+ Phần 2: 12 câu thơ tiếp theo: Cuộc đối thoại giữa Thúy Kiều và Từ Hải- Lí tưởng anh hùng của Từ Hải.. - Bị bán vào lầu xanh lần thứ hai, Kiều gặp Từ Hải -> Kiều thoát khỏi cảnh sống ô
Trang 1NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH VỀ DỰ TIẾT HỌC!
Trang 2Tiết: 85
Chí khí anh hùng
(Trích “Truyện Kiều”- Nguyễn Du)
Lớp: 10A4
Trang 3I Tìm hiểu chung
- Vị trí : Từ câu 2213-> câu 2230 ( Gia biến và lưu lạc)
II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc:Giọng chậm rãi, hào hùng thể hiện sự khâm phục,
ngợi ca
2 Bố cục văn bản
- Chia 3 phần :
+ Phần 1: 4 câu đầu: Chí khí , khát vọng lớn lao của người anh hùng Từ Hải
+ Phần 2: 12 câu thơ tiếp theo: Cuộc đối thoại giữa
Thúy Kiều và Từ Hải- Lí tưởng anh hùng của Từ Hải
+ Phần 3 : Hai câu cuối: Hình ảnh Từ Hải dứt áo ra đi
- Bị bán vào lầu xanh lần thứ hai, Kiều gặp Từ Hải -> Kiều thoát khỏi cảnh sống ô nhục, hai người sống hạnh phúc-> Từ Hải muốn có sự nghiệp lớn từ biệt Kiều ra đi
Trang 43 Tìm hiểu chi tiết
a, Chí khí, khát vọng lớn lao của người anh hùng Từ Hải
*Thời điểm ra đi lập nghiệp lớn:
+ Nửa năm: khoảng thời gian Thúy Kiều và Hải chung sống + Hương lửa đương nồng => hình ảnh ước lệ cho tình yêu
nồng nàn, say đắm
+ Trượng phu: Chỉ người đàn ông có chí khí, bậc anh hùng + Lòng bốn phương: khát vọng lập công danh sự nghiệp lớn.
-> Từ Hải dứt áo ra đi khi tình yêu đang ở độ mặn nồng nhất
Những từ ngữ có tính ước lệ, gợi liên tưởng đến không gian
vũ trụ gây ấn tượng hoành tráng, kì vĩ
* Chí khí của người anh hùng Từ Hải được miêu tả:
Từ ngữ:
+ Mặt phi thường:Tài năng xuất chúng, hơn người.
Trang 5+ Ánh mắt “trông vời”-> cái nhìn
không cụ thể, gợi ấn tượng về tầm
vóc vũ trụ của Từ Hải
+ “Thanh gươm yên ngựa”: 1 mình
với 1 thanh gươm, 1 con ngựa
+“Thẳng rong”: đi liền một mạch,
không bị chi phối bởi bất cứ điều gì
=> Tư thế hiên ngang dứt khoát trong không gian cao rộng của đất trời.
Thái độ trân trọng, kính phục của Nguyễn Du.
Hành động, tư thế ra đi:
- Hành động:“thoắt”: hành động
nhanh chóng, dứt khoát, mau lẹ, kiên
quyết, không chần chừ
- Tư thế:
Trang 6* Tiểu kết :
Bốn câu thơ đầu tác giả đã cho thấy chí khí của người anh hùng Từ Hải Đó là khát khao được vẫy vùng, tung hoành bốn phương và tạo lập sự nghiệp lớn lao phi thường “ Từ Hải không phải là người một nhà, một họ, một xóm, một làng mà là người của trời đất của bốn phương” – Hoài Thanh.
Trang 7b, Cuộc đối thoại của Thúy Kiều và Từ Hải:
Lời của Kiều:
+ Phận gái chữ tòng: bổn
phận người vợ phải theo
chồng.
+… một lòng xin đi: quyết
tâm theo Từ Hải.
Muốn đi để chia sẻ,
tiếp sức, gánh vác
công việc và những
khó khăn với Từ Hải
Mong muốn chính đáng hợp lí, thuận tình => Kiều xứng đáng trở thành tri kỉ của Từ Hải.
+ Xưng hô: chàng- thiếp
Trang 8+ Từ chối mong muốn của Kiều.
Lời của Từ Hải:
+ Hỏi lại Kiều, hàm ý trách Kiều: sao lại thường tình nữ
nhi vậy? -> khuyên nàng vượt qua thói nữ nhi thường
tình, vượt lên trên tình cảm thông thường để sánh với
anh hùng
* Lời đáp: Từ rằng: “ Tâm phúc tương tri”,
Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?
Người anh hùng không quyến luyến, bịn rịn, không vì tình yêu mà quên đi lí tưởng cao cả.
=>Tính cách của người anh hùng:
+ Coi kiều là người tri kỉ, hiểu mình
Trang 9Bao giờ mười vạn tinh binh.
Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường.
Làm cho rõ mặt phi thường, Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.
* Lời hứa:
Những từ ngữ, hình ảnh thuộc phàm trù không gian gợi lên khát vọng lớn lao xây dựng cơ đồ, sự nghiệp công danh lẫy lừng và tầm vóc vũ trụ của người anh hùng
- Rõ mặt phi thường -> tạo sự nghiệp xuất chúng phi thường.
- Rước nàng nghi gia -> hứa trở về đón Kiều.
Người anh hùng có chí khí, sự thống nhất giữa khát
vọng phi thường và tình cảm sâu nặng với người tri
kỉ.
Trang 10*Lời giãi bày về hoàn cảnh của Từ Hải:
+ Bốn bể không nhà
+ Theo càng thêm bận
thực tế gian nan, vất vả, khó khăn của buổi đầu lập nghiệp
- Hoàn cảnh thực tại:
- Lời hẹn ước: Chầy chăng là một năm sau…
=> Lời hẹn ước ngắn gọn, dứt khoát, tự tin
Người anh hùng xuất chúng tự tin vào tài năng của mình ; người chồng chân thành, gần gũi.
Trang 11c, Hình ảnh Từ Hải dứt áo ra đi
Quyết lời - dứt áo ra đi.
- Hình ảnh cánh chim bằng
Nguyễn Du miêu tả nhân vật theo khuynh hướng lí
tưởng hóa,nhà thơ gửi gắm lí tưởng anh hùng của
mình vào nhân vật Từ Hải Đó là ước mơ và khát
vọng về sự công bằng chính nghĩa trong xã hội.
Khát vọng xây dựng
sự nghiệp lớn Khát vọng tự do.
-> Thái độ, cử chỉ dứt khoát, mạnh mẽ không để tình cảm lấn át ý chí
-> ẩn dụ tượng trưng cho người anh hùng với lí tưởng cao đẹp:
- Hành động :
Trang 12III Tổng kết
1 Nội dung
Vẻ đẹp của nhân vật Từ Hải:
+ Chí khí phi thường, mưu cầu nghiệp lớn lẫy lừng + Tự tin, bản lĩnh
+ Dứt khoát, kiên quyết mà lại rất tâm lí, sâu sắc và gần gũi
2 Nghệ thuật
Bút pháp xây dựng nhân vật:
+ Lí tưởng hóa với cảm hứng vũ trụ
+ Sử dụng những hình ảnh ước lệ kì vĩ
+ Lời thoại trực tiếp thể hiện tính cách tự tin, bản lĩnh của nhân vật
Trang 13IV Luyện tập
* Trắc nghiệm: Chọn đáp án đúng cho các câu hỏi sau:
1 Chủ đề của đoạn trích: “ Chí khí anh hùng” của Nguyễn Du?
A Cuộc chia tay giữa Thúy Kiều và Từ Hải
B Chí khí và lí tưởng của người anh hùng Từ Hải
C Tình yêu sâu đậm của Thúy Kiều và Từ Hải
D Ngợi ca vẻ đẹp của nhân vật Kiều
Đáp án : B
Trang 142 Nét đặc sắc trong nghệ thuật xây dựng nhân vật Từ Hải của Nguyễn Du:
A Hoàn toàn sáng tạo, không dựa theo bất kì khuôn mẫu nào
B Giữ lại những nét tính cách của Từ Hải trong “ Kim Vân Kiều truyện”.
C Miêu tả theo bút pháp lí tưởng hóa, dùng những hình ảnh ước lệ
D Miêu tả theo bút pháp hiện thực, cá tính được thể hiện đậm nét
Đáp án : C
Trang 153 Hình thức ngôn ngữ nào không có trong đoạn trích?
A Ngôn ngữ độc thoại
B Ngôn ngữ nhân vật
C Ngôn ngữ đối thoại
D Ngôn ngữ tác giả
Đáp án : A