- Tích cực: vừa hợp tác vừa cạnh tranh tạo nên sự tăng trưởng kinh tế, tăng tự do thương mại, đầu tư, bảo vệ lợi ích KT các nước thành viên; tạo những thị trường rộng lớn, tăng cườ[r]
Trang 1B1
1.Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại :
+ Thời gian: cuối thế kỉ XX, đầu thế kỉ XXI
+ Đặc trưng:
- Xuất hiện và phát triển nhanh chóng công nghệ cao
- Dựa vào các thành tựu khoa học mới với hàm lượng tri thức cao
- Tác động mạnh mẽ và sâu sắc đến phát triển KT – XH
+ 4 công nghệ trụ cột và các thành tựu:
- Công nghệ sinh học: Tạo ra những giống mới không có trong tự nhiên cùng những bước tiến quan trọng trong chuẩn đoán và điều trị bệnh…
- Công nghệ vật liệu: Tạo ra những vật liệu chuyên dụng mới với những tính năng mới (vật liệu composit, vật liệu siêu dẫn, gốm tổng hợp, sợi thủy tinh…)
- Công nghệ năng lượng: Sử dụng ngày càng nhiều các dạng năng lượng mới (…)
- Công nghệ thông tin: Tạo ra các vi mạch, chíp điện tử có tốc độ cao, kỹ thuật số hóa, nâng cao năng lực của con người trong truyền tải, xử lí và lưu trữ thông tin
+ Tác động
* Tích cực
- Khoa học công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, trước đây sức sản xuất của con người chủ yếu là lao động thể lực, ngày nay người máy dần thay thế sức lao động con người
- Xuất hiện các ngành công nghiệp có hàm lượng kỹ thuật cao (…) có tác dụng giảm nguyên liệu, năng lượng, không gian sản xuất, lao động tạo ra các sản phẩm nhiều hàm lượng KHKT
- Làm thay đổi cơ cấu lao động, tăng tỉ lệ lao động trí óc để trực tiếp tạo ra sản phẩm
- Phát triển nhanh chóng mậu dịch quốc tế, làm cho nền kinh tế thế giới ngày càng được quốc tế hóa cao, gắn bó chặt chẽ với nhau
* Tiêu cực
- Ỉ lại vào máy móc
- Tình trạng mệt nhọc, căng thẳng hoặc phát sinh bệnh nghề nghiệp…
- Sự ra đời của các loại vũ khí nguy hiểm, ô nhiễm môi trường, bệnh tật, tai nạn giao thông…
- Gia tăng khoảng cách giàu – nghèo
Trang 22.Một số vấn đề môi trường toàn cầu :
Vấn đề môi trường Nguyên nhân Hậu quả Giải pháp
Biến đổi khí hậu -Lượng CO2 tăng
trong khí quyển -Hoạt động công nghiệp và sinh hoạt
đã đưa vào khí quyển 1 lượng lớn khí thải
-Nhiệt độ TĐ tăng lên
-Mưa axit ở nhiều nơi
-Làm cho tầng ôdôn mỏng dần và
lỗ thủng tầng ôdôn ngày càng rộng ra
-Hạn chế những hoạt động sản xuất
có nguy hại đến khí quyển
-Cần phải có những quy ước quốc tế
Ô nhiễm nguồn
nước ngọt -Chất thải công nghiệp và sinh hoạt
chưa đc xử lí -Sự cố đắm tàu, rửa tàu, tràn dầu
-1,3 tỉ người trên
TG thiếu nước sạch -Môi trường biển
và đại dương chịu nhiều tổn thất
-Hạn chế những hoạt động sản xuất
có nguy hại đến ô nhiễm nguồn nước ngọt, biển và đại dương
-Cần phải có qui ước quốc tế Suy giảm đa dạng
sinh vật
-Việc khai thác quá mức của con người
-Nhiều loại sinh vật
bị tuyệt chủng hoặc
có nguy cơ tuyệt chủng
-Sử dụng phải kết hợp với bảo vệ tái tạo
B2
3 Toàn cầu hóa kinh tế:
+ Biểu hiện
- Thương mại thế giới phát triển mạnh
- Đầu tư nước ngoài tăng nhanh
- Thị trường tài chính quốc tế mở rộng
- Các công ti xuyên quốc gia có vai trò ngày càng lớn
+Tác động
-Tích cực: - Thúc đẩy sản xuất phát triển và tăng trưởng kinh tế toàn cầu
- Đẩy nhanh đầu tư và khai thác triệt để khoa học công nghệ, tăng cường sự hợp tác quốc tế
Trang 3-Tiêu cực: - Làm gia tăng nhanh chóng khoảng cách giàu nghèo trong từng quốc gia và giữa các nước
4 Khu vực hóa kinh tế
+ Cơ sở hình thành ( nguyên nhân): do phát triển không đều và sức ép cạnh tranh trên thế giới, những quốc gia tương đồng về văn hóa, xã hội, địa lí hoặc có chung mục tiêu, lợi ích
- Các tổ chức liên kết khu vực: AFTA, EU, ASEAN, APEC…
+Tác động
- Tích cực: vừa hợp tác vừa cạnh tranh tạo nên sự tăng trưởng kinh tế, tăng tự do thương mại, đầu tư, bảo vệ lợi ích KT các nước thành viên; tạo những thị trường rộng lớn, tăng cường tòan cầu hóa kinh tế
- Thách thức: quan tâm giải quyết vấn đề như chủ quyền kinh tế, quyền lực quốc gia
B5 tiết 3
Tây Nam Á & Trung Á:
- Vấn đề dầu mỏ
+ Tây Nam Á là nguồn cung cấp dầu mỏ chính của thế giới nên chịu nhiều sức ép chính trị của thế giới cũng như của các thế lực cực đoan vụ lợi
+ Trung Á khai thác dầu mỏ tuy chưa nhiều nhưng đã được thế giới biết đến là khu vực
có tiềm năng lớn về dầu khí
- Vấn đề xung đột sắc tộc, tôn giáo, nạn khủng bố
+ Thường xuyên xuất hiện xung đột, mâu thuẫn giữa các giáo phái của đạo Hồi, giữa các tín đồ Hồi giáo với đạo Do Thái, Thiên chúa giáo
+ Các vụ đánh bom, khủng bố ám sát thường xuyên xảy ra, nhất là khu vực Tây Nam Á
- Là nơi cạnh tranh ảnh hưởng của các cường quốc
b) Nguyên nhân:
- Do tranh chấp quyền lợi về đất đai, nguồn nước, tài nguyên khác
- Do sự khác biệt về tư tưởng, định kiến về tôn giáo, dân tộc và nguồn gốc lịch sử
- Do sự can thiệp của các thế lực bên ngoài nhằm vụ lợi
c) Hậu quả
Trang 4- Sự bất ổn về chính trị ở khu vực này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế và đời sống nhân dân, mà còn ảnh hưởng tới tài nguyên môi trường ở khu vực và trên phạm vi toàn cầu
- Ảnh hưởng tới giá dầu trên bình diện toàn thế giới, đe dọa cuộc khủng hoảng năng lượng d) Giải pháp
Cần giải quyết triệt để các nguyên nhân gây mất ổn định, như:
- Xóa bỏ mâu thuẫn về quyền lợi đất đai, nguồn nước, dầu mỏ, tài nguyên
- Xóa bỏ định kiến về dân tộc, tôn giáo, văn hóa và các vấn đề về lịch sử
- Xóa bỏ sự can thiệp vụ lợi của các thế lực bên ngoài để có được sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế một cách công bằng
- Nâng cao sự bình đẳng, dân chủ và mức sống của người dân
B5:
1.Tây Nam Á:
+ Đặc trưng điều kiện tự nhiên
-Nhiều núi, cao nguyên và hoang mạc
-Khí hậu khô, nóng
-Nhiều dầu mỏ(50% trữ lượng thế giới)
+ Đặc điểm XH
-Là cái nôi của nền văn minh nhân loại
-Tôn giáo chính: đạo hồi
2.Trung Á
+ Đặc trưng ĐKTN
-Nhiều thảo nguyên và hoang mạc
-Khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới lục địa
-Giàu TNTN: dầu khí, than đá,
+ Đặc điểm XH
-Chịu nhiều ảnh hưởng của LB xô viết
-Là nơi có con đường tơ lụa đi qua
-Phần lớn dân cư theo đạo hồi
3 Châu phi
+ Đặc trưng ĐKTN
Trang 5-Cảnh quan hoang mạc, hoang mạc và xa van
- Khí hậu: khô nóng
- Tài nguyên khoáng sản phong phú ( dầu mỏ, khí tự nhiên, kim loại quý).-> phát triển công nghiệp
+ Đặc điểm XH
-Xung đột sắc tộc, chiến tranh
-Trình độ dân trí thấp, đói nghèo
-Dịch bệnh thường xuyên xảy ra
4 Mĩ latinh
+ Đặc trưng ĐKTN
- Khí hậu: phân hóa đa dạng ( nóng ẩm)
- Cảnh quan đa dạng ( rừng xích đạo, nhiệt đới )
-Tài nguyên thiên nhiên: khoáng sản phong phú ( Nhiều loại kim loại màu, kim loại quý
- Tài nguyên đất, khí hậu thuận lợi cho phát triển rừng, chăn nuôi gia súc, trồng cây CN
và cây ăn quả nhiệt đới
+ Đặc điểm XH
- Dân cư còn nghèo đói
- Thu nhập giữa người giàu và nghèo có sự chênh lệch rất lớn
- Đô thị hóa tự phát => đời sống dân cư khó khăn => ảnh hưởng vấn đề XH và phát triển KT