Ngược lại, việc phát triển các công ty tài chính như là một bộ phận hoặc một công ty nhỏ của các tổ chức chuyên cung cấp các sản phẩm tài chính có thể giúp cho các công ty này có thể h[r]
Trang 1ẢNH HƯỞNG CỦA NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ LUẬT PHÁP TỚI TRIỂN VỌNG
PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH TƯ VẤN TÀI CHÍNH AUSTRALIA
ThS Nguyễn Tiến Thành 1
Hứa Phương Linh 2
1 Tình hình chung của ngành tư vấn tài chính tại Australia
Ngành tư vấn tài chính của Australia rất phát triển Theo báo cáo của IBIS có khoảng 18000 chuyên viên tư vấn tài chính cá nhân tại Autralia quản lý tổng cộng hơn 500 tỷ USD dưới các quỹ tư vấn, tạo ra khoảng 4 tỷ USD doanh thu mỗi năm
Theo thống kê của ASIC, có khoảng 2.050.000 người tại Australia sử dụng dịch vụ tư vấn tài chính trong năm 2011-2012, chiếm 15% dân số trên độ tuổi 15 và 16% số người lao động trên độ tuổi 15
Còn theo thông tin từ một số đại lý cho thấy, trung bình có khoảng 15% số người sử dụng dịch vụ tư vấn tài chính nhận được sự tư vấn liên tục, còn lại khoảng 85% số người sử dụng dịch vụ nhận được lời khuyên trong khoảng 3.2 năm
Cũng theo báo cáo, doanh thu ngành tư vấn tài của Australia năm 2013 đạt khoảng 5 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng bình quân của ngành đạt khoảng 2,6% mỗi năm trong đó tư vấn quản lý quỹ hưu trí đem lại doanh thu lớn nhất với khoảng 34% doanh thu
Nguyên nhân chính làm cho nhu cầu sử dụng dịch vụ tư vấn tài chính tăng lên trong 5 năm trở lại đây là số người tìm đến dịch vụ tư vấn quỹ hưu trí càng ngày cao nhiều Điều này do
sự thay đổi về cơ cấu dân số cũng như những sự thay đổi trong quy định của nhà nước về việc tiết kiệm hưu bổng
1 Trường Đại học Kinh tế, ĐHQG Hà Nội
2 Trường Đại học Ngoại Ngữ, ĐHQG Hà Nội
34%
27%
21%
8%
10%
Doanh thu các sản phẩm tư vấn tài chính năm 2013
Tư vấn quản lý quỹ hưu trí
Tư vấn và quản lý đầu tư
Tư vấn các quỹ tự quản lý
Tư vấn thuế Các sản phẩm khác
Trang 2Các chuyên viên tư vấn tài chính tại Australia trước đây thường đóng vai trò kép: cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính cá nhân cho khách hàng và phân phối các sản phẩm về tài chính Nhưng khi luật lệ chung thay đổi, ngành tư vấn tài chính cá nhân tại Australia cũng phải thay đổi theo hướng chú trọng hơn về quyền lợi của người lao động, xóa bỏ những mâu thuẫn quyền lợi của người tư vấn tài chính và khách hàng
Với sự ra đời của đạo luật FOFA năm 2012, ngành tư vấn tài chính đã trải qua sự thay đổi to lớn.Sự thay đổi này có thể kéo dài cho tới năm 2015 Đạo luật này yêu cầu sự minh bạch trong việc định giá, đạo đức nghề nghiệp của các chuyên viên tư vấn cũng như việc áp dụng các khung bồi thường cho khách hàng Điều này mang lại rất nhiều lợi ích cho khách hàng, nhưng bên cạnh đó cũng mang lại một gánh nặng lớn cho các nhà cung cấp dịch vụ trong ngắn hạn, yêu cầu các công ty phải tái cơ cấu lại hoạt động và hệ thống của mình Chính vì vậy, một số công ty đã phải rời khỏi ngành Tuy nhiên, ngành tư vấn tài chính cũng được kỳ vọng sẽ có sự tăng trưởng doanh thu bền vững trong dài hạn khi khách hàng đánh giá cao sự chuyên nghiệp và minh bạch trong hoạt động của ngành
Truyền thông kỹ thuật số và các phương tiện truyền thông xã hội tạo cơ hội cho những chuyên viên tư vấn tài chính có thể tiếp cận gần hơn và phục vụ cho các thế hệ trẻ, giữ liên lạc với các khách hàng của mình thông qua đó xây dựng uy tín cá nhân Một cuộc điều tra mới đây được thực hiện bởi 200 chuyên viên tư vấn tài chính cá nhân cho thấy 20% chuyên viên hiện đang sử dụng mạng xã hội Twitter, tăng 123% so với năm 2011, 34% chuyên viên hiện sử dụng LinkedIn, tăng 74% Sự tăng trưởng này cũng phù hợp với sự bùng nổ của các thiết bị điện thoại, đặc biệt là máy tính bảng Qua cuộc điều tra này ta thấy được các chuyên viên tư vấn tài chính càng ngày càng chú trọng tới các phương tiện truyền thông xã hội cho
mô hình hoạt động của họ
Đối với các chuyên viên tư vấn tài chính tại Australia, kỹ năng bán hàng và kỹ năng ngoại ngữ là những kỹ năng vô cùng quan trọng khi tuyển dụng Kiến thức về ngôn ngữ châu Á là nhu cầu đặc biệt quan trọng đối với các ngân hàng khi tuyển dụng chuyên viên tư vấn
Số lượng chuyên viên tư vấn tài chính tại các vùng nông thôn hiện tại vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu, nhưng họ vẫn đang được bổ sung bằng một số lượng ngày càng tăng các nhà cung cấp dịch vụ thông qua điện thoại di động
Trang 32 Những thay đổi của FOFA và ảnh hưởng của nó tới nền kinh tế Australia
Những thay đổi trong FOFA và các điều luật khác có liên quan
- Sự ra đời của nghĩa vụ “Lợi ích hàng đầu” yêu cầu các chuyên viên tư vấn tài chính phải
có nghĩa vụ phải hoạt động vì lợi ích tốt nhất cho khách hàng, phải luôn luôn đặt lợi ích của khách hàng lên đầu tiên khi có bất kì mâu thuẫn, xung đột nào xảy ra
- Cấm mọi khoản chi trả từ các đại lý phân phối, nhà cung cấp sản phẩm cho những người
tư vấn tài chính Trừ những trường hợp liên quan đến:
Bảo hiểm rủi ro cá nhân
Bảo hiểm nói chung
Các dịch vụ thực hiện đầu tư
- Lệnh cấm cho tất cả các khoản lợi ích mềm (soft-dollar) ngoại trừ những trường hợp liên quan đến:
Các sản phẩm bảo hiểm nói chung
Những sản phẩm dưới 300$
Chương trình giáo dục và đào tạo có liên quan tới việc tư vấn tài chính cho khách hàng bán lẻ
Các phầm mềm CNTT và phần mềm hỗ trợ có liên quan khác dùng cho việc cung cấp các sản phẩm tư vấn tài chính
- Những đề xuất thay đổi lớn của chính phủ có bao gồm sự phát triển của sản phẩm MySuper yêu cầu tất cả các quỹ hưu bổng thông thường phải được chuyển sang tài khoản MySuper trước ngày 1/7/2014 Tất cả số dư trong tài khoản quỹ hưu bổng hiện có cũng phải được chuyển giao cho MySuper trước ngày 1/7/2014, khuyến khích các quỹ hoàn thành sớm hơn việc chuyển giao
Sự thay đổi của thị trường tư vấn tài chính
Trung bình, giá cả của dịch vụ tư vấn tài chính được kỳ vọng sẽ giảm xuống sau khi thay đổi luật lệ bởi những cải cách này tạo điều kiện cho sự thay đổi hướng tới giá cả phải chăng hơn cho những dịch vụ tư vấn quy mô nhỏ và sự minh bạch hơn về giá cả cho những dịch
vụ tư vấn phức tạp
Mặc dỳ việc tăng sự minh bạch có thể dẫn tới những quan niệm cho rằng giá cả của mỗi dịch vụ tư vấn phức tạp sẽ tăng lên, nhưng thực tế trong hầu hết các trường hợp phí cho trung và dài hạn lại thấp hơn so với trước đây Về rủi ro sụt giảm nhu cầu dịch vụ tư vấn,
Trang 4theo một số nghiên cứu cho thấy nhu cầu về các dịch vụ tư vấn toàn diện nói chung vẫn ổn định sau khi luật lệ thay đổi
Càng ngày, khách hàng sẽ càng cảm thấy hài lòng bởi mục tiêu của dịch vụ tư vấn hướng tới nhu cầu của họ ở mỗi thời điểm khác nhau trong vòng đời Do đó, sẽ có sự chuyển dịch từ những dịch vụ tư vấn toàn diện, quy mô lớn sang những dịch vụ tư vấn quy mô nhỏ theo thời kỳ trong suốt cuộc đời của mỗi khách hàng Xa hơn nữa, ngày càng có nhiều người Australia có thể tận dụng được những ưu điểm vượt trội của loại hình tư vấn tài chính quy
mô nhỏ
Dịch vụ tư vấn tài chính toàn diện vẫn có thể được yêu cầu và cung cấp cho những khách hàng có điều kiện tài chính hoặc gia đình tương đối phức tạp Những chuyên viên tư vấn tài chính phải dành nhiều thời gian để tìm hiểu về hoàn cảnh cụ thể của từng khách hàng, có những nghiên cứu kỹ thuật chuyên sâu để có thể thiết kế giải pháp tài chính thích hợp cho
họ Nhóm khách hàng này có thể sẵn sàng chi trả khoản phí tương xứng với quy mô tư vấn
mà họ được cung cấp Tuy nhiên, phần lớn các khách hàng vẫn sẽ lựa chọn dịch vụ tư vấn quy mô nhỏ, khi hoàn cảnh thay đổi, họ có thể tìm đến dịch vụ tư vấn nhỏ trong suốt cuộc đời của mình
Thu nhập
Tỷ lệ người sử dụng dịch vụ tư vấn tài chính
Tư vấn toàn diện
Tư vấn ít phức tạp
Tư vấn quy
mô nhỏ
Tư vấn toàn diện
Tư vấn ít phức tạp
Tư vấn quy
mô nhỏ
%
Những nghiên cứu còn chỉ ra rằng việc thay đổi luật lệ có thể đem đến sự tăng lên về số lượng sản phẩm tư vấn tài chính được cung cấp cho người dân Australia Cho tới năm 2026/2027, theo tính toán sẽ có khoảng 1.88 triệu sản phẩm tư vấn tài chính được cung cấp,
Trang 5tăng gần gấp đôi so với số lượng 893,000 sản phẩm tư vấn tài chính được cung cấp khi không có cải cách về luật lệ Nguyên nhân chính là do sự tăng lên của số lượng sản phẩm tư vấn tài chính quy mô nhỏ được cung cấp, tăng từ 198,000 sản phẩm khi không có cải cách lên tới 1.1 triệu sản phẩm cùng với sự cải cách
Bên cạnh đó, sự tăng lên của các sản phẩm tư vấn tài chính quy mô nhỏ với giá cả phải chăng sẽ làm giảm đáng kể chi phí cho mỗi hợp đồng tư vấn tài chính năm 2026-2027 từ 2046$ trước khi cải cách xuống còn 1,163$ sau khi cải cách.Chi phí ước tính cho dịch vụ tư vấn toàn diện và dịch vụ tư vấn ít phức tạp vào khoảng 2,550$, dịch vụ tư vấn quy mô nhỏ vào khoảng 275$
Ngành quỹ hưu trí sẽ phát triển khá mạnh trong vòng 15 năm tới với mức tăng trung bình khoảng 8.7% mỗi năm
Xu hướng già đi của cơ cấu dân số và sự phát triển của hệ thống quỹ hưu bổng trong đó có
sự tăng trưởng của sản phẩm Superannuation Guarantee (SG) từ 9% lên đến 12% sẽ ảnh hưởng đáng kể tới nhu cầu về dịch vụ tư vấn tài chính Tất cả những yếu tố này sẽ thúc đẩy
sự tăng lên về số dư của các quỹ hưu bổng và số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ
Bên cạnh đó năng suất và hiệu quả hoạt động của nhóm chuyên viên tư vấn tài chính có thể tăng lên bởi các yếu tố sau:
Công nghệ cải tiến
Sự hợp nhất trong ngành tư vấn tài chính
Sự đơn giản hóa các khuôn khổ pháp lý xung quanh dịch vụ tư vấn tài chính Cụ thể, quy định các dịch vụ tư vấn tài chính quy mô nhỏ được làm rõ và đơn giản hóa Điều này khiến cho các dịch vụ được cung cấp cho khách hàng một cách nhanh chóng và đơn giản hơn
Tổng số tiền hoa hồng và phí chi trả cho dịch vụ sẽ tăng nhẹ từ 0.25% GDP (3.5 tỷ USD)
năm 2012/2013 lên khoảng 0.28% GDP vào năm 2026/2027 (8 tỷ USD) Trong trường hợp
quy định không thay đổi, tổng số hoa hồng và chi phí này sẽ đạt 0.36% GDP vào năm 2026/2027 (khoảng 10.8 tỷ USD) Số tiền này sẽ chuyển vào các khoản quỹ hưu trí và các khoản tiết kiệm khác
Trang 63 Bài học cho ngành tư vấn tài chính tại Việt Nam
a Cần phải chú trọng việc giáo dục chuyên viên tư vấn tài chính về cả kỹ năng chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp
Ngành tư vấn tài chính tại Australia có yêu cầu khá cao đối với chuyên viên tư vấn tài chính.Để có thể được cấp chứng nhận chuyên viên tư vấn tài chính các chuyên viên phải được đào tạo một cách chuyên sâu có đủ kiến thức chuyên môn theo yêu cầu của quy định
RG 146, ngoài ra, họ cần phải có đủ đạo đức nghề nghiệp để có thể đem lại lợi ích tối đa cho khách hàng, luôn đặt khách hàng lên đầu tiên trong trường hợp xảy ra mâu thuẫn về lợi ích
Việc chú trọng đào tạo chuyên viên tư vấn tài chính là vô cùng quan trọng nếu muốn phát triển ngành tư vấn tài chính cá nhân tại Việt Nam
Nếu đưa ra những chuyên viên tư vấn tài chính kém về mặt chuyên môn và yếu về mặt đạo đức sẽ không chỉ phá hủy sự phát triển trong tương lai của ngành này tại Việt Nam, mà còn
có thể dẫn tới nhiều vụ bê bối tài chính lớn, làm ảnh hưởng tới toàn bộ ngành dịch vụ tư vấn tài chính nói chung của Việt Nam
Có thể phát triển dịch vụ tư vấn quy mô nhỏ tại Việt Nam
Dịch vụ tư vấn tài chính quy mô nhỏ tại Australia đang ngày càng phát triển bởi sự linh hoạt, đơn giản và thuận tiện nó mang tới cho người sử dụng dịch vụ
Ngoài ra, nó cũng rất phù hợp với những điều kiện của người Việt Nam với mức chi phí khá thấp, chỉ bằng 1/10 so với dịch vụ tư vấn tài chính toàn diện
Những dịch vụ này rất phù hợp với việc phát triển loại hình các công ty vừa và nhỏ, càng làm tăng tính linh hoạt của việc cung cấp dịch vụ tư vấn, đạt được sự hài lòng tối đa từ những khách hàng sử dụng dịch vụ
Đưa ra quy định cấm chuyên viên tư vấn tài chính các khoản lợi ích từ các đại lý phân phối nhằm tách bạch giữa dịch vụ tư vấn tài chính và cung cấp các sản phẩm tài chính tại Australia rất tốt cho lợi ích của khách hàng và tăng tính minh bạch cho ngành tư vấn tài chính
Năm 2012, Australia đã cho ra đời đạo luật FOFA, gây những ảnh hưởng vô cùng lớn tới ngành tư vấn tài chính tại nước này
Ngành tư vấn tài chính cá nhân tại Australia đã thay đổi theo hướng chú trọng hơn về quyền lợi của người lao động, xóa bỏ những mâu thuẫn quyền lợi của người tư vấn tài chính và khách hàng, tăng tính minh bạch cho ngành tư vấn tài chính.Nhưng sự ra đời của đạo luật
Trang 7này cũng đặt không ít gánh nặng cho những công ty tư vấn, khiến không ít công ty phải rời khỏi ngành
Nước ta không có ngành tư vấn tài chính phát triển như Australia, ngành tư vấn tài chính tại Việt Nam chỉ chuẩn bị bắt đầu từ con số 0, không có lực lượng khách hàng hùng hậu như lượng khách hàng sử dụng dịch vụ ở Australia, không được người dân biết đến nhiều như ở Australia hay người dân ở Việt Nam có mức thu nhập thấp hơn nhiều so với người dân Australia
Việc phát triển ngành tư vấn tài chính độc lập khỏi các tổ chức tài chính hiện tại có thể khiến cho ngành này có được sự minh bạch, làm tăng tối đa quyền lợi của khách hàng, giảm thiểu xung đột lợi ích giữa chuyên viên tư vấn tài chính và khách hàng Nhưng ngược lại, việc phát triển độc lập này khả năng sẽ khiến các công ty tư vấn tài chính cá nhân khó có thể phát triển bởi gánh nặng chịu lỗ, không có khách hàng, không có đầu ra nhưng vẫn phải gánh chi phí hoạt động
Ngược lại, việc phát triển các công ty tài chính như là một bộ phận hoặc một công ty nhỏ của các tổ chức chuyên cung cấp các sản phẩm tài chính có thể giúp cho các công ty này có thể hoạt động mà không phải lo đến vấn đề phá sản do không thể gánh vác được chi phí hoạt động nhưng lại có thể dẫn tới việc thiếu minh bạch trong ngành tư vấn tài chính, xung đột giữa quyền lợi của người tư vấn tài chính và khách hàng sử dụng dịch vụ
Bởi vậy nhà nước cần phải có sự cân nhắc hợp lý khi đưa ra những quy định pháp luật và lộ trình phát triển cho ngành tư vấn tài chính ở nước ta
Nên sử dụng các phương tiện truyền thông đa phương tiện, mạng xã hội và các sản phẩm khác nhằm tăng uy tín cho những chuyên viên tư vấn tài chính, giúp họ đến gần hơn với khách hàng và xây dựng các mối quan hệ thân thiết hơn với khách hàng của mình
Có khoảng 20% và 34% các chuyên viên tư vấn tài chính tại Australia sử dụng mạng xã hội Twitter và LinkedIn, số lượng này vẫn đang tiếp tục tăng với tốc độ nhanh chóng Điều này cho thấy các chuyên viên tư vấn tài chính ngày càng chú trọng tới truyền thông xã hội trong việc phát triển dịch vụ của mình
Việt Nam là nước có tỷ lệ dân số sử dụng Internet, mạng xã hội khá cao, nhất là trong thời đại bùng nổ về mạng di động 3G và các thiết bị điện thoại di động thông minh, tablet khiến cho ngày càng nhiều người Việt Nam sử dụng mạng xã hội một cách thường xuyên hơn
Trang 8Trong đó, những người sử dụng mạng xã hội phần lớn là giới trẻ, những người đang trong
độ tuổi lao động và một số ít người lớn tuổi Việc sử dụng mạng xã hội sẽ giúp cho các chuyên viên tư vấn tài chính tiến gần hơn với khách hàng của mình, xây dựng uy tín cá nhân
và quảng bá rộng rãi hơn dịch vụ tư vấn tài chính tới những khách hàng có nhu cầu
Tài liệu tham khảo
1 Cull, M (2009), The rise of the financial planning industry, Australasian Accounting, Business and Finance Journal, 3(1)
2 Financial Planning Association (2014), The future of the financial planning profession
3 Industry Super Network (2011) A snapshot of financial planning industry
4 Innovation and Business Skill Australia (2014) Environment scan - Financial Services Industry
5 Macquarie Practice Consulting (2011) Resilience in uncertain times - Benchmarking Report – financial planning practices
6 Murphy, B., & Watts, T (2009) Financial planning in Australia: industry or profession?
7 Rice Warner Actuaries (2013) The financial advice industry post FoFA - Industry Super Network
8 Santacruz, L., & Lukashenok, A (2009) Personal financial planning in Australia: an industry analysis InProceedings of the Asian Finance Association International
