Bài giảng Ngừng thở khi ngủ và các bệnh tim mạch - PGS.TS. Vũ Văn Giáp

Bài giảng Ngừng thở khi ngủ và các bệnh tim mạch trình bày các nội dung chính sau: Tại sao phải quan tâm đến ngưng thở khi ngủ, nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân ngưng thở khi ngủ, biến chứng của ngưng thở khi ngủ nếu không điều trị. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết của bài giảng

NGỪNG THỞ KHI NGỦ

VÀ CÁC BỆNH TIM MẠCH

PGS.TS V ũ Văn Giáp Tổng thư ký Hội Hô hấp Việt Nam Phó giám đốc Trung tâm Hô hấp-Bệnh viện Bạch Mai

Giảng viên Bộ môn Nội-ĐH Y Hà Nội

Hội chứng ngừng thở khi ngủ

( sleep apnea syndrome)

• SAS là sự suy yếu của giấc ngủ và rối loạn hôhấp được định nghĩa là sự ngừng thở ít nhất 10giây, ít nhất 5 lần trong 1 giờ ngủ

• Phân loại:

- OSA (obstructive sleep apnea): Ngưng thở tắcnghẽn

- CSA (central sleep apnea): Ngưng thở TW

- Complex sleep apnea: Ngưng thở phức tạp

Tần xuất mắc khá phổ biến

• Ngủ ngáy:

44% nam28% nữ

Young T, et al N Engl J Med 1993;328(17):1230-5.

Yếu tố nguy cơ

OSA gây ảnh hưởng các bệnh tim mạch

JAMA 2003;299:1903

6

OSA

Giảm oxy trong máu

Tăng cường bù lại oxy

Thich nghi tim mạch bị ảnh hưởng

Rôi loạn nôi mạch Stress oxy hóa mạch máu Viêm

Tăng đông máu

Rối loạn điêu hòa chuyển hóa

Kháng leptin Béo phì Kháng Insulin

Nguy cơ bệnh mạch máu Cao HA

Suy tim sung huyết

Rối loạn chức năng tâm thu Rối loạn chức năng tâm trương

Loạn nhịp tim

Nhịp chậm Nghẽn nhĩ thât Rung nhĩ

Thiếu máu tim

Bệnh mạch vành NMCT

Giảm sóng ST về đêm Đau ngực ban đêm Bênh mạch máu não

Các yếu tố sinh học trung gian trong b/c TM

của ngừng thở khi ngủ

Cardiology Journal 2013 20:345-355

Cơ chế bệnh sinh OSA và bệnh tim mạch

Tỉ lệ bệnh lý tim mạch tăng lên cùng với mức độ nặng của ngừng thở khi ngủ (AHI)

Tần xuất ngưng thở khi ngủ

ở BN tim mạch

Tỷ lệ OSA (%) Tỷ lệ OSA và CSA ở BN suy tim

OSA và bệnh tim mạch

• Tăng huyết áp nguyên phát: 35%

• Tăng huyết áp kháng thuốc :65-80 % nguyên nhânthứ phát thường gặp nhất

Y ếu tố nguy cơ tim mạch (TBMMN, NMCT)

+20 +15

+10

1 +5 -5

-10 -15

Nguy cơ tương đối của tăng

huyết áp trong SAOS

Lavie P and al, BMJ 2000; 320:479-82

SAOS và tăng HA kháng trị

• THA kháng trị: THA mặc dù dùng 3 thứ thuốc

• Tỷ lệ chiếm 80% ở người bị SAOS (nghiên cứu Logan 2001)

• Khuyến cáo về quản lý tăng huyết áp: nghĩ đến SAOS ở

SAS gặp từ 70-95 % người « non dipper »

Xơ vữa động mạch sớm và SAOS

N=83 indexA-H 40.7+/-19/h

18

CHEST 2005; 128:3407–3412

OSAS VÀ ĐỘT QUỴ

• OSAS là một trong những yếu tố nguy cơ của đột quỵ.

• NC mô tả cắt ngang của Young T và cs về mối liên

đối tượng NC kéo dài trong 4 năm cho kết quả:

OSAS VÀ ĐỘT QUỴ

• OSAS không chỉ là yếu tố nguy cơ mà còn là

yếu tố làm gia tăng tổn thương não và tăng nguy

cơ tái phát của những lần đột quỵ tiếp theo

• Tăng thời gian điều trị và nguy cơ tử vong sau 6 tháng ở BN đột quỵ

SAOS làm tăng nguy cơ đột tử

do căn nguyên tim mạch về ban đêm

22

OSA VÀ BỆNH MẠCH VÀNH

• Marin et al 2005

• Thực hiện trong 10 năm

• TD sự xuất hiện của các biến cố tim mạch và

OSAS

• Bao gồm: 264 người khỏe mạnh, 377 người ngủngáy, 403 OSAS mức độ trung bình không điềutrị, 235 OSAS mức độ nặng không điều trị và

372 điều trị bằng thở CPAP

CHEST 2008; 133:793–804

SLEEP, Vol 30, No 3, 2007

OSA và bệnh mạch vành

• NC Gami et al:

• Thực hiện nghiên cứu trên 112 BN

• Theo dõi trong 5 năm

• Đột tử do nguyên nhân tim mạch xảy ra ở

46% BN mắc OSA , 16% ở nhóm chứng

Postgrad Med J 2008; 84:15-22

Sau nong mạch vành

5,3%

23,5%

28

J Am Coll Cardiol 2007;50:1310–4

SAOS với rối loạn dẫn truyền

• Ngừng xoang về đêm

• Rối loạn nhịp chậm (do cường phó giao cảm)

• Không có bất thường dẫn truyền nội tại

• Không có chỉ địch đặt máy tạo nhịp

Mehra R et al AJRCCM 2006

OR hiệu chỉnh của các RL nhịp khi có ngừng

thở khi ngủ (AHI>30) trong SHHS

Suy tim và ngừng thở khi ngủ

Circulation 2012;126:1495-1510

SAS và bệnh lý tim mạch

• Rối loạn chức năng nội mạch sớm và nhanh có thể là vấn đề trung tâm của nguy cơ tim mạch do SAOS

• SAS vẫn còn bị bỏ qua chưa được chú ý đúng mức

• Tỷ lệ mắc cao trong quần thể bệnh nhân tim mạch

• Tiên lượng cải thiện nếu được phát hiện và điều trị đúng

• Mối liên hệ giữa hiện tượng viêm, ảnh hưởng nội mạch,

xơ vữa động mạch, huyết khối và các rối loạn tim

mạch-hô hấp trong giấc ngủ

Hậu quả nếu không điều trị OSA

Đột tử Tăng huyết áp

CAD Rối loạn nhịp

Suy tim Đột quỵ

1 Hãy nghĩ tới SAOS khi bệnh nhân có bệnh tim