Tổ chức thực thi Dự án bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng là: “quá trình triển khai, thực hiện các nội dung của kế hoạch dự án thông qua các hoạt động có tổ chức trong bộ[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Những năm gần đây, Lâm nghiệpđã vàđang trở thành ngành kinh tế có vị trí, vai trò quan trọng đối với sự phát triển của đất nước Ngành Lâm nghiệp Việt Nam đã và đang nhận được sự hỗ trợ phát triển từ chính phủ các nước bằng hình thức hỗ trợ đầu tư triển khai các dự án Những dự án đều hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh tế rừng trồng, từ đó nâng cao mức sống của người dân Cùng với đó, các dự án còn được triển khai với mục tiêu nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng, góp phần điều hoà khí hậu địa bàn
và nâng cao đa dạng sinh học
Trong năm 2015, Dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai đã cơ bản hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu thuộc theo kế hoạch chuyên môn và cải thiện đời sống cho người dân Hiệu quả mang lại
từ dự án rất rõ nét Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số bất cập và hạn chế Nguyên nhân chính của những bất cập và hạn chế này là một số chính sách về Lâm nghiệp đã lỗi thời nhưng chưa được sửa đổi hoặc bổ sung; mức hỗ trợ khoán bảo vệ rừng của Nhà nước cho người dân còn chưa cao, việc phân bổ và sử dụng các nguồn lực chưa thực sự hợp lý, thiếu hiệu quả; những giải pháp tỏ ra thiếuhữu hiệu trong việc huy động các nguồn lực xã hội tham gia Trong khi ngân sách nhà nước ngày càng khó khăn, nguồn vốn ODA viện trợ không hoàn lại ngày một ít, việc quản lý tốt và hiệu quả dự án là điều hết sức quan trọng để đảm bảo duy trì các thành quả đã đạt được
Chính vì lý do trên, tác giả đã lựa chọn: “Tổ chức thực thi dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai tại Ban quan lý các dự án Lâm nghiệp”là đề tài để thực hiện luận văn cấp thạc sỹ của mình
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, kết cấu nội dung của luận văn gồm 03 chương như sau:
Chương 1 Cơ sở lý luận về tổ chức thực thi dự án“Bảo vệ và quản lý tổng hợp
các hệ sinh thái rừng”
Chương 2 Phân tích thực trạng tổ chức thực thi dự án “Bảo vệ và quản lý tổng
hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai tại Ban quan
Trang 2lý dự án KfW10 Trung ương.”
Chương 3 Một số định hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi dự án
“Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừngthuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum
và Gia Lai tại Ban quan lý dự án KfW10 Trung ương.”
Nội dung cụ thể của các chương là:
Chương 1 Cơ sở lý luận về tổ chức thực thi dự án “Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng”
1.1 Dự án bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng
1.1.1 Một số khái niệm cơ bản:
“Dự án bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng” là “chuỗi các hoạt động
với các nguồn lực và chi phí cần thiết, được triển khai theo kế hoạch chặt chẽ với lịch trình cụ thể và địa bàn xác định, nhằm góp phần vào việc duy trì tính toàn vẹn và tính đa dạng sinh học của các hệ sinh thái rừng tự nhiên, đồng thời nâng cao điều kiện sống của các cộng đồng địa phương.”
1.1.2 Nội dung Dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng
Mục tiêu chính của Dự án là: “Góp phần vào việc duy trì tính toán vẹn của hệ sinh
thái và tính đa dạng sinh học của các hệ sinh thái rừng tự nhiên ở các vùng Tây Nguyên rộng lớn, đồng thời nâng cao điều kiện sống của các cộng đồng địa phương.”
Nội dung Dự án phân theo hợp phần công việc
Hợp phần 1: Lập kế hoạch quản lý bền vững, phát triển và sử dụng tài nguyên rừng
Hợp phần 2: Giám sát thực hiện bảo vệ rừng
Hợp phần 3: Cơ chế phân phối lợi ích để hỗ trợ sinh kế
1.2 Tổ chức thực thi dự án Bảo về và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng
1.2.1 Khái niệm tổ chức thực thi dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng
Tổ chức thực thi Dự án bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng là: “quá
trình triển khai, thực hiện các nội dung của kế hoạch dự án thông qua các hoạt động có tổ chức trong bộ máy quản lý dự án, nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra.”
Trang 31.2.2 Mục tiêu tổ chức thực thi Dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng
- Bảo vệ và quản lý bền vững rừng tự nhiên trên địa bànthực hiện triển khai dự án
- Ổn định thu nhập thường xuyên cho các cộng đồng thôn/làng dựa trên phát triển sinh kế và phân chia lợi ích cấp cơ sở
- Các bài học kinh nghiệm được gửi đến các cơ quan hoạch định chính sách tại cấp tỉnh và cấp quốc gia
1.2.3 Quá trình tổ chức thực thi Dự án bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng
Quá trình thực thi Dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng là quá trình triển khai ba giai đoạn của Dự án là: chuẩn bị triển khai dự án; Chỉ đạo triển khai dự
án và kiểm soát sự thực hiện dự án
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực thi Dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng
1.3.1 Yếu tố thuộc về bản chất của vấn đề
1.3.2 Yếu tố khách quan
1.3.3 Yếu tố thuộc về khả năng thực thi Dự án
1.4 Kinh nghiệm tổ chức thực thi Dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng
1.4.1 Kinh nghiệm của dự án KfW3
1.4.2 Kinh nghiệm của dự án KfW6
Các kinh nghiệm thực hiện dự án KfW3 và KfW6 sẽ là bài học bổ ích trong việc hoàn thiện tổ chức thực thi dự án KfW10
Chương 2 Phân tích thực trạng tổ chức thực thi Dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai tại Ban quan lý các dự án lâm nghiệp
2.1 Tổng quan về Ban quản lý dự án và dự án KfW10 Trưng ương
BQLCDA Lâm nghiệp thực hiện chức năng quản lý dự án KfW thông qua BQLDA KfW10 Trung ương
Trang 4Tên giao dịch: “Ban quản lý Dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng
thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia La trung ương”
Cơ cấu tổ chức BQLDA KfW10 TW
Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức Ban quản lý dựán KfW10 Trung ương
Tên dự án: “Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng
Nam, Kon Tum và Gia Lai (KfW10).”
Địa bàn thực hiện dự án: Quảng Nam, Kon Tum, Gia Lai
2.2 Thực trạng tổ chức thực thi dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai tại Ban quan lý các dự án lâm nghiệp
2.2.1 Thực trạng chuẩn bị triển khai dự án KfW10
2.2.1.1 Thực trạng bộ máy triển khai dự án KfW10
a Thực trạng cơ cấu tổ chức bộ máy thực thi Dự án
Ban Điều hành Trung ương
Ban quản lý dự án Trung ương
Ban quản lý dự án tỉnh
Ban quản lý dự án huyện
Ban quản lý dự án cấp xã
Ban quản lý rừng cộng đồng thôn
Trang 5b Thực trạng nhân sự triển khai Dự án:
Một số vị trí còn khuyếtvàđội ngũ cán bộ thực thi dựán cấp xã vẫn còn có những hạn chế trong năng lực và thái độ làm việc, đặc biệt là đội ngũ cán bộ hiện trường
2.2.1.2 Thực trạng lập các kế hoạch triển khai dự án KfW10
Hoạt động lập kế hoạch triển khai Dựán của BQLDA các cấp hàng năm gặp nhiều thuận lợi do kế hoạch được xác lập chủ yếu dựa trên sự phân chia công việc theo từng năm được quy định tại Kế hoạch tổng thể dựán
2.2.1.3 Thực trạng ra văn bản hướng dẫn triển khai dự án KfW10
Hệ thống văn bản hướng dẫn của Dựán đa dạng về nội dung và chủng loại nhưng
về mặt chất lượng tài liệu hướng dẫn, cả cán bộ Dựán cấp xã và người dân đều cóđánh giá chưa cao
2.2.1.4 Thực trạng tổ chức tập huấn triển khai dự án KfW10
BQLDA KfW10 Trung ương đã thực hiện các chương trình tập huấn nhằmđảm bảo những đối tượng liên quan hiểu về Dựán và nâng cao kỹ năng thực hiện Dựán cho các tập thể, cá nhân tham gia vào Dựán
2.2.2 Thực trạng chỉ đạo triển khai dự án KfW10
2.2.2.1 Thực trạng truyền thông dựán KfW10
BQLDA đã tổ chức nhiều cuộc truyền thống có quy mô, với nhiều hình thức khác nhau như thông qua phổ cập viên, truyền thanh xã, tổ chức họp thôn, bản và phát tài liệu giới thiệu 2.2.2.2 Thực trạng triển khai các kế hoạch dự án KfW10
a Thực trạng hoạt động mua sắm và đấu thầu
Trong năm 2015, BQLDA Trung ương đã ký kết hợp đồng cho năm gói mua sắm lớn Ngoài ra, BQLDA TW đã triển khai hoạt động đấu thầu tuân theo Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt, tuân thủ các quy định của các bên liên quan
b Thực trạng hoạt động quy hoạch sử dụng đất
- Về thực trạng lựa chọn thôn bản: Tổng số thôn bản được lựa chọn tham gia dự án
là 62 thôn, tại 29 xã thuộc 7 huyện
- Về công tác quy hoạch sử dụng đất: Công tác QHSDĐ có sự tham gia được triển khai với nhiệm vụ chính của BQLDA cấp huyện
Trang 6c Thực trạng hoạt động quản lý rừng cộng đồng
Các hoạt động thuộc hợp phần QLRCĐ được khởi động và triển khai vào tháng 5 năm 2015 theo như KH Dựán
d Thực trạng hoạt động hỗ trợ tài chính
Dự án bắt đầu triển khai khái niệm Quỹ phát triển thôn bản tại 33 thôn bản trên 62 thôn bản tham gia dự án
2.2.2.3 Thực trạng vận hành và sử dụng các quỹ dự án KfW10
Vốn ODA từ phía đối tác KfW trong năm 2015 được thực hiện giải ngân chưa tốt
Tỉ lệ giải ngân trong năm 2015 chỉđạt trên 24,9% Tỷ lệ vốn đốiứng trong nước Dựán được nhận so với kế hoạch trong năm 2015 là 90%
2.2.2.4 Thực trạng phối hợp hoạt động tại dự án KfW10
BQLDA Trung ương đã tiến hành triển khai phối hợp hoạt động giữa các BQLDA thành phần và các bên liên quan theo đúng quy chế
2.2.2.5 Thực trạng đàm phán và giải quyết xung đột tại dự án KfW10
Các mâu thuẫn nảy sinh được Ban thực thi xã tiến hành ghị nhận, xem xét và giải quyết
2.2.2.6 Thực trạng xây dựng và vận hành hệ thống hỗ trợ tại dự án KfW10
Để tăng hiệu quả việc thực hiện Dựán, BQLDA đã triển khai một số dịch vụ hỗ trợ hoạt động cho dựán KfW10
2.2.3 Thực trạng kiểm soát thực hiện dự án KfW10
2.2.3.1 Thực trạng xây dựng hệ thống thông tin phản hồi dự án KfW10
BQLDA KfW10 Trung ương đã tiến hành xây dựng hệ thống thông tin phản hồi phục vụ quá trình thực hiện và quản lý dựán KfW10
2.2.3.2 Thực trạng giám sát dự án KfW10
Theo Hiệpđịnh tài chính và Văn kiện Dựán, BQLDA đã thiết kế và triển khai một
hệ thống giám sát vàđánh giá toàn bộ tác động của dựán
2.2.3.3 Thực trạng đánh giá sự thực hiện dự án KfW10
Quá trìnhđánh giá dựán KfW10 được tiến hành bởi nhiều bên liên quan
2.2.3.4 Thực trạng điều chỉnh dự án tại dự án KfW10
Trang 7BQLDA TW thực hiện một số thay đổi cho thích hợp với tình hình thực tế trong phạm vi thẩm quyền của mình
2.3 Đánh giá tổ chức thực thi dự án KfW10
2.3.1 Điểm mạnh
- Bộ máy tổ chức thực thi dự án KfW10 được xây dựng có khoa học, đủ hiệu lực để
tổ chức chuẩn bị, chỉđạo thực hiện và kiểm soát quá trình thực thi Dựán
- Nhân sự thực hiện dự án KfW10 được bố trí đầy đủ
- Quá trình lập kế hoạch các hợp phần công việc của dựán KfW10 được thực hiện
khoa học
- Hoạt động ra văn bản hướng dẫn thực hiện triển khai dựán KfW10 được
BQLDA TW rất quan tâm
- Hoạt động truyền thông dựán KfW10 được BQLDA chú trọng thực hiện
- Hoạt động triển khai các kế hoạch dự án KfW10 cũng được thực hiện tốt
- Quá trình vận hành và quản lý các quỹ được thực hiện nghiêm túc
- Sự phối hợp hoạt động trong quá trình tổ chức thực thi dựán KfW10 cũng
đượcđánh giá cao
- Hoạt động đàm phàn, giải quyết các xung đột của BQLDA dựán KfW10 cũng
đượcđánh giá tốt
- Hoạt động xây dựng và phát triển các dịch vụ hỗ trợ quá trình triển khai dựán
KfW10 được thực hiện đồng bộ
- Hệ thống thông tin phản hồi của dựán KfW10 cũng có một sốđiểm tốt như hệ
thống báo cáo được triển khai tốt
- Quá trình giám sát dự án KfW10 được thực hiệnđúng quy trình theo sự theo dõi
củađơn vị tư vấn và phía nhà tài trợ
- Hoạt động đánh giá sự thực hiện dự án KfW10 được thực hiện nghiêm túc
2.3.2 Điểm yếu
- Năng lực và thái độ làm việc của cán bộ Dựán, đặc biệt là đội ngũ thực thi cấp xã còn chưa cao
Trang 8- Chất lượng các tài liệu dưỡng dẫn tập huấn cho cán bộ và cho người dân còn khó hiểu, ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động tập huấn
- Hoạt động tập huấn triển khai hoạt động dựán Kfw10 vẫn còn có nhiều hạn chế
- Hoạt động truyền thông dựán KfW10 chưa thật sự hiệu quả biểu hiệnở việc người dân chưa thực sự biết và hiểu thông tin về Dựán
- Hoạt động triển khai dựán KfW10 tồn tạiđiểm yếu là quá trình thực hiện các công việc chưa huy động được sự tham gia tích cực của người dân vào Dựán
- Quá trình vận hành các quỹ cóđiểm yếu là việc giải ngân vốn cho dựán từ phía nhà tài trợ KfW diễn ra chậm
- Hệ thống thông tin phản hồi tồn tạimột sốđiểm yếu
- Hoạt động giám sát thực hiện dựán KfW10 tồn tại hạn chế trong việc giám sát hoạt động của cán bộ thực thi cấp xã và hoạt động tuần tra rừng
2.3.3 Nguyên nhân điểm yếu
- Do dựán KfW mới triển khai ở giai đoạn đầu, nên các cán bộ thực thi Dựán không tránh khỏi bỡ ngỡ khi làm việc
- Do cán bộ thực thi chủ yếu làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, đặc biệt phụ cấp cho các cán bộ thực thi dựán KfW10 cấp xã còn thấp
- Do người dân có nhận thức chưa cao, cần phải có sự tác động lâu dài
- Do hoạt động truyền thông của Dựán mới chỉ tập trung vào phạm vi chứ chưa chú trọng đến chất lượng
- Do người dân chưa nhận thức được phải bảo vệ rừng vì chính tương lai của con
em họ
- Do bản thân đối tác KfW cũng có sự chậm trễ trong việc thực hiện các kế hoạch tài chính
- Do địa bàn thực hiện dựán KfW10 rộng lớn và hiểm trở, trong khi nhân lực thì hạn chế
Chương 3 Một số định hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi
“Dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai tại Ban quan lý các dự án lâm nghiệp”
Trang 93.1 Phương hướng nhiệm vụ của dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai tại Ban quan lý các dự án lâm nghiệp giai đoạn 2016 – 2020
3.2 Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các
hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai tại Ban quan lý các dự án lâm nghiệp
3.3 Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai tại Ban quan
lý các dự án lâm nghiệp
3.3.1 Hoàn thiện chuẩn bị triển khai dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai tại Ban quan lý các dự án lâm nghiệp
3.3.1.1 Kiện toàn bộ máy nhân sự các cấp
3.3.1.2 Nâng cao năng lực và tinh thần làm việc của cán bộ thực thi dự án KfW10 cấp xã 3.3.3.3 Nâng cao chất lượng của tài liệu hướng dẫn và tập huấn
3.3.3.4 Nâng cao năng lực hoạt động tập huấn triển khai Dự án
3.3.2 Hoàn thiện chỉ đạo thực thi dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai Ban quan lý các dự án lâm nghiệp
3.3.2.1 Nâng cao năng lực truyền thông của dự án KfW10
3.3.2.2 Hoàn thiện triển khai thực hiện các kế hoạch dự án
3.3.2.3 Hoàn thiện vận hành và sử dụng ngân quỹ tại dự án KfW10
3.3.3 Hoàn thiện kiểm soát dự án Bảo vệ và quản lý tổng hợp các hệ sinh thái rừng thuộc các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai tại Ban quan lý Ban quan lý các dự
án lâm nghiệp
3.3.3.1 Nâng cao năng lực hệ thống thông tin phản hồi của dự án KfW10
3.3.3.2 Hoàn thiện hoạt động giám sát sự thực hiện dự án KfW10
3.4 Kiến nghị
3.4.1 Kiến nghị với các Bộ
Trang 103.4.1.1 Kiến nghị với Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn
3.4.1.2 Kiến nghị với Bộ Tài chính
3.4.2 Kiến nghị với các địa phương
3.4.3 Kiến nghị với nhà tài trợ KfW và văn phòng tư vấn
3.4.4 Kiến nghị với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Tuy đã đạt được một số thành tựu nhưng luận văn vẫn có một số hạn chế do thời gian nghiên cứu không nhiều, bản thân dự án KfW10 mới triển khai ở những năm đầu tiên của quá trình Dự án, nên các lượng các số liệu về kết quả đầu ra và việc thực hiện các mục tiêu còn tương đối ít Tác giả đã khắc phục phần nào vấn đề này bằng việc tổ chức điều tra xã hội trên hai đối tượng là người dân tham gia dự án và cán bộ thực thi cấp
xã
Tác giả tin tưởng rằng công trình nghiên cứu của mình sẽ góp phần nhất định vào việc hoàn thiện quá trình tổ chức thực thi dự án KfW10 tại BQLDA KfW10 TW
