Là Ngân hàng chính sách của Chính phủ hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, qua các năm hoạt động chi nhánh NHPT đã thể hiện được vai trò trong thực hiện chính sách tín dụng xuất khẩu[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Chính sách cho vay vốn tín dụng xuất khẩu thông qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam hiện nay được thực hiện theo Nghị định 75/2011/NĐ-CP (trước đó là các Nghị định 151/2006NĐ-CP; Nghị định 106/2008/NĐ-CP), đã có nhiều đóng góp tích cực cho nền kinh tế; tạo công ăn việc làm, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng năng lực sản xuất và từng bước tạo nền tảng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế Bên cạnh đó nguồn vốn tín dụng xuất khẩu thực hiện thông qua Ngân hàng Phát triển là công cụ quan trọng giúp cho các địa phương tập trung nguồn lực vào phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội trong đó hoạt động cho vay xuất khẩu đã góp phần tháo dỡ những khó khăn về vốn cho các doanh nghiệp Tuy nhiên thực tế cho thấy chính sách tín dụng xuất khẩu vẫn còn hạn chế về nhiều mặt nên cần phải được đẩy mạnh hơn nữa Muốn làm được điều đó phải biết khắc phục những điểm còn vướng mắc về qui mô tín dụng, cơ chế điều hành lãi suất, cơ chế xử lý nợ và đối tượng cho vay…
Trong nội dung luận văn bao gồm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan các kết quả nghiên cứu có liên quan đến tín dụng xuất khẩu Chương 2: Các vấn đề lý luận cơ bản về tín dụng xuất khẩu của Ngân hàng Phát triển Việt Nam
Chương 3: Thực trạng tín dụng xuất khẩu tại Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Khu vực Đồng Tháp – An Giang
Chương 4: Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh tín dụng xuất khẩu tại Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Khu vực Đồng Tháp-An Giang
Trong chương 01 liên quan đến việc đẩy mạnh tín dụng xuất khẩu đã có một số kết quả nghiên cứu trước đây của các học viên cao học, các nghiên cứu sinh bằng các luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ, đề tài nghiên cứu khoa học các ngành, các cấp với những khía cạnh và phạm vi khác nhau Thông qua các công trình nghiên cứu các tác giả cũng đã đề
ra nhiều giải pháp và những đề xuất có giá trị
Ngoài những giải pháp và đề xuất của các học viên cao học, các nghiên cứu sinh
Trang 2trước đây thì vẫn còn một số vấn đề phải tiếp tục được nghiên cứu thêm để việc đẩy mạnh tín dụng xuất khẩu tại 02 tỉnh Đồng Tháp và An Giang được thực hiện một cách tốt nhất trong những năm tới
Trong chương 2, luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về tín dụng xuất khẩu của Nhà nước Qua nghiên cứu rút ra một số tóm tắt sau đây:
Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước về bản chất cũng là tín dụng Nhà nước, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế và cá nhân phát triển sản xuất kinh doanh hàng xuất khẩu theo chính sách khuyến khích xuất khẩu của Nhà nước
Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động tín dụng rất đa dạng và phong phú với nhiều loại hình khác nhau như tín dụng thương mại, tín dụng tiêu dùng, Tuy cùng tuân theo nguyên tắc hoạt động của tín dụng là vay - trả nhưng Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước với đặc điểm riêng luôn có sự khác biệt nhất định với các loại hình tín dụng khác
Nguyên tắc cho vay của chính sách tín dụng Xuất khẩu:
- Cho vay những hợp đồng xuất khẩu, hợp đồng nhập khẩu hàng hóa do Việt Nam sản xuất, có thu hồi vốn trực tiếp, có hiệu quả và khả năng trả nợ
- Hợp đồng xuất khẩu, hợp đồng nhập khẩu khi vay vốn phải được Ngân hàng Phát triển Việt Nam thẩm định phương án tài chính, phương án trả nợ vốn vay
- Chủ đầu tư, nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu nước ngoài vay vốn phải sử dụng vốn vay đúng mục đích; trả nợ gốc, lãi vay đầy đủ và đúng thời hạn theo hợp đồng tín dụng
đã ký; thực hiện đầy đủ các cam kết trong hợp đồng và các quy định của Nghị định này
- Danh mục mặt hàng vay vốn tín dụng xuất khẩu do Chính phủ quy định
Các chương trình phát triển xuất khẩu không thể thiếu được việc cấp tín dụng của Chính phủ theo điều kiện ưu đãi Điều đó giảm được các chi phí xuất khẩu do lãi suất ưu đãi Nhà nước thường hỗ trợ cho các doanh nghiệp xuất khẩu bằng cách cung cấp tín dụng ngắn hạn trước và sau khi giao hàng
TDXK trước và sau khi giao hàng theo mức lãi suất ưu đãi không chỉ giúp các doanh nghiệp xuất khẩu thực hiện được chương trình xuất khẩu của mình, mà còn giúp
Trang 3các doanh nghiệp xuất khẩu giảm chi phí về vốn cho hàng xuất khẩu cũng như giảm giá thành xuất khẩu Ngoài ra, TDXK còn làm cho các doanh nghiệp xuất khẩu có khả năng bán được hàng hóa theo điều kiện dài hạn, hàng hóa có sức cạnh tranh ở thị trường nước ngoài
Hoạt động xuất khẩu đóng vai trò hết sức quan trọng cho nền kinh tế của mỗi quốc gia,
vì vậy đẩy mạnh xuất khẩu là điều vô cùng cần thiết Đẩy mạnh tín dụng xuất khẩu của Nhà nước là kênh hỗ trợ đắc lực giúp cho các Doanh nghiệp hoạt động sản xuất, thương mại đối với những mặt hàng, lĩnh vực thuộc đối tượng được hỗ trợ, khuyến khích phát triển có cơ hội tiếp cận dễ dàng với nguồn vốn của Nhà nước
Tại Việt Nam, đơn vị duy nhất thực hiện chức năng cấp vốn tín dụng xuất khẩu của Nhà nước là ngân hàng Phát triển Việt Nam Vì vậy cần phải nắm rõ về tín dụng xuất khẩu của Nhà nước, từ đó đưa ra các chính sách đẩy mạnh tín dụng xuất khẩu của Nhà nước
Cũng như tín dụng khác nói chung, TDXK bao gồm 2 mặt: huy động nguồn vốn và
sử dụng vốn Nguồn vốn được huy động từ ngân sách nhà nước, vốn hỗ trợ phát triển chính thức và vốn vay ưu đãi, Vốn huy động, Vốn nhận ủy thác Nguồn vốn sau khi huy
thường là 12 tháng hoặc ngắn hơn: Tín dụng cho nhà xuất khẩu trong giai đoạn chuẩn bị hàng xuất hoặc sau khi giao hàng, Tín dụng cho nhà nhập khẩu nước ngoài
Trong phần này cũng đã đưa ra một số các chỉ tiêu để so sánh sự khác nhau giữa tín dụng xuất khẩu của nhà nước với tín dụng xuất khẩu của ngân hàng thương mại
Vì NHPT Việt Nam trực thuộc Bộ tài chính nên các hoạt động phụ thuộc vào các chính sách của nhà nước, chính phủ quy định vì thế chất lượng tín dụng xuất khẩu chịu sự ảnh hưởng của các nhân tố:
+ Nhân tố bên ngoài: Nền kinh tế, Chính sách Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước, Chính sách ngoại thương, Chính sách tài chính, Lợi thế cạnh tranh quốc gia, pháp lý, chủ đầu tư, Môi trường văn hóa - xã hội, Môi trường chính trị
+ Nhân tố bên trong: Những nhân tố thuộc về tổ chức thực thi: cơ cấu tổ chức, Chất
Trang 4lượng đội ngũ cán bộ, nhân viên
Tùy theo điều kiện kinh tế xã hội, điều kiện pháp lý của từng nước mà những nhân
tố này có ảnh hưởng khác nhau đến việc đẩy mạnh tín dụng xuất khẩu Vấn đề là phải nghiên cứu nắm vững những nhân tố ảnh hưởng tứ đó tìm cách làm giảm thiểu những tác động bất lợi đến việc đẩy mạnh tín dụng xuất khẩu
Chương 3 Tác giả giới thiệu về lịch sử ra đời và mô hình cơ cấu tổ chức bộ máy của Chi nhánh khu vực Đồng Tháp – An Giang cũng như vai trò của chi nhánh trên địa bàn 2 tỉnh Đồng Tháp và An Giang
Nắm lại những quy định chung về cho vay TDXK: Đối tượng cho vay, Điều kiện cho vay, Mức vốn vay, Thời hạn cho vay, Đồng tiền vay, Lãi suất cho vay, Thực hiện giải ngân, thu nợ; Bảo đảm tiền vay, Trả nợ vay, Phân loại nợ, trích lập quỹ dự phòng rủi
ro, Thẩm quyền xử lý rủi ro
Các bước thực hiện nghiệp vụ trong cho vay TDXK đang áp dụng tại Chi nhánh và Hội sở, cũng như Trường hợp thuộc phân cấp của Chi nhánh và Trường hợp vượt phân cấp của Chi nhánh cần xử lý ra sao
Kết quả hoạt động 05 năm liên tục từ năm 2010 – 2014 của Chi nhánh Ngân hàng Phát triển khu vực Đồng Tháp – An Giang mặc dù có sự thay đổi qua từng năm khác nhau và chịu sự ảnh hưởng suy thoái của nền kinh tế thế giới đã làm cho không ít doanh nghiệp điêu đứng nhưng Chi nhánh vẫn hoạt động tốt và luôn đạt lợi trong 05 năm qua Với đặc thù tín dụng xuất khẩu cũng như tín dụng chính sách nói riêng là cho vay với lãi suất thấp, do đó bắt buộc lãi suất huy động phải thấp nếu không ngân sách Nhà nước sẽ phải chịu gánh nặng cấp chênh lệch lãi suất rất lớn Nên nguồn vốn huy động của NHPT thường là phát hành trái phiếu Chính phủ, vốn vay ngân hàng nhà nước, bảo hiểm
xã hội, vốn ODA cho vay lại …
Hoạt động cho vay của Chi nhánh NHPT KV Đồng Tháp – An Giang phụ thuộc vào rất nhiều nhân tố Có những nhân tố xuất phát từ nội tại của chi nhánh, có những nhân tố xuất phát từ bên ngoài, có thể tác động gián tiếp hay trực tiếp Việc xem xét các nhân tố
để thấy rõ những cơ hội, những rủi ro trong hoạt động cho vay vốn TDNN tại Chi nhánh
Trang 5NHPT KV Đồng Tháp – An Giang là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của mình
Trong chương này của luận văn đã nghiên cứu thực trạng cho vay tín dụng xuất khẩu của Nhà nước tại NHPTVN trong giai đoạn từ 2010 - 2014; từ những nghiên cứu đấy rút ra một số nhận xét chính như sau:
Luận văn đánh giá, phân tích sâu về kết quả hoạt động cấp tín dụng xuất khẩu của Nhà nước được thực hiện thông qua tổ chức duy nhất là NHPTVN Từ đó rút ra được những thành tựu mà Chi nhánh đã áp dụng một số giải pháp trước đây nhằm đẩy mạnh TDXK Ngoài những thành tựu đã đạt được, hoạt động cho vay vốn TDXK tại chi nhánh NHPT khu vực Đồng Tháp – An Giang cũng không tránh khỏi những hạn chế, có hạn chế
là do kế thừa từ những tổ chức tiền thân để lại mà Chi nhánh ngân hàng chưa khắc phục được, nhưng cũng có những hạn chế phát sinh từ bản thân Chi nhánh ngân hàng Chi nhánh NHPT Khu vực Đồng Tháp – An Giang cần nhận thức rõ những điểm yếu của mình trong hoạt động cho vay vốn TDXK, trên cơ sở đó tìm ra nguyên nhân và đề ra các biện pháp khắc phục để khắc phục những tồn tại, từ đó làm cơ sở cho việc đưa ra các giải pháp phù hợp để đẩy mạnh TDXK của Nhà nước tại NHPTVN trong thời gian tới
Chương 4 tác giả tập trung chủ yếu vào các giải pháp nhằm hoàn thiện đẩy mạnh tín dụng xuất khẩu của Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Khu vực Đồng Tháp – An Giang nhưng để thành công trong việc đẩy mạnh TDXK chỉ thực sự đem lại hiệu quả cao nhất khi thực hiện đồng bộ các giải pháp
Do ngành tài chính giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, lượng vốn thông qua ngân hàng phát triển Việt Nam dành cho tín dụng xuất khẩu là rất lớn nên việc đảm bảo sự an toàn có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với các Ngân hàng Phát triển Việt Nam nói riêng và toàn ngành tài chính cũng như nền kinh tế nói chung Vì vậy, trong quá trình phát triển, việc đảm bảo an toàn trong hoạt động để phát triển bền vững phải có những định hướng, phương châm và mục tiêu chiến lược quan trọng nhất
Một số kiến nghị đối với chính phủ, các bộ ngành, NHPT và UBND 2 tỉnh Đồng Tháp – An Giang
Trang 6Là Ngân hàng chính sách của Chính phủ hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, qua các năm hoạt động chi nhánh NHPT đã thể hiện được vai trò trong thực hiện chính sách tín dụng xuất khẩu của Nhà Nước và một số nhiệm vụ khác được Chính phủ giao, góp phần thúc đẩy phát triển và chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế phù hợp với mục tiêu phát triển đất nước trong từng thời kỳ
Trong lĩnh vực xuất khẩu Chi nhánh tích cực cho vay theo nguyên tắc không vi phạm các qui định của WTO, giúp các doanh nghiệp Việt Nam giảm chi phí đầu vào, tăng khả năng cạnh tranh, nắm bắt thời cơ để mở rộng và đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu hàng hóa Việt Nam trên thị trường thế giới