Khi được sống trong tình yêu thương, đùm bọc, chở che, cô đã trở về đúng với bản chất tốt đẹp của mình gợi lòng trắc ẩn và sự cảm thông sâu sắc cho người đọc. Người phụ nữ ấy hiện lên [r]
Trang 1TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM
HỒ CHÍ MINH
ĐỀ THI THỬ THPTQG NĂM 2019 CHUẨN CẤU TRÚC CỦA BỘ GIÁO DỤC – ĐỀ 18
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Họ, tên thí sinh:
Số báo danh:
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Không khó gì lắm, ta dễ thấy trong cuộc sống hằng ngày, những người quanh ta, có biết bao nhiêu việc thiện, người thiện, bao tấm lòng từ bi bác ái Cũng đôi khi vài trường hợp ồn ào, nhưng phần lớn thầm lặng,
tự nhiên như mọi điều tốt trên đời Những thùng nước lạnh đặt ven đường cho người nghèo khát nước, sọt bánh mì miễn phí, quầy quần áo biếu không giờ đây ta có thể thấy ở bất cứ đô thị nào Càng mỗi khi xảy ra thiên tai, tai nạn, lại càng trỗi dậy ý thức “lá lành đùm lá rách ” mà tổ tiên, cha ông đã truyền lại cho con cháu.
Việc thiện là việc làm thường xuyên, bình dị chứ không cần kêu to, khoe mẽ Tuy nhiên việc thiện tỏa sáng và thu hút rất nhanh, thuyết phục lòng người rất nhanh Đã từ lâu, cộng đồng xã hội đều biết chương trình “Cơm có thịt ” giúp trẻ em miền núi, nhất là con em đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn ở các tỉnh biên giới phía bắc do nhà báo Trần Đăng Tuấn và bạn bè quyên góp, không chỉ đem cho các em các cháu bữa ăn ngon hơn mà cả những ngôi trường cũng khang trang sạch đẹp hơn Một người bình dị khác, cô giáo cũ của tôi, cô Ngô Anh Thơ (Khoa văn, Trường đại học Tổng hợp Hà Nội trước kia) suốt bao năm nay
đã cùng nhiều bạn bè, học trò, đàn em thực hiện công việc thiện mang cái tên rất đẹp “Vì ta cần nhau ” giúp cho hàng vạn trẻ em nghèo quần áo, sách vở, đồ dùng học tập Một bạn trẻ khác, anh Nguyễn Quang Thạch, tự nguyện bỏ công việc ổn định có thu nhập cao để dấn thân với mong muốn đem tri thức đến cho trẻ
em nông thôn, hơn chục năm qua một mình anh đi khắp nơi thực hiện chưomg trình “Sách hóa nông thôn ”, quyên góp, kêu gọi mọi người giúp đỡ lập được hơn chục ngàn tủ sách cho các trường nghèo, thôn làng xa vắng Tất cả những con người thiện tâm ấy đều xem làm việc thiện như ta hằng ngày phải hít thở không khí vậy.
Người người làm việc thiện, nhà nhà làm việc thiện, nơi nơi làm việc thiện sẽ tạo nên một xã hội ấm áp, chan chứa tình người Cuộc sống như thế sẽ đáng yêu hơn, có ý nghĩa hơn.
(Làm việc thiện như lòng mình thúc giục, dẫn theo thanhnien.com.vnu ngày22/9/2017)
Câu 1: Xác định hai phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản.
Câu 2: Những dẫn chứng nào cho thấy việc thiện phần lớn là “thầm lặng, tự nhiên ”?
Câu 3: Chỉ ra và phân tích hiệu quả biểu đạt của biện pháp tu từ trong câu: “Tất cả những con người
thiện tâm ấy đều xem làm việc thiện như ta hằng ngày phải hít thở không khí vậy”
Câu 4: Anh (chị) có đồng tình với nhận định “Người người làm việc thiện, nhà nhà làm việc thiện, nơi
nơi làm việc thiện sẽ tạo nên một xã hội ấm áp, chan chứa tình người ” không? Vì sao?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm):
Trang 2Từ văn bản trên, hãy viết đoạn văn khoảng 200 từ nêu ý kiến của anh (chị) về ý nghĩa của những việc thiện thường xuyên, bình dị
Câu 2 (5,0 điểm):
Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật người vợ nhặt sau khi trở thành vợ của Tràng
trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân Từ đó liên hệ với bài thơ Tự tình II của Hồ Xuân Hương để thấy
điểm đặc sắc của các tác giả khi tái hiện hình tượng người phụ nữ
HẾT
-HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I ĐỌC-HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: Hai phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản: Nghị luận, tự sự.
Câu 2: Những dẫn chứng cho thấy việc thiện phần lớn là “thầm lặng, tự nhiên”: những thùng nước lạnh đặt
ven đường, sọt bánh mì miễn phí, quầy quần áo biếu không cho người nghèo
Câu 3:
Biện pháp tu từ: So sánh (làm việc thiện như việc hít thở không khí).
Hiệu quả biểu đạt: Nhấn mạnh việc làm thiện nguyện của con người là một sự thôi thúc từ bên trong,
có ý nghĩa quan trọng với tâm hồn Phép so sánh còn giúp câu văn thêm sinh động, gợi hình gợi cảm
Câu 4: Ý kiến trên hoàn toàn đúng đắn, vì những nguyên nhân sau:
Khi việc thiện nguyện lan tỏa, người bất hạnh có chỗ dựa tinh thần, vật chất để có niềm tin vào cuộc sống, từ đó vượt qua khó khăn
Người làm việc thiện có cuộc sống hạnh phúc hơn với những việc làm ý nghĩa của mình
Xã hội có sự tương thân tương ái là một xã hội vừa văn minh vừa tình nghĩa
II LÀM VĂN (7,0 điểm):
Câu 1: Có thể nêu một số nội dung sau:
Sẽ giúp ích được ngay lập tức những trường hợp cấp bách, giải quyết nhanh chóng được những yêu cầu thiết thân
Đó là những việc thiện không mang tính phong trào nên có thể duy trì lâu dài, tiếp tục suốt đời
Thể hiện một tấm lòng, chân thành, không vụ lợi, hết mình vì cộng đồng
(Lưu ý: Học sinh viết thành đoạn văn)
Câu 2: Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật ngưòi vợ nhặt sau khi trở thành vợ của
Tràng trong truyện ngắn Vợ nhặt Từ đó liên hệ với bài thơ Tự tình II để thấy điểm đặc sắc của các tác giả khi
tái hiện hình tượng người phụ nữ
a) Vài nét về tác giả, tác phẩm
Kim Lân (1920 - 2007) tuy viết không nhiều nhưng ở cả hai giai đoạn sáng tác của mình ông đều có những tác phẩm hay Ông là cây bút chuyên viết truyện ngắn Truyện ngắn này có tiền thân là tiểu thuyết
Xóm ngụ cư - tác phẩm được viết ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công lấy bối cảnh nạn đói năm
1945 nhưng bị mất bản thảo Sau khi hoà bình lập lại (1954), Kim Lân dựa vào một phần cốt truyện cũ và
viết nên tác phẩm và in trong tập Con chó xấu xí (1962).
b) Diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật người vợ nhặt sau khi trở thành vợ của Tràng
Trang 3 Liều lĩnh nhắm mắt đưa chân khi đi theo về làm vợ Tràng vì cần một chỗ dựa, cần có miếng ăn để tồn tại, cần một mái ấm gia đình Điều này thể hiện trong sự lo lắng, ngập ngừng của cô khi về đến nhà Tràng và
có chút thất vọng trước gia cảnh của Tràng: thị “đảo mắt nhìn xung quanh, cái ngực gầy lép nhô lên, nén một tiếng thở dài” Dáng ngồi “mớm xuống mép giường” có cái gì đó bất an, chông chênh đến tội nghiệp Trước
mẹ chồng, cô càng rụt rè, e dè hơn, dù chủ động gọi bà là “u ” nhưng chỉ dám “đứng nguyên cho cũ, khẽ nhúc nhích” Dáng vẻ “cúi mặt xuống, tay vân vê tà áo đã rách bợt ” của cô cũng khiến bà mẹ già xót
thương, buồn tủi, ái ngại
Thế nhưng người vợ nhặt đã có những thay đổi Cô đã trở thành một con người hoàn toàn khác khi trở thành người vợ trong gia đình: cô dậy sớm cùng mẹ chồng thu dọn nhà cửa, chuẩn bị bữa sáng; cách xưng
hô với Tràng cũng khác: “ừ, sao nhà biết? ” và “nom thị hôm nay khác lắm, rõ ràng là người đàn bà hiền hậu đúng mực không còn vẻ gì chao chát chỏng lỏn như mấy lần Tràng gặp ở ngoài tỉnh ” Đặc biệt, cô tỏ ra bình thản trước bữa ăn ngày đói Khi nhận chén cám từ tay mẹ chồng, dẫu ban đầu “hai con mắt thị tối lại ” nhưng rồi "điềm nhiên và vào miệng” Cô chấp nhận số phận khi đã vào bước đường cùng và không muốn
làm bà mẹ già tội nghiệp thêm tủi cực, xót xa
c) Đánh giá
Khi được sống trong tình yêu thương, đùm bọc, chở che, cô đã trở về đúng với bản chất tốt đẹp của mình gợi lòng trắc ẩn và sự cảm thông sâu sắc cho người đọc Người phụ nữ ấy hiện lên trong tác phẩm không lộng lẫy nhưng gợi lên một sự ấm áp, mang đến làn gió tươi mát cho căn nhà u ám với cuộc sống tăm tối đang bên bờ vực của cái chết
Nhân vật được xây dựng sinh động với tâm lí tinh tế, đối thoại chắt lọc và giàu ý nghĩa, nhiều sức gợi Xây dựng nhân vật, nhà văn đã thể hiện tình cảm nhân đạo sâu sắc của mình dành cho những người lao động nghèo khổ; đặc biệt là ngợi ca những nét đẹp phẩm chất của họ
d) Liên hệ so sánh
Giống:
Tuy hoàn cảnh vất vả, khó khăn song phẩm chất của họ rất tốt đẹp (đầy bản lĩnh, khao khát hạnh phúc mãnh liệt)
Các tác giả đã thể hiện tình cảm sâu sắc của mình dành cho những người phụ nữ; đặc biệt là sự thông cảm, chia sẻ với họ
Hình tượng người phụ nữ đã được khắc họa bằng những hình ảnh chân thực nhưng giàu sức gợi, gây xúc động cho người đọc
Khác:
VỢ NHẶT
Xây dựng hình tượng người vợ nhặt, nhà văn đã nhấn mạnh trong phẩm chất của nhân vật những đặc điểm sau: giàu lòng nhân hậu, tràn đầy khát khao sống và khát khao hạnh phúc, có niềm tin và hi vọng mãnh liệt vào tương lai tươi sáng dù trong hoàn cảnh khó khăn nhất
Từ nhân vật, nhà văn muốn thể hiện tư tưởng: “Dù kề bên cái đói, cái chết, người ta vẫn khát khao hạnh phúc, vẫn hướng về ánh sáng, vẫn tin vào sự sống và vẫn hi vọng ở tương lai
Trang 4TỰ TÌNH II
Bài thơ tập trung khắc họa tâm trạng đầy bi kịch của người phụ nữ: vừa buồn tủi với thân phận cô đơn, phẫn uất, chán chường trước tình cảnh éo le khi tuổi xuân đã trôi qua mà tình duyên không trọn vẹn
Tình cảnh và thế giới tâm trạng của người phụ nữ được thể hiện qua việc sử dụng từ ngữ độc đáo, sắc
nhọn, khai thác tinh tế nghệ thuật đảo ngữ, tương phản và sắc thái ý nghĩa của các từ ngữ đặc biệt (trơ, văng vẳng, cái hồng nhan, với nước non, xiên ngang, đâm toạc, tí con con).