Hơn thế nữa, qua khảo sát thực tế cho thấy nếu giáo viên biết ứng dụng CNTT để đưa vào các bài giảng bằng giáo án điện tử một cách linh hoạt và phong phú thì sẽgiúp cho học sinh và giáo
Trang 1PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ
***
Ngày nay, với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ trong tất cả cáclĩnh vực, thì việc áp dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào lĩnh vực giáo dục như mộtphần tất yếu của cuộc sống Sự thành công mà CNTT đã mang lại trong công tác quản
lý giáo dục, hay một số trường học đã đưa tin học vào giảng dạy, học tập bước đầu đãđược khẳng định rõ nét Nói cách khác, đối với giáo dục và đào tạo, CNTT có tácdụng mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung, phương pháp dạy và học CNTT là phươngtiện để tiến tới một “xã hội học tập” Ngược lại, giáo dục và đào tạo đóng vai trò quantrọng thúc đẩy sự phát triển của CNTT thông qua việc cung cấp nguồn nhân lực choCNTT
Hơn thế nữa, qua khảo sát thực tế cho thấy nếu giáo viên biết ứng dụng CNTT
để đưa vào các bài giảng bằng giáo án điện tử một cách linh hoạt và phong phú thì sẽgiúp cho học sinh và giáo viên mở rộng kiến thức, tạo niềm say mê lao động và họctập đem đến kết quả cao hơn so với những tiết học truyền thống bình thường Đặc biệtđối với bộ môn tiếng anh cần nhiều âm thanh, tranh ảnh minh họa thì việc soạn giảngbằng giáo án điện tử sẽ giúp cho giáo viên không cần thiết phải mang nhiều đồ dùngdạy học khi lên lớp như tranh ảnh, bảng phụ, máy cassttee….mà tất cả các thứ đó giờchỉ là “3 trong 1”
Song, so với nhu cầu thực tiễn hiện nay, việc ứng dụng CNTT trong giáo dục ởcác trường trong nước ta còn rất hạn chế Đặc biệt với một huyện vùng cao của mộttỉnh Tây Nguyên còn nghèo như Ngọc Hồi thì việc áp dụng CNTT vào giảng dạy mà
cụ thể là giảng dạy bằng giáo án điện tử thì còn rất ít, mang tính hình thức chỉ phổbiến ở các tiết thao giảng… một phần do còn thiếu cơ sở vật chất, thiếu sự đam mêhọc hỏi và nhiệt tình, thiếu đội ngũ giáo viên có chuyên môn Tin học, từ đó việc quantâm đầu tư tập huấn trong trường cũng không nhiều, bên cạnh đó phần nào do nhậnthức của giáo viên còn hạn chế
Chẳng hạn, một số giáo viên còn chưa định nghĩa đúng thế nào là giáo án điệntử? Xây dựng một giáo án điện tử cần có những yếu tố nào? Giáo viên phải hiểu biết ở
Trang 2mức độ nào về Tin học thì mới có thể tự làm một giáo án điện tử? Đưa vào từng bàigiảng ra sao? Áp dụng cho từng đối tượng nào? Thuận lợi và khó khăn mà giáo viêngặp phải khi thiết kế một bài giảng điện tử là gì? Sự phối hợp của học sinh trong quátrình xây dựng bài giảng có giúp gì cho giáo viên và học sinh không? Hiệu quả manglại so với một tiết học thông thường là bao nhiêu? …Và cũng chính từ những boănkhoăn này mà không ít giáo viên còn ngần ngại, chưa một lần dám thử sức với giáo ánđiện tử cho dù cơ sở vật chất ở trường mình đã có thể đáp ứng được nhu cầu ấy
Vậy làm thế nào để đưa CNTT thật sự đi vào các trường học thông qua các bàigiảng bằng giáo án điện tử đạt hiệu quả? Biến nó như một “món ăn hàng ngày có đầy
đủ dưỡng chất và gia vị” giúp bồi bổ cho những “mầm xanh tương lai của đất nước”luôn khỏe mạnh, vui tươi và tích cực trong mái trường thân thiện? Hay vì sợ nhữngkhó khăn trước mắt mà chỉ cần áp dụng phương pháp truyền thống như bấy lâu naycũng mang lại hiệu quả nhất định? …Nếu vậy, điều đó chẳng khác nào chúng ta phủnhận lại tất cả những gì mà CNTT mang lại!
Vậy nên, không cách nào khác là chúng ta phải nỗ lực tự học tập và bồi dưỡngchuyên môn của mình để phần nào đáp ứng với nhu cầu hiện nay như một triết gia đã
nói: “Hãy tự dạy mình trước rồi hãy dạy người khác.”
Do vậy bản thân là một trong những người đã mạnh dạn áp dụng CNTT trongquá trình soạn giảng hai năm nay, cụ thể là áp dụng dạy bằng giáo án điện tử đối với
bộ môn Tiếng Anh tại Trường THCS đã mang lại nhiều thành công hơn mong đợi Vìthế, trong giới hạn sáng kiến cá nhân tôi xin đưa ra một vài kinh nghiệm, thủ thuật vàgiải pháp khắc phục những khó khăn thường gặp mà tôi đã đúc kết trong quá trìnhsoạn giảng bằng Power Point để mong được chia sẽ cùng quý thầy cô, cũng như nhậnđược sự đóng góp quý báu của các đồng nghiệp nhiều kinh nghiệm hơn để tôi ngàycàng hoàn thiện và giúp cho các em học sinh của mình ngày có nhiều bài học sinh
động hơn, hiệu quả hơn Đó chính là lý do tôi chọn đề tài: “Một vài kinh nghiệm và
thủ thuật để xây dựng giáo án điện tử bộ môn Tiếng Anh hiệu quả”.
Trang 3PHẦN II NỘI DUNG
***
1 Cơ sở lý luận và thực tiễn.
Ứng dụng CNTT vào cuộc sống đã được đề cập rất lâu và rất cụ thể trong Chỉ
thị 58 như: "Ứng dụng và phát triển CNTT ở nước ta nhằm góp phần giải phóng sức mạnh vật chất, trí tuệ và tinh thần của toàn dân tộc, thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển nhanh và hiện đại hóa các ngành kinh tế ” Đối với ngành giáo dục, Chỉ thị 29 nêu rõ : "Ứng dụng và phát triển CNTT trong giáo dục và đào tạo sẽ tạo ra một bước chuyển cơ bản trong quá trình đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy, học tập và quản lí giáo dục" Hay “đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng dẫn học CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp dạy học ở các môn” Chỉ thị 08/2003 của Bộ bưu chính viễn thông, ngày 02/06/2003 : "Đưa Internet đến tất cả các trường đại học, cao đẳng, THCN, THPT trên phạm vi cả nước và kết nối tới các trường THCS và TH ở những nơi có điều kiện" Đặc biệt trong năm học này, năm học
2009 – 2010 là năm học thứ hai triển khai thực hiện Chỉ thị số 55/2008/CT-BGDĐTngày 30/9/2008 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứngdụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012
Song, để thực hiện mục tiêu trên được hiệu quả thì điều tối thiểu là mỗi trườngphải có ít nhất một bộ máy tính và một chiếc máy chiếu (projector), một phòng học
âm thanh hay một phòng học phải được trang trí phù hợp để học bằng máy chiếu hiệuquả Nhưng phần lớn, máy tính và máy chiếu tối thiểu thì có nhưng để có một phònghọc nghe-nhìn hiệu quả thì đa số các trường chưa trang bị được do thiếu cơ sở vậtchất Hầu hết các giáo viên đều tự xoay sở trong các phòng học ở lớp chật hẹp hayphòng hội trường rộng lớn có nhiều ánh sáng chiếu vào…
Vì thế để có thể ứng dụng CNTT thành công nhất, mỗi giáo viên chúng takhông còn ngần ngại hay sợ sệt gì mà thay vào đó là tự học hỏi, tìm tòi, sáng tạo để cóthể làm sao ứng dụng CNTT thật nhanh và hiệu quả vào trong từng đơn vị bài học có
Trang 4chất lượng Từ đó phần nào đáp ứng được nhu cầu hiện nay cũng như góp phần xâydựng hoàn thiện chủ đề mà Bộ giáo dục và đào tạo đã phát động.
Vậy, GAĐT là gì? BGĐT là gì ? Hai khái niệm này khác nhau hay chỉ là một? Ở đâytôi không bàn về các khái niệm này!?! Mà tôi chỉ muốn đưa ra nội hàm của “giáo ánđiện tử” để chỉ các “bài trình chiếu powerpoint” Vì theo ý kiến của thầy Đào TháiLai - Viện CL & CT giáo dục và nhiều thầy cô khác tranh luận thì vẫn chưa có một
sự thống nhất nào dành cho hai cụm “từ mới” này! Ở trong khuôn khổ của bài viếtnày, tôi không muốn nêu lên một vài kinh nghiệm khi áp dụng CNTT trong giảng dạy
2 Thực trạng – Những nguyên nhân và tồn tại của vấn đề.
Mặc dù đã hiểu rõ hiệu quả mà CNTT mang lại cũng như các chỉ thị của Bộ giáodục và đào tạo nhưng phần lớn các giáo viên ngại sử dụng giáo án điện tử vì nghĩ rằng
sẽ tốn thời gian để chuẩn bị một bài giảng Việc thực hiện một bài giảng một cáchcông phu bằng các dẫn chứng sống động trên các slide trong các giờ học là một điều
mà các giáo viên không muốn nghĩ đến Để có một bài giảng như thế đòi hỏi phải mấtnhiều thời gian chuẩn bị mà đó chính là điều mà các giáo viên thường hay tránh
Khảo sát hiệu quả từ phía học sinh cho thấy, nếu sử dụng phương pháp dạy họctruyền thống với phấn trắng bảng đen thì hiệu quả mang lại chỉ có 50%, trong khi hiệuquả của phương pháp multemedia (nhìn - nghe) lên đến 90% Việc sử dụng phươngpháp mới đòi hỏi một giáo án mới Thực ra, muốn “click” chuột để tiết dạy thực sựhiệu quả thì giáo viên phải vất vả gấp nhiều lần so với cách dạy truyền thống Ngoàikiến thức căn bản về vi tính, sử dụng thành thạo phần mềm Power point, giáo viên cầnphải có niềm đam mê thật sự với công việc thiết kế đòi hỏi sự sáng tạo, sự nhạy bén,tính thẩm mỹ để săn tìm tư liệu từ nhiều nguồn
Hơn nữa trong quá trình thiết kế, để có được một GAĐT tốt, từng cá nhân giáoviên còn gặp không ít khó khăn trong việc như tự đi tìm hình ảnh minh họa, âm thanhsôi động, tư liệu dẫn chứng phù hợp với bài giảng Đây cũng chính là một trong nhữngnguyên nhân mà một số giáo viên thường đưa ra để tránh né việc thực hiện dạy bằngCNTT
Trang 5Chính vì những khó khăn trên mà các giáo viên chỉ ứng dụng CNTT khi có nhucầu Tức là chỉ có những tiết thao giảng, dạy tốt mới sử dụng và việc làm này chỉmang tính chất đối phó Mục đích sử dụng máy tính, máy chiếu phục vụ cho công tácgiảng dạy chỉ được áp dụng trong các tình huống này.
3 Yêu cầu cần thiết để làm giáo án điện tử.
Mặc dù giáo án điện tử (GAĐT) chưa được các trường học đón nhận rộng rãi,chưa thực sự phổ biến, nhưng bước đầu nó đã tạo ra một không khí học tập và làmviệc khác hẳn cách học và cách giảng dạy truyền thống Phải chăng việc dạy bằnggiáo án điện tử sẽ giúp người thầy đỡ vất vả bởi vì chỉ cần “click” chuột? Thực ra,muốn click chuột để tiết dạy thực sự hiệu quả thì người dạy cũng phải chịu bỏ côngtìm hiểu, làm quen với cách giảng bài mới này Cụ thể, người thầy cần phải:
- Có một ít kiến thức về sử dụng máy tính
- Biết sử dụng phần mềm PowerPoint hoặc Violet
- Biết cách truy cập Internet
- Có khả năng sử dụng một số phần mềm chỉnh sửa ảnh, làm các ảnh động, cắtcác file âm thanh như SWF Text 1.4, Convert media, Sothink SWF Quicker,Avi_mpg_splitter, Ultra Video Splitter …
- Biết cách sử dụng projector
Thoạt nghe thì có vẻ phức tạp nhưng thực sự muốn ứng dụng CNTT vào giảng
dạy có bắt buộc phải thực hiện hết những yêu cầu trên không? Câu trả lời là “không”.
Tuỳ thuộc vào tính chất của mỗi môn học mà các yêu cầu khác nhau được đặt ra chocác giáo viên Tuy nhiên nếu đáp ứng được các nhu cầu trên thì thật tuyệt vời
Vì sao tôi lại đặt ra các yêu cầu như trên? Chúng ta thử tưởng tượng xem nếumột người không có khái niệm gì về CNTT liệu họ có bật máy tính lên và chọn chomình một chương trình làm việc? Liệu họ có biết được tài liệu của mình ở đâu trênmáy tính? Cách copy tài liệu từ nơi này sang nơi khác hay xoá một tài liệu nào đó khikhông còn dùng? Nghĩa là dù ít hay nhiều họ cũng phải sử dụng được chiếc máytính theo ý muốn của mình
Trang 6Thứ hai, từ những giáo án được soạn sẵn trên giấy và được trình bày lại trênbảng đen làm thế nào để chúng trở thành các GAĐT được trình bày trên màn chiếu?Điều này đòi hỏi người thầy phải biết sử dụng PowerPoint hay phần mềm Violet(trong giới hạn đề tài tôi chỉ đề cập đến phần mềm thông dụng nhất vẫn là Powerpoint) Đây là một phần mềm nằm trong bộ Microsoft Office dùng để tạo các trìnhdiễn đa dạng trên máy tính Nếu chỉ dừng ở mức độ gõ những nội dung cần thiết cộngthêm một ít định dạng về màu sắc, font chữ, tôi thiết nghĩ rằng giáo viên nào cũng cóthể làm được Tuy nhiên nếu chỉ có thế thì chúng ta chưa thực sự thấy được sức mạnhcủa PowerPoint cũng như chưa phát huy hiệu quả của phương pháp giảng dạy mớinày Tôi xin đưa ra một số ví dụ, khi dạy Tiếng anh đối với học sinh khối 8 như sau:
Để tổ chức một hoạt động “Warm up” trước khi bắt đầu một bài học mới, thay
vì với phấn trắng bảng đen và một vài gợi ý giáo viên yêu cầu học sinh đoán ra từ cầntìm trong trò chơi “Hang man” hoặc “Shark atttacked” Nhưng số lượng học sinh thamgia rất ít và không hào hứng Cũng trò chơi ấy với giáo án điện tử tôi thiết kế như mộttrò chơi Chiếc nón kỳ diệu Với hình ảnh và âm thanh sôi động, hầu như tất cả họcsinh đều chăm chú và tham gia vào hoạt động một cách hiệu quả Cụ thể ví dụ trongtiết Write (Writing a notice)- Unit 7 - English 8 khi “Warm up” với từ “NOTICE”chẳng hạn:
Đây là một trong những hoạt động vui và giúp ôn lại từ mà một số em như:Nguyễn Văn Bình, Nguyễn Văn Dương, Nguyễn Văn Hậu,… học sinh cá biệt của lớp8D4 rất thích và bộc bạch Các em cho rằng sợ “Chú cá” kia “ăn thịt” khi chưa tìm ra
từ đúng quá nên các em rất cố gắng để suy nghĩ cùng các quý thầy cô (thông thường
trên bảng đen không thú vị như thế nên các học sinh cá biệt như em ít quan tâm).
Trang 7Thứ ba, ngoài những nội dung trên, hình ảnh minh họa được đưa vào bài giảng,thao tác cơ bản nhất đòi hỏi người thầy phải nắm được là cách thiết lập các hiệu ứng
để làm cho bài giảng sinh động, mang lại không khí học tập, giảng dạy mới mẻ Cáchiệu ứng này là gì? Đó chính là các hoạt cảnh của các đối tượng (văn bản, hình ảnh )được thiết lập có thứ tự Có thể dòng chữ này xuất hiện trước dòng chữ kia hay khidòng chữ này xuất hiện từ dưới lên, khi từ trên rơi xuống chẳng hạn trong giờ họcTiếng Anh khi khơi gợi một bài học với chủ đề mới, hoặc dạy từ mới, giáo viên chohọc sinh xem hình ảnh để đoán ngữ cảnh hoặc từ mới trước, sau đó mới hiển thị kếtquả trên màn hình, như thế vừa tiết kiệm được thời gian chép câu hỏi lên bảng, vừahạn chế mang nhiều tranh ảnh và bảng phụ, đồng thời tăng khả năng tư duy cuả họcsinh Ví dụ, khi tôi đã áp dụng để dạy tiết 95- E 7 –Unit 16- phần B1- Famous People
Hay khi tôi dạy từ vựng cũng vậy, tôi không cần phải gợi ý hay giải thích dàidòng Ví dụ, tôi đã áp dụng để giới dạy từ vựng bài: E6 - Unit 8- C1,2-The RoadSigns
Cho 4 biển báo giaothông ra trước, đểdạy từ vựng “Roadsign” Sau đó, đưabức tranh ra: Từ đókhai thác các từ mới
khác
Sau khi trình chiếu câu hỏi
“Who is he?”, tôi lần lượttrình chiếu một số nhân vậtnổi tiếng Sau đó, elecit
vào chủ đề
Trang 8Hay chỉ cần cho các em xem một hình ảnh động “con trâu đang gặm cỏ” mộtcách trực quan và sinh động vì vậy các em cho dù có yếu kém mức độ nào các emcũng có thể nói ra hoạt động của con trâu (English8 - Unit4 – Write)
Một ví dụ khác cho thấy giáo viên sử dụng giáo án điện tử rất tiện lợi khi củng
cố bài hoặc làm bài tập như thay vì phải chuẩn bị bảng phụ để làm bài tập “Gap Fill”hay “True/False” sau khi đọc bài, giờ đây giáo viên thiết kế trên các slide một cáchđơn giản, gọn nhẹ Mọi thứ giờ chỉ là “3 trong 1”
Mặc khác với một chút âm thanh học sinh cảm thấy rất phấn khởi nếu trả lờiđúng thì được kèm theo tiếng vỗ tay, nếu trả lời sai thì một âm thanh hài hước khác…Như vậy có sai các em cũng vui cười thoải mái Cụ thể như trong tiết dạy Section A:Our house – Unit 6 – English 6:
Hay trong tiết dạy bài 16 - Tiếng Anh lớp 7: (E7 -Unit 16- B1- Famous people)
Trang 9Ngoài ra, đặc điểm này giúp cho giáo viên tiết kiệm được thời gian viết nộidung lên bảng, nội dung hiển thị đến đâu, giáo viên giảng đến đó, làm cho thời giangiảng bài nhiều hơn, các em học sinh hiểu bài sâu hơn.
Vì thế nếu giáo viên xây dựng một GAĐT chỉ trình bày suông, tôi nghĩ chẳng
có vấn đề gì cả, nhưng tại sao khi chúng ta đã chấp nhận làm GAĐT chúng ta lạikhông làm bài tập phong phú hơn? Đối với các môn học như lịch sử, địa lý, bài giảngthường đi kèm với nhiều bản đồ minh họa Có thể là hình ảnh mô tả một trận chiến,các căn cứ địa cách mạng hay hình ảnh các vùng kinh tế, diện tích lãnh thổ của vùngvăn hóa nào đó cũng chỉ bằng cách làm cho hiệu ứng sinh động thì học sinh sẽ biếttrận chiến bắt đầu từ điểm nào kết thúc tại điểm nào do dấu mũi tên mà ta hiệu ứng.Hoặc chúng ta cũng có thể cho các em xem các đoạn video clip về trận chiến đó…
Hay để tăng thêm tính thuyết phục, mối liên hệ giữa bài giảng và thực tế giáoviên dạy Tiếng Anh có thể thông qua các bản nhạc, đoạn phim tư liệu cuộc sống củangười Việt Nam và người bản xứ như thế nào Vậy chúng ta thực hiện các công việctrên bằng cách nào? Điều này đòi hỏi giáo viên cần biết một ít kỹ thuật để xử lý màusắc, cắt xén ảnh, các đoạn phim, đoạn nhạc một cách hợp lý Có như thế bài giảng sẽsinh động hẳn, các em lại nhớ được các từ vựng và phát âm chuẩn hơn Có thể đây làthao tác tương đối phức tạp nhưng nó mang lại tính hiệu quả cao trong công tác giảngdạy
Hiện tại những hình ảnh minh họa cho các nội dung nói trên tương đối nhiềutrên Internet Tôi thiết nghĩ, nếu chỉ cần bỏ chút thời gian mà có được những nội dung,hình ảnh cần minh hoạ cho bài giảng thì người thầy nào cũng sẵn lòng cả Mặc khácgiáo viên cũng có thể yêu cầu học sinh hợp tác bằng cách đưa ra chủ đề và thời gian
để học sinh tìm kiếm tư liệu giúp Điều này không những giúp cho các em quan tâmđến bài học nhiều hơn mà còn giúp các em hạn chế chơi game online Cụ thể, nămngoái, khi chuẩn bị dạy bài số 9 -Tiếng anh 6 (E6-Unit9), nội dung học là “Các bộphận trên cơ thể”, tôi đã khích lệ 4 tổ trong lớp 6C6 xem tổ nào sẽ tìm ra đoạn clip vàlời bài hát gốc “Head and Shoulder” đầy đủ và nhanh nhất Mỗi tổ sau khi tìm được cóthể gửi đường dẫn vào mail của tôi hoặc các em cũng có thể lưu vào USB và đưa lại
Trang 10cho tôi Phần thưởng mà tổ của em Đoàn Thị Phương Trinh đã nhận được là 1 thỏikẹo trị giá 3.000 đồng Và kết quả của tiết dạy hôm ấy rất hào hứng, sôi động Các emđược nghe tôi hát và cả lớp được tập hát vài lần Qua khảo sát thêm một số em nói
rằng: “Nếu thầy thường xuyên dạy như vậy thì các em học rất nhanh và thích thú Bọn
em thấy rất vui và chẳng buồn ngủ khi học tiết của thầy tý nào cả.”
Ngoài việc truy cập Internet để lấy âm thanh, chúng ta còn tìm hình ảnh tư liệu.Tuy nhiên, không phải hình ảnh nào chúng ta lấy từ Internet đều thỏa mãn ý muốn củachúng ta Chẳng hạn, chúng ta cần hình ảnh của một câu chuyện để minh họa trongtiết học “Read” tiếng anh lớp 8 bài 4 (The Lost Shoe), thì chúng ta phải tìm một bộsưu tập tranh ảnh của câu chuyện “Cô bé lọ lem” Nhưng hình ảnh chúng ta lấy từinternet lại quá nhỏ hay nó lại nằm chung với một hình khác Như vậy chúng ta bótay, không cần minh họa hay tự vẽ lên bảng phụ, giấy hay tìm một hình khác cho đếnkhi vừa ý? Không, giải pháp đơn giản hơn là chúng ta có thể phóng to hình này lênhay xén lại hình để chỉ lấy phần hình mình cần thiết Cụ thể khi dạy bài 4 (Unit 4-Read - English 8) tôi đã cắt xén tranh để các em có thể xem tranh mà đoán được nộidung câu chuyện trước khi đọc bài hoặc kể lại câu chuyện sau khi học bài xong
Bài giảng sau khi thiết kế sẽ được trình chiếu lên màn hình thông qua máychiếu Nghĩa là dù muốn hay không giáo viên buộc phải biết cách sử dụng nó Đây là
Trang 11một trong những yêu cầu bắt buộc đối với giáo viên, chỉ cần một vài thao tác lắp máychiếu với CPU của máy tính và điều chỉnh độ lớn, độ nét trên màn hình giáo viên chắchẳn sẽ có một bài giảng chất lượng, học trò sẽ có không khí học thoải mái hơn.
Điều cuối cùng tôi muốn nói đến là nhờ các GAĐT mà các giáo viên đã tạo ramột không khí khác hẳn so với giờ dạy truyền thống Học sinh buộc phải tập trungnghe giảng và tư duy nhiều hơn trong các giờ học Tuy nhiên, tối thiểu người dạy phải
có một kiến thức nhất định chẳng hạn như sử dụng được phần mềm trình diễnPowerPoint để trình bày bài giảng và cần phải có quan niệm các phương tiện kỹ thuậtđược đề cập trên là các phương tiện hỗ trợ cho việc giảng dạy chứ không thể thay thếvai trò chủ đạo của người thầy trong giờ lên lớp
4 Quy trình và nguyên tắc khi thực hiện GAĐT
Hiện tại, một số trường đã áp dụng GAĐT trong các giờ dạy Nhưng vấn đề làchúng ta có nghĩ đến việc áp dụng như thế đã đúng chưa, đã hiệu quả chưa? Nếu chưathì áp dụng thế nào cho đúng quy trình để chuẩn bị cho một GAĐT
Khi chuyển từ bài giảng truyền thống sang các slide trình diễn, giáo viênthường mang tư tưởng của bài giảng cũ để áp đặt vào Nghĩa là chúng ta nghĩ chúng ta
sẽ trình bày những gì mình nói và viết tất cả các nội dung vào slide Điều này hoàntoàn sai lầm vì như thế học sinh sẽ cho rằng giáo viên chỉ nói những điều trong sách,không mở rộng các kiến thức ngoài
Chúng ta cần nhớ một điều: Slide là nơi chỉ chứa tên bài học, các đề mục và cáccụm từ chốt phục vụ cho bài giảng Tùy theo từng môn học, chúng ta có thể bổ sungcác công thức, hình ảnh minh hoạ một cách hợp lý Đây là bước mà giáo viên cần vậndụng khả năng, kiến thức về tin học của mình để xây dựng bài giảng Nếu slide nàycần hình ảnh minh họa, giáo viên nên tìm kiếm hình ảnh để chèn vào Hay slide kiađang trình bày một kết quả của thí nghiệm vào để tăng tính thực tế Công đoạn đưanội dung vào các slide giáo viên cũng nên lưu ý đến số lượng chữ, màu sắc, kíchthước trên các slide Giáo viên nên tóm tắt vấn đề mình muốn trình bày dưới dạng
keywords một cách rõ ràng và dễ hiểu Nhìn vào slide giáo viên có nhiệm vụ giải thích
Trang 12kỹ càng và mở rộng nó ra chứ không phải là đọc các dòng chữ trên slide Nếu chưaquen với cách giảng dạy này, giáo viên có thể thấy khó khăn trong việc xác định xemslide tiếp theo sẽ trình bày về vấn đề gì Không sao, giáo viên có thể in ra một bảnhandout (giáo án Word) để vừa giảng vừa nhìn vào nó để xác định vấn đề sẽ nói tiếptheo Vì thế sử dụng GAĐT không có nghĩa giáo án truyền thống bị lãng quên Chúng
ta hãy nhìn lại xem trong giáo án truyền thống chúng ta trình bày những gì? Phảichăng là tất cả nội dung bài giảng? Vậy thì đối với GAĐT chỉ gồm một số slide, cácslide chỉ chứa keyword, hình ảnh… thì làm thế nào mà giáo viên có thể quan sát hếtcác vấn đề cần được giảng? Phải chăng giáo viên thích nói nội dung nào trước đềuđược? Những nội dung cảm thấy thích thì tập trung nhiều thời gian vào và giảm thờigian cho các nội dung còn lại? Liệu một giáo viên mới có thể nhớ hết nội dung mình
đã chuẩn bị trước buổi dạy? Chỉ cần chúng ta xây dựng đề cương giảng dạy thì vấn đềtrên sẽ được giải quyết ngay lập tức Chính vì vậy, đề cương này sẽ ghi rõ số tiết dạycủa môn học, tên bài giảng tương ứng với các tiết học nội dung cụ thể sẽ được trìnhbày trong mỗi tiết học là gì? Vấn đề nào trình bày trước, vấn đề nào trình bày sau?Vấn đề nào cần được trọng tâm và nhấn mạnh? Sở dĩ chúng ta phải chuẩn bị kỹ lưỡngnhư vậy là vì nếu tiết giảng dạy đó giáo viên chưa nói hết nội dung các slide hay đãtrình bày hết nhưng thời gian còn thiếu hoặc thừa đồng nghĩa với việc “ướt giáo án”hay “cháy giáo án” và học trò rất dễ nhận ra Kết hợp đề cương này cùng “handout”một cách hợp lý giáo viên ắt hẳn sẽ không còn băn khoăn gì về cách dạy mới mẻ này
5 Kinh nghiệm và thủ thuật để làm một GAĐT hiệu quả.
Giả sử một ngày nào đó quý thầy cô đang chuẩn bị thuyết trình, hay chuẩn bịcho tiết thao giảng quan trọng nào đó nhưng trên máy tính lúc này lại không có đủ cácphông chữ mà mình đã soạn thảo ở nhà Đồng thời làm các câu chữ trong lúc quý thầy
cô giảng giải cứ hiện lên lung tung và mất đi ý nghĩa của nó, thì lúc này vấn đề nàythực sự trở nên khá nghiêm trọng Hay các slide âm thanh của quý thầy cô không còn
âm thanh nữa… Để tránh các trường hợp đáng tiếc có thể xảy ra, quý thầy cô hãy ápdụng qua các thủ thuật như sau:
5.1 Chèn Video Clip hay Flash vào trong Power Point.
