Ngữ văn 9 soạn theo công văn 5512 bộ GD kì 1

Phương pháp và kĩ thuật thực hiện các chuỗi hoạt động trong bài học Tên hoạt động Phương pháp thực hiện Kĩ thuật dạy học Hoạt động khởi động Nêu vấn đề, kĩ thuật độngnão, thuyết trình -

Trang 1

TUẦN 1: Bài 1- TIẾT 1: Đọc - Hiểu văn bản:

Phong cách Hồ Chí Minh

(Lê Anh Trà)

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Học sinh thấy được một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống

và trong sinh hoạt Ý nghĩa của phong cách HCM trong việc giữ gìn bản sắc văn hoádân tộc

- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể

4 Phẩm chất và năng lực được hình thành: Năng lực hợp tác, năng lực trình bày,

năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề Phẩm chất tự tin, tự chủ

II Chuẩn bị:

1.Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, các tư liệu liên quan…

2 Học sinh: Vở soạn, vở ghi, sách giáo khoa.Tìm đọc những thông tin về tác giả, văn

bản Sưu tầm thông tin về văn bản liên quan đến nội dung bài

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Phương pháp và kĩ thuật thực hiện các chuỗi hoạt động trong bài học

Tên hoạt động Phương pháp thực hiện Kĩ thuật dạy học

Hoạt động khởi

động

Nêu vấn đề, kĩ thuật độngnão, thuyết trình

- Kĩ thuật đặt câu hỏi

* Mục tiêu: HS hứng thú tìm hiểu bài học mới

* Nhiệm vụ: Hoạt động cá nhân, HĐ cả lớp

* Phương thức thực hiện: nêu vấn đề, kĩ thuật động não, thuyết trình,

* Yêu cầu sản phẩm: cá nhân trả lời các câu hỏi gv đưa ra

* Phương án kiểm tra, đánh giá

- Học sinh đánh giá.

- Giáo viên đánh giá.

* Cách tiến hành:

- Chuyển giao nhiệm vụ

? Trình bày những hiểu biết của em về Chủ tịch Hồ Chí Minh?

Trang 2

? Điều gì khiến em yêu quý và trân trọng Bác?

- Thực hiện nhiệm vụ

+ HS nghe câu hỏi, trả lời miệng

- Dự kiến sản phẩm:

+ Hs có thể trình bày về tiểu sử, cuộc đời, sự nghiệp

+ Lòng yêu nước, sự gần gũi, giản dị, tình yêu thiên nhiên, lòng lạc quan

- Báo cáo kết quả

- Đánh giá kết quả

+ Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

+Giáo viên nhận xét, đánh giá…

GV( dẫn dắt): Sống, chiến đấu, lao động và học tập và rèn luyện theo gương Bác Hồ

vĩ đại đã và đang là một khẩu hiệu kêu gọi thúc giục mỗi chúng ta trong cuộc sốnghàng ngày Thực chất nội dung khẩu hiệu là động viên mỗi chúng ta hãy noi theo tấmgương sáng của người, học tập theo gương sáng của Bác Vậy vẻ đẹp văn hoá củaphong cách Hồ Chí Minh là gì? Tiết học này chúng ta cùng tìm hiểu

2.2 Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1Giới thiệu chung

* Mục tiêu: HS nắm được tác giả, tác phẩm,

* Yêu cầu sản phẩm cần đạt: cá nhân trả

lời các câu hỏi gv đưa ra

1 GV chuyển giao nhiệm vụ:

+ Hãy giới thiệu về tác giả Lê Anh Trà và

xuất xứ của văn bản?

+ Văn bản đề cập đến vấn đề gì? Viết theo

phương thức biểu đạt nào? Thuộc loại văn

bản nào?

+ Nêu bố cục của văn bản? Nội dung của

mỗi phần?

2.Thực hiện nhiệm vụ:

- HS: làm việc cá nhân, thảo luận nhóm, cử

đại diện trình bày

- GV: Quan sát, lựa chọn sản phẩm tốt nhất

3 Dự kiến sản phẩm…

+ Giới thiệu thêm một số nét về tác giả

Lê Anh Trà (1927 – 1999) quê xã Phổ Minh,

huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, nguyên

viện trưởng viện văn hoá nghệ thuật VN, có

nhiều công trình nghiên cứu về văn hoá VN

và về Hồ Chí Minh.

+ Vấn đề sự hội nhập với thế giới và bảo vệ

I Giới thiệu chung

1.Tác giả: Lê Anh Trà 2.Văn bản:

- Xuất xứ: trích từ “Phong cách Hồ

Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị "

- Chủ đề : Hội nhập với thế giới và

giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

- Phương thức biểu đạt: nghị luận, tự

sự, biểu cảm

Trang 3

bản sắc văn hoá dân tộc.

- Phương thức biểu đạt: thuyết minh,

- Thuộc loại văn bản nhật dụng

+ Bố cục của văn bản:

Phần 1: Từ đầu đến “rất hiện đại”

- Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn

hoá nhân loại

Hoạt động 2Tìm hiểu văn bản

- Mục tiêu: HS nắm được sự tiếp thu tinh

hoa văn hoá nhân loại của Hồ Chí Minh

- Nhiệm vụ: Quan sát vào SGK trả lời câu

hỏi của GV đưa ra

- Phương thức thực hiện: vấn đáp, thuyết

trình, nêu vấn đề , kĩ thuật động não

- Yêu cầu sản phẩm cần đạt: cá nhân trả lời

các câu hỏi gv đưa ra

- Tiến trình tổ chức:

+ GV: Yêu cầu học sinh đọc lại đoạn đầu

? Qua học lịch sử em hãy nêu tóm tắt hoạt

động tìm đường cứu nước của Bác Hồ tại

nước ngoài

? Em hiểu gì về cuộc sống của Bác trong

quãng thời gian đó?

? Chính quãng thời gian gian khổ ấy đã tạo

điều kiện gì cho Bác?

- HS: làm việc cá nhân, thảo luận nhóm, cử

đại diện trình bày

3 Dự kiến sản phẩm

- Xuất dương 1911 đến tận năm 1941 Bác

trở về nước

- Đó là quãng thời gian đầy truân chuyên,

Bác phải làm nhiều nghề để kiếm sống và

hoạt động

- Tiếp xúc với văn hoá nhiều nước, nhiều

vùng trên thế giới cả ở Phương Đông và

II TÌM HIỂUVĂNBẢN 1.Sự tiếp thu tinh hoavăn hoá nhân loại của HồChí Minh.

Trang 4

Trong cuộc đời hoạt động CM đầy gian nan

vất vả, chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi qua nhiều

nơi, tiếp xúc với nhiều nền văn hoá từ

phương Đông tới phương Tây

? Cách dùng từ của tác giả có gì đặc biệt ?

Qua đó tác giả muốn khẳng định điều gì?

- Sử dụng điệp từ đã kết hợp với những

động từ: tiếp xúc , ghé lại, thăm, sống để nói

lên sự chủ động của Bác xuất dương đi tìm

con đường CM giải phóng dân tộc Và đó

cũng là điều kiện để Người giao lưu tìm hiểu

văn hoá các dân tộc trên thế giới Để hiểu

nền văn hoá các nước , Bác cần phải giao

lưu với nhân dân các nước đó Ngôn ngữ là

phương tiện rất quan trọng

? Vậy Bác sử dụng ngôn ngữ nước ngoài

ntn?

- Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng

GV: Các em ạ, không phải ngẫu nhiên mà

Bác có thể nói và viết thạo nhiều thứ tiếng,

đó là cả một quá trình nỗ lực, tự giác học

tập Bác vẫn làm việc và vẫn học, thậm chí

Bác còn viết chữ ra tay, chân để có thể học

cả trong lúc làm việc Bởi Bác biết rằng

ngôn ngữ giúp ích cho việc học hỏi, trau dồi

kiến thức được thuận lợi

? Việc học hỏi của Bác không chỉ đơn thuần

là học qua sách vở mà chủ yếu học trong

điều kiện nào?

- Chính qua công việc, qua lao động mà

Người có điều kiện mà học hỏi, tìm hiểu

? Sự đi nhiều, biết nhiều của Người được tác

giả khẳng định qua lời bình nào?

“Có thể nói … Hồ Chí Minh.”

? Qua việc tác giả kể và bình luận giúp em

hiểu về Bác như thế nào?

GV: Trong cuộc đời cách mạng đầy gian nan

vất vả, Hồ Chí Minh đã đi qua nhiều nơi, tiếp

xúc với nhiều nền văn hoá Từ trong lao

+ Tiếp xúc với văn hoá nhiều nước, nhiều vùng trên thế giới cả ở

Phương Đông và Phương Tây

+ Nắm vững phương tiện giao tiếp làngôn ngữ (nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài)

+ Qua công việc, qua lao động mà

học hỏi(làm nhiều nghề khác nhau), học hỏi ở mọi lúc, mọi nơi

+ Có ý thức học hỏi và tìm hiểu đến mức sâu sắc,uyên thâm

+ Người tiếp thu một cách có chọn

lọc tinh hoa văn hoá nhân loại

=> Tạo nên một nhân cách, một lối sống rất Việt Nam, rất phương Đông nhưng cũng đồng thời cũng rất mới, rất hiện đại

Trang 5

động Người học hỏi và am hiểu các dân tộc

và văn hoá thế giới sâu sắc như vậy

? Theo em vì sao Bác có vốn tri thức sâu

rộng như vậy?

- “Đi đến đâu… uyên thâm.”

Bác tiếp thu văn hoá thế giới như thế nào?

- Tiếp thu cái đẹp, cái tinh tuý…

? Em có nhận xét gì về sự tiếp thu văn hoá

thế giới của Bác?

GV: Mặc dù chịu ảnh hưởng của nền văn hoá

thế giới nhưng Bác vẫn giữ được cái gốc văn

hoá dân tộc không gì lay chuyển nổi

? Chính ảnh hưởng văn hoá thế giới mà vẫn

giữ được rất được cái gốc văn hóa dân tộc đã

tạo nên điều gì ở Bác?

GV: Như vậy trên nền tảng văn hoá dân tộc

màvẫn tiếp thu những hình ảnh quốc tế

Người luôn hội nhập với thế giới mà vẫn giữ

được bản sắc dân tộc

? Từ cách tiếp thu và vốn kiến thức của Bác

cho ta thấy vẻ đẹp nào trong phong cách của

Bác?

- HCM là người thông minh, yêu lao động

có năng lực văn hoá, ham học hỏi, nghiêm

túc trong tiếp cận văn hoá, có quan điểm rõ

ràng về văn hoá Phải nói rằng , HCM là

người hội tụ đầy đủ những phẩm chất về bản

lĩnh, ý chí của 1 người chiến sĩ cộng sản, là

tình cảm cách mạng được nung nấu bởi lòng

yêu nước thương dân và tinh thần sẵn sàng

quên mình vì sự nghiệp chung HCM đã trở

thành một nhân cách VN đẹp nhất mang

truyền thống phương Đông nhưng cũng rất

mới rất hiện đại

2.3 Hoạt động luyện tập

* Mục tiêu:HS vận dụng các kiến thức đã học vào làm bài tập

* Nhiệm vụ: HS

* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân

* Yêu cầu sản phẩm: Câu trả lời của HS; vở ghi

- GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

? Từ nội dung em vừa tìm hiểu, hãy cho biết vẻ đẹp trong phong cách của HồChí Minh là gì?

- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

Trang 6

+ Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

+Giáo viên nhận xét, đánh giá

* Sản phẩm: Câu trả lời của HS

- Gv chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

Em học tập được gì trong phong cách của Bác?

- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

+ Nghe yêu cầu

* Nhiệm vụ: Về nhà tìm hiểu, liên hệ

* Phương thức hoạt động: cá nhân

* Yêu cầu sản phẩm: câu trả lời của HS vào trong vở

- GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

+ Tìm đọc toàn bộ truyện Kiều của Nguyễn Du

- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

+ Đọc yêu cầu

+ Về nhà suy nghĩ trả lời

Trang 7

Bài 1- TIẾT 2: Đọc - Hiểu văn bản

Phong cách Hồ Chí Minh( tiếp)

- Ý nghĩa của phong cách HCM trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể

4 Phẩm chất và năng lực được hình thành: Năng lực hợp tác, năng lực trình

bày, năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề Phẩm chất tự tin, tự chủ

1.Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, các tư liệu liên quan…

2 Học sinh: Vở soạn, vở ghi, sách giáo khoa.Tìm đọc những thông tin về tác

giả, văn bản Sưu tầm thông tin về văn bản liên quan đến nội dung bài

1 Phương pháp và kĩ thuật thực hiện các chuỗi hoạt động trong bài học Tên hoạt động Phương pháp thực hiện Kĩ thuật dạy học

Hoạt động khởi

động

Nêu vấn đề, kĩ thuật động não, thuyết trình

Hoạt động hình

thành kiến thức

- Dạy học nêu vấn đề và giải quyết vấn đề Dạy học theo nhóm…

* Nhiệm vụ: Hoạt động cá nhân, HĐ cả lớp

* Phương thức thực hiện: nêu vấn đề, kĩ thuật động não, trả lời một phút,

thuyết trình,

* Yêu cầu sản phẩm: cá nhân trả lời các câu hỏi gv đưa ra

* Phương án kiểm tra, đánh giá

- Học sinh đánh giá

Trang 8

- Giáo viên đánh giá.

- Chuyển giao nhiệm vụ:

+ Gv mở video lời ngâm thơ bài: Thăm cõi Bác xưa của nhà thơ Tố Hữu

+ Gv hỏi: Cảm xúc của em khi nghe bài thơ này? Vì sao em có cảm nhận như vậy?

- Thực hiện nhiệm vụ

+ HS nghe, cảm nhận và trả lời miệng

- Dự kiến sản phẩm: Hs có thể trả lời ( xúc động, yêu thích, cảm phục, trân trọng ) Bài thơ giúp em hiểu được nhiều hơn về lối sống cao đẹp của Người

- Báo cáo kết quả

- Đánh giá kết quả

+ Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

+ Giáo viên nhận xét, đánh giá

GV dẫn dắt:“Tháp Mười đẹp nhất bông sen Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ”.

Đó là những lời ca hay nhất mà người Việt Nam ta nói về Người Và các em cũnghiểu đc vì sao Bác Hồ của chúng ta đc ví như bông sen giữa đồng Tháp Mười, làngười Việt Nam đẹp nhất trong những người Việt Nam đẹp nhất Bởi Hồ Chí Minhkhông chỉ là một nhà cách mạng vĩ đại của dân tộc mà Người còn là một nhà vănhóa lỗi lạc của thế giới Những nét đẹp trong phong cách văn hóa của Người luônkhiến ta thêm yêu mến và ngưỡng mộ Trong giờ học hôm nay cô cùng các em tiếptục tìm hiểu những nét đẹp trong phong cách của Người

Hoạt động của thày và trò Nội dung

Hoạt động 1Nét đẹp trong lối sống của chủ

* Phương thức thực hiện: vấn đáp, thuyết

trình, nêu vấn đề, kĩ thuật động não, dạy học

theo nhóm

* Yêu cầu sản phẩm: cá nhân trả lời các câu

hỏi gv đưa ra

- Yêu cầu Hs đọc lại đoạn từ: “Lần đầu

I.TÌM HIỂU CHUNG

II TÌM HIỂU VĂN BẢN.

1 Sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại của Hồ Chí Minh.

2 Nét đẹp trong lối sống của chủ tịch Hồ Chí Minh:

Trang 9

- HS: làm việc cá nhân, thảo luận nhóm, cử đại

diện trình bày

1.+ Nơi ở, nơi làm việc

Nơi ở, nói làm việc đơn sơ: “chiếc nhà sàn nhỏ

bằng gỗ bên cạnh chiếc ao” như cảnh làng quê

quen thuộc; “chiếc nhà sàn đó cũng chỉ vẻn vẹn

+ Tài sản: một chiếc va li, vài bộ quần áo

+ Lối sinh hoạt và nếp sống rất gần với nếp

sống của người làng quê

3.-Ngôn ngữ giản dị với những từ ngữ chỉ sô

lượng ít ỏi, cách nói dân dã: chiếc , vài, vẻn vẹn

4 Báo cáo kết quả

?Tác giả kể ra hàng loạt dẫn chứng về lối sống

của HCM, tác giả còn có những lời bình gì?

- Tôi dám chắc… và tiết chế như vậy

? Từ lối sống của Bác gợi ta nhớ đến cách sống

của những vị hiền triết nào trong lịch sử?

- Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm sống ở

quê nhà với những thú quê thuần đức: Thu

ăn măng trúc, đông

H? Qua đây giúp em cảm nhận thêm về điều gì

về lối sốngcủa Bác?

GV: Chính lối sống giản dị này đã giúp Bác dễ

gần gũi tiếp xúc với mọi người Không chỉ riêng

Bác mà các nhà hiền triết xưa như: Nguyễn

Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng vậy, thanh bạch,

đạm bạc mà làm cho người đời sau phải nể

=>Bác có lối sống giản dị mà lại

vô cùng thanh cao và sang trọng

Trang 10

Thảo luận nhóm bàn: Có các ý kiến về lối

sống của Bác:

- Đây là lối sống khắc khổ của những con

người tự vui trong cảnh nghèo khó

- Đây là một cách sống tự thần thánh hoá, tự

làm cho khác đời, hơn người

- Đây là một cách sống có văn hoá đã trở

thành một quan niệm thẩm mỹ, cái đẹp là sự

giản dị tự nhiên

Em đồng ý với ý kiến nào?Vì sao?

- Em đồng ý với ý kiến thứ ba:

- Sự bình dị gắn liền với thanh cao trong

sạch tâm hồn k chịu đựng những toan tính vụ

lợi

- Sự giản dị là một nét đẹp của con người Việt

Nam , tự nhiên không phải cầu kỳ phô

trương

GV: Qua bài học này ta thấy Bác có kiến thức

văn hoá nhân loại sâu rộng, là vị lãnh tụ có lối

sống giản dị Chính điểm này đã làm nên phong

cách riêng của Bác mà ít vị lãnh tụ nào có

trong phong cách Hồ Chí Minh

? Để làm nổi bật phong cách của Bác, tác giả đã

sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào?

- Kết hợp kể và bình luận đan xen nhau một

cách tự nhiên

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS Tổng kết

*Mục tiêu:HS nắm được những đặc sắc về ND,

NT của văn bản

* Nhiệm vụ: HS nghe câu hỏi của GV

* Phương thức thực hiện: Hđ cá nhân

* Yêu cầu sản phẩm: câu trả lời của HS.

H? Nhận xét gì về nghệ thuật?

H? Từ những thành công về nghệ thuật giúp

làm nổi bật nội dung gì?

Trang 11

- Dự kiến sản phẩm:

+ Nội dung: Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí

Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống

văn hoá dân tộc và tinh hoá văn hóa nhân loại,

giữa thanh cao và giản dị

+ Nghệ thuật: Dẫn chứng tiêu biểu có chọn lọc,

có đan xen thơ Ngyễn Bỉnh Khiêm để thấy được

sự gần gũi của Bác với các bậc hiền triết

Đối lập: Vĩ nhân mà hết sức giản dị, gần gũi;

am hiểu mọi nền văn hoá nhân loại mà hết sức

dân tộc, hết sức Việt Nam

3 Báo cáo kết quả: HS trình bày kết quả

4 Đánh giá kết quả

- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

- Giáo viên nhận xét, đánh giá

giữa truyền thống văn hoá dân tộc

và tinh hoá văn hóa nhân loại, giữathanh cao và giản dị

2.3 Hoạt động luyện tập

* Mục tiêu: HS vận dụng các kiến thức đã học vào làm bài tập

* Nhiệm vụ:thực hiện làm bài tập viết đoạn văn

1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

Viết một đv trình bày suy nghĩ của em về lối sống giản dị

2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

1 Gv chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

Trong thời kỳ hội nhập toàn cầu hiện nay, nhất là trên lĩnh vực văn hóa, thế hệtrẻ Việt Nam cần chú ý những điều gì?

2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

+ Nghe yêu cầu

Trang 12

* Yêu cầu sản phẩm: câu trả lời của HS vào trong vở.

- Sưu tầm những bài thơ, câu chuyện viết về lối sống giản dị của Bác Hồ

- Bài tập về nhà: Em học tập được gì qua bài “Phong cách HCM”

Soạn bài: “Đấu tranh hòa bình”.

-Nắm được những hiểu biết cốt yếu về hai phương châm hội thoại: phương châm về

lượng, phương châm về chất

2 Kĩ năng:

-Nhận biết và phân tích được cách sử dụng phương châm về lượng, phương châm về

chất trong tình huống giao tiếp cụ thể

- V ận dụng phương châm về lượng, phương châm về chất trong hoạt động giao tiếp

3 Giáo dục :

- Ý thức suy nghĩ trước khi nói để giao tiếp đúng mục đích và đat hiệu quả

4 Phẩm chất và năng lực được hình thành: Năng lực hợp tác, năng lực trình bày,

năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề Phẩm chất tự tin, tự chủ

-Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, các tư liệu liên quan

-Học sinh: Vở soạn, vở ghi, sách giáo khoa,

Trang 13

* Nhiệm vụ: HS nghe câu hỏi của GV

* Phương thức thực hiện: thuyết trình, nêu vấn đề, kĩ thuật động não

- GV chuyển giao nhiệm vụ:

H? Ở lớp 8 ta đã được học về hội thoại Em hãy cho biết hội thoại là gì? Cókhi nào trong giao tiếp em không đạt được mục đích như mong muốn? Em có biết vìsao như vậy không?

- Thực hiện nhiệm vụ: HS nghe và trả lời miệng

- Dự kiến sản phẩm: hội thoại là nói đến giao tiếp HS có thể trả lời có/không HS có thể còn lúng túng chưa thể lí giải đc rõ ràng

- Báo cáo kết quả

- Đánh giá kết quả

+ Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

+Giáo viên nhận xét, đánh giá

GVdẫn: Nói đến hội thoại là nói đến giao tiếp Nói đến giao tiếp là ít nhất có

người nói/có người nghe hoặc người viết/người đọc.Trong giao tiếp có những quyđịnh tuy không được nói ra thành lời nhưng những người tham gia giao tiếp cần phảituân thủ Nếu không thì dù câu nói không mắc lỗi gì về ngữ âm, từ vựng và ngữ phápthì giao tiếp cũng sẽ không thành công Những quy định đó được thể hiện qua cácphương châm hội thoại Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu

2.2 Hình thành kiến thức

Hoạt động 1 Phương châm về lượng

*Mục tiêu:HS nắm được trong giao tiếp, không

nên nói thiếu, không nên nói thừa

* Nhiệm vụ: Quan sát vào SGK trả lời câu hỏi

* Phương thức thực hiện: , nhóm đôi, thuyết trình,

nêu vấn đề , kĩ thuật động não

* Yêu cầu sản phẩm: Hs trả lời các câu hỏi gv đưa

I, Phương châm về lượng

1 Ví dụ 1

Trang 14

ra

1 GV chuyển giao nhiệm vụ:

GV treo bảng phụ Gọi HS đọc ngữ liệu

Gv hướng dẫn học sinh thảo luận nhóm đôi

a VD1: Khi An hỏi học bơi ở đâu mà Ba trả lời ở

dưới nước thì câu trả lời có đáp ứng điều An muốn

biết không ? Vì sao? Cần phải trả lời như thế nào?

b VD2: Theo em truyện gâycười ở chỗ nào (vì sao

truyện gây cười?)

c Từ 2 VD trên có thể rút ra bài học gì về giao tiếp

?

2.Hs thực hiện: Thảo luận nhóm đôi

3 Báo cáo kết quả:

* Đại diện trình bàyVD1

- Câu trả lời của Ba không mang nội dung mà An

cần biết Vì lời hỏi và lời đáp không ăn khớp với

nhau, không hiểu nội dung câu hỏi

- Đúng ra Ba phải trả lờitập bơi ở sông, ở ao hay ở

hồ

* Đại diện trình bàyVD2

- Vì: các nhân vật đều nói những điều

không cần nói, nói thừa như vậy cốt để

khoe mẽ rằng tôi có lợn để cưới vợ, tôi có áo mới

4 Đánh giá kết quả

- Giáo viên nhận xét, đánh giá ghi bảng

Hệ thống hóa kiến thức Gv gọi 1 Hs đọc phần

ghi nhớ

- Câu trả lời của Ba khôngmang nội dung mà An cầnbiết

2 Ví dụ 2

-Truyện Lợn cưới, áo mới:gây cười vì các nhân vật nóinhiều hơn những gì cần nói

=> Cần nói cho có nội dung, nội dung lời nói phải đáp ứng yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thiếu, không thừa(phương châm về lượng)

* Ghi nhớ: SGK Hoạt động 2 Phương châm về chất

*Mục tiêu:HS nắm được trong giao tiếp, không

nên nói những điều mà mình không tin là đúng,

hay không có bằng chứng xác thực

* Phương thức thực hiện: vấn đáp, thuyết trình,

nêu vấn đề, kĩ thuật động não

* Yêu cầu sản phẩm: cá nhân trả lời các câu hỏi gv

đưa ra

1 GV chuyển giao nhiệm vụ: Gv hướng dẫn Hs

đọc lại truyện cười Quả bí khổng lồ và yêu cầu các

em trả lời câu hỏi:

? Truyện có điểm gi đáng cười? Truyện phê phán

Trang 15

- Cười ở tính khoác lác

- Phê phán anh chàng có tính nói khoác:" quả bí

to bằng cái nhà"

GV: Đưa tình huống : Một hôm bạn A nghỉ học,

cô giáo hỏi:

- Có ai biết vì sao bạn A nghỉ học không?

Em có thể trả lời như thế nào?

- Bạn A nghỉ học vì ốm ạ!

- Có lẽ bạn A nghỉ học vì ốm ạ!

H? Nhận xét xem hai câu trả lời của hai bạn này

đã đáp ứng đúng yêu cầu giao tiếp chưa?

- Chưa biết lý do mà bạn1 nói bạn ốm thì không

đúng vì không có bằng chứng xác thực

- Bạn thứ hai (có lẽ) chưa chắc chắn lắm - đúng

?Trong giao tiếp có điều gì cần tránh

2.Thực hiện nhiệm vụ:

- HS: Làm việc cá nhân,

- Dự kiến sản phẩm:

3 Báo cáo kết quả:Cá nhân HS trình bày

->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bản

Gv gọi 1 Hs đọc phần ghi nhớ

=>Đừng nói những điều mà

mình không tin là đúng, hay không có bằng chứng xác thực (phương châm về chất)

*Ghi nhớ: SGK

2.3 Hoạt động: Luyện tập

* Mục tiêu: HS nắm vận dụng kiến thức đã học vào làm bài tập

* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân, vấn đáp, thuyết trình, nêu vấn đề, kĩthuật động não

Gv nhận xét: Người nói đã không tuân

thủ phương châm về lượng (hỏi một

Trang 16

điều rất thừa.)

2.4 Hoạt động vận dụng:

* Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức đã học áp dụng vào cuộc sống thực tiễn

* Nhiệm vụ: HS nghe và làm bt

* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân, kĩ thuật trả lời một phút

1 Gv chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

? Hãy nêu một vài tình huống trong giao tiếp của bản thân mà ở đó em đã khôngtuân thủ phương châm về lượng hoặc chất

2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.

+ Nghe yêu cầu

+ Trình bày cá nhân

+ Dự kiến sp:

VD: Mẹ em là giáo viên làm nghề dạy học

VD: Tình huống học trò nói dối thày cô/ con cái nói dối cha mẹ…

2.5 Hoạt động tìm tòi mở rộng:

* Mục tiêu: HS mở rộng vốn kiến thức đã học

1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

? Hãy sưu tầm những câu chuyện cười, hoặc những tình huống giao tiếp trong cuộc sống mà ở đó người giao tiếp không tuân thủ một trong hai phương châm hội thoại trên?

? Học bài, làm bài tập 4, 5

? Soạn bài: “Các phương châm hội thoại” tiếp

2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

Hs:- Nắm được các phương pháp thuyết minh thường dùng

- Hiểu vai trò của một số biện pháp nghệ thuật ( BPNT) trong văn bản thuyết

Trang 17

1 Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, các tư liệu liên quan

2.Học sinh: Vở soạn, vở ghi, sách giáo khoa,

III Tiến trình tổ chức hoạt động học:

1 Phương pháp và kĩ thuật thực hiện các chuỗi hoạt động trong bài học Tên hoạt

* Nhiệm vụ: Hs thực hiện yêu cầu của giáo viên

* Phương thức thực hiện: nêu vấn đề , kĩ thuật động não, nhóm bàn

* Yêu cầu sản phẩm : Hs trả lời các câu hỏi gv đưa ra

GV: đưa 2 đoạn văn lên bảng phụ( 1đoạn có kết hợp BPNT + 1đoạn không):

Đoạn 1: Họ nhà Kim chúng tôi rất đông Ngoài kim khâu vải may áo, còn có

loại kim dùng để thêu thùa, lại có kim khâu trong phẫu thuật, kim khâu giày, kim đóng sách Công dụng của kim là đưa chỉ mềm luồn qua các vật dày, mỏng để kết chúng lại Thiếu chúng tôi thì nhiều ngành sản xuât gặpkhó khăn đấy!Nghe nói từ cuối thế kỉ XVIII, một người Anh đã sáng chế ra máy khâu, nhưng máy khâu vẫn cứ phải có kim thì mới khâu được!

Đoạn 2: Có nhiều loại Kim: kim khâu vải, kim dùng để thêu, lại có kim khâu

trong phẫu thuật, kim khâu giày, kim đóng sách Công dụng của kim là đưa chỉ luồn qua các vật để kết chúng lại Thế kỉ XVIII, một người Anh đã sáng chế ra máy khâu, nhưng máy khâu vẫn phải có kim thì mới khâu được.

? Hs đọc và xác định kiểu văn bản chính của 2 đoạn văn trên

? Em ấn tượng với cách viết của đoạn văn nào?Vì sao?

- Thực hiện nhiệm vụ: HS hoạt động nhóm bàn

- Dự kiến sản phẩm:

+ Văn bản thuyết minh

+ Đoạn 1 ấn tượng vì hấp dẫn cuốn hút hơn Hoặc đoạn 2 vì ngắn gọn

Trang 18

GVdẫn: Mỗi bạn có sự lựa chọn khác nhau nhưng chúng ta xem sự lựa chọn nào

thỏa đáng nhất Câu trả lời sẽ được giải đáp trong bài học hôm nay Gv ghi đầu bài

Hoạt động : Hướng dẫn học sinh tìm hiểu một số

biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Hoạt động1 : Hướng dẫn học sinh ôn tập văn bản

? Thế nào là văn bản thuyết minh?

Là kiểu văn bản thông dụng trong lĩnh vực đời sống

nhằm cung cấp tri thức khách quan về đặc điểm, tính

chất, nguyên nhân của các hiện tượng và sự vật rong

tự nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày, giới

thiệu, giải thích

?Qua đây ta thấy đặc điểm nổi bật của văn bản thuyết

minh khác các thể loại văn bản khác ở chỗ nào?

(Gợi ý: Mục đích của văn bản thuyết minh)

- Cung cấp tri thức (hiểu biết, khách quan về những

sự vật hiện tượng, vấn đề được chọn làm đối tượng để

->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng

Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh viết văn bản

thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ

thuật:

*Mục tiêu:HS nắm được hiệu quả của một số BPNT

I.Tìm hiểu việc sử dụng một

số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

1 Ôn tập văn bản thuyết minh.

* Đặc điểm của văn bản thuyết minh:

- Chính xác, rõ ràng, chặt chẽ,hấp dẫn

- Cung cấp tri thức về đặc

điểm, tính chất của sự việc, hiện tượng,

* Phương pháp TM : Nêu địnhnghĩa, phân loại, nêu ví dụ, liệt kê, số liệu, so sánh

2 Viết văn bản thuyết minh

có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật.

Trang 19

trong VB TM

* Nhiệm vụ: HS hoàn thành yêu cầu vào phiếu học

tập

* Phương thức thực hiện: hoạt động nhóm

* Yêu cầu sản phẩm: phiếu học tập, câu trả lời của HS

1 GV chuyển giao nhiệm vụ:

+ YC HS đọc văn bản và GV đưa ra câu hỏi thảo

luận nhóm lớn:

? Nêu đối tượng của văn bản thuyết minh?

? Chỉ ra biện pháp thuyết minh ở văn bản và nêu tác

dụng của việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật?

GV: Với những câu hỏi trên, yêu các các em thảo luận

nhóm lớn trong thời gian 5 phút

- HS: Làm việc cá nhân, sau đó thống nhất kết quả

+Tác giả sử dụng bút pháp miêu tả sinh động, sự liên

tưởng tưởng tượng về Nước và các đảo đá của Hạ

Long

+ Nhân hoá để tả các đảo đá: chúng là thập loại

chúng sinh, là thế giới người, bọn người bằng đá hối

hả trở về

- + Tác dụng: Đá và Nước của Hạ Long sống động

có hồn,tạo nên sự thú vị của cảnh sắc

3 Báo cáo kết quả: HS lên bảng trình bày kết quả

chuẩn bị của nhóm, các nhóm khác nghe

4 Đánh giá kết quả

GV: Thông thường, khi giới thiệu vẻ đẹp của Hạ Long

người ta thường nói đến độ rộng hẹp, bao nhiêu hòn

đảo lớn nhỏ, có bao nhiêu động đá, mang hình thù ra

sao… Còn Nguyên Ngọc giới thiệu Hạ Long với Đá

và nước đã đem đến cho du khách những cảm giác thú

vị Điều đó chứng tỏ tác giả là người có sự quan sát kĩ

ở các góc độ và có sự tưởng tượng và liên tưởng tuyệt

vời

GV: Như vậy để truyền được cảm xúc và sự thích thú

về sự kì lạ của Vịnh Hạ Long tới người đọc tác giả đã

sử dụng biện pháp tưởng tượng, liên tưởng, miêu tả,

*Ví dụ: HẠ LONG – ĐÁ VÀ NƯỚC

- Thuyết minh vể vẻ đẹp của

Đá và Nước ở Hạ Long

- Tác giả sử dụng nghệ thuật nhân hoá,so sánh, liệt kê, tưởng tượng,liên tưởng, miêu tả

=>Tác dụng: Các biện pháp nghệ thuật làm cho đối tượng thuyết minh nổi bật, sinh động, hấp dẫn hơn

Trang 20

dùng phép nhân hoá

GV hỏi câu hỏi khái quát để chốt:

? Như vậy trong văn bản thuyết minh, ngoài việc sử

dụng các phương pháp thuyết minh ta còn sử dụng

các biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng ?

? Việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn

bản thuyết minh phải đảm bảo yêu cầu gì?

- Qua ví dụ chúng ta thấy để thuyết minh rõ đối tượng,

ngoài các phương pháp thuyết minh tác giả còn sử

dụng các biện pháp nghệ thuật làm cho văn bản

thuyết minh sinh động, hấp dẫn hơn

- Muốn cho ví dụ thuyết minh được sinh động, hấp

dẫn, người ta sử dụng thêm 1 số biện pháp nghệ thuật,

đối thoại theo lối ẩn dụ, nhân hoá hoặc các hình thức

vè, diễn ca,

- Các biện pháp nghệ thuật cần được sử dụng thích

hợp, không nên lạm dụng sa đà làm mất tính chất của

bài thuyết minh

*Ghi nhớ: SGK

2.3 Hoạt động 3: Luyện tập

Bài 1

* Mục tiêu: HSvận dụng kiến thức đã học vào làm bài tập

* Phương thức thực hiện: HĐ nhóm cặp đôi

* Yêu cầu sản phẩm: Phiếu học tập,vở ghi

1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

? Văn bản có tính chất thuyết minh không? Vì sao?Tính chất thuyết minh đượcthể hiện ở những điểm nào?

? Bài thuyết minh sử dụng phương pháp gì?

?Tác giả đã sử dụng biên pháp nghệ thuật nào?Tác dụng?

2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

- Đọc, làm cá nhân, trao đổi với bạn

+ Biện pháp định nghĩa, giải thích, liệt kê, nêu số liệu

Nghệ thuật: Nhân hoá, có tình tiết như một câu chuyện kể

+ Các biện pháp nghệ thuật có tác dụng, gây hứng thú cho bạn đọc nhỏ tuổi, vừavui vừa học

3 Báo cáo kết quả: HS trình bày kết quả chuẩn bị của nhóm, các nhóm khác

nghe

Trang 21

->Giáo viên chốt kiến thức Bài 1:

Bài 2

* Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học vào làm bài tập

* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân, vấn đáp

* Yêu cầu sản phẩm: vở ghi

GV nêu vấn đề và dự kiến sản phẩm:

H? Đọc đoạn văn sau:

H? Đoạn văn thuyết minh về đối tượng nào?

- Thuyết minh tập tính chim cú

H? Phương pháp thuyết minh được sử dụng trong đoạn văn này?

- Phương pháp nêu định nghĩa

H? Ngoài phương pháp trên tác giả còn sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để thuyết minh?

- Nghệ thuật kể chuyện

GV: Câu chuyện kể lại một ngộ nhận thời thơ ấu, sau lớn lên đi học mới có dịp nhận thức lại sự nhầm lẫn cũ.

2.4 Hoạt động vận dụng:

* Nhiệm vụ: HS vận dụng kiến thức đã học về văn bản để trả lời câu hỏi củaGV

Viết một đoạn văn thuyết minh giới thiệu về công dụng của chiếc nón lá ViệtNam trong đoạn văn có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

1 Gv chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.

+ Nghe yêu cầu

3 Báo cáo kết quả: HS trình bày kết quả chuẩn bị

- Học sinh khác nhận xét, bổ sung, đánh giá

2.5 Hoạt động tìm tòi mở rộng:

* Mục tiêu: HS mở rộng vốn kiến thức đã học

* Nhiệm vụ: Hs tìm hiểu

- Về nhà sưu tầm những văn bản thuyết minh có sử dụng biện pháp nghệ thuật

- Tập viết bài thuyết minh về các đồ dùng: cái quạt, cái bút, cái kéo, chiếc nón

có sử dụng biện pháp nghệ thuật( chuẩn bị cho tiết Luyện tập giờ sau)

Trang 22

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I Mục tiêu :

1 Kiến th ức:

- Biết cách làm một bài văn thuyết minh về một thứ đồ dùng :cái quạt, cái bút,

cái kéo …

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

- Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh

2 Kĩ năng:

- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể

- Lập dàn ý chi tiết và viết phần Mở bài cho bài văn thuyết minh ( có sử dụngmột số biện pháp nghệ thuật) về một đồ dùng

3 Giáo dục: Tinh thần tự giác , tích cực trong ht.

II.Chuẩn bị:

1.Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, các tư liệu liên quan

2.Học sinh: Vở soạn, vở ghi, sách giáo khoa,

III Tiến trình tổ chức các hoạt động học:

1 Phương pháp và kĩ thuật thực hiện các chuỗi hoạt động trong bài học Tên hoạt động Phương pháp thực hiện Kĩ thuật dạy học

Hoạt động khởi - Đàm thoại, nêu và giải - Kĩ thuật đặt câu hỏi

Trang 23

- Tạo tâm thế hứng thú cho HS trong tiết luyện tập

* Nhiệm vụ: HS thực hiện yêu cầu của GV

* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân, HĐ cả lớp

* Yêu cầu sản phẩm: HS suy nghĩ trả lời

+ GV mời mời đại diện học sinh của 1 số bàn đứng trình bày bài văn thuyết

minh về một trong các đồ dùng: cái quạt, cái bút…(đã chuẩn bị ở nhà từ tiết trước-

GV đã giao)

+ GV khen ngợi các sản phẩm chuẩn bị của HS dù có thể sản phẩm của các

em chuẩn bị còn chưa ưng ý

+ GV dẫn vào bài: Giờ học hôm nay, các em sẽ được thực hành để củng cố khắc sâu hơn về việc vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh nhé!

2.2 Hình thành kiến thức mới

Hoạt động: Luyện tập

*Mục tiêu:HS vận dụng lý thuyết ở tiết

trước để thực hành luyện viết

* Nhiệm vụ: HS đọc yêu cầu, làm bài

* Phương thức thực hiện: trình bày

hoạt động nhóm lớn

* Yêu cầu sản phẩm: Kết quả của

nhóm bằng phiếu học tập, câu trả lời

của HS

1 Gv chuyển giao nhiệm vụ

- Gv chia lớp thành 2 nhóm, mỗi nhóm

lập dàn ý cho 1 trong 4 đề thuyết minh

các đồ dùng: Cái quạt, cái bút, cái kéo,

II Thân bài:

Trang 24

một đồ dùng học tập thiết yếu của các

cô cậu học trò Các cô cậu học trò

dùng tôi để ghi chép những kiến thức

tiếp thu được và để lưu giữ nó lâu hơn,

đôi khi các cô cậu ấy dùng tôi để kẻ

vẽ Các bạn thấy không, tôi quả là có

ích đấy chứ.

+ Bước 1: Cho 1 số Hs ở mỗi nhóm

trình bày dàn ý, chi tiết, dự kiến cách

sử dụng biện pháp nghệ thuật trong bài

thuyết minh Đọc đoạn mở bài

+ Bước 2: Tổ chức cho Hs cả lớp thảo

luận, nhận xét, bổ sung, sửa chữa dàn ý

của các bạn vừa trình bày

- HS: làm việc cá nhân, thảo luận

nhóm, cử đại diện trình bày

+ Họ nhà bút bi rất đông đúc và có

nhiều loại, nhiều hãng sản xuất.

+ Bút bi nổi tiếng của hãng Thiên

Long được đông đảo học sinh quen

dùng thường có cấu tạo hai phần:

• Vỏ bút: có nút bấm và khuy

cài

• Ruột bút: có ống đựng mực

và ngòi bút.

Phần vỏ làm bằng nhựa và phần ngòi

làm bằng kim loại.

+ Cách bảo quản: Tránh va đập mạnh,

khi không viết dùng nút bấm đưa ngòi

vào trong vỏ khỏi để dây mực.

C Kết bài: Khẳng định giá trị,vai trò

+ Quê tôi vốn thuần nông nên thường

làm theo mùa vụ.

+ Tháng 3 nông nhàn, làm nón để

+ Nguồn gốc của chiếc bút + Họ nhà bút bi rất đông đúc và có nhiềuloại, nhiều hãng sản xuất

+ Bút bi nổi tiếng của hãng Thiên Longđược đông đảo học sinh quen dùngthường có cấu tạo hai phần:

III Kết bài: Chiếc bút bi là bận đồnghành của học sinh

là bạn của tất cả mọi người, mỗi khi conngười cần ghi chép

* Đề 2: Thuyết minh chiếc nón lá quê em.

Dàn ý:

I Mở bài: Chiếc nón là đồ dùng quenthuộc để che nắng, che mưa cho các bà,

Trang 25

gópphần thu nhập thêm cho gia đình,

nhiều gia đình đã học thêm nghề làm

nón.

+ Đáp ứng nhu cầu sử dụng người

dân quê tôi.

- Cấu tạo:

+ Xương nón: 16 vành làm bằng tre,

nứa

+ Lá nón: hai loại: lá để lót bên

trong và lớp lá bên ngoài (lá mo được

lấy từ bẹ lá cây măng rừng, lá nón thì

lấy từ lá cọ rừng)

+ Sợi cước, chỉ làm nhôi

- Quy trình làm nón:

+ Làm vành nón theo khuôn định

trước

+ Lá bên ngoài được là phẳng: lót một

lớp lá xếp đều lên vành, sau đó đến

một lớp mo và cuối cùng là một

lớp lá bên ngoài Dùng dây chằng chặt

vào khuôn.

+ Tiến hành khâu: dùng cước xâu vào

kim và khâu theo vành nón từ trên

xuống dưới.

+ Chỉ màu dùng để sỏ nhôi

+ Lá bên ngoài được là phẳng: lót một

lớp lá xếp đều

lên vành, sau đó đến một lớp mo và

cuối cùng là một lớp lá bên ngoài.

Dùng dây chằng chặt vào khuôn.

+ Tiến hành khâu: dùng cước xâu vào

kim và khâu theo vành nón từ trên

xuống dưới.

+ Chỉ màu dùng để sỏ nhôi

- Giá trị chiếc nón:

+ Giá trị kinh tế: rẻ, tiện dụng để che

nắng, che mưa cho các bà, các mẹ, các

chị đi làm đồng, đi chợ.

+ Giá trị thẩm mĩ: Trước kia người

con gái đi lấy chồng cũng sắm một

chiếc nón đẹp Chiếc nón còn được đi

vào trong thơ ca Việt Nam.

Kết bài: Khẳng định về lợi ích vai trò

của chiếc nón trong thời gian hiện tại.

3 Báo cáo kếtquả: HS lên bảng trình

bày kết quả chuẩn bị của nhóm, các

nhóm khác nghe

các chị, chiếc nón còn góp phần tôn lên

vẻ đẹp duyên dáng cho các thiếu nữ quêtôi

II Thân bài:

+ Giá trị thẩm mĩ: Trước kia người congái đi lấy chồng cũng sắm một chiếcnón đẹp Chiếc nón còn được đi vàotrong thơ ca Việt Nam

III Kết bài: Cảm nghĩ chungvề chiếcnón trong thời gian hiện tại

 Biện pháp nghệ thuật sử dụng trong văn bản này:

+ Tự thuật để cho sự vật tự kể về mình + Đối đáp theo lối nhân hoá: lời đối đáp của hai cái bút than phiền về sự cẩu thả của các cô cậu học trò

Trang 26

-Cuối cùng Gv nhận xét chung về cách

sử dụng các biện pháp nghệ thuật để

đạt hiệu quả cao và hướng dẫn cách

làm cho Hs.

->Giáo viên yêu cầu học sinh tự ghi

II.4 Hoạt động luyện tâp và vận dụng:

* Nhiệm vụ: HS thực hiện yêu cầu của GV

1 Gv chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

? Đươc là người hướng dẫn viên du lịch em có thể giới thiệu cho du khách biết

đến một trong những thắng cảnh đặc sắc nhất ở Kim Bảng quê em.( Có sử dụng một

số biện pháp nghệ thuật)

? Lưu ý HS được lựa chọn một trong những đặc điểm mình tâm đắc nhất về thắng cảnh để viết thành 1 đoạn văn dài 7-10 câu

2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

+ Nghe yêu cầu

+ Dự kiến sp:

VD: Đền Trúc được trồng bao quanh là những rặng trúc xanh tươi bốn mùa.

Những thân trúc vàng óng thướt tha trong gió càng làm cho phong cảnh nơi đây thêmthơ mộng Đền được dựng bằng thân gỗ lim cao đến 6-7m Nhà tiền đường là mộtcông trình gồm 5 gian Ba gian hậu cung cũng được xây dựng có kiến trúc như nhà

tiền đường Trên các cửa có trạm trổ theo các đề tài tứ quý( tùng cúc trúc mai/,long li quy phượng)…

VD: Ngũ Động Sơncó năm hang động nối liền nhau thành một dãy động liên

hoàn có chiều dài hơn100 m trong lòng núi Trong các động có rất nhiều thạch nhũhình thù, màu sắc cũng khác nhau Có cái mọc chồi từ vách động, khe động, có cái rủ

từ trên trần xuống, có cái nhô lên từ mặt nền lên Những nhũ đá ẩn sâu vào bóng tối,khi có ánh đuốc rọi vào, do hơi nước phản chiếu, nhũ đá ngời lên như màu ngọcchâu Có những thạch nhũ rỗng, khi đánh vào nghe như tiếng đàn, tiếng trống, tiếngchiêng Không những thế nếu leo lên được đỉnh núi Cấm sẽ được chiêm ngưỡng bàn

cờ tiên bằng đá Tương truyền rằng, vào những đêm trăng sáng, thần tiên thường vềđây mở hội, uống rượu, chơi cờ và ngắm cảnh trần thế Từ đây có thể phóng tầm mắt

ra xa để bao quát toàn bộ vẻ đẹp sơn thuỷ hữu tình của vùng non nước nơi đây

3 Báo cáo kết quả: HS lên bảng trình bày kết quả chuẩn bị của mình

- Học sinh khác nhận xét, bổ sung, đánh giá

Trang 27

- Hãy tìm đọc và ghi lại 1 số những văn bản thuyết minh đặc sắc mà em biết

( trong văn bản có sử dụng các biện pháp nghệ thuật)

( G G.Mác- két)

I.Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức :

- Một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến văn bản

- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan đến nhiệm vụ đấu

tranh vì hoà bình của nhân loại

3 Thái độ:

- Tình yêu hòa bình, phê phán chiến tranh

4 Năng lực: Phát triển các năng lực như:

- Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụngngôn ngữ, năng lực hợp tác,…

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực nghe, nói, đọc, viết, phân tích và cảm thụ văn bản

Trang 28

- Sưu tầm thông tin về văn bản liên quan đến nội dung bài.

- Học sinh: Soạn bài, nắm bắt những thông tin về chiến sự trên thế giới

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

- Tạo tâm thế hứng thú cho HS

- Kích thích HS tìm hiểu về nguy cơ chiến tranh hạt nhân và hậu quả của nó.

2 Phương thức thực hiện:

- Hoạt động cá nhân, HĐ cả lớp.

3 Sản phẩm hoạt động

- Trình bày miệng

4 Phương án kiểm tra, đánh giá

5 Tiến trình hoạt động:

*Chuyển giao nhiệm vụ

? Tình hình trên thế giới hiện nay có gì đáng chú ý? (Khủng bố ở Mỹ 11/9/2001…

Trang 29

Nha ) Đặc biệt là tuyên bố của IRan, Bình Nhưỡng(CHDCND Triều Tiên) về chiếntranh hạt nhân chiến sự ở Li bi

*Báo cáo kết quả

*Đánh giá kết quả

- Giáo viên nhận xét, đánh giá rồi dẫn dắt vào bài

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

B/ Hình thành kiến thức

Hoạt động 1: Giới thiệu chung

* Mục tiêu: Giúp HS nắm được những nét cơ bản

về tác giả GabrienGacxia Mac-ket và văn

bản “Đấu tranh…”(? Nêu xuất xứ của văn bản?

Văn bản viết về vấn đề gì ? Thuộc loại văn bản

* Yêu cầu sản phẩm: Kết quả của nhóm bằng

video (hoặc dự án nhóm), phiếu học tập, câu trả

lời của HS

? Trình bày dự án nghiên cứu của nhóm về tác

giả, văn bản?

- HS: trao đổi lại, thống nhất sản phẩm, trình bày

các thông tin về tác giả Chu Quang Tiềm, hoàn

cảnh ra đời của truyện ngắn, có tranh minh họa

- Đạt giải Nôben văn học năm 1982

3 Báo cáo kết quả: HS lên bảng trình bày kết

quả chuẩn bị của nhóm, các nhóm khác nghe

I Giới thiệu chung 1)Tác giả:

- GabrienGacxia Mac-ket

- là nhà văn Côlômbia,

- sinh năm 1928,

- tác giả của tập tiểu thuyết nổi

tiếng " Trăm năm cô

Trang 30

? Đề xuất cách đọc văn bản?

- Đọc chậm rói, cần nhấn giọng để biểu hiện cảm

xúc, thái độ của tác giả, nhấn mạnh vào các số

liệu, các dữ kiện, con số

Thảo luận nhóm bàn:

? Giải thích nghĩa của một số từ ngữ sau : thanh

gươm Đa - mô -clét , dịch hạch , Unicep , fao

? Vb bàn về vđ gỡ? Vđ đọc sách đc trỡnh bày

thành mấy lđ? Tóm tắt ngắn gọn nd của từng lđ?

Dự kiến TL:

- Chiến tranh hạt nhân là một hiểm hoạ khủng

khiếp đang đe doạ toàn thể loài người và mọi sự

sống trên trái đất Vì vậy đấu tranh để loại bỏ nguy

cơ đó là nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại

- Để làm rõ luận điểm trên, tác giả đã sử dụng

những luận cứ :

+ Vũ khí hạt nhân có khả năng phá huỷ cả trái đất

và các hành tinh khác trong hệ mặt trời

+ Cuộc chạy đua vũ trang làm mất đi khả năng

cải thiện đời sống cho hàng tỉ người

+ Chiến tranh hạt nhân đi ngược lại lí trí của tự

nhiên , phản lại sự tiến hoá của loài người

+ Ngăn chặn nguy cơ chiến tranh ,bảo vệ thế giới

hoà bình là trách nhiệm của toàn nhân loại

? Xác định bố cục của văn bản ?

Gv: Tương ứng với 4 phần của văn bản là 4

luận cứ

* Gv: Đó cũng chính là bố cục của vb

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản

* Mục tiêu: Giúp học sinh tìm hiểu Nguy c¬

- Văn bản : nhật dụng

- Phương thức biểu đạt chính :nghị luận (+ biểu cảm )

b- Đọc – Chú thích – Bố cục

- Đọc:

- Chú thích:

- Bố cục

II Đọc- hiểu văn bản

1 Nguy cơ chiến tranh hạt

nhân.

Trang 31

Thảo luận nhóm bàn(7 phút):

Hs theo dõi đoạn đầu của văn bản

? Nguy cơ chiến tranh hạt nhân được tác giả chỉ

ra như thế nào?

- Đặt câu hỏi gây chú ý

- Xác định thời gian cụ thể

- Sử dụng số liệu + phép tính

? Tác giả đã đưa ra số liệu và phép tính như thế

nào để giúp mọi người thấy rõ nguy cơ chiến

tranh hạt nhân ?

? Nhận xét cách nêu vấn đề đưa số liệu và tính

toán của tác giả ?

? Ngoài các số liệu ,tính toán tác giả còn đưa ra

-Số lượng đầu đạn: hơn 50.000 tương đương 4 tấn

thuốc nổ / người => biến mất 12 lần dấu vết sự

sống => tiêu diệt tất cả các hành tinh xoay quanh

mặt trời +4 hành tinh khác

- Cách vào đề trực tiếp, chứng cứ rõ ràng, số liệu

cụ thể, những tính toán đơn giản gây sự chú ý ,

gây ấn tượng mạnh cho người nghe

- gây sự chú ý, gây ấn tượng mạnh cho người

nghe

4 Báo cáo kết quả: HS lên bảng trình bày kết

quả chuẩn bị của nhóm, các nhóm khác nghe

Tỡm hiểu sự tốn kém và tính chất phi lí của

cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân

* Mục tiêu: Giúp học sinh tìm hiểu sự tốn kém và

tính chất phi lí của cuộc chạy đua vũ trang hạt

nhân

- Cách vào đề trực tiếp, chứng

cứ rõ ràng, số liệu cụ thể,những tính toán đơn giản,những liên tưởng thực tế ,cóthêm những lời bình luận

Trang 32

* Nhiệm vụ: HS quan sát skg, thực hiện yêu cầu

? Tác gỉa đã đưa ra những số liệu và những sosánh như thế nào

? Nhận xét gì về nhữmg dẫn chứng và những sosánh của tác giả ? Từ đó nhận xét về nghệ thuậtlập luận của tác giả ?

?Với việc sử dụng một loạt dẫn chứng, so sánhthuyết phục, cách lập luận đơn giản, tác giả chothấy gì về sự tốn kém của cuộc chạy đua vũ tranghạt nhân ?

* HS: đọc sgk, hđ cá nhân, trao đổi trong nhóm

bàn thống nhất kết quả

+ 100 máy bay ném bom B 1B

+ Gần 7000 tên lửa vựơt đại châu

=> Đủ để chi phí về cứu trợ y tế, giáo dục, cảithiện vệ sinh, tiếp tế thực phẩm nước uống cho

500 triệu trẻ em nghèo khổ

+ Giá của 10 chiếc tàu sân bay

=> Đủ cho 14 năm phòng bệnh, bảo vệ hơn 1 tỉngười khỏi bệnh sốt rét và cứu hơn 14 triệu trẻ emchâu Phi

+ Giá của 27 tên lửa MX => Đủ để trả tiền nông

cụ cho các nước nghèo trong vòng 4 năm

+ 149 tên lửa MX => Đủ để cung cấp calo

Trang 33

trung bình cho 575 triệu người thiếu chất dinh

dư-ỡng

+ Chỉ 2 chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân là

đủ tiền xoá nạn mù chữ cho toàn thế giới

4 Báo cáo kết quả

- Hs nhận xét, bổ sung

- Gv đánh giá và bình :Tác giả Mác két đã tiếp

tục sử dung những số liệu ,những con số biết nói

với những so sánh đầy sức thuyết phục khiến

người đọc liên tiếp bất ngờ trước sự tốn kém và

tính chất phi lí, giúp người đọc nhận thức đầy đủ

sự thật hiển nhiên mà phi lí: chiến tranh hạt nhân

đã cướp đi của thế giới những điều kiện để cải

- Dẫn chứng cụ thể, so sánhthuyết phục, cách lập luận đơngiản

->chiến tranh hạt nhân vô cùngtốn kém, cướp đi điều kiện đểcải thiện cuộc sống con người

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

* Mục tiêu: Vận dụng hiểu biết về phần 1 của vb để làm bài tập.

* Nhiệm vụ: HS viết đv

* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân.

* Yêu cầu sản phẩm: Câu trả lời của HS; vở ghi.

1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

- Nghe và làm bt

- GV hướng dẫn HS về nhà làm

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

* Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức đã học áp dụng vào cuộc sống thực tiễn.

* Nhiệm vụ: HS vận dụng kiến thức đã học về văn bản để trả lời câu hỏi của GV.

1 Gv chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

Hiện nay, trong thời đại chúng ta còn tiềm ấn nguy cơ chiến tranh hạt nhân không? Theo em cần đưa ra giải pháp nào để khắc phục?

2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.

+ Nghe yêu cầu.

Trang 34

1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

- Tìm những câu nói nổi tiếng nói về sách và tầm quan trọng của việc đọc sách

2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

( G G.Mác- ket)

I.Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến văn bản

- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan đến nhiệm vụ đấu

tranh vì hoà bình của nhân loại

3 Giáo dục

- Tình yêu hòa bình, phê phán chiến tranh

4 Năng lực: Phát triển các năng lực như:

- Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụngngôn ngữ, năng lực hợp tác,…

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực nghe, nói, đọc, viết, phân tích và cảm thụ văn bản

- Tìm đọc những thông tin về tác giả, văn bản

- Sưu tầm thông tin về văn bản liên quan đến nội dung bài

A Hoạt động khởi Đàm thoại, nêu và giải quyết - Kĩ thuật đặt câu hỏi

Trang 35

- Tạo tâm thế hứng thú cho HS

nhiªn

2 Phương thức thực hiện:

- Hoạt động cá nhân, HĐ cả lớp.

3 Sản phẩm hoạt động

- Trình bày miệng

4 Phương án kiểm tra, đánh giá

5 Tiến trình hoạt động:

*Chuyển giao nhiệm vụ

? Tại sao có thể khẳng định chiến tranh hạt nhân đi ngược lí trí của tự nhiên

*Thực hiện nhiệm vụ

- HS nghe câu hỏi, trả lời miệng

* Dự kiến sản phẩm:

- Làm mất đi những khả năng sống tốt đẹp của con người

*Báo cáo kết quả

*Đánh giá kết quả

- Giáo viên nhận xét, đánh giá rồi dẫn dắt vào bài

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1 : Tìm hiểu mục 2 phần bài học

®i ngîc l¹i lÝ trÝ cña tù nhiªn

I.Giới thiệu chungII.Đọc - hiểu văn bản3) Chiến tranh hạt nhân đingược lại lí trí của tựnhiên

Trang 36

* Nhiệm vụ: HS tìm hiểu bài- tìm ý

* Phương thức thực hiện: trình bày hoạt động

chung, hoạt động nhóm

* Yêu cầu sản phẩm: Kết quả của nhóm bằng phiếu

học tập, câu trả lời của HS

Thảo luận nhóm:

Hs theo dõi đoạn 3

? Trong phần 3 của văn bản, Mác két có đưa ra luận

điểm : " Chạy đua vũ trang không những đi ngược lại

lý trí của con người mà còn đi ngược lại lí trí của rự

nhiên, phản lại sự tiến hoá của tự nhiên “ ? Em hiểu

điều đó như thế nào

? Theo em , lý trí tự nhiên có nghĩa là gì

? Để làm rõ luận cứ này, tác giả đã đưa ra những

chứng cứ gì?

? Em có nhận xét gì về những chứng cứ mà tác giả

đưa ra trong đoạn văn này

-chứng cứ từ khoa học địa chất và cổ sinh học về

nguồn gốc và sự tiến hoá của sự sống trên trái đất

?Qua đó giúp em thấy gì về tính chất của chiến tranh

- Phải trải qua 380 triệu năm tiến hóa con bướm mới

bay được, 180 triệu năm nữa bông hồng mới nở, 4kỉ

địa chất con người mới hát hay hơn chim và mới biết

chết vì yêu > < Chỉ cần bấm nút một cái là cả cái quá

trình vĩ đại và tốn kém đó trở về điểm xuất phát của

nó

-chứng cứ từ khoa học địa chất và cổ sinh học về

nguồn gốc và sự tiến hoá của sự sống trên trái đất

4 Báo cáo kết quả: HS lên bảng trình bày kết quả

Gvb×nh: Lập luận chặt chẽ với những chứng cứ

cụ thể từ khoa học địa chất và cổ sinh học về nguồn

gốc và sự tiến hoá của sự sống trên trái đất tg đã đưa

ra một nhận thức rõ ràng về tính chất phản tiến hóa,

- Chứng cứ khoa học,nghệ thuật đối lập

=> Tính chất phản tựnhiên , phản tiến hoá củachiến tranh hạt nhân

Trang 37

phản tự nhiên của chiến tranh hạt nhân.Với luận

điểm này hiểm hoạ chiến tranh hạt nhân được nhận

thức sâu sắc hơn ở tính chất phản tiến hoá ,phản tự

nhiên của nó

* Mục tiêu: HS hiểu đc nhiÖm vô cña mäi

ng-êi

Thảo luận nhóm:

- Hs theo dõi đoạn 4

? Sau khi chỉ ra một cách hết sức rõ ràng hiểm hoạ

chiến tranh hạt nhân , tác giả kêu gọi mọi người phải

làm gì

? Để kết thúc lời kêu gọi của mình, tác giả đã đưa ra

một đề nghị gì?

? Mục đích lập nhà băng lưu trữ trí nhớ để làm gì

? Tình cảm , thái độ của tác giả bộc lộ qua những

từ ngữ nào ? nghệ thuật ? tác dụng bộc lộ thái độ gì ?

? Liên hệ tình hình thời sự về chiến tranh xung đột

và cuộc chạy đua vũ trang thế giới hiện nay

? Em dự định làm gì tham gia vào bản đồng ca của

Điệp ngữ , câu văn dài nhiều vế nhịp nhanh mạnh =>

thái độ quan tâm lo lắng, công phẫn cao độ => tình

yêu hoà bình của tác giả

4 Báo cáo kết quả: HS lên bảng trình bày kết quả

Gv b×nh : “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

“là bức thông điệp của lương tri , nó thức tỉnh con

người ở cả hai phía rằng bảo vệ sự sống như bảo vệ

4) Nhiệm vụ của mọi người.

- Lời kêu gọi mọi ngườiđoàn kết ngăn chặn chiếntranh hạt nhân ,bảo vệhoà bình

- Đề nghị : mở nhà băng

lưu trữ trí nhớ

- Điệp ngữ, câu văn dàinhiều vế nhịp nhanhmạnh => thái độ quantâm lo lắng, công phẫncao độ => tình yêu hoàbình của tác giả

Trang 38

con ngươi của mắt mình Bài văn nghị luận thống

thiết và cũng thật hùng hồn có tác dụng kêu gọi loài

người đấu tranh cho hoà bình, xoá bỏ nguy cơ chiến

tranh hạt nhân Tiếng gọi của hoà bình theo cách nói

ấy đã trở nên có sức mạnh vật chất làm cho ta nghĩ

đến một cánh chim câu bay giữa trời xanh báo hiệu

một buổi đẹp trời ,một thời đại mà con người được

sống trong vòng tay nhân ái và khái niệm chiến tranh

không còn trong nhà băng lưu trữ trí nhớ của con

người

* Mục tiêu: HS khái quát được nội dung và nghệ

thuật đặc sắc của văn bản

? Kh¸i qu¸t nh÷ng ®iÓm chÝnh vÒ néi

dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n b¶n

- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ toàn nhân loại

và sự phi lí của cuộc chạy đua vũ trang

- Lời kêu gọi đấu tranh vì một thế giới hoà bình,

không có chiến tranh

* Mục tiêu: HS hiểu và làm được bài tập

IV/ Tổng kết : 1.Nội dung :

- Nguy cơ chiến tranh hạtnhân đe doạ toàn nhânloại và sự phi lí của cuộcchạy đua vũ trang

- Lời kêu gọi đấu tranh vìmột thế giới hoà bình,không có chiến tranh

2 Nghệ thuật :

+ Lập luận chặt chẽ+ Chững cứ cụ thể, xácthực

+ Sử dụng nghệ thuật sosánh sắc sảo, giàu sứcthuyết phục

V Luyện tập

1 Viờ́t một đoạn văn( 5-7cõu) tŕnh bày cảm xúc, thái độ của em trước cuộcchạy đua vũ trang trên thếgiới hiện nay

Trang 39

? Viết một đoạn văn( 5-7 câu) trình bày cảm xúc ,

thái độ của em trước cuộc chạy đua vũ trang trên thế

giới hiện nay

* Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết tình huống trong thực tiễn.

* Phương thức thực hiện: trình bày hoạt động chung, hoạt động nhóm.

* Yêu cầu sản phẩm: Kết quả của nhóm bằng phiếu học tập, câu trả lời của HS.

? Nếu phải chứng kiến những thảm họa của nhân loại do chạy đua vũ trang gây ra, các em sẽ có thái độ như thế nào, sẽ làm gì?

* Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết tình huống trong thực tiễn.

* Phương thức thực hiện: trình bày hoạt động chung, hoạt động nhóm.

* Yêu cầu sản phẩm: Kết quả của nhóm bằng phiếu học tập, câu trả lời của HS.

? Trao đổi với bạn bè, xem thời sự trong và ngoài nước để thấy được cuộc chậy đua

vũ trang hiện nay tốn kém và gây hậu quả như thế nào cho con người (VTV1 lúc 19h30)

?Ph¸t biÓu c¶m nghÜ cña em sau khi häc bµi "§Êu tranh cho mét thÕ giíi hoµ b×nh

?T×m thªm nh÷ng tµi liªu vÒ t¸c h¹i cña chiÕn tranh

Trang 40

………

……… ………

Bài 2-Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

- Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp

- Nhận biết và phân tích được cách sử dụng phương châm quan hệ , phương châmcách thức và phương châm lịch sự trong một tình huống giao tiếp cụ thể

3 Thái độ: Có cách ứng xử tế nhị lịch sự trong giao tiếp

4 Năng lực: Phát triển các năng lực như:

+ Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụngngôn ngữ, năng lực hợp tác,…

+ Năng lực chuyên biệt: Năng lực nghe, nói, đọc, viết, tạo lập văn bản

- Sưu tầm thông tin về văn bản liên quan đến nội dung bài

D Hoạt động vận - Đàm thoại, Dạy học nêu vấn - Kĩ thuật đặt câu hỏi

Định dạng
Số trang	441
Dung lượng	4,1 MB