+ Khổ 9: Cũng như những con sóng nhỏ hòa mình vào đại dương để không bao giờ khô cạn, đề “ngàn năm còn vỗ”, nghĩa là sống mãi với thời gian, nhịp bước cùng năm thán, “em” mong ước hóa th[r]
Trang 1Ths Đỗ Ngọc Thống ĐỀ THI THỬ THPTQG NĂM 2019
CHUẨN CẤU TRÚC CỦA BỘ GIÁO DỤC – ĐỀ 14
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Họ, tên thí sinh:
Số báo danh:
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Nhiều người cho rằng có tiền là có tất cả Tiền bạc quả thật có sức mạnh lớn lao Nhưng tiền bạc không phải là vạn năng.
Nó có thể mua được chiếu giường, nhưng không mua được giấc ngủ.
Nó có thể mua được châu ngọc, nhưng không mua được sắc đẹp.
Nó có thể mua được giấy bút, nhưng không mua được ý thơ.
Nó có thể mua được nhà cửa, nhưng không mua được gia đình.
Nó có thể mua được thức ăn, nhưng không mua được sự ngon miệng.
Nó có thể mua được trò chơi, nhưng không mua được niềm vui.
Nó có thể mua được xu nịnh, nhưng không mua được lòng trung thành.
Nó có thể mua được cánh hẩu, nhưng không mua được tình bạn.
Nó có thể mua được sự phục tùng, nhưng không mua được lòng kính trọng.
Nó có thể mua được quyền thế, nhưng không mua được trí tuệ.
Nó có thể mua được thể xác, nhưng không mua được tình yêu.
Nó có thể mua được vũ khí, nhưng không mua được hòa bình.
(Theo Thác–cơ-rê, dẫn theo Ngữ văn 11 Nâng cao, tập hai,
NXB Giáo dục Việt Nam 2016, tr 17)
Câu 1: Đoạn trích trên sử dụng thao tác lập luận nào?
Câu 2: Tác giả sử dụng thao tác lập luận đó nhằm mục đích gì?
Câu 3: Hãy nêu cách hiểu của anh/ chị về một lí lẽ được nêu trong đoạn trích trên.
Câu 4: Anh/ Chị có đồng tình với quan điểm “tiền bạc không phải là vạn năng” không? Vì
sao?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm):
Từ nội dung của đoạn trích ở phần Đọc, hiểu, anh/ chị hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ)
trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề: Nếu không có tiền…
Câu 2 (5,0 điểm):
Cảm nhận của anh/ chị về hình tượng “sóng” trong bài thơ cùng tên của Xuân Quỳnh
HẾT
Trang 2-HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I ĐỌC-HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: Đoạn trích sử dụng thao tác lập luận bác bỏ.
Câu 2: Thao tác lập luận bác bỏ được tác giả sử dụng để bác bỏ quan niệm “có tiền là có tất
cả” Đây là quan niệm của nhiều người nhưng không phải lúc nào cũng đúng Bằng những lí lẽ xác đáng và dẫn chứng thuyết phục, tác giả chỉ ra rằng tiền bạc có thể mua được những giá trị vật chất nhưng không mua được những giá trị tinh thần
Câu 3: HS chọn một trong những lí lẽ được nêu trong đoạn trích và nêu lên cách hiểu của
mình Chẳng hạn, với lí lẽ tiền bạc “có thể mua được chiếu giường, nhưng không mua được giấc ngủ”, có thể nêu cách hiểu theo hướng sau: “chiếu giường” là vật dụng (vật chất) để người ta nằm ngủ và người ta có thể dùng tiền để mua, nhưng “giấc ngủ” thì không thể dùng tiền để mua, bởi nhiều người mặc dù có “chiếu giường” đầy đủ, sang trọng nhưng vẫn “mất ngủ” vì buồn phiền, lo lắng, mệt mỏi (tinh thần)
Câu 4: HS có thể đồng tình hoặc phản đối (hoặc vừa đồng tình, vừa phản đối) quan điểm
“tiền bạc không phải là vạn năng”
- Nếu đồng tình, cần lập luận theo hướng: tiền bạc có thể mua được các giá trị vật chất nhưng không mua được các giá trị tinh thần
- Nếu phản đối, cần lập luận theo hướng: con người trước hết phải tồn tại bằng vật chất: cơm
ăn, áo mặc, nhà ở, … Nếu không có tiền thì ngay cả những nhu cầu vật chất tối thiểu con người cũng không thể chi trả, do đó, sẽ khó có thể tồn tại, khó có được cuộc sống hạnh phúc
- Nếu vừa đồng tình, vừa phản đối, HS có thể kết hợp cả hai hướng lập luận trên hoặc lập luận theo quan điểm riêng của mình nhưng phải chặt chẽ, hợp lý không trái với các chuẩn mực đạo đức
và pháp luật
II LÀM VĂN (7,0 điểm):
Câu 1: HS cần nắm được nội dung của đoạn trích ở phần Đọc, hiểu (thể hiện sự bác bỏ quan
điểm “có tiền là có tất cả” và nhấn mạnh “Tiền bạc quả thật có sức mạnh lớn lao Nhưng tiền bạc không phải là vạn năng”) Từ đó, viết 01 đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ), theo một trong các thao tác lập luận giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ… hoặc kết hợp các thao tác này; lí lẽ và dẫn chứng hợp lí, thuyết phục; đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu để trình bày
suy nghĩ của mình về vấn đề: Nếu không có tiền… Có thể tham khảo hướng dẫn trả lời Câu 4 ở
phần Đọc hiểu để làm bài
Câu 2: Đề bài yêu cầu HS nêu cảm nhận về hình tượng “sóng” trong bài thơ cùng tên của
Xuân Quỳnh
Tham khảo gợi ý sau:
a) Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm: Xem Đề 10, Câu 2, phần Làm văn
b) Trình bày cảm nhận về hình tượng “sóng” trong bài thơ:
- Giới thiệu khái quát về hình tượng:
+ Cấu tứ của bài thờ Sóng dựa trên sự tương đồng, hòa hợp giữa hai hình tượng trữ tình:
“sóng” và “em” “Sóng” chính là ẩn dụ của “em” – người phụ nữ đang yêu “Sóng” giống như “em”
và “sóng” cũng chính là “em” Với mỗi khám phá về “sóng”, “em” lại thấy có mình ở trong đó + Trong các khổ thơ, “sóng” hiện lên với những diện mạo và trạng thái khác nhau; qua đó làm hiện lên hình ảnh người phụ nữ đang yêu trước biển, đối diện với cái vô biên, cái vĩnh hằng để suy
tư, chiêm nghiệm về tình yêu và tự khám phá tâm hồn mình
- Phân tích để làm nổi bật đặc điểm của hình tượng “sóng” qua mỗi khổ thơ:
+ Khổ 1: “Sóng” được thể hiện qua những trạng thái trái ngược: dữ dội – dịu êm, ồn ào – lặng
lẽ Đây là những biểu hiện thường thấy của những con sóng ngoài biển khơi: lúc biển động, sóng dữ
Trang 3dội, ồn ào; khi trời êm biển lặng, sóng dịu êm, lặng lẽ Cũng như “sóng”, người phụ nữ đang yêu tự nhận thức về những biển động trong lòng mình, chân thành bộc bạch những trạng thái tâm lí, tình cảm vừa phong phú vừa phức tạp của một tâm hồn khao khát yêu đương: lúc giận dữ, hờn ghen; khi dịu hiền, sâu lắng
“Sóng: hiện lên thật mạnh mẽ trong hành động vượt thoát khỏi thế giới chật hẹp và thiếu sự đồng cảm của sông để tìm ra biển rộng bao la, tìm đến với môi trường đích thực của nó Cũng như
“sóng”, “em” dứt khoát từ bỏ tình yêu nhỏ bé, chật hẹp, chủ động tìm kiếm một tình yêu lớn lao, một tâm hồn đồng điệu để được cảm thông, thấu hiểu, chia sẻ, bao dung
+ Khổ 2: Từ xưa đến nay vì mãi mãi về sau, những con sóng ngoài biển khơi đã, đang và sẽ luôn luôn chuyển động Sóng vẫn là sóng, vẫn “ru mãi ngàn năm” để làm thành bản tình ca muôn đời của biển cả Sóng mãi “bồi hồi”, dào dạt, sôi nổi trong lòng biển cũng như tình yêu mãi mãi là niềm khao khát cháy bỏng, “bồi hồi” trong trái tim con người nhất là tuổi trẻ
+ Khổ 3,4: “Em” truy tìm nguồn gốc của “sóng”, mượn “sóng” để cắt nghĩa nguồn gốc của tình yêu nhưng tình yêu mãi mãi vẫn là một điều bí ẩn mà “em” không bao giờ lí giải được
+ Khổ 5: Những con sóng dù ở trên mặt nước hay ở dưới lòng sâu thì cũng không bao giờ ngủ, tạo nên sự dạt dào của biển cả Sóng là nhịp đập của biển, là trái tìm, sự sống của biển Sóng luôn hướng vào bờ cát, luôn “nhớ bờ” cũng như “Lòng em nhớ đến anh/ Cả trong mơ còn thức” Đó
là nỗi nhớ cồn cào, da diết, không thể nguôi yên, lúc nào cũng cuồn cuộn, dạt dào
+ Khổ 7, 8: “Sóng: vượt qua mọi trở ngại để tới bờ Cũng như “sóng”, tình yêu của “em” dù
có trải qua cách trở, bão dông nhưng cuối cùng cũng sẽ đến được bến bờ hạnh phúc Nó cũng tất yếu như “năm tháng vẫn đi qua”, “mây vẫn bay về xa” giữ cuộc đời dài rộng
+ Khổ 9: Cũng như những con sóng nhỏ hòa mình vào đại dương để không bao giờ khô cạn,
đề “ngàn năm còn vỗ”, nghĩa là sống mãi với thời gian, nhịp bước cùng năm thán, “em” mong ước hóa thân thành “sóng” để được sống hết mình, cháy hết mình trong tình yêu Và khi con người dâng hiến tất cả cho tình yêu, khi tình yêu riêng hòa vào một tình yêu chung lớn lao, cao cả thì nó sẽ đạt đến sự vĩnh hằng
c) Nhận xét, đánh giá
- Mượn hình tượng “sóng”, Xuân Quỳnh đã diễn tả được sự nồng nàn, mãnh liệt, cháy bỏng
mà đằm thắm, dịu dàng và cũng không ít âu lo, trăn trở của người phụ nữ trong tình yêu
- Bài thơ là một cách nói đậm chất Xuân Quỳnh về tình yêu của người phụ nữ, trong đó,
“sóng” là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo và hấp dẫn