Hơn 50 năm phát triển thị trường xây lắp Việt Nam những năm 2010, ngoài việc thường xuyên đầu tư thiết bị nâng cao năng lực sản xuất HACC1 đã nghiên cứu cơ hội đầu tư vào một số lĩnh v[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Giai đoạn 2010-2014, xây dựng và bất động sản chính là các lĩnh vực chịu nhiều tác động tiêu cực rõ rệt nhất trong giai đoạn này với thực trạng hầu hết các doanh nghiệp đều bị thua lỗ, nhiều doanh nghiệp đứng trước nguy cơ phá sản vì nợ xấu tăng, nợ vay lớn, không thể cơ cấu lại nợ đến hạn, hàng tồn kho lớn không bán được
HACC1 (HACC1) thực thuộc Tổng Công ty xây dựng Hà Nội là doanh nghiệp đang từng bước khẳng định vị thế trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới cũng như trong nước có nhiều bất ổn như hiện nay, cùng với đó là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước, để duy trì và mở rộng thị phần, HACC1 đang gặp rất nhiều khó khăn, thử thách
Với thực tế nêu trên, tác giả đã lựa chọn đề tài “Đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh tại HACC1 giai đoạn 2010 – 2020” làm đề tài nghiên cứu
luận văn thạc sỹ của mình Việc nghiên cứu đề tài xuất phát từ tầm quan trọng của đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và HACC1 nói riêng, nhất là trong điều kiện cạnh tranh gay gắt và tình hình kinh tế có nhiều diễn biến không thuận lợi như hiện nay Từ đó, cần phải
có một công trình nghiên cứu cụ thể về tình hình đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh tại Công ty để có thể đánh giá, tìm ra những nguyên nhân hạn chế của hoạt động đầu tư và đưa ra những giải pháp để khắc phục
Trong đó tác giả đã đưa ra khái niệm cơ bản về đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh đó là việc chi dùng vốn trong hiện tại để tiến hành các hoạt động nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp như tạo ra những tài sản vật chất (nhà xưởng, thiết bị .) và tài sản trí tuệ (tri thức, kỹ năng .), gia tăng năng lực sản xuất, tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ so với các đối thủ, làm duy
Trang 2trì và mở rộng thị phần, thu lợi nhuận của doanh nghiệp Đồng thời cũng cho thấy vai trò của đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và tình hình kinh tế thế giới và trong nước gặp nhiều khó khăn như hiện nay Luận văn cũng đưa ra một số đặc điểm của đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh, đó là:
- Hoạt động đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh cần một tỷ trọng vốn lớn và quan trọng đối với hoạt động đầu tư cũng như đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của toàn doanh nghiệp
- Yếu tố thời gian trong hoạt động đầu tư nâng cao khả năng cạnh tranh
là rất quan trọng
- Hoạt động đầu tư nói chung và đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh nói riêng luôn gắn liền với yếu tố rủi ro
- Trong quá trình thực hiện đầu tư phải chịu nhiều tác động của rất nhiều yếu tố: tự nhiên, pháp lý, kinh tế - xã hội nên sẽ ảnh hưởng đến kết quả đầu
ra, đầu vào của dự án
Nguồn vốn cho đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
có thể kể đến là các nguồn: nguồn vốn ban đầu, nguồn vốn từ lợi nhuận không chia, từ phát hành cổ phiếu, trái phiếu công ty, nguồn vốn tín dụng ngân hàng, nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển, nguồn vốn tín dụng thuê mua
Để có cái nhìn tổng thể về hoạt động đầu tư của doanh nghiệp, tác giả đưa ra các nội dung cơ bản của đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh, đó là:
1 Đầu tư mở rộng lĩnh vực sản xuất kinh doanh, đa dạng hóa sản phẩm
Đa dạng hóa sản phẩm là một khuynh hướng phát triển ngày càng phổ biến trong các doanh nghiệp hiện nay Đối với doanh nghiệp xây dựng, đa dạng hóa có thể hiểu là mở rộng phạm vi xây dựng, các loại hình công trình xây dựng như dân dụng, công nghiệp, các công trình giao thông, thủy lợi
Trang 3Hoặc rộng hơn, doanh nghiệp còn có thể thâm nhập sang các lĩnh vực sản xuất khác ngoài lĩnh vực truyền thống như lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp, công nghiệp Còn khi thực hiện đa dạng hóa kinh doanh, doanh nghiệp có thể phát triển sang cả lĩnh vực thương mại, dịch vụ
2 Đầu tư nâng cao năng lực máy móc thiết bị, kỹ thuật thi công
Đổi mới máy móc thiết bị cũng đồng nghĩa với việc tăng năng lực sản xuất của doanh nghiệp cả về số lượng và chất lượng Với một dàn máy móc thiết bị hiện đại đồng bộ, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm Nhờ đổi mới công nghệ
và máy móc thiết bị hiện đại, chất lượng công trình được nâng lên, doanh nghiệp có khả năng đáp ứng được những đòi hỏi ngày càng khắt khe của các chủ đầu tư cũng như khách hàng cả về chất lượng công trình cũng như thiết
kế, tiến độ Việc đầu tư nâng cao năng lực máy móc thiết bị công nghệ của doanh nghiệp phải đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Đầu tư phải bắt kịp tiến độ khoa học công nghệ
+ Đầu tư phải đồng bộ, có trọng điểm
+ Đầu tư phải đón trước được yêu cầu và thị hiếu của thị trường
Đầu tư nâng cao năng lực máy móc thiết bị thi công có 2 cách:
+ Đầu tư mua sắm mới máy móc thiết bị hiện đại
+ Đầu tư nâng cấp, sửa chữa máy móc thiết bị hiện có
Đầu tư phát triển công nghệ có 2 cách:
+ Doanh nghiệp tự tiến hành nghiên cứu khoa học
+ Mua công nghệ của nước ngoài
Đối với doanh nghiệp xây dựng, ngoài những nội dung đầu tư trên, doanh nghiệp cần phải tiến hành đầu tư vào các nội dung khác cũng không kém phần quan trọng như:
- Đầu tư xây dựng cơ bản (nhà xưởng, chi nhánh, trụ sở )
- Đầu tư cho sản xuất vật liệu xây dựng
Trang 4- Đầu tư cho hệ thống mạng lưới thông tin
- Đầu tư cho việc hiện đại hóa hệ thống tổ chức quản lý của doanh nghiệp
3 Đầu tư phát triển nguồn nhân lực
Đầu tư nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chính là đầu tư nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề và kỹ năng hành nghề, bồi dưỡng tinh thần chấp hành kỷ luật, giáo dục nâng cao nhận thức về văn hóa ứng xử trong công việc, xây dựng tác phong làm việc hiện đại và chuyên nghiệp cho đội ngũ cán
bộ, nhân viên Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là cơ sở để cải thiện tất cả các công cụ cạnh tranh sản phẩm, chất lượng công trình và giá thành sản phẩm giúp việc tổ chức cung ứng dịch vụ tốt hơn, từ đó cải thiện công cụ cạnh tranh, tiêu thụ sản phẩm Đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng là tiền đề quan trọng giúp các hoạt động đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh khác của doanh nghiệp đạt hiệu quả cao hơn
4 Đầu tư cho hoạt động marketing
Hoạt động marketing trong xây dựng hay trong các doanh nghiệp xây dựng hiện nay vẫn là những vấn đề khá mới mẻ và khó khăn Do hoạt động xây dựng có nhiều đặc điểm mang tính đặc thù riêng so với công nghiệp sản xuất hàng hóa tiêu dùng cho nên việc áp dụng marketing căn bản vào lĩnh vực sản xuất xây lắp trên cơ sở không thể tách rời những đặc điểm về sản xuất sản phẩm và quá trình sản xuất ra sản phẩm xây dựng là việc hoàn toàn đúng đắn Cùng với việc đưa ra các nội dung cơ bản của đầu tư, đẻ có thể đánh giá kết quả và hiệu quả đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh trong doanh nghiệp xây dựng, tác giả cũng đưa ra một số chỉ tiêu đánh giá, cụ thể như sau:
- Một số chỉ tiêu đánh giá kết quả của hoạt động đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh:
+ Chỉ tiêu đánh giá mức độ cải thiện năng lực tài chính
+ Chỉ tiêu đánh giá mức độ cải thiện năng lực sản xuất
+ Chỉ tiêu đánh giá năng lực về nhân sự
Trang 5+ Chỉ tiêu về hoạt động marketing
- Hiệu quả của hoạt động đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh
+ Một số chỉ tiêu về hiệu quả tài chính: Sản lượng tăng thêm so với vốn
đầu tư phát huy tác dụng, Doanh thu tăng thêm so với vốn đầu tư phát huy tác dụng, Tỷ suất sinh lời vốn đầu tư, Hệ số huy động tài sản cố định
+ Vị thế và uy tín của doanh nghiệp: Đây là chỉ tiêu quan trọng và
mang tính chất bao trùm Nó phản ánh chiến lược kinh doanh đúng đắn và hợp lý của doanh nghiệp Vị thế và uy tín của doanh nghiệp thể hiện ở thị phần mà doanh nghiệp chiếm lĩnh, uy tin của doanh nghiệp đối với khách hàng, bạn hàng, thậm chí cả với đối thủ cạnh tranh Đây là một tài sản vô hình quan trọng, đặc biet trong thời điểm cạnh tranh gay gắt như hiện nay Nhân tố này được tích lũy trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Trên thị trường, vị thế của doanh nghiệp có ưu thế hơn đối thủ và ưu thế này ngày càng tăng lên thì doanh nghiệp ngày càng có khả năng mở rộng được thị phần, nâng cao doanh số tiêu thụ, góp phần tăng lợi nhuận của doanh nghiệp Vì vậy nó tạo ra lợi thế to lớn cho doanh nghiệp trong quá trình cạnh tranh, đồng thời cũng cho thấy hiệu quả của đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh
+Mức độ cải thiện thị phần của doanh nghiệp: Thị phần là phần thị
trường mà doanh nghiệp bán được sản phẩm của mình một cách thường xuyên và có xu hướng phát triển Thị phần càng lớn, chứng tỏ sản phẩn của doanh nghiệp được khách hàng ưa chuộng Hiệu quả của đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh được thể hiện ở mức độ cải thiện về thị phần của doanh nghiệp qua các năm Theo đó, thị phần của doanh nghiệp có xu hướng tăng lên qua các năm thể hiện đầu tư có hiệu quả và ngược lại Thị phần của doanh nghiệp được thể hiện qua các chỉ tiêu như giá trị tổng sản lượng, doanh thu, lợi nhuận thu được hàng năm so với tổng sản lượng, doanh thu toàn ngành
Trang 6Thị phần được tính ra đơn vị phần trăm, nó nói lên sức cạnh tranh cũng như vị thế của doanh nghiệp trên thị trường
+Số lượng và giá trị các công trình trúng thầu: Số lượng các hợp đồng
trúng thầu: là số lượng các hợp đồng tham dự và trúng thầu Doanh nghiệp nào có khả năng trúng thầu cao, số lượng hợp đồng trúng thầu nhiều chứng tỏ thị phần của doanh nghiệp trên thị trường lớn và doanh nghiệp có sức cạnh tranh mạnh so với các đối thủ khác Giá trị hợp đồng trúng thầu: là giá trị của các hợp đồng tham gia dự thầu và trúng thầu Xác suất trúng thầu càng cao trong điều kiện số lượng và giá trị các hợp đồng càng lớn thì doanh nghiệp càng được đánh giá là có sức cạnh tranh
+ Năng suất lao động, chất lượng sản phẩm: Năng suất lao động: được
đo bằng lượng sản phẩm đảm bảo chất lượng trên một đơn vị lao động Năng suất lao động của doanh nghiệp càng cao thì càng chứng tỏ năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp đó Chất lượng sản phẩm: là yếu tố cấu thành quan trọng của năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng sản phẩm được chia thành 4 nhóm: nhóm chỉ tiêu an toàn – vệ sinh, nhóm chỉ tiêu kỹ thuật, mỹ thuật và nhóm chỉ tiêu kinh tế
Bên cạnh đó, luận văn đã đưa ra được các yếu tố có ảnh hưởng đến việc đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Theo đó, đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài như: kinh tế, văn hóa xã hội, tự nhiên, công nghệ của môi trường kinh doanh, các nhân tố khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường xây dựng Cùng với các nhân tố bên trong doanh nghiệp như: khả năng tài chính và tình hình huy động vốn, năng lực kỹ thuật và máy móc thiết bị, năng lực về nhân sự, cơ cấu tổ chức của công ty, uy tín và kinh nghiệm của doanh nghiệp
Tiếp đó, luận văn đã đi vào phân tích thực trạng đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh của HACC1 theo các nội dung của đầu tư đã nêu ở trên
Trang 7Trước tiên là về nguồn vốn và cơ cấu nguồn vốn đầu tư
Theo đó, nguồn vốn huy động từ khách hàng là nguồn vốn chủ yếu của công ty, chủ yếu phục vụ cho các dự án đầu tư mở rộng lĩnh vực sản xuất kinh doanh và đa dạng hóa sản phẩm Nguồn vốn tín dụng thương mại trong nước cũng là nguồn vốn không thể thiếu của công ty từ những ngày đầu mới thành lập Nguồn vốn này được huy động chủ yếu từ các ngân hàng thương mại trong nước như: ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV), ngân hàng Quân đội Đây là nguồn vốn công ty sử dụng chủ yếu trong các dự án đầu tư chiều sâu thiết bị phục vụ cho sản xuất Tuy nhiên trong vài năm gần đây khi lãi suất ngân hàng bị đẩy lên cao do khan hiếm vốn và nợ xấu, công ty đã tiến hành điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn đầu tư theo hướng tăng dần tỷ trọng nguồn vốn tự
có và giảm tỷ trọng vốn vay Mặc dù vậy, vốn vay là nguồn vốn không thể thiếu được với bất kỳ một doanh nghiệp nào kể cả những doanh nghiệp có năng lực tài chính mạnh vì vốn vay có ưu điểm linh hoạt, có thể vay được với số lượng lớn
và có thể giảm được một phần thuế thu nhập doanh nghiệp Do vậy, trong thời gian tới, công ty cần cân đối giữa nguồn vốn tự có và nguồn vốn vay nhằm đảm bảo nhu cầu đầu tư, không gây chậm trễ ảnh hưởng đến tiến độ thi công
Tiếp theo là nội dung đầu tư mở rộng lĩnh vực sản xuất kinh doanh,
đa dạng hóa sản phẩm
Thi công xây dựng các công trình dân dụng vốn là thế mạnh của công ty
từ những ngày đầu thành lập Hơn 50 năm phát triển thị trường xây lắp Việt Nam những năm 2010, ngoài việc thường xuyên đầu tư thiết bị nâng cao năng lực sản xuất HACC1 đã nghiên cứu cơ hội đầu tư vào một số lĩnh vực có tiềm năng đem lại hiệu quả kinh tế cao như: Đầu tư kinh doanh văn phòng cho thuê, đầu tư kinh , HACC1 đã có nhiều công trình dân dụng và công nghiệp được đánh giá cao về chất lượng và công nghệ thi công Các sản phẩm xây lắp luôn là sản phẩm chủ đạo, mang lại khoảng 80% tổng doanh thu của công ty
và cũng được công ty chú trọng phát triển hàng đầu Từ vốn kinh nghiệm sẵn
Trang 8có này, cùng với định hướng phát triển sản xuất kinh doanh sang lĩnh vực đầu
tư, từ đầu những năm 2000 ngoài việc thường xuyên đầu tư thiết bị nâng cao năng lực sản xuất, HACC1 đã nghiên cứu cơ hội đầu tư vào một số lĩnh vực
có tiềm năng đem lại hiệu quả kinh tế cao như: đầu tư kinh doanh nhà ở chung cư kết hợp dịch vụ thương mại; kinh doanh văn phòng cho thuê
Thứ ba là đầu tư nâng cao năng lực sản xuất và tác nghiệp
Bên cạnh các hoạt động sản xuất kinh doanh chính như xây lắp, đầu tư kinh doanh bất động sản, HACC1 đã và đang đầu tư vào thiết bị nâng cao năng lực sản xuất, đay là lĩnh vực đầu tư phục vụ trực tiếp cho hoạt động xây lắp của HACC1, góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh trong đấu thầu, chủ động trong sản xuất, tạo công ăn việc làm, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh
Thứ tư là đầu tư phát triển nhân lực
HACC1 được xây dựng trên nền tảng tích lũy hơn 50 năm trí tuệ với một ban lãnh đạo năng động, một đội ngũ chuyên gia vững vàng và lực lượng lao động chuyên môn có tay nghề được rèn luyện qua rất nhiều công trình đã tạo thành một sức mạnh mà khó có đối thủ nào cạnh tranh được
Với mục tiêu đào tạo đội ngũ cán bộ công nhân viên lành nghề, giỏi quản
lý, hàng năm HACC1 dành một khoản ngân sách cho hoạt động tuyển dụng,
tổ chức đào tạo thường xuyên, hỗ trợ cho cán bộ công nhân viên tham gia các khóa đào tạo bổ sung nghiệp vụ, ngoại ngữ trong nước, tham quan học hỏi công nghệ mới ở nước ngoài Đồng thời, công ty luôn khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động tự đào tạo
Ngoài ra, công ty đã áp dụng chế độ đãi ngộ, phân phối lương và thu nhập thỏa đáng và không ngừng điều chỉnh cho phù hợp tạo nên sự gắn bó hai chiều mật thiết giữa doanh nghiệp và người lao động
Cuối cùng là đầu tư cho hoạt động marketing
HACC1 luôn khẳng định được vị thế hàng đầu Việt Nam trong việc ứng dụng công nghệ cốp pha trượt vào thi công các công trình công nghiệp dân
Trang 9dụng Ngoài ra, công ty cũng được đánh giá là đơn vị có uy tín trong ngành thi công các cầu đường bộ và là một tên tuổi đáng chú ý trong thị trường đầu
tư bất động sản và hạ tầng khu công nghiệp, khu đô thị mới Thương hiệu HACC1 đã trở nên quen thuộc với các khách hàng, đối tác trong và ngoài nước Đạt được thành quả này, bên cạnh việc tạo ra các sản phẩm đảm bảo chất lượng, an toàn, tiến độ mang lại uy tín cho doanh nghiệp, còn nhờ hàng năm, HACC1 đã dành một khoản ngân sách nhất định cho hoạt động marketing, quảng bá sản phẩm
Sau khi phân tích thực trạng đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh của HACC1 giai đoạn 2010 – 2014, luận văn đã đưa ra những đánh giá kết quả và hiệu quả trong hoạt động đầu tư của công ty
Cụ thể, trong giai đoạn 2010 – 2014, hoạt động đầu tư đã cải thiện được một số năng lực cạnh tranh của công ty, trong đó đáng kể là năng lực sản xuất
và tác nghiệp Nhờ những đóng góp của hoạt động đầu tư giai đoạn này mà công ty ngày càng khẳng định vị thế của doanh nghiệp trong ngành Đó là vị thế hàng đầu Việt Nam trong ứng dụng công nghệ cốp pha nhôm vào thi công các công trình công nghiệp dân dụng, đồng thời chỉ ra những tồn tại và hạn chế trong hoạt động đầu tư của công ty
Cụ thể, trong giai đoạn 2010 – 2014, hoạt động đầu tư đã cải thiện được một số năng lực cạnh tranh của công ty trong đó đáng kể là năng lực sản xuất
và tác nghiệp Nhờ những đóng góp của hoạt động đầu tư giai đoạn này mà công ty ngày càng khẳng định vị thế của doanh nghiệp trong ngành Đó là vị thế hàng đầu Việt Nam trong viecj ứng dụng công nghệ cốp pha nhôm vào thi công các công trình công nghiệp dân dụng, đồng thời cũng là đơn vị của ngành ứng dụng thành công nhiều công nghệ tiên tiến trong thi công Đối với khách hàng, công ty được đánh giá là đơn vị có uy tín trong ngành thi công các cầu đường bộ và là một tên tuổi đáng chú ý trong thị trường đầu tư bất động sản và hạ tầng khu công nghiệp, khu đô thị mới Bên cạnh đó, HACC1
Trang 10còn là đối tác tin cậy, bền vững của các công ty trong nước và ngoài nước Với các nhà cung cấp nguyên vật liệu, HACC1 luôn là khách hàng uy tín, luôn thực hiện đúng hợp đồng và thanh toán đúng hạn cho khách hàng Đóng góp của HACC1 trong tổng doanh thu của Tổng công ty xây dựng Hà Nội không ngừng tăng lên trong giai đoạn 2010 – 2014 và luôn ở mức cao so với các công ty con khác có lĩnh vực hoạt động tương tự So sánh với một số đối thủ cạnh tranh trong ngành thì thị phần chia sử của các doanh nghiệp này dường như không biến động nhiều trong các năm qua Ngoài ra, trong thời gian qua, công ty tham dự nhiều gói thầu và ký kết được nhiều hợp đồng xây dựng thông qua đấu thầu Trong giai đoạn 2010 – 2014, số lượng gói thầu trúng thầu giảm dần, giá trị các gói thầu tương đối nhỏ, điều này chứng tỏ công tác đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty không có hiệu quả Ngoài ra, hoạt động đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty trong giai đoạn 2010 – 2014 vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong huy động và
sử dụng vốn chưa đạt hiệu quả, việc đầu tư cho sản phẩm mới còn chậm tiến
độ, khả năng cạnh tranh của sản phẩm còn thấp, việc đầu tư máy móc thiết bị sản xuất chưa đồng bộ, các máy móc thiết bị mới chưa được sử dụng có hiệu quả, nguồn nhân lực chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất kinh doanh của công ty và việc đầu tư cho hoạt động marketing còn hạn chế
Giải thích cho những hạn chế trên, luận văn chỉ ra một số nguyên nhân chủ yếu như:
- Nguyên nhân khách quan
+ Xây dựng và bất động sản là các lĩnh vực chịu nhiều tác động tiêu cực trong thời gian quan
+ Một số dự án đầu tư kinh doanh bất động sản của HACC1gặp khó khăn trong khâu giải phóng mặt bằng chậm
+ Do chính sách của nhà nước còn nhiều khe hở dẫn đến tiêu cực trong cạnh tranh không lành mạnh