Tình cảm lưu luyến được thể hiện bằng kết cấu đối đáp, những từ “mình ”, “ta ” và cấu trúc lời hỏi, lời đáp đối ứng, gợi nhớ đến nhiều câu ca dao về tình cảm lứa đôi và hình ảnh ước lệ[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM
HỒ CHÍ MINH
ĐỀ THI THỬ THPTQG NĂM 2019 CHUẨN CẤU TRÚC CỦA BỘ GIÁO DỤC – ĐỀ 17
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Họ, tên thí sinh:
Số báo danh:
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Trong thời tin tức giả, các phương tiện truyền thông chính thống luôn kêu gọi người đọc “nghĩ kỹ trước khi chia sẻ ” và tăng cường cảnh giác, cũng như trang bị cho mình khả năng thẩm định thông tin Vậy những tin tức giả với nội dung không tưởng, khó tin như phim, vẫn có đất sống, vẫn kịp gây hoang mang và vẫn được người người nhà nhà chia sẻ.
Điển hình cho loại tin giả này là thông tin “NASA xác nhận Trái Đất sẽ chìm trong bóng đêm 15 ngày liền”, xuất hiện trên trang twofeed.org vào ngày 29-5-2017, và hai trang reflectionofmind.org và globalrevolutionnetwork.com vào ngày 12-1-2017 Twofeed cho rằng "thời khắc tăm tối" sẽ đến vào tháng
11-2017, trong khi hai trang kia khẳng định nó xảy ra vào tháng 3-2017 Các bài viết này đều dẫn thông tin từ NASA, giải thích lý do của hiện tượng này là vì sao Mộc, sao Kim và Mặt trời va chạm nhau Sự thật thì chẳng có chuỗi ngày “đen tối” nào diễn ra và dĩ nhiên NASA chưa hề thông báo chuyện hoang đường nào như thế Đó là chưa kể thông tin này xuất hiện lần đầu vào năm 2015 nhưng năm nào “xào lại” thì cũng có người tin.
Sau mỗi thiên tai, thảm họa, tin tức thường rất nhiễu và dễ khiến người ta tin ngay Đây lại là mảnh đất cho "truyền thông bất lương", những kẻ lợi dụng thảm cảnh để tung tin giả bất nhân, hoạt động Ngày
14-6-2017, tòa nhà 24 tầng Grenfell Tower ở London (Anh) bốc cháy khiến 71 người thiệt mạng và hơn 70 người
bị thương Trong tình cảnh đau buồn đó, trên mạng xã hội lại lan truyên đường link đến bài báo về câu chuyện thần kỳ của một em bé “được tìm thấy vẫn còn sống 12 ngày sau vụ cháy” Đường link sử dụng hình ảnh dùng để đăng tin nóng (breaking news) của BBC và măng-sét của trang Metro (Anh), dù cả hai cơ quan truyền thông này sau đó khẳng định họ không liên quan gì đến bản tin Tác giả bài viết khẳng định cả cảnh sát London và thị trưởng thành phố này là ông Sadiq Khan đều xác nhận câu chuyện trên, song chỉ cần vài thao tác kiểm tra cơ bản trên Twitter cũng thấy họ không hề nói vậy Ăn theo thảm họa cháy tòa nhà Grenfell Tower còn là bản tin trên trang News360-tv.com, cho rằng siêu sao điền kinh Usain Bolt đã tặng 2 triệu USD cho các nạn nhân Người đại diện của nhà vô địch chạy cự ly ngắn người Jamaica sau đó khẳng định đây là "tin giả ", sau khi nó đã kịp lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội Những người đã hân hoan chia
sẻ câu chuyện nói trên cảm thấy giận dữ khi biết nó là tin giả, song họ cũng nên tự trách mình đã không cẩn thận kiểm tra thông tin trước khi bấm “share”.
(Tin tức giả đang thao túng cuộc sống chúng ta, dẫn theo tuoitre.vn ngày 2/1/2018)
Câu 1: Xác định hai phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản trên.
Câu 2: Văn bản cho biết tin giả vì sao tin giả “vẫn có đất sống, vẫn kịp gây hoang mang và vẫn được
người người nhà nhà chia sẻ ”?
Trang 2Câu 3: Xác định nội dung của văn bản.
Câu 4: Anh (chị) rút ra thông điệp gì từ văn bản trên?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm):
Từ văn bản trên, hãy viết đoạn văn khoảng 200 từ nêu ý kiến của anh (chị) về tác động của vấn nạn “tin giả”
Câu 2 (5,0 điểm):
Cảm nhận đoạn thơ sau:
Mình đi, có nhớ những ngày Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù?
Mình về, có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?
Mình về, rừng núi nhớ ai Trám bùi để rụng, măng mai để già Mình đì, có nhớ những nhà
Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son Mình về, còn nhớ núi non
Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh Mình đi, mình có nhớ mình
Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa?
- Ta với mình, mình với ta Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh Mình đi, mình lại nhớ mình
Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu ”
(Việt Bắc, Tố Hữu)
Từ đó liên hệ với đoạn thơ sau để nêu nhận xét về gắn bó giữa những đối tượng được nhắc đến trong đoạn trích:
“Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời ”
(Từ ấy, Tố Hữu)
HẾT
-HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I ĐỌC-HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: Hai phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản trên: Nghị luận, tự sự.
Câu 2: Tin giả “vẫn có đất sống, vẫn kịp gây hoang mang và vẫn được người người nhà nhà chia sẻ”
Trang 3 “Truyền thông bất lương”, những kẻ xấu lợi dụng việc nhiễu thông tin sau những thảm họa và tâm lí hoang mang của con người để tung tin giả bất nhân, hoạt động
Vẫn còn quá nhiều người thiếu suy nghĩ trước khi chia sẻ thông tin, thiếu cảnh giác cũng như chưa trang bị cho mình khả năng thẩm định thông tin
Câu 3: Nội dung của văn bản:
Với những câu chuyện cụ thể, văn bản đã cung cấp thông tin về tình hình tin giả phát sinh mạnh mẽ trong thời kì bùng nổ truyền thông như hiện nay
Qua đó, tác giả cảnh báo hiện tượng này đang lan truyền trong xã hội, gây ra những hậu quả về mặt truyền thông vì vẫn còn rất nhiều người tin theo và chia sẻ tràn lan
Câu 4: Thông điệp rút ra từ từ văn bản:
Bản thân mỗi người cần có tư duy phản biện, cần suy nghĩ kĩ trước khi chia sẻ thông tin, cần cảnh giác cũng như trang bị cho mình khả năng thẩm định thông tin
Cơ quan hữu trách cần có biện pháp kiểm duyệt, xử phạt nghiêm khắc những đối tượng lan truyền tin tức giả
II LÀM VĂN (7,0 điểm):
Câu 1: Có thể nêu một số nội dung sau:
Tin tức giả gây ảnh hưởng đời sống riêng tư của những người bị xâm phạm danh tính, hình ảnh cá nhân
Tin tức giả gây tâm lí hoang mang trong xã hội, thậm chí gây chia rẽ, kích động
Nếu không ngăn chặn kịp thời, nhiều khả năng tin giả có thể khiến tình hình kinh tế, chính trị bị rối loạn, mất kiểm soát
(Lưu ý: Học sinh viết thành đoạn văn)
Câu 2: Cảm nhận đoạn thơ trong bài Việt Bắc (Tố Hữu) Từ đó liên hệ với đoạn thơ trong bài Từ ấy để nêu
nhận xét về tình cảm gắn bó tha thiết giữa những đối tượng được nhắc đến trong đoạn trích
a) Vài nét về tác giả, tác phẩm
Tố Hữu (1920 - 2002) được đánh giá là lá cờ đầu của thơ ca Cách mạng Việt Nam hiện đại Thơ của Tố Hữu
là thơ trữ tình chính trị, mang đậm tính dân tộc, chất truyền thống Hoàn thành vào tháng 10/1954, bài thơ đã
được lấy làm tên chung cho cả tập thơ Việt Bắc ( 1947 - 1954) Tác phẩm là đỉnh cao của thơ Tố Hữu và
cũng là một sáng tác xuất sắc của thơ ca Việt Nam thời kháng chiến chống Pháp Đoạn trích được học là đoạn mở đầu phần một của thi phẩm này
b) Cảm nhận đoạn thơ
Lời người ở lại:
Không gian, địa điểm hiển hiện từ mờ xa “mưa nguồn, suối lũ, mây mù ” đến gần gũi, xác định:
“chiến khu”, rồi gợi lên sức mạnh tranh đấu khi “kháng Nhật” trải ra mênh mang với những địa danh một thời ghi dấu: “Tân Trào, Hồng Thải, mái đình, cây đa”.
Cách nói đảo ngữ, tương phản đối lập “hắt hiu lau xám - đậm đà lòng son ” càng làm bật lên ân tình cách mạng Càng khổ cưc, gian lao (bát cơm chấm muối, hắt hiu lau xám) càng ngọt bùi bao kỉ niệm, đậm đà
những tấm chân tình trao gửi cho nhau
Trang 4 Nghệ thuật nhân hóa (rừng núi nhớ ai), hàng loạt điệp từ “mình, có nhớ”, nhịp ngắt đều đặn kết hợp
cùng bao nhiêu hoài niệm tha thiết nhất, nguồn cội tình cảm sâu rộng nhất tập trung khắc họa hình ảnh một người đang bâng khuâng thương nhớ với cảm giác chưa nguôi lưu luyến trong phút chia li
Lời người ra đi:
Sự tinh tế một lần nữa được nhấn mạnh khi người ra đi cảm nhận sâu sắc nỗi lòng người ở lại và đang
hòa nhịp nhớ thương cùng Việt Bắc Cách so sánh “bao nhiêu - bấy nhiêu ” mang đậm màu sắc ca dao và tô đậm nghĩa tình son sắt Sự tương đồng này rất lớn lao, không thể đong đếm được Thêm vào đó, hai từ “mặn
mà - đinh ninh ” khiến tình cảm càng thêm sâu nặng.
Câu thơ “Mình đi mình lại nhớ mình ” như một lời khẳng định không bao giờ đánh mất những tình cảm quí giá một thời đã qua Sự hoán đôi vị trí “mình - ta ” thể hiện tình cảm quấn quýt, hòa quyện, gắn bó,
sâu nặng, bền chặt; đồng thời củng cố niềm tin cho người ở lại
c) Đánh giá
Đoạn thơ thể hiện được tình cảm thủy chung son sắt giữa người ra đi và người ở lại Những tình cảm trong sáng đó rất tiêu biểu cho chủ nghĩa yêu nước anh hùng của nhân dân trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
Bằng lối đáp và cách sử dụng đại từ “mình ”, “ta ” cùng nhiều yếu tố gợi ra âm hưởng ca dao, dân ca,
những câu thơ lục bát trau chuốt biến thành những lời đối thoại và cả độc thoại nội tâm, mở ra thế giới cảm xúc phong phú của chủ thể trữ tình Giọng thơ, ngôn ngữ, nhịp điệu cùng bộc lộ cảm xúc nhớ thương day dứt khiến đoạn thơ giống như một lời hát giao duyên rât đằm thắm, thiết tha
d) Liên hệ so sánh
Giống:
Hai đoạn thơ đã thể hiện tình cảm gắn bó sâu sắc giữa các đối tượng
Tình cảm ấy được thể hiện qua những câu thơ có giọng điệu tha thiết với hình thức điệp được phát huy tối đa giá trị
Khác:
VIỆT BẮC
Đoạn thơ tái hiện khung cảnh chia tay đầy lưu luyến giữa người Việt Bắc và cán bộ về xuôi
Tình cảm lưu luyến được thể hiện bằng kết cấu đối đáp, những từ “mình ”, “ta ” và cấu trúc lời hỏi,
lời đáp đối ứng, gợi nhớ đến nhiều câu ca dao về tình cảm lứa đôi và hình ảnh ước lệ quen thuộc của ca dao,
dân ca được Tố Hữu sử dụng rất thích hợp với khung cảnh và tâm trạng trong đoạn thơ như “cây, núi, sông, nguồn”
TỪ ẤY
Khổ thơ không chỉ thể hiện sự gắn bó giữa chủ thể trữ tình với nhân dân mà qua đó đã khẳng định bước trưởng thành vượt bậc về lẽ sống khi nhà thơ có được ý thức tự nguyện và quyết tâm vượt qua giới hạn của cái tôi cá nhân, sống chan hòa với mọi người, với cái ta chung để từ đó thực hiện lí tưởng giải phóng giai cấp, khẳng định mối liên hệ sâu sắc với quần chúng nhân dân
Trang 5 Sự vận động của tâm trạng nhà thơ được thể hiện sinh động bằng hình ảnh giàu ý nghĩa tượng trưng, giọng thơ sảng khoái, nhịp điệu thơ hăm hở