Câu 2: Phân tích đoạn thơ trong bài Tây Tiến (Quang Dũng). Liên hệ với bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão để nhận xét về nét đặc sắc trong việc xây dựng hình tượng nghệ thuật của hai tá[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM
HỒ CHÍ MINH
ĐỀ THI THỬ THPTQG NĂM 2019 CHUẨN CẤU TRÚC CỦA BỘ GIÁO DỤC – ĐỀ 37
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Họ, tên thí sinh:
Số báo danh:
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Đếm những điều ra đi Bằng tháng năm khờ dại Đếm những điều còn lại Bằng mỗi sớm mai hồng.
Và rồi em biết không?
Cuộc đời bao ngả rẽ Mỗi khi khô giọt lệ Hãy khóc bằng tâm hồn.
Hãy tách đôi vỏ buồn Tìm chồi nhân hy vọng Giữa ánh dương vừa mọc Bàn tay gieo nhẹ nhàng.
( )
Hãy viết nốt bài thơ Rồi để bên cửa sổ Mặc chiều hôm và gió Cuốn muộn phiền ra đi.
Đếm những điều ra đi Bằng tháng năm khờ dại Đếm những điều còn lại Bằng mỗi sớm mai hồng.
(Bài thơ bên cửa sổ, Bùi Sỹ Nguyên)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Câu 2: Theo văn bản, chúng ta nên đối mặt với nỗi buồn như thế nào?
Trang 2Câu 3: Chỉ ra điểm đặc biệt trong cấu trúc của bài thơ và tác dụng của điều ấy?
Câu 4: Anh (chị) rút ra thông điệp gì từ văn bản trên?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm):
Từ văn bản trên, hãy viết đoạn văn khoảng 200 từ nêu ý kiến của anh (chị) về những điều ta học từ nỗi buồn
Câu 2 (5,0 điểm):
Phân tích đoạn thơ sau trong bài Tây Tiến (Quang Dũng):
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu, anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành ” Liên hệ với bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão để nhận xét về nét đặc sắc trong việc xây dựng hình
tượng nghệ thuật của hai tác giả
HẾT
-HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I ĐỌC-HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của văn bản: Biểu cảm.
Câu 2: Theo văn bản, chúng ta nên đối mặt với nỗi buồn như sau:
Hãy sống thật với cảm xúc, hãy dám khóc để giải tỏa nỗi đau (hãy khóc bằng tâm hồn)
Cố gắng tìm thấy niềm hy vọng trong nỗi đau đớn, tuyệt vọng (hãy tách đôi vỏ buồn/tìm chồi nhân hy vọng).
Hãy giãi bày cảm xúc và sau cùng, an nhiên buông bỏ nỗi đau (mặc chiều hôm và gió/ cuốn muộn phiền ra đi)
Câu 3: Điểm đặc biệt trong cấu trúc của bài thơ và tác dụng của điều ấy:
Bài thơ có kết cấu vòng tròn khi khổ thơ mở đầu được lặp lại ở phần kết thúc
Điều này đã nhấn mạnh thông điệp: những chuyện đã qua, những sai lầm trong cuộc đời đều là những tháng năm khờ dại, ta không cần buồn vì nó, hãy an nhiên chào đón cuộc sống bởi những điều tốt đẹp sẽ luôn đến với mỗi chúng ta
Câu 4: Thông điệp rút ra từ văn bản: Hãy biết buông bỏ nỗi buồn; vì những nguyên nhân sau:
Các sự vật, sự việc trong cuộc sống vốn là khách quan, buồn vui do góc nhìn của ta quyết định Buông bỏ nỗi buồn nghĩa là chọn cho mình cái nhìn lạc quan, tích cực trước sự việc để vượt qua tất cả
Buông bỏ nỗi buồn không phải là chối bỏ nỗi buồn hay chống lại nỗi buồn như thù địch, mà đó là ta cần biết cách chăm sóc, hòa giải với nỗi buồn của chính mình, biết vỗ về xoa dịu nỗi đau và tìm thấy giá trị
Trang 3tốt đẹp của bản thân trong những giây phút đầy khó khăn thử thách của cuộc sống.
II LÀM VĂN (7,0 điểm):
Câu 1: Có thể nêu một số nội dung sau:
Trải nghiệm nỗi buồn sẽ làm tâm hồn ta phong phú hơn, làm tăng khả năng đồng cảm của ta với nỗi đau của người khác, để từ đó biết lắng nghe, biết chia sẻ
Trải nghiệm nỗi buồn và vượt qua nỗi buồn, ta sẽ hiểu rõ bản thân hơn và dần trưởng thành hơn Ta
sẽ nhận ra những tiềm năng của mình, thấu hiểu giá trị bản thân và biết trân trọng bản thân hơn
Trải nghiệm nỗi buồn và vượt qua nỗi buồn, ta dẫn có cái nhìn sâu sắc hơn về các quy luật của cuộc sống Ta nhận ra nghịch cảnh, mất mát, đau thương là một phần tất yếu, chỉ là một gam màu tối trong bản hòa phối đa sắc của cuộc đời Hiểu được điều đó, ta sẽ đón nhận cuộc sống với tâm thế nhẹ nhàng hơn
Nỗi buồn giúp ta nhận ra những người quan trọng, dạy ta về những giá trị giản đơn nhưng sâu sắc của đời sống, dạy ta biết trân trọng và nâng niu những vẻ đẹp bình thường của cuộc sống hằng ngày
(Lưu ý: Học sinh viết thành đoạn văn)
Câu 2: Phân tích đoạn thơ trong bài Tây Tiến (Quang Dũng) Liên hệ với bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ
Lão để nhận xét về nét đặc sắc trong việc xây dựng hình tượng nghệ thuật của hai tác giả
a) Vài nét về tác giả, tác phẩm
Quang Dũng (1921 - 1988) là một người tài hoa Thơ ông vừa hồn nhiên, vừa tinh tế, mang vẻ đẹp hào hoa, phóng khoáng, đậm chất lãng mạn Rời xa đơn vị cũ cuối năm 1948, ở Phù Lưu Chanh (Hà Đông cũ), Quang Dũng nhớ lại những kỉ niệm về đoàn quân Tây Tiến nên viết lên bài thơ này Bài thơ lúc đầu có tên là
Nhớ Tây Tiến, in trong tập Mây đầu ô (1986).
b) Phân tích đoạn thơ
Chân dung: Các chi tiết tả thực: “không mọc tóc ”, “quân xanh màu lá ” đã khắc họa được diện mạo
rất độc đáo, đồng thời phản ánh lại hiện thực một cách khá thi vị những cảnh gian khổ, thiếu thốn, bệnh tật
nơi chiến trường miền Tây Đối lập với vẻ ngoài ốm yếu, xanh xao đó là sức mạnh tinh thần ghê gớm - “dữ oai hùm ” - đầy mạnh mẽ, dũng mãnh.
Tâm hồn hào hoa, lãng mạn, kiêu hùng: “mắt trừng gửi mộng qua biên giới” đã tô đậm khí thế,
quyết tâm, mơ về Hà Nội với những giấc mơ hào hoa và lãng mạn như một động lực tiếp thêm sức mạnh cho
họ trên đường hành quân gian lao, giúp họ có thể trụ vững trong hiện tại khốc liệt
Lí tưởng cao đẹp: cách nói giảm nhẹ: “anh về đất” khiến ta có cảm giác sự hi sinh thầm lặng mà cao
cả, cái chết nhẹ nhàng, thanh thản mà gây xúc động lớn lao trong lòng người, làm lay động cả thiên nhiên:
“sông Mã gầm lên khúc độc hành”.
c) Đánh giá
Người chiến sĩ Tây Tiến hào hoa, anh dũng, kiêu hùng một thời đã gây nên một ấn tượng sâu sắc cũng như một mối xúc động lớn lao trong tác giả và người đọc Dẫu hình tượng ấy có những hi sinh, mất mát nhưng vượt lên tất cả vẫn là một khí phách hiên ngang, một khát vọng, lí tưởng sống cao đẹp đáng trân trọng
Đoạn thơ tập trung vào khắc họa hình ảnh người lính Tây Tiến với cảm xúc bi tráng, bút pháp lãng mạn nhưng không thoát li hiện thực
d) Liên hệ so sánh
Trang 4 Giống:
Ngợi ca vẻ đẹp ấn tượng hình ảnh anh hùng với ý chí cao cả, lí tưởng sáng ngời
Được khắc họa với giọng điệu mang đậm âm hưởng anh hùng ca, bút pháp lí tưởng hóa và hình ảnh vừa chân thực vừa mang tính ước lệ
Khác:
TÂY TIẾN
Người lính buổi đầu kháng chiến chống Pháp có xuất thân từ học sinh sinh viên, được khắc họa với 3 nét tiêu biểu, mang vẻ đẹp hào hoa lãng mạn rất riêng
Biện pháp nói giảm nói tránh làm vợi bớt những đau thương mất mát; giọng thơ linh hoạt phù hợp với từng nội dung thể hiện; thể thơ thất ngôn và hệ thống từ Hán Việt được sử dụng làm tăng thêm tính trang trọng cho hình tượng trung tâm
THUẬT HOÀI
Bài thơ làm nổi bật vẻ đẹp của chàng trai thời Trần với tư thế hiên ngang “hoành sóc giang sơn” gắn
với vẻ đẹp mang tầm vũ trụ được đặt trong hình ảnh đội quân đầy sức mạnh, sục sôi khí thế
Vẻ đẹp ấy thống nhất với lí tưởng cao cả thể hiện qua khát vọng lập công danh để đền nợ nước, thỏa chí làm trai
Hình ảnh thơ hoành tráng, thích hợp với việc tái hiện khí thế hào hùng của thời đại và tầm vóc, chí hướng của người anh hùng; ngôn ngữ thơ cô đọng, hàm súc, có sự dồn nén cao độ về cảm xúc