• Ẩn sau hình tượng này là nỗi niềm, tâm sự và vẻ đẹp nhân cách của Tú Xương - một người chồng yêu thương, quý trọng, biết ơn người vợ tảo tần; sòng phẳng với bản thân, với cuộc đời kh[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM
HỒ CHÍ MINH
ĐỀ THI THỬ THPTQG NĂM 2019 CHUẨN CẤU TRÚC CỦA BỘ GIÁO DỤC – ĐỀ 15
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Họ, tên thí sinh:
Số báo danh:
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Mỗi người đều phải leo lên những bậc thang đời mình Có người mơ ước xa: đến đỉnh cao nhất Có người mơ ước gần: một hai bậc, rồi sau đó, một hai bậc tiếp theo Có người cứ lặng lẽ tiến bước theo mục tiêu của mình, gạt bỏ mọi thị phi Có người đi chu du một vòng thiên hạ, nếm đủ đắng cay rồi mới chịu trở về với mơ ước ban đầu Nhưng cũng có người lỡ bay quá xa và không thể điều khiển đời mình được nữa, chỉ còn buông xuôi và tiếc nuối Tôi nhận ra rằng, thực ra, ước mơ chẳng đưa ta đến đâu cả, chỉ có cách thức
mà bạn thực hiện ước mơ mới đưa bạn đến nơi bạn muốn
Có lẽ chúng ta cần một cái nhìn khác Rằng chẳng có ước mơ nào là tầm thường Và chúng ta học không phải để thoát khỏi nghề rẻ rúng này, để được làm nghề danh giá kia Mà học để có thể làm điều mình yêu thích một cách tốt nhất và từ đó mang về cho bản thân thu nhập cao nhất có thể, một cách xứng đáng và tự hào Mỗi một người đều có vai trò trong cuộc đời này và đều đáng được ghi nhận Đó là lý do để chúng ta không vì thèm khát vị thế cao sang này mà rẻ rúng công việc bình thường khác Cha mẹ ta, phần đông, đều làm những công việc rất bình thường Và đó là một thực tế mà chúng ta cần nhìn thấy Để trân trọng Không phải để mặc cảm Để bình thản tiến bước Không phải để tự ti Nếu tất cả đều là doanh nhân thành đạt thì ai
sẽ quét rác trên những đường phố? Nếu tất cả là bác sĩ nổi tiếng thế giới thì ai sẽ là người tưới nước những luống rau? Nếu tất cả là kỹ sư phần mềm thì ai sẽ gắn những con chip vào máy tính? Phần đông chúng ta cũng sẽ là người bình thường Nhưng điều đó không thể ngăn cản chúng ta vươn lên từng ngày Bởi luôn có một đỉnh cao cho mỗi nghề bình thường
(Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Phạm Lữ Ân)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Câu 2: Vì sao tác giả bài viết cho rằng ta không nên rẻ rúng, coi thường những công việc bình thường? Câu 3: Nêu nội dung của đoạn văn bản trên.
Câu 4: Anh (chị) có đồng ý với quan điểm “luôn có một đỉnh cao cho mỗi nghề bình thường” hay
không? Vì sao?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm):
Từ văn bản trên, hãy viết đoạn văn khoảng 200 từ nêu ý kiến của anh (chị) về cách thức để mỗi người thực hiện ước mơ
Câu 2 (5,0 điểm):
Phân tích vẻ đẹp của nhân vật người đàn bà hàng chài trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu Từ đó liên hệ với bài thơ Thương vợ của Trần Tế Xương để thấy điểm đặc sắc của các
Trang 2tác giả khi tái hiện hình tượng người phụ nữ
HẾT
-HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I ĐỌC-HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: (0,5 điểm)
Phương thức biểu đạt chính của văn bản: Nghị luận
Câu 2: (0,5 điểm)
Tác giả bài viết cho rằng ta không nên rẻ rúng, coi thường những công việc bình thường vì:
• Mỗi người đều có những vai trò riêng, chỉ cần làm tốt phần việc của mình họ đều xứng đáng được ghi nhận
• Mỗi công việc đều có những đóng góp riêng cho xã hội, phần đông chúng ta là những con người bình thường và đều làm những công việc bình thường
Câu 3: (1,0 điểm)
Nội dung của văn bản:
• Bài viết đã nêu quan điểm: Mỗi người cần có một ước mơ và cần nỗ lực học tập, rèn luyện để hiện thực hóa
mơ ước ấy theo cách của riêng mình
• Qua đó, tác giả cũng đã bày tỏ sự trân trọng với những công việc mang đến giá trị thực sự cho xã hội và phản đối cách nhìn thiên lệch, định kiến về những công việc bình thường
Câu 4: (1,0 điểm)
Ý kiến trên hoàn toàn đúng đắn, vì những nguyên nhân sau:
• Không có nghề nghiệp cao quí mà chỉ có những con người làm cao quí cho nghề nghiệp
• Nếu có năng lực và đam mê để theo đuổi đến cùng một công việc, con người sẽ có thể vượt qua mọi khó khăn để đạt đến mục tiêu mình mong muốn
• Công việc nào cũng đòi hỏi sự nỗ lực, nếu chịu khó rèn luyện và học hỏi để nâng cao kĩ năng, con người sẽ nhận được những kết quả xứng đáng với những gì mình bỏ ra
II LÀM VĂN (7,0 điểm):
Câu 1: (2,0 điểm)
Có thể nêu một số nội dung sau:
• Xác định năng lực, đam mê và tin tưởng vào ước mơ của mình
• Đề ra những mục tiêu, kế hoạch cụ thể để thực hiện ước mơ
• Chuyên tâm, kiên trì và nỗ lực không ngừng để theo đuổi ước mơ
(Lưu ý: Học sinh viết thành đoạn văn)
Câu 2: (5,0 điểm)
Phân tích vẻ đẹp của nhân vật người đàn bà hàng chài trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa Từ đó liên hệ với bài thơ Thương vợ để thấy điểm đặc sắc của các tác giả khi tái hiện hình tượng người phụ
nữ
a Vài nét về tác giả, tác phẩm
Nguyễn Minh Châu (1930 – 1989) được coi là một trong những cây bút tiên phong của văn học Việt Nam thời kì đổi mới với tất cả tâm huyết, tài năng cũng như khát vọng sáng tạo chân chính và bản lĩnh dũng cảm
Trang 3Truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa được ông sáng tác năm 1983, in lần đầu trong tập Bến quê (1985), sau
được in riêng thành tập truyện ngắn cùng tên Truyện ngắn này tiêu biểu cho xu hướng chung của văn học Việt Nam thời kỳ đổi mới: hướng nội, chú ý khai thác số phận cá nhân và thân phận con người trong cuộc sống đời thường
b Vẻ đẹp của nhân vật người đàn bà hàng chài
• Giàu đức hi sinh: Chấp nhận người chồng vũ phu vì “cần phải có người đàn ông để chèo chống khi phong
ba, để cùng làm ăn nuôi nấng đặng một sắp con nhà nào cũng trên dưới chục đứa”; cho rằng “Đàn bà ở thuyền chúng tôi phải sống cho con chứ không thể sống cho mình”; vẫn chắt lọc được những niềm hạnh phúc nhỏ nhoi: “Vui nhất là lúc ngồi nhìn đàn con tôi chúng nó được ăn no ”, “trên chiếc thuyền cũng có lúc vợ chồng con cái chúng tôi sống hoà thuận, vui vẻ”
• Từng trải, sâu sắc: Trong câu chuyện bà “đột nhiên thốt lên bằng một giọng khẩn thiết: ( ) các chú đâu
có phải là người làm ăn cho nên các chú đâu có hiểu được cái việc của các người làm ăn lam lũ, khó nhọc”; từ đó, với một “điệu bộ khác, ngôn ngữ khác”, “mất hết cái vẻ ngoài khúm núm, sợ sệt”, bà kể lại chuyện đời mình Khi Đẩu hỏi: “trên thuyền phải có một người đàn ông ( ) dù hắn man rợ, tàn bạo?” thì bà
đã đáp: “Phải ( ) Cũng có khi biển động sóng gió chứ chú?”
c Đánh giá
• Ấn tượng mà nhân vật này gieo vào chúng ta chính ở chỗ bà là một thực thể sinh động của cuộc đời Cách sống, cách suy nghĩ của bà có tác động mạnh mẽ, sâu sắc giúp cho hai nhà trí thức bừng tỉnh
• Dẫu có những yếu tố tiêu cực, hạn chế trong suy nghĩ, hành động, song nhân vật vẫn đáng để chúng ta chia
sẻ, cảm thông Thấp thoáng trong người đàn bà ấy là bóng dáng của biết bao người phụ nữ Việt Nam sâu sắc, nhân hậu, bao dung, giàu lòng vị tha và đức hi sinh
d Liên hệ so sánh
* Giống:
• Tuy hoàn cảnh vất vả, khó khăn song phẩm chất của họ rất tốt đẹp (yêu thương người thân, giàu đức hi sinh)
• Các tác giả đã thể hiện tình cảm sâu sắc của mình dành cho những người phụ nữ, đặc biệt là sự thông cảm, chia sẻ với họ
• Hình tượng người phụ nữ đã được khắc họa bằng những hình ảnh chân thực nhưng giàu sức gợi, gây xúc động cho người đọc
* Khác:
CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA
• Người đàn bà vướng phải bị kịch gia đình khi đứng giữa người chồng vũ phu và đứa con thiếu giáo dục Bản thân bà, bên cạnh những phẩm chất tốt đẹp, vẫn còn điểm hạn chế ở sự nhẫn nhục cam chịu đến tội nghiệp
• Qua câu chuyện về cuộc đời của người đàn bà hành chài và cách ứng xử của nhân vật, nhà văn muốn gửi đến người đọc thông điệp: đừng nhìn cuộc đời, con người một cách đơn giản, phiến diện mà phải đánh giá sự việc, hiện tượng trong các mối quan hệ đa điện, nhiều chiều
• Hình tượng người đàn bà hàng chài được đặt trong tình huống nhận thức độc đáo với những nghịch lí
mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống, được tái hiện với ngôn ngữ sinh động, phù hợp với tính cách Lời văn giản dị, đằm thắm mà sâu sắc, đa nghĩa, đầy dư vị
Trang 4THƯƠNG VỢ
• Nổi bật trong bài thơ là hình ảnh bà Tú tần tảo, tất bật ngược xuôi; đảm đang, chịu thương chịu khó để
“nuôi đủ” được cả một gia đình; giàu đức hi sinh khi cam chịu không một lời oán than, vất vả bươn chải mà
nào hề than kể
• Ẩn sau hình tượng này là nỗi niềm, tâm sự và vẻ đẹp nhân cách của Tú Xương - một người chồng yêu thương, quý trọng, biết ơn người vợ tảo tần; sòng phẳng với bản thân, với cuộc đời khi dám nhận ra những khuyết điểm của mình để day dứt khôn nguôi
• Hình tượng người phụ nữ đã được tái hiện bằng từ ngữ giản dị, giàu sức biểu cảm; kết hợp nhuần nhuyễn giữa trữ tình và trào phúng; vận dụng sáng tạo hình ảnh, ngôn ngữ văn học dân gian (hình ảnh thân cò lặn lội,
sử dụng nhiều thành ngữ), ngôn ngữ đời sống (cách nói khẩu ngữ, sử dụng tiếng chửi)