyết với nghề, với học sinh đã thôi thúc tôi khôngngừng tìm hiểu để khắc phục tình trạng trên, nâng cao hiệu quả học tập cho các
em Tuy nhiên những biểu hiện đi xuống về nề nếp, học tập vẫn còn tiếp diễn ởmột số tuần đầu của năm học mới Sau khi tìm hiểu thông qua hội nghị lớp chủnhiệm, hội nghị phụ huynh học sinh, tâm sự với các thành viên trong lớp Giáoviên chủ nhiệm 12C3 đã tìm ra một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng giao tiếp-
Trang 9ứng xử của học sinh không những không tiến bộ mà còn có phần đi xuống, mộttrong những nguyên nhân đó là do mạng xã hội, xa bố mẹ.
Vì vậy yêu cầu đặt ra ở đây là phải nâng cao kỹ năng giao tiếp - ứng xửcho các em Ngoài việc nổ lực truyền đạt kiến thức giáo viên phải phát hiệnđược các ảnh hưởng tiêu cực từ xã hội công nghệ thông tin đã mang lại cho các
em, từ đó có biện pháp khắc phục phù hợp nhằm nâng cao chất lượng kỹ năngsống, nề nếp và học tập cho học sinh
2.3 Các giải pháp đã áp dụng để giải quyết vấn đề.
Sau khi phân tích thực trạng kỹ năng giao tiếp - ứng xử của lớp chủnhiệm, những ảnh hưởng tích cực, tiêu cực do xã hội, cá nhân mang lại cho họcsinh lớp 12C3 giáo viên chủ nhiệm đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao
kỹ năng giao tiếp - ứng xử cho học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả học tập vàđạo đức cho HS 12C3 – THPT Nguyễn Quán Nho
2.3.1 Giải pháp 1: Tổ chức tuyên truyền, giáo dục cho học sinh 12C3 tìm hiểu về các kỹ năng giao tiếp - ứng xử cần có, vai trò của kỹ năng giao tiếp đối với cuộc sống Những điểm cần lưu ý khi sử dụng ngôn ngữ giao tiếp - ứng xử thông qua tiết sinh hoạt vào sáng thứ 7 hàng tuần.
* Khái niệm giao tiếp:
Một số quan niệm về giao tiếp:
“Giao tiếp là nói một điều gì đó với ai’
“Giao tiếp là việc chuyển tải các ý tưởng giữa loài người”
“Giao tiếp là sự trao đổi thông tin”
“Giao tiếp là sự chia sẽ thông tin và tạo quan hệ”
“Giao tiếp là việc truyền đạt hướng dẫn, chỉ dẫn giữa người này và người khác,
có dẫn đến hành động ”
Nếu hiểu theo nghĩa rộng “Giao tiếp là sự chia sẽ thông tin và tạo quan hệ”,hiện tượng này không chỉ có ở xã hội loài người, mà còn tồn tại khách quan,xuất hiện ở muôn loài trên thế gian Tuy nhiên, ở góc độ nhà trường, công ty,doanh nghiệp “Giao tiếp” được hiểu là hành động xác lập mối quan hệ và sựtiếp xúc giữa con người với con người, nhằm thỏa mãn nhu cầu nhất định vềthông tin Trên cơ sở thu nhận thông tin, hai bên giao tiếp sẽ xây dựng, điềuchỉnh mục tiêu, hành vi qua sự tương tác lẫn nhau để cùng hiểu biết về một tìnhhuống, có cùng tiếng nói, thu được lợi ích nhiều nhất có thể
Ngoài ra, giao tiếp còn là giao lưu tình cảm, tư tưởng để phát triển và hoànchỉnh nhân cách con người Ở một phạm vi rộng hơn, chúng ta cũng có thể hiểugiao tiếp là: “Việc trao đổi thông tin giữa con người và thường dẫn tới hànhđộng”
Tóm lại, với nhiều quan niệm khác nhau nhưng những quan niệm này
điều có chung một cách hiểu: “Giao tiếp là quá trình chuyển giao, tiếp nhận và
xử lí thông tin giữa người này với người khác để đạt được mục tiêu” [5].
* chức năng giao tiếp:
Trang 10Giao tiếp là phương tiện để hiểu người khác và tác động đến người khác.Giao tiếp là con đường hình thành, giáo dục và phát triển nhân cách conngười
Ứng xử trong giao tiếp làm thay đổi nhận thức, thái độ, hành vi của conngười Có thể nói: uy tín, giá trị, hạnh phúc, thành công hay thất bại của bạnphần lớn tùy thuộc vào khả năng ứng xử của bạn với mọi người xung quanh
Đối với đối tượng giao tiếp ứng xử bạn phải làm sao để đối tượng đó cóthể hiểu được mình từ đó mà thay đổi nhận thức, suy nghĩ và hành vi theo mụcđích của bạn
* vai trò của giao tiếp ứng xử.
Giao tiếp là điều kiện tồn tại rất quan trọng của con người, không có giaotiếp với người khác con người sẽ cô đơn và bị bệnh như trầm cảm, tự kỷ Thôngqua giao tiếp con người tạo dựng được các mối quan hệ với người khác trong xãhội
Cùng với hoạt động qua giao tiếp con người sẽ tiếp thu được nề văn hóalịch sử và biến nó thành cái riêng của chính mình, đồng thời con người sẽ cónhững đóng góp quan trọng vào sự phát triển của xã hội
Thông qua giao tiếp con người biết được giá trị xã hội của người khác vàcủa chính bản thân mình trên cơ sở tự điều chỉnh theo chuẩn mực xã hội
* các nguyên tắc trong giao tiếp xã hội:
- Phải biết quan tâm đến người trong giao tiếp
- Biết tôn trọng người khác trong giao tiếp, không có thái độ chỉ trích, oántrách hay than phiền về người khác
- Luôn biết khẳng định con người và ưu điểm của người khác “Cái vốnquí nhất của ta là năng lực khêu gợi được lòng hăng hái của mọi người”
- Biết đặt vị trí của mình vào vị trí của người khác để suy nghĩ
- Dùng những lời nói tế nhị, khéo léo
- Lý và tình là hai mặt luôn được quan tâm trong qua trình giao tiếp
- Đảm bảo chữ tín trong giao tiếp Không nói hai lời, đây là một điều rấtquan trọng trong giao tiếp [6]
Để thực hiện giải pháp này, tôi đã tìm hiểu qua sách báo, mạng internetkhái niệm, chức năng, vai trò và các nguyên tắc khi giao tiếp - ứng xử, đồng thời
để nâng cao hiểu biết của mình về vấn đề này Có nhiều giáo viên chỉ chú ý đếnviệc truyền đạt kiến thức cho học sinh, ít gần gũi với các em Tuy nhiên vớicương vị vừa là giáo viên chủ nhiệm vừa là giáo viên bộ môn, tôi thường xuyênnói chuyện, gần gũi với các em để nắm bắt tâm tư tình cảm, các mối quan hệ củacác em trong lớp mình chủ nhiệm và lớp mình dạy Để hiểu hơn về tâm tư, tìnhcảm của các em
Tôi đã tổ chức buổi thảo luận “Những hiểu biết của em về vấn đề giaotiếp - ứng xử của học sinh trong nhà trường ngày ngay” vào buổi sinh hoạt lớpthứ 7 ngày 7/10/2017 Để chuẩn bị cho buổi thảo luận này, tôi cho các em 10ngày tìm hiểu qua sách báo, mạng internet
Trang 11Hình ảnh minh họa buổi sinh hoạt lớp 12C3, tìm hiểu về giao tiếp ứng xử đối
với học sinh.
Trong buổi sinh hoạt các thành viên trong lớp thảo luận tích cực các vấn
đề đã tìm hiểu: khái niệm, chức năng, vai trò, các nguyên tắc khi giao tiếp - ứng
xử với mọi người, tôi thật bất ngờ vì có những em hiểu biết rất tốt về vấn đềnày Có những em đã đưa ra được một số giải pháp để nâng cao kỹ năng giaotiếp ứng xử với thầy cô, bạn bè, thậm chí với cả gia đình
Sau đó, tôi đưa ra cho các em một số điểm cần lưu ý để giao tiếp tốt hơn,
có hiệu quả hơn Kết quả khảo sát ban đầu cho thấy có 81,4% các em học sinhtrong lớp giao tiếp - ứng xử ở mức trung bình và yếu Tôi phân tích kết quả điềutra, hậu quả của việc giao tiếp - ứng xử trong cuộc sống và trong công việc saunày của các em
Đối với những trường hợp kỹ năng giao tiếp - ứng xử yếu, hay nói tục, nóikhông có chủ ngữ, nói ngang, phát biểu tự do như em phạm Thị thắm, Đặng
