Theo tác giả, để trở thành một học giả (nhà nghiên cứu) thực thụ, chúng ta cần phải hiểu rằng bản chất thực sự của học vẫn là phải động não suy nghĩ, chứ không phải chỉ là đọc sách một c[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM
HỒ CHÍ MINH
ĐỀ THI THỬ THPTQG NĂM 2019 CHUẨN CẤU TRÚC CỦA BỘ GIÁO DỤC – ĐỀ 14
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Họ, tên thí sinh:
Số báo danh:
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Như các bạn đều biết, học vấn không phải là việc chỉ đọc và cứ đọc thật nhiều sách là đủ Bản chất của học vấn phụ thuộc vào khả năng ứng dụng Có học vấn mà không ứng dụng được vào cuộc sống thực tế thì chẳng khác gì vô học [ ] Theo như suy nghĩ của tôi, bản chất thực sự của học vấn là phải động não suy nghĩ, chứ không phải chỉ là đọc sách một cách đơn thuần
Để ứng dụng sống động suy nghĩ đó vào cuộc sống thực tế cần biết trù tính, lo liệu Tức là phải quan sát
sự vật Phải suy đoán đạo lý của sự vật Phải đưa ra chính kiến, cách nghĩ cách làm của bản thân mình Ngoài ra, đương nhiên là còn phải đọc sách, phải viết sách Phải nói lên ý kiến của mình cho người ta nghe Phải tranh luận Biết vận dụng tổng hợp các biện pháp như vậy thì mới được gọi là nghiên cứu học vấn Quan sát sự vật, suy luận, đọc sách là cách để tích lũy trị thức Bàn bạc, tranh luận là cách để trao đổi tri thức Viết, diễn thuyết là cách để mở rộng tri thức [ ]
Đa số các học giả hiện nay thường chỉ hoạt động hạn hẹp trong phạm vi cá nhân Họ e ngại, chây lười không muốn mở rộng ra thế giới bên ngoài Hãy mau tỉnh ngộ Chỉ khi nào có kiến thức sâu như vực thẳm, tiếp xúc trao đổi với người khác như chim tung cánh rộng mở tự do tự tại trong không trung, mới đúng là học giả thực thụ
(Khuyến học, Fukuzama Yukichi, Phạm Hữu Lợi dịch, Nxb Thế giới,
tr 173–175, 2016)
Câu 1: Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản trên
Câu 2: Theo tác giả, để trở thành một học giả (nhà nghiên cứu, thực thụ, chúng ta cần phải làm những gì? Câu 3: Xác định tình cảm, thái độ của tác giả thể hiện qua văn bản
Câu 4: Anh (chị) có đồng ý với ý kiến: “Bản chất của học vấn phụ thuộc vào khả năng ứng dụng”
không? Vì sao?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm):
Từ văn bản trên, hãy viết đoạn văn khoảng 200 từ nêu ý kiến của anh (chị) về những điều cần làm để việc học đi vào chiều sâu
Câu 2 (5,0 điểm):
Phân tích diễn biến tâm trạng, hành động của nhân vật Mị (Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài) trong đêm đông
khi cắt dây trói cứu A Phủ Từ đó liên hệ với diễn biến tâm trạng, hành động của nhân vật Chí Phèo sau khi
bị Thị Nở cự tuyệt trong đoạn trích truyện ngắn cùng tên của Nam Cao để nhận xét về nghệ thuật khắc họa
Trang 2nhân vật của hai tác giả.
HẾT
-HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I ĐỌC-HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: (0,5 điểm)
Phong cách ngôn ngữ của văn bản: Chính luận
Câu 2: (0,5 điểm)
Theo tác giả, để trở thành một học giả (nhà nghiên cứu) thực thụ, chúng ta cần phải hiểu rằng bản chất thực
sự của học vẫn là phải động não suy nghĩ, chứ không phải chỉ là đọc sách một cách đơn thuần; đồng thời phải biết vận dụng tổng hợp các biện pháp (quan sát, suy đoán đưa ra chính kiến và tranh luận) cũng như ứng dụng được học vấn vào cuộc sống
Câu 3: (1,0 điểm)
Tình cảm, thái độ của tác giả thể hiện qua văn bản:
• Khẳng định nền học vấn thực học phải gắn liền với cuộc sống, có khả năng ứng dụng
• Phê phán lối học từ chương, học vẹt, chỉ nắm lý thuyết suông
Câu 4: (1,0 điểm)
Ý kiến trên hoàn toàn đúng đắn, vì những nguyên nhân sau:
• Việc học bao gồm rất nhiều yếu tố, bên cạnh tri thức còn có kĩ năng, và trong đa số trường hợp thì kĩ năng mới là điều quan trọng nhất
• Học cần đi đôi với hành, lý thuyết phải ứng dụng được vào thực tế mới tạo nên giá trị cho cuộc sống
• Khả năng ứng dụng cho thấy nỗ lực của tư duy, là thang đo chính xác cho kết quả của những tri thức đã tích lũy
II LÀM VĂN (7,0 điểm):
Câu 1: (2,0 điểm)
Có thể nêu một số nội dung sau:
• Nghiêm túc học hỏi, nghiên cứu khoa học, phát huy sáng tạo
• Mạnh dạn trao đổi, phát biểu ý kiến, rèn luyện tư duy phản biện
• Hình thành thói quen tự học, xây dựng kế hoạch, mục tiêu học tập rõ ràng, cụ thể
(Lưu ý: Học sinh viết thành đoạn văn)
Câu 2: (5,0 điểm)
Phân tích diễn biến tâm trạng, hành động của nhân vật Mị Từ đó liên hệ với nhân vật Chí Phèo sau khi bị Thị Nở cự tuyệt trong đoạn trích truyện ngắn cùng tên để nhận xét về nghệ thuật khắc họa nhân vật của hai tác giả.
a Vài nét về tác giả, tác phẩm
Tô Hoài là một nhà văn lớn của dân tộc Ông có vốn hiểu biết phong phú, sâu sắc về phong tục, tập quán của
nhiều vùng khác nhau trên đất nước Truyện ngắn này được sáng tác năm 1952, trích trong tập Truyện Tây Bắc Đó là kết quả chuyến đi dài tám tháng cùng bộ đội tham gia chiến dịch giải phóng Tây Bắc của tác giả.
Từ đó, ông đã phản ánh chân thực và đầy xúc động cuộc sống bị áp bức và quá trình vùng lên đấu tranh của
Trang 3nhân dân nơi đây thông qua số phận của những con người tiêu biểu như Mi, A Phủ
b Bàn luận về vấn đề
* Yếu tố tác động: Khi đang thức sưởi lửa để xua đi cái lạnh, vô tình Mị thấy “một dòng nước mắt lấp lánh
bò xuống hai hõm má đã xám đen lại” của A Phủ
* Diễn biến tâm trạng, hành động:
• Đầu tiên, Mị lạnh lùng, vô cảm khi “vẫn thản nhiên thổi lửa, hơ tay”
• Nhưng Mị dần thay đổi Mị nhớ lại hoàn cảnh của mình trước đây khi bị A Sử hành hạ
• Cô bắt đầu thấy cảm thông cho A Phủ và căm phẫn tội ác của cha con thống lí
• Cô nghĩ đến thân mình và nhận thức được sự vô lí đối với A Phủ, đồng thời Mị tưởng tượng cảnh nếu A Phủ trốn được, Mị sẽ phải chết thay
* Kết quả: Dần dần Mị đã thắng sự sợ hãi để dẫn đến kết quả là hành động cắt dây trói nhanh chóng, dứt
khoát Và sau phút giây ngắn ngủi “đứng lặng trong bóng tối”, Mị đã “vụt chạy ra” trốn thoát cùng A Phủ
c Đánh giá
• Tác giả đã trần thuật uyển chuyển, linh hoạt; dẫn dắt tình tiết khéo léo, tự nhiên với ngôn ngữ sinh động, chọn lọc, sáng tạo; câu văn giàu tính tạo hình và đậm chất thơ
• Diễn biến tâm lí và hành động của Mị đã thể hiện một tâm hồn khao khát hạnh phúc, một sức sống tiềm tàng mãnh liệt, ở thời cũng thể hiện lòng nhân đạo của nhà văn
d Liên hệ so sánh
* Giống:
• Chú ý khai thác cả về hành động lẫn thế giới nội tâm phong phú, phức tạp của nhân vật
• Tính cách được thể hiện sâu sắc, ấn tượng khi đặt trong quan hệ với một nhân vật khác
• Diễn biến hành động, tâm lí có nhiều bước chuyển bất ngờ, gắn với bước ngoặt của tác phẩm, góp phần tạo nên kịch tính cho truyện ngắn
* Khác:
NHÂN VẬT MỊ
• Diễn biến tâm lí và hành động thể hiện một tâm hồn khao khát hạnh phúc, một sức sống tiềm tàng mãnh liệt
• Miêu tả tâm lí chủ yếu bằng độc thoại nội tâm, bằng những xúc cảm phức tạp
• Nhân vật mang tính chất tiêu biểu cho số phận người nông dân nghèo miền núi trước năm 1945, mang đậm màu sắc địa phương
NHÂN VẬT CHÍ PHÈO
• Diễn biến tâm lí và hành động của Chí Phèo đã thể hiện nỗi đau của bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người, bi kịch vỡ mộng hoàn lương
• Miêu tả tâm lí bằng đối thoại và độc thoại nội tâm với những xúc cảm phức tạp
• Nhân vật mang tính chất điển hình cho số phận người nông dân nghèo trước cách mạng