21 KỸ THUẬT ĐỂ GIẢI "SIÊU NHANH" BÀI TẬP HÓA HỌC

Kĩ thuật giải siêu nhanh các bài tập hóa học

21 KỸ THUẬT ĐỂ GIẢI "SIÊU NHANH" BÀI TẬP HÓA HỌC

1

1 Sục CO2 (biết mol) vào dung dịch OH – (NaOH, KOH) (biết mol), tìm muối:

2

2 : 1

- Nếu NaOH

CO2

n

3 HCO

n  NaHCO3 = nNaOH (nnhỏ) (Nếu NaOH

CO2

n

n < 1 thì CO2 dư)

- Nếu NaOH

CO2

n

n  2 → nCO 2  = nNa2CO3 = nCO2 (nnhỏ) (Nếu NaOH

CO2

n

n >2 thì NaOH dư)

- Nếu 1  NaOH

CO2

n

n 2 → nCO 2  = nNaOH (nlớn)- nCO2 (nnhỏ)

3 HCO

n  CO2 (nnhỏ) - nNa2CO3 (suy ra từ bảo toàn mol C)

* Lưu ý: - Có thể thay CO 2 bằng SO 2 , H 2 S; NaOH bằng KOH

- Nếu đề cho mol CO 2 và mol muối, hỏi mol NaOH hoặc cho mol NaOH và mol muối, hỏi mol mol CO 2 (bài toán ngược) thì ta có thể dùng bảo toàn mol Na, C để giải

2 Sục CO 2 (biết mol) vào dung dịch Ca(OH) 2 (biết mol), tìm kết tủa:

2 : 1

2

CO

Ca (OH)

n

n  1 → nCaCO3= nCO2 (nnhỏ) (Nếu 2

2

CO

Ca (OH)

n

n <1 thì Ca(OH)2 dư)

2

CO

Ca (OH)

n

n  2 → nCa(HCO3)2 = nCa(OH)2 (nnhỏ) (Nếu 2

2

CO

Ca (OH)

n

n >2 thì CO2 dư)

- Nếu 1< 2

2

CO

Ca (OH)

n

n < 2 → nCa(HCO3)2 = nCO2 (nlớn) - nCa(OH)2 (nnhỏ)

→ nCaCO3= nCa(OH)2 (nnhỏ) - nCa(HCO3)2 (suy ra từ bảo toàn mol Ca)

* Lưu ý: - Có thể thay Ca(OH) 2 bằng Ba(OH) 2

- Bài toán ngược: ta có thể dùng bảo toàn mol Ca, C để giải

3 Sục CO 2 vào dung dịch Ca(OH) 2 (biết mol), thu được kết tủa (biết mol) Tìm CO 2

Bài này thường có 2 đáp số: nCO2 = nCaCO3 hoặc nCO2 = 2.nCa(OH)2 - n CaCO3

4 Sục CO 2 vào dung dịch Ca(OH) 2 , thu được kết tủa (biết mol), đun kĩ dung dịch sau phản ứng thu được kết tủa nữa (biết mol) Tìm CO 2

.

tăng

8 Cho dung dịch kiềm (biết mol OH – ) vào dung dịch muối Zn 2+ (biết mol), tìm kết tủa Zn(OH) 2 và ZnO2 2–

nCO2 = nCaCO3lần 1 + 2.nCaCO3lần 2

5 Sục CO 2 (biết mol) vào dung dịch hỗn hợp Ca(OH) 2 (biết mol) và NaOH (biết mol) Tìm kết tủa

- Tìm nOH, nCO2, nCa2+

- Từ , n

OH

n  CO2 → nCO 2 (giống như kỹ thuật 1)

- So sánh nCa2+ và nCO 2  → nCaCO3= nhỏ

6 Hấp thụ hoàn toàn CO 2 vào dung dịch Ca(OH) 2 hoặc Ba(OH) 2 , biết m KTủa và m dd giảm hoặc m dd tăng

Khi đó: mCO2 = mKTủa - mdd giảm

mCO2 = mKTủa + mdd tăng

7 Hấp thụ hoàn toàn hỗn hợp CO2 và H2O vào dung dịch Ca(OH)2 hoặc Ba(OH)2, biết mKTủa và mdd giảm hoặc mdd

Khi đó: mH2O + mCO2 = mKTủa - mdd giảm

mH2O + mCO2 = mKTủa + mdd tăng

1 Zn2++ 2 OH

-ZnO2

4 : 1 + 4 OH

2

- Nếu

2

OH

Zn

n

n





2  → nZn(OH)2 = nOH

2



(nếu

2 OH Zn

n n





< 2 thì Zn2+ dư)

- Nếu

2

OH

Zn

n

n





4  → 2

ZnO

n  = nZn2+ (nếu

2 OH Zn

n n





> 4 thì OH dư) –

- Nếu 2 <

3 OH

Al

n

n





< 4 → 2

ZnO

n  = nOH 2nZn2

2

= nOH 2



- nZn2+

→ nZn(OH)2 = nZn2+ - 2

ZnO

n  (suy ra từ bảo toàn mol Zn)

9 Bài toán cho OH – (chưa biết) tác dụng với Zn 2+ (đã biết) tạo ra kết tủa (đã biết), yêu cầu tính OH – Thì:

Bài này thường có 2 đáp số: nOH= 2 nZn(OH)2 hoặc nOH= 2 nZn(OH)2 + 4.( nZn2+ – nZn(OH)2)

10 Cho dung dịch kiềm (biết mol OH – ) vào dung dịch muối Al 3+ (biết mol), tìm kết tủa Al(OH)3 và AlO2

1 Al3+ + 3 OH

-Ca(HCO3)2

4 : 1 + 4 OH

- Nếu

3

OH

Al

n

n





3  → nAl(OH)3 = nOH

3



(nếu

3 OH Al

n n





< 3 thì Al3+ dư)

- Nếu

3

OH

Al

n

n





4  → nAlO2– = nAl3+ (nếu

3 OH Al

n n





> 4 thì OH– dư)

- Nếu 3<

3 OH

Al

n

n





< 4 → nAlO2– = nOH- 3nAl3+

→ nAl(OH)3 = nAl3+ - nAlO2– (suy ra từ bảo toàn mol Al)

11 Cho dung dịch kiềm (chưa biết mol OH – ) vào dung dịch muối Al 3+ (biết mol), thu được kết tủa (biết mol) Tìm

OH –

Bài này thường có 2 đáp số:nOH= 3.nAl3+

hoặc = 3.n

OH

n  Al(OH)3 + 4(nAl3+ - nAl(OH)3) [= 3.nAl(OH)3 + 4.nAlO2– = 4 nAl3+ - nAl(OH)3]

12 Bài toán H 3 PO 4 tác dụng với dung dịch NaOH (KOH, NH 3 ):

- Nếu

3 4

OH

H PO

n

n



2 4

H PO

n  NaH2PO4 = nNaOH (nnhỏ) (nếu

3 4

OH

H PO

n n



< 1 thì H3PO4 dư)

- Nếu

3 4

OH

H PO

n

n



3 → nPO 3 = nNa3PO4 = = nH3PO4 (nnhỏ) (nếu

3 4

OH

H PO

n n



> 3 thì NaOH dư)

- Nếu 1 <

3 4

OH

H PO

n n



< 2 → nHPO 2 = nNa2HPO4 = nNaOH (nlớn) – nH3PO4 (nnhỏ)

2 4

H PO

n  NaH2PO4 = nH3PO4 (nnhỏ) – nNa2HPO4

- Nếu 2 <

3 4

OH

H PO

n n



< 3 → nPO 3 = nNa3PO4 = nNaOH – 2.nH3PO4 (= lớn – 2.nhỏ)

→ nHPO 2 = nNa2HPO4 = nH3PO4 – nNa3PO4 (= nhỏ - Na3PO4)

* Lưu ý: Nếu đề cho P 2 O 5 thì n H3PO4 = 2n P2O5

13 Khi cân bằng phản ứng oxihoá – khử hoặc dùng phương pháp bảo toàn mol electron, cần nhớ:

Trạng thái đầu Trạng thái cuối Tính theo 1 mol Số mol e trao đổi

NO

3

NO (khí không màu, hóa

NH4NO3 (muối rắn tan

HNO3

H2SO4đ,n

n R

R



2 2

2 2

2 1

2

Fe S  H SO ñ,n 2 4 Fe3 , 2 4

S

2

2 1

2

14 Khi giải bài toán về hiđrocacbon, cần nhớ:

a Khi nung X (gồm 1 hoặc nhiều ankan), sẽ xảy ra phản ứng tách (tách H 2 , crackinh) thu được hỗn hợp Y, khi đó:

-) mY = mX

-) nO2 đốt Y = nO2 đốt X

-) nπ tăng = nhh tăng = nY - nX = nπ/y = nBr2 phản ứng với Y

-) π =

b Khi nung X (gồm 1 hoặc nhiều hiđrocacbon không no với H 2 ), sẽ xảy ra phản ứng cộng H 2 thu được hỗn hợp Y,

khi đó:

-) mY = mX

-) nO2 đốt Y = nO2 đốt X

-) nπ giảm = nhh giảm = nX - nY

-) nπ/y = nπ/x - nπ giảm = nBr2 phản ứng với Y

15 Khi giải bài toán đốt X (là một hiđrocacbon hoặc hỗn hợp gồm nhiều chất chứa C, H, O đều mạch hở, cùng dãy

đồng đẳng), cần nhớ:

2 2.C H

2

-) nX = nH O 2 nCO 2

1



 

+ CnH2n+2, CnH +2Oa (π = 0) → nH2O > nCO2; nX = nH2O - nCO2

nH2n, CnH2 a (π = 1) → nH2O = nCO2; nH2O - nCO2 = 0

2n

4

nH2n-2, CnH2n-2Oa (π = 2) → nH2O < nCO2; nX = nCO2 - nH2O

+ C Hn 2n-4, CnH2n-4O (π = a 3 → nH2 < nCO2; n = X nCO 2 nH O 2

2

+ CnH2n-6, CnH2n-6Oa (π = 4) → nH2O < nCO2; nX = nCO 2 nH O 2

3



i Na

giải bài toán ancol, cần nh

-) nOH/ancol = nO/ancol

-) nOH/ancol = 2.nH2 sinh ra do ancol phản ứng vớ

-) Số chức ancol = nOH/ ancol

ancol n

2, mỗi nhó chức –CHO nhận 2 electron

mỗi nhóm chức -CH=O nhường 2 e, riêng H-CH=O nhường 4 e

êng H-CH=O tạo 4 Ag

18

Khi giải bài toán cầ

-) Khi oxihoá không hoàn toàn andehit,

-) Khi tráng bạc andehit, mỗi nhóm chức -CH=O tạo 2 Ag, ri

Khi giải bài toán axit cacboxylic, cần nhớ:

-) nCOOH/axit = nO/ axit

2 -) nCOOH/axit nCO2 sinh ra do axit phản ứng với NaHCO3

2.n phản ứng với Na2CO3

=

-) nCOOH/axit = CO2 nh ra do axitsi

-) nCOOH/axit = mmuoái Namaxit

t =

22 -) Số chức axi COOH/ axit

axit

n n

-) Một axit X có n

Khi tính số đồngC/axit a

= nCOOH/axit => X là axit fomic HCOOH hoặc axit oxalic HOOC-COOH

19 phân củ các chất hữu cơ, cần nhớ:

n c o, côn

C4H7-

- Tính số đồng phâ ấu tạ g thức cấu tạo => không tính số đồng phân hình học

cấu tạo và đồng phân hình học

- Tính số đồng phân, tính số chất => tính cả số đồng phân

- Số đồng phân của một số gốc hiđrocacbon mạch hở:

- Khi thủy phân este X tạo dung dịch có khả năng tham gia ph ứng tráng bạ ải là este c fomic H-COO-R hoặc công thức c dạng R-COO-CH=CR1R2 (R1, R oặc gốc

ản

là H h hiđrocacbon)

ấu tạo có

- Khi thủy phân este X tạo 2 chất đều có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc → công thức cấu tạo của X phải có dạng H-COO-CH=CR1R2 (R1, R2 là H hoặc gốc hiđrocacbon)

20 Khi giải bài toán este, cần nhớ:

-) Thường thì: nNaOH = số chức este; ngoại lệ: este của phenol thì: NaOH

Este

n n Este

chức

Ví dụ: Este đơn X tác dụng với NaOH theo tỉ lệ mol nNaOH = 2 là este của pheno

Este

2.nC

nh

c đại lượng kia

-) Với các este không phải là este của phenol: nO/este = OO = 2.nNaOH phản ứng với este

ải bài tập sắp xếp bán kính nguyên tử, tính kim lo ử), tính phi kim (tính oxihoá )

ớ:

- Các quy luật biến đổi trong 1 nhóm A từ trên xuống và trong 1 chu kì từ trái qua là trái ngược nhau

- Nhóm A từ trên xuống bán kính nguyên tử của các nguyên tố tăng dần (do số lớp electron tăng dần)

- Quy luật về bán kính nguyên tử và tính kim loại biến đổi giống nhau

- Quy luật về tính phi kim, độ âm điện biến đổi ngược chiều với bán kính nguyên tử và tính kim loại

- Ta có thể dùng tính kim loại và tính phi kim (qua dãy điện hóa, qua nhóm A) làm chuẩn để so sánh cá